Kiến thức: Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần: - Hiểu được những thành tựu văn học nghệ thuật mà con người đã đạt được trong thời kỳ cận đại từ thế kỉ XVII đến đầu thế kỉ XX.. Tư t
Trang 1Bài 7 NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA THỜI CẬN ĐẠI
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần:
- Hiểu được những thành tựu văn học nghệ thuật mà con người đã đạt được trong thời kỳ cận đại
từ thế kỉ XVII đến đầu thế kỉ XX
- Nắm được cuộc đấu tranh trong lĩnh vực tư tưởng dẫn đến sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học
2 Tư tưởng
- Trân trọng và phát huy những giá trị thành tựu văn học - nghệ thuật mà con người đã đạt được trong thời cận đại
- Thấy được công lao của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I Lê-nin trong việc cho ra đời chủ nghĩa xã hội khoa học, biết trân trọng và kế thừa, ứng dụng vào thực tiễn chủ nghĩa xã hội khoa học
3 Kỹ năng
- Biết sử dụng phương pháp đối chiếu, so sánh các sự kiện.
- Biết trình bày một vấn đề có tính logic
- Biết tổng kết kinh nghiệm rút ra bài học
II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY HỌC
Cho HS sưu tầm tranh ảnh, các tác phẩm văn học, nghệ thuật của thời kỳ cận đại từ thế kỉ XVII đến đầu thế kỉ XX
II TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
2 Dẫn dắt vào bài mới
Thời cận đại chủ nghĩa tư bản đã thắng thế trên phạm vi thế giới Chủ nghĩa tư bản chuyển lên chủ nghĩa đế quốc bên cạnh những mâu thuẩn, những bất công trong xã hội cần lên
án thì đây cũng là thời kỳ đạt được nhiều thành tựu trong các lĩnh vực văn học - nghệ thuật, khoa học kỹ thuật Bài học này sẽ giúp các em nhận thức đúng những vấn đề này
3 Tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp
* Hoạt động 1 : Cá nhân
- GV ĐVĐ: Tại sao đầu thời cận đại nền
văn hóa thế giới, nhất là ở châu Âu có điều
kiện phát triển?
( Do kinh tế phát triển, mối quan hệ xã hội
thay đổi, đó chính là hiện thực để có nhiều
thành tựu về văn học nghệ thuật ra đời
- Hỏi: Hãy cho biết những thành tựu về
mặt tư tưởng, văn hóa đến thế kỉ XIX? tác
dụng của nó ?
- HS dụa SGK + hiểu biết trình bày GV
chốt 1 số thành tựu Văn học,âm nhạc , hội
họa, tư tuởng …
- Tác dụng:
1 Sự phát triển của nền văn hóa mới trong buổi đầu thời cận đại đến giữa thế kỉ XIX :
- Về văn học: La Phôngten (nhà ngụ ngôn, nhà văn
cổ điển Pháp), Coócnây (nhà văn bi kịch cổ điển Pháp), Môlie (Pháp),…
- Về âm nhạc: Béttôven (nhà soạn nhạc thiên tài người Đức), Môda (nhạc sỹ vĩ đại người Áo),…
- Về hội họa: Rembran (họa sỹ Hà Lan)
- Về tư tuởng: các nhà Triết học Ánh sáng thế kỉ
XVII – XVIII: Môngtexkiơ, Vônte, Rútxô.
* Tác dụng : + Phản ánh hiện thực XH + Hình thành quan điểm, tư tưởng của người TS
Trang 2* Hoạt động 2: Cá nhân
GV nêu điều kiện lịch sử giai đoạn giữa thế
kỉ XIX - đầu thế kỉ XX khác hơn so với
buổi đầu thời cận đại
- CNTB được xác lập trên phạm vi toàn
thế giới và bước sang giai đoạn CNĐQ
- G/c tư sản nắm quyền thống trị, mở rộng
và xâm lược thuộc địa ->đời sống NDLĐ
bị áp bức ngày càng khốn khổ → Đây là
hiện thực để các nhà văn, nhà nghệ thuật
phản ánh đầy đủ trong các tác phẩm của
mình.
-Hỏi: Hãy cho biết những thành tựu tiêu
biểu về văn học, nghệ thuật đầu thế kỉ XIX
đến đầu thế kỉ XX?
- GV yêu cầu HS lập bảng hệ thống :
Tác giả Thời
gian Tácphẩm Nộidung
- GV gọi HS lên ghi vào bảng GV kẻ sẵn:
- GV cho HS nhận xét , chốt ý : 1 số tác giả
, tác phẩm tiêu biểu…
GV hỏi: Nội dung các tác phẩm văn học,
nghệ thuật thời kỳ này có gì khác với giai
đoạn trước?
* Hoạt động 3: Cá nhân
- GV ĐVĐ: Trào lưu tư tưởng CNXH
không tưởng ra đời trong bối cảnh lịch sử
nào? Đại diện tiêu biểu? Chủ trương của tư
tưởng không tưởng là gì?
- GV đàm thoại với HS để lần lượt giải
quyết các vấn đề trên
- GV bổ sung,chốt HS nghe và ghi ý chính
- Hỏi: Vì sao gọi tư tưởng đó là không
tưởng? ( GV gợi ý : tư tưởng đó có thể
thực hiện được trong bối cảnh lịch sử đó
không? )
- HS suy nghĩ trả lời – GV chốt ý :
- Không tưởng vì họ không thực hiện được
kế hoạch của mình trong điều kiện chủ
nghĩa tư bản vẫn được duy trì và phát triển
-> tấn công vào thành trì của chế độ phong kiến, góp phân vào thắng lợi của chủ nghĩa tư bản
2 Thành tựu của văn học, nghệ thuật từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
- Về văn học: Tiêu biểu
+ Víchto Huygô : (1802 - 1885) là nhà thơ, nhà tiểu thuyết, nhà viết kịch người Pháp với tác phẩm
Những người khốn khổ
+ Nhà văn Nga, Lép Tôn-xtôi : (1828 - 1910)
với Chiến tranh và hòa bình
+ Nhà văn Mỹ Mác-Tuên (1935 – 1910) với “ Những cuộc phiêu lưu của Tôm Xoay-ơ”
+ Lỗ Tấn: ( 1881-1939) với “ Nhật Ký người điên, AQ chính truyên.”…
* Nội dung các tác phẩm VH: phản ánh hiện thực
cuộc sống ở cả các nước tư bản và các nước thuộc địa, phản ánh cuộc đấu tranh giai cấp trong xã hội, mong ước một xã hội tốt đẹp hơn,
- Về Nghệ thuật: các lĩnh vực như kiến trúc, âm
nhạc, điêu khắc rất phát triển với các họa sỹ nổi tiếng như: Van Gốc (Hà Lan), Phugita (Nhật Bản), Picátxô (Tây Ban Nha), Lêvitan (Nga); nhạc sỹ Traicốpki (Nga)
3 Trào lưu tư tưởng tiến bộ và sự ra đời của CNXH khoa học
a Sự ra đời của chủ nghĩa xã hội không tưởng
* Hoàn cảnh ra đời :
- Giữa thế kỉ XIX, CNTB phát triển gây ra nhiều đau khổ cho NDLĐ Trong hoàn cảnh ấy, tư tưởng không tưởng ra đời.
* Đại diện tiêu biểu nhất : Xanh Ximông (1760 – 1825), Phuriê (1772 – 1873) ở Pháp, Ôoen (1771 – 1858) ở Anh
* Chủ trương: xây dựng một xã hội mới, không có
tư hữu, không có bóc lột, nhân dân làm chủ các phương tiện sản xuất của mình
-> Đó là những nhà xã hội không tưởng, vì tư tưởng của họ không thực hiện được
Trang 3Cho HS tự đọc SGK và nhận xét
về tư tưởng của các nhà triết học
nổi tiếng người Đức: Hê-ghen;
Phoi-ơ-bách, Các nhà kinh tế - chính trị
Anh như Adam Xmit (1723 - 1790) và
Ri-các-đo (1772 - 1823)
⇒ Chưa thấy được mối quan hệ giữa người
với người đằng sau sự trao đổi hàng hóa
* Hoạt động 3:
GV cho HS làm việc theo nhóm, đọc SGK
và thảo luận, điền vào phiếu học tập, trả lời
các vấn đề sau:
-Hoàn cảnh dẫn đến sự ra đời của Chủ
nghĩa xã hội khoa học?
- Nội dung cơ bản
- Điểm khác với các học thuyết trước đây?
- Vai trò của Chủ nghĩa xã hội khoa học?
* Cơ sở ra đời:
- Kế thừa có chọn lọc và phát triển những
thành tựu khoa học xã hội và tự nhiên mà
loài người đã đạt được, chủ yếu từ thế kỉ
XIX
- Xây dựng học thuyết dựa trên quan điểm,
lập trường của giai cấp công nhân, thực
tiễn đấu tranh của phong trào cách mạng
vô sản thế giới,từ đó hình thành hệ thống lý
luận mới, vừa cách mạng vừa khoa học
b Triết học Đức:
- Hêghen : là nhà duy tâm khách quan
- Phoiơbách là nhà duy vật siêu hình, xem xã hội loài người không hề phát triển mà chỉ có khác nhau do sự thay đổi về tôn giáo
c Kinh tế - chính trị học ( Anh): Adam Xmit
(1723 - 1790) và Ri-các-đo (1772 - 1823)
* Hạn chế: Chưa thấy được mối quan hệ giữa người với người đằng sau sự trao đổi hàng hóa
3.Chủ nghĩa xã hội khoa học:
a/ Hoàn cảnh ra đời:
- Cuối TK XIX đầu TK XX, CNTB phát triển mạnh sang CNĐQ tăng cường bóc lột g/c CN
- Phong trào đấu tranh của CN, g/c VS ngày càng mạnh mẽ
-> Yêu cầu cần phải có lý luận khoa học dẫn đường CNXH khoa học ra đời do C.Mác và Anghen sáng lập Lê Nin phát triển và hoàn thiện
c/ Nội dung: Học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa
học gồm ba bộ phận chính: Triết học, kinh tế chính trị học và chủ nghĩa xã hội khoa học
d/ Ý nghĩa: Chủ nghĩa Mác – Lênin là cương lĩnh
cách mạng cho cuộc đấu tranh chống CNTB, xây dựng chủ nghĩa cộng sản và mở ra một kỷ nguyên mới cho sự phát triển của khoa học
4 Củng cố: Nhấn mạnh những thành tựu mà con người đạt được trong thời cận đại và giá trị nó
có ý nghĩa cho đến ngày nay
5 Dặn dò: Học bài cũ, chuẩn bị ôn tập