Tiểu luận môn tài chính tiền tệ Định hướng phát triển thị trường OTC tại VN

Tiểu luận môn tài chính tiền tệ Định hướng phát triển thị trường OTC tại VN Trong bối cảnh nền kinh tế vĩ mô chưa ổn định như hiện nay, sự biến động của thị trườngchứng khoán đang thu hút sự quan tâm của không những các nhà đầu tư chứng khoán, các nhàkinh tế, hay các nhà hoạch định chính sách mà còn của báo chí, dư luận hay bản thân chúng talà những sinh viên đang học và nghiên cứu về tài chính tiền tệ.

A Giới thiệu

Trong bối cảnh nền kinh tế vĩ mô chưa ổn định như hiện nay, sự biến động của thị trườngchứng khoán đang thu hút sự quan tâm của không những các nhà đầu tư chứng khoán, các nhàkinh tế, hay các nhà hoạch định chính sách mà còn của báo chí, dư luận hay bản thân chúng ta-

là những sinh viên đang học và nghiên cứu về tài chính tiền tệ

Thị trường giao dịch chứng khoán phi tập trung OTC có ảnh hưởng rất lớn tới thị trườngchứng khoán Việt Nam nói riêng và cả nền kinh tế nói chung Không thể phủ nhận rằng, vàogiai đoạn cuối năm 2006 đầu 2007, OTC thực sự là cỗ máy in tiền siêu tốc Nhưng, đến thờiđiểm này, cổ phiếu OTC đã mất đi nhiều sức nóng vốn có, đa số các cổ phiếu OTC đã giảm hẳntính thanh khoản và gần như đóng băng Điều này gây hậu quả rất nghiêm trọng cho nhiều nhàđầu tư, và đặc biệt là cho thị trường chứng khoán Việt Nam tại thời điểm này

Chính vì sức ảnh hưởng của thị trường OTC đến nền kinh tế như vậy, nên nhóm chúngtôi chọn OTC là đề tài nghiên cứu cho bài tiểu luận của mình Bài tiểu luận nhằm mục đích mangđến cho các bạn cái nhìn tổng quan và định hướng phát triển thị trường OTC tại Việt Nam

Tính thanh khoản của các loại chứng khoán trên thị trường OTC thường thấp hơn thịtrường giao dịch tập trung, chứa đựng nhiều rủi ro hơn, song cũng có thể đem lại nhiều lợi nhuậnhơn

II Sự hình thành và phát triển

Thị trường OTC - Thị trường chứng khoán phi tập trung: là thị trường chứng khoán xuấthiện sớm nhất của sự phát triển và hình thành thị trường chứng khoán và là bộ phận hữu cơ củathị trường chứng khoán

Giai đoạn đầu của sự hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán: việc mua, bánchứng khoán chủ yếu được thực hiện thông qua các quầy của ngân hàng, các công ty chứngkhoán Phương thức giao dịch chủ yếu là mua bán trực tiếp thủ công, thương lượng giá.

Khi thị trường chứng khoán đã phát triển, hoạt động của thị trường được thực hiện bởimột mạng lưới các nhà môi giới và tự doanh chứng khoán mua bán với nhau và với các nhà đầu

tư ở các địa điểm phân tán khác nhau mà không có trung tâm giao dịch Các loại chứng khoángiao dịch trên thị trường này là chứng khoán chưa niêm yết, chủ yếu là của doanh nghiệp nhỏ vàvừa Việc giao dịch được thực hiện thông qua mạng điện thoại, internet; giá cả chứng khoán giao

dịch được xác định dựa trên cơ sở thỏa thuận, thương lượng Chính vì vậy, thực chất Thị trườngchứng khoán phi tập trung là Thị trường giao dịch ngoài quầy (OTC - over the counter market)theo nghĩa đen của nó.

Thị trường chứng khoán phi tập trung được đặt dưới sự quản lý, điều hành của các tổchức do pháp luật quy định và chịu sự quản lý của nhà nước

Với sự phát triển của kỹ thuật tin học, Thị trường chứng khoán phi tập trung phát triển rấtnhanh chóng trở thành một loại hình chứng khoán hiện đại Thị trường chứng khoán phi tậptrung - OTC (khác với thị trường chứng khoán chợ đen) là một thị trường chứng khoán được tổchức chặt chẽ bởi các tổ chức theo quy định của pháp luật và chịu sự quản lý của Nhà nước.Trên thị trường OTC, chứng khoán được giao dịch là chứng khoán chưa niêm yết ở Sở Giao dịchChứng khoán; việc giao dịch được thực hiện bởi một màng lưới các nhà môi giới, tự doanhchứng khoán và nhà tạo lập thị trường liên kết với nhau và liên kết với trung tâm quản lý thôngqua mạng dịch vụ viễn thông dữ liệu diện rộng; cơ chế xác lập giá chủ yếu là dựa trên cơ sởthương lượng giá

III Đặc điểm của OTC

a Tính Phi Tập Trung: OTC không phải là một thị trường hiện hữu, nó không có địa điểm tậptrung nhất định, thay vào đó là một hệ thống thông tin liên lạc hiện đại mà các bên tham gia thịthường sử dụng đểmua bán chứng khoán

b Tính đa dạng của các chứng khoán trên thị trưòng OTC: Do hình thức tổ chức như vậy nên cácchứng khoán mua bán tại thị trường OTC rất đông đảo và đa dạng Nó bao gồm các chứng khoáncủa những công ty chưa đủ điều kiện yết giá tại sở giao dịch lẫn những công ty chưa muốn yếtgiá tại sở giao dịch Tính đa dạng được thể hiện rõ nét ở các nước phát triển, cụ thể, giá trị cácchứng khoán được mua bán qua thị trường OTC lớn hơn rất nhiều so với mua bán tại sở giaodịch

c Cơ chế xác lập giá trên thị trường: Giá cả của chứng khoán trên thị trường OTC thường đựơcxác lập theo phương thức thương lượng và thoả thuận (Negotiated Market) OTC vận động nhưmột mạng lưới liên công ty ( interdealer network) Các nhà tạo giá cạnh tranh giữa họ với nhau,liên tục đưa ra giá rao mua và giá chào bán (ask), giao dịch sẽ được rút lại bằng thương lượng, và

đưa ra giá cuối cùng sau thoả thuận.

Từ đó, giá thị trường cũng được tham khảo từ mạng lưới này.Đặc biệt, do tính đa dạng của thịtrường nên tại một thời điểm, trên OTC có thể có nhiều mức giá khác nhau cho một loại chứngkhoán

d Thị trường OTC chịu sự chi phối của các nhà tạo lập thị trường: Các nhà tạo lập thị trưòngđóng vai trò quan trọng trên thị trường OTC Họ duy trì tính thanh khoản cho các loại chứngkhoán mình đảm trách, thông qua việc nắm giữ một lượng lớn chứng khoán để luôn sẵn sàngmua, bán, giao dịch với khách hang

e Động lực chuyển hướng giá trên thị trường: Động lực chuyển hướng giá trên thị trường OTCchịu chi phối tương đối lớn từ các nhà tạo giá của thị trường Khi nhà tạo giá muốn khuyến khíchngười đầu tư bán chứng khoán ra thì họ sẽ đưa ra giá rao mua cao hơn Qua đó, tác động đến cácnhà tạo giá khác, họ bám theo nhịp độ và làm cho giá chứng khoán tăng lên Ngược lại, khi cácnhà tạo giá muốn hấp dẫn người mua mua vào, họ sẽ giảm giá chào bán Và khi xu thế này lanqua các nhà tạo giá khác, sẽ làm cho giá chứng khoán giảm xuống

f Tính năng động của giao dịch bên ngoài thị trường chính: Các công ty kinh doanh chứngkhoán trên OTC có thể duy trì lượng chứng khoán OTC tồn kho riêng cho mình mà không cầnđăng kí tạo giá

Hoặc cũng có thể sẵn sàng mua hay chào bán chứng khoán OTC cho chính tài khoản của họ bất

cứ thời điểm nào (position trading) Các công ty này có thể tuỳ ý chọn cách để thực hiện lệnhcho khách hàng của mình, giao dịch tự doanh bằng tài khoản công ty, hoặc giao dịch môi giớihưởng hoa hồng bằng cách chỉ thu xếp mua bán cho tài khoản của khách hàng

IV Vai trò thị trường OTC với nền kinh tế nói chung

a Thị trường OTC hỗ trợ và thúc đẩy hoạt động của sàn giao dịch chứng khoán.

Bằng các đặc điểm nổi bật trên, thị trường OTC đang tạo ra sức hút lớn với các doanhnghiệp, các nhà đầu tư chứng khoán Cổ phiếu của các doanh nghiệp được mua bán trao đổi sôiđộng trên thị trường OTC, ảnh hưởng tới tâm lý nhà đầu tư, từ đó tác động đến giao dịch trên thị

trường chính thức Mặt khác, giá cổ phiếu trên thị trường OTC cũng là cơ sở tham khảo cho cácdoanh nghiệp và các nhà đầu tự khi tham gia giao dịch trên thị trường chứng khoán Chính vìthế, hoạt động của thị trường OTC đã, đang và sẽ tác động lớn tới hoạt động của sàn giao dịchchứng khoán.

b Thị trường OTC tạo điều kiệ n cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa có điều kiện niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán.

Là thị trường phi tập trung, các chứng khoán giao dịch trên thị trường OTC rất đông đảo

và đa dạng, (hay nói cách khác, thị trường OTC không “kén” chứng khoán giao dịch) Chính vìthế, OTC là cơ hội cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, chưa đủ điều kiện tham gia thị trường tậptrung, thu hút vốn từ việc bán cổ phiếu của mình để mở rộng kinh doanh sản xuất Các doanhnghiệp này tham gia thị trường OTC không những có thể thu hút vốn từ kinh doanh cổ phiểu, màcòn có cơ hội cọ xát, tăng kinh nghiệm trước khi đưa cổ phiếu của doanh nghiệp mình tham giathị trường chính thức

Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển chính là một vai trò tích cực

mà thị trường OTC tác động đến sự phát triển của nền kinh tế

c Thị trường OTC tạo môi trường linh hoạt cho nhà đầu tư.

Do tính năng động của thị trường, các nhà đầu tư hoạt động trên OTC rất dễ dàng trongviệc giao dịch, truy cập, chia sẻ thông tin Do đó, tiết kiệm thời gian, chi phí mà vẫn đảm bảohiệu quả giao dịch

d Thị trường OTC giúp tăng tính thanh khoản cho cổ phiếu trên thị trường giao dịch

Một trong những lí do khiến thị trường chứng khoán phát triển nhanh là tính thanh khoảncao của cổ phiếu Chứng khoán có tính thanh khoản (tính lỏng) là những chứng khoán có sẵn thịtrường cho việc bán lại dễ dàng, giá cả tương đối ổn định theo thời gian

Là thị trường linh hoạt, năng đông và hiệu quả cao, OTC đã góp phần tích cực tăng tínhthanh khoản của cổ phiếu trên thị trường chứng khoán

Chương 2 THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG OTC Ở

VIỆT NAM HIỆN NAY

I Thực trạng thị trường OTC ở VN: thị trường OTC đã tồn tại song chưa chinh thức

Theo kết quả điều tra của Tổng cục Thống kê về thực trạng doanh nghiệp tính đến thờiđiểm tháng 6 năm 2005, cả nước có gần 2000 doanh nghiệp nhà nước cổ phần hoá và trên 3000công ty cổ phần Tổng vốn điều lệ của các công ty này hơn hơn rất nhiều lần khối lượng vốn hoátrên thị trường chính thức Đây chính là nguồn cung của thị trường OTC Hay nói theo cách củamột số người thường nói là thị trường OTC ở Việt Nam rất nhiều tiềm năng Không phải cổphiếu của tất cả các công ty cổ phần đều được mua bán, trao đổi thường xuyên mà chỉ có một íttrong số đó được giao dịch Có những loại cổ phiếu gần như không bao giờ được giao dịch,nhưng có những loại cổ phiếu tuy chưa được niêm yết trên thị trường chính thức trên sàn, nhưngchúng được giao dịch rất sôi động như cổ phiếu của các ngân hàng cổ thương mại cổ phần ÁChâu, Sài Gòn Thương Tín, Bánh kẹo Kinh đô, Vinamilk Đây chính là những cổ phiếu mà cácnhà đầu tư có tổ chức, nhất là các quỹ đầu tư rất quan tâm

Thị trường phi tập trung ở Việt Nam đang tồn tại là một thực thể khách quan Chỉ có thểnói, rằng hoạt động của thị trường này còn manh mún, rời rạc, tổ chức của thị trường này chưađược chặt chẽ, chưa có người tạo lập và dẫn dắt thị trường chứ không thể nói là Việt Nam chưa

có thị trường OTC và Việt nam đang đặt mục tiêu xây dựng đến năm 2010 sẽ có thị trường nàynhư một số người thường nói

Thị trường OTC là một tất yếu, là một phần không thể tách rời khỏi một nền kinh tế đangtrong giai đoạn chuyển đổi như Việt Nam hiện nay Việc quản lý thế nào là hợp lý để phát huyđược tiềm năng và giảm thiểu các nguy cơ tiềm ẩn, chính là bài toán khó đặt ra không chỉ riêngcho các nhà quản lý thị trường chứng khoán Việt Nam

II Ảnh hưởng của thị trường OTC đối với nền kinh tế

1 Tích cực

a Cải thiện tính minh bạch trên thị trường

Quản lý OTC tập trung có áp dụng các chế tài cần thiết sẽ giúp cải thiện tính minh bạchtrên thị

trường Các Cty đại chúng phải thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ và bất thường theoLuật DN như: báo cáo tài chính năm có kiểm toán, thông tin bất thường Với việc "định cư"OTC, kiểm tra giám sát quá trình công bố thông tin của các Cty đại chúng sẽ ngày được thắt chặthơn, giúp các nhà đầu tư hiểu hơn nữa tình hình hoạt động sản xuất của DN phát hành, từ đógiúp ích cho việc xem xét, định giá chính xác DN nhằm tránh những rủi ro trong quá trình giaodịch và tạo điều kiện bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, tránh được các rủi ro trong quá trình giao dịchchứng khoán OTC Hầu hết các giao dịch trên thị trường OTC đều mang tính tự phát, chưa cómột cơ chế quản lý chặt chẽ nên luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Để có thể thực hiện mua bán một cách dễ dàng, thông thường phải thông qua trung gianđứng giữa Điều đó có thể dẫn tới khả năng gây ra các giao dịch thao túng giá khiến các nhà đầu

tư nhỏ lẻ bị ép giá Việc xây dựng cơ chế quản lý giao dịch OTC còn giúp các nhà đầu tư có thểtìm thấy nhau, yên tâm hơn khi mua cổ phiếu vì đã có khung pháp lý bảo vệ cho họ Từ đó gópphần hạn chế được rủi ro, tạo ra sự an toàn trong giao dịch, thu hút ngày càng nhiều nhà đầu tưtham gia vào thị trường Khi sàn OTC chính thức hoạt động, các tổ chức đăng ký giao dịch tạisàn ngoài việc có thể dễ dàng huy động vốn thông qua phát hành, còn là một bước đệm tập dượt

về công bố, quản trị, điều hành Cty trước khi chính thức niêm yết cổ phiếu tại sàn HaSTC hoặcHoSE

Bên cạnh đó, đây cũng là một biện pháp PR hiệu quả và kinh tế nhằm nâng cao hình ảnh

DN, giúp DN sẽ có rất nhiều lợi thế khi tiếp tục phát hành cổ phiếu Trong tình cảnh tính thanhkhoản của thị trường niêm yết cũng như thị trường OTC đang rất kém như hiện nay, với chủtrương ưu tiên những cổ phiếu thuộc nhóm ngành ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, những cổphiếu của những chủ thể chủ chốt trong hệ thống tài chính hiện đang có tính thanh khoản cao thì

sự vận hành của thị trường OTC tập trung có thể sẽ là một dấu hiệu tốt giúp cải thiện tính thanhkhoản, mang lại nhiều cơ hội mới cho các nhà đầu tư

b Cơ hội tiềm năng cho các nhà đầu tư.

Sau những lo ngại về tình hình kinh tế ở Việt Nam, niềm tin đối với nhà đầu tư và doanh

nghiệp nước ngoài vẫn không mấy thay đổi Theo thông tin từ Thị trường chứng khoán Việt Nam

dù đang trong giai đoạn nhạy cảm, nhưng vẫn thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư cảtrong và ngoài nước

Dòng tiền tiềm năng đổ vào thị trường ở mức cao thể hiện qua số dư tiền gửi tại các công

ty chứng khoán vẫn đạt khoảng 400-600 tỷ đồng/công ty đối với các công ty lớn và khoảng

100-200 tỷ đồng/công ty đối với những công ty nhỏ ngay cả trong những tháng ảm đạm Nhà đầu tưnước ngoài trong thời gian qua thể hiện xu hướng bán chủ đạo, nhưng họ vẫn quan tâm nhiều tớithị trường Việt Nam Tính tới đầu tháng 9/2008, Trung tâm lưu ký chứng khoán đã cấp mã sốgiao dịch chứng khoán cho trên 12.000 nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có hơn 800 mã của nhàđầu tư tổ chức và hơn 11.000 mã của nhà đầu tư cá nhân Riêng trong tháng 8, đã có thêm 35 tổchức và hơn 220 nhà đầu tư cá nhân mở tài khoản

Có thể nói nhu cầu đầu tư có tiềm năng khá lớn, trong khi tại sàn niêm yết cả HoSE vàHASTC mới chỉ có khoảng 300 mã, so với hơn 1.000 loại cổ phiếu đã từng được giao dịch trênthị trường OTC trước đây quả là con số bé nhỏ Hơn thế nữa, khó khăn lớn nhất trên thị trườngOTC chính là khoảng trống thông tin về người có nhu cầu mua và bán Và các dịch vụ mà CTCKđưa ra hiện nay chủ yếu nhằm khỏa lấp khoảng trống này, trong đó lập sàn giao dịch cổ phiếuOTC là một dịch vụ điển hình Giảm thiểu rủi ro, tránh bị giá thao túng, và giao dịch bảo đảm lànhững cái được lớn nhất của nhà đầu tư OTC khi thực hiện giao dịch qua công ty chính thức

c Thị trường tiện lợi cho các giao dịch.

Trong mô hình thị trường chứng khoán quốc gia, thị trường phi tập trung (OTC) là mộtthị trường cấp cao, hoạt động trên cơ sở tự động hóa, giao dịch các chứng khoán chưa niêm yếthoặc chưa đủ tiêu chuẩn niêm yết của các doanh nghiệp vừa và nhỏ là chủ yếu Thị trường chứngkhoán (TTCK) OTC là thị trường tiện lợi cho việc giao dịch, truy cập và chia sẽ thông tin, tiếtkiệm thời gian, chi phí giao dịch, đồng thời vẫn có thể đảm bảo quản lý , giám sát thị trường.TTCK OTC hiện nay được coi là thị trường có tiềm năng hữu dụng lớn và khả năng phát triểnmạnh trong tương lai

Trong Chiến lược phát triển TTCK Việt Nam đến năm 2010 đã được Chính phủ phêduyệt, sẽ tiến hành xây dựng thị trường OTC tại Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội, tạođiều kiện thu hẹp các giao dịch chứng khoán trên thị trường tự do, bảo vệ nhà đầu tư (NĐT) nhỏtrong các giao dịch chứng khoán trao tay hiện nay

Từ tháng 3/2006 cho đến nay, chúng ta chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của TTCK Việt Nam.Một thị trường mua bán cổ phiếu trao tay hoạt động rất sôi động giữa các NĐT với hàng ngàn cổphiếu, thông tin đa chiều, giá dao động lớn Khả năng sinh lời và rủi ro ở đây là cao hơn ở haiTrung tâm giao dịch tập trung Mặc dù không phải là thị trường bất hợp pháp, song đây là thịtrường đầy rủi ro Để tạo ra thị trường hợp pháp, bảo vệ người đầu tư nhỏ, đồng thời tạo ra mốiquan hệ hai chiều giữa Sở giao dịch chứng khoán và thị trường OTC tương lai ở Việt Nam, việcthành lập thị trường OTC theo đúng nghĩa của nó là vô cùng cần thiết Có thể nói rằng việc hìnhthành TTCK OTC đang là xu hướng phổ biến, thậm chí là tất yếu của hầu hết các TTCK thế giới

vì những ưu thế của thị trường này

2 Tiêu cực

a “Cơn điên OTC”: cần sự điều chỉnh của luật.

Hiếm có thị trường chứng khoán mới ra ràng nào trên thế giới lại có một thị trường cổphiếu không chính thức (Over The Counter – OTC) hoạt động thoải mái và thiếu kiểm soát như ởViệt Nam

Năm 2007, các công ty cổ phần thoải mái phát hành cổ phiếu vô tội vạ ra công chúng,cho hàng ngàn nhà đầu tư cá nhân không có một khái niệm lờ mờ về công ty mà mình mua Độnóng của thị trường cổ phiếu không chính thức đang ẩn chứa những rủi ro chờ ngày bùng phátkhi mà người mua đang lờ đi những phân tích lý trí Nhưng đây là chuyện đang diễn ra hàngngày trên thị trường chứng khoán không chính thức của Việt Nam, khi nguồn vốn trong dân đangtiếp tục ồ ạt đổ vào những cổ phiếu của các công ty chưa niêm yết và chưa biết bao giờ sẽ niêmyết Song song với việc người giữ cổ phiếu bán cổ phiếu ra ngoài là việc tung các tin có lợi vềcông ty qua các kênh truyền thông chính thức hoặc truyền miệng khiến cho giá cổ phiếu tăngmạnh Với cách này, nhiều người đang thu về mức lời trên vốn hàng chục lần, một mức lợinhuận không tưởng nếu dựa trên hoạt động kinh doanh đơn thuần Nhiều chuyên gia trên thịtrường chứng khoán trong vài ngày qua đã cảnh báo về dấu hiệu lừa đảo của những “công ty vớ

vẩn”, theo cách nói của ông Dominic Scriven, giám đốc Quỹ đầu tư Dragon Capital.

Thực chất hoạt động kinh doanh của các công ty này ra sao? Tình hình tài chính và chiến lượcphát triển của họ như thế nào? Rất ít người nắm được thực chất, nhưng trong không khí phấn

khích chung của thị trường đang tăng giá hiện nay, nhà đầu tư đang lờ đi những phân tích có lýtrí Những nhà đầu tư đang lao vào cuộc có ý thức hết được những rủi ro này không?Một quanchức Ngân hàng Nhà nước nhận xét rằng trong cơn say chứng khoán hiện nay, những người bỏtiền đầu tư đều ý thức được mức rủi ro, và sự thiệt hại khi những cổ phiếu không thực chất sụtgiá hoặc những công ty mà họ mua sập tiệm là chi phí kỳ vọng mà họ sẽ phải trả Hầu hết nhữngngười mua bán OTC đang làm cái chuyện giống như truyền lửa qua tay nhau, và ai cũng hy vọngrằng mình sẽ không phải là người cuối cùng cầm lửa trong tay.

Vai trò của Nhà nước trong việc điều chỉnh những hoạt động bất bình thường trên thịtrường OTC như thế nào? Cho đến nay, Uỷ ban Chứng khoán nhà nước tiếp tục tỏ ra thận trọngtrong việc đưa ra bất kỳ phát biểu nào về thị trường chứng khoán Phản ứng của các quan chứctại Uỷ ban Chứng khoán với những câu hỏi từ giới báo chí xung quanh vấn đề này là lảng tránh.Ngay cả các nhà đầu tư lớn, chuyên gia được coi là có uy tín trong giới đầu tư chứng khoán ViệtNam cũng tránh bình luận đến những vấn đề trên thị trường OTC Lý do dễ giải thích nhất là vì

“tính nhạy cảm” của bất kỳ phát biểu nào trong thời điểm hiện nay, nhưng còn một lý do kháccũng dễ giải thích nhưng khó chứng minh hơn, (không tính đến các cơ quan có thẩm quyền) làviệc hầu hết các “đại gia” chứng khoán đều đang có phần trong sự sôi sục của thị trường OTChiện nay

Xung quanh vấn đề thị trường OTC, Uỷ ban Chứng khoán chưa phát huy được công cụhành pháp mạnh nhất mà cơ quan này đang có trong tay, Luật Chứng khoán vốn có hiệu lực từđầu năm 2007 Theo quy định của Luật Chứng khoán, những công ty có trên 100 cổ đông đượccoi là công ty đại chúng Những công ty đại chúng bắt buộc phải công bố bản cáo bạch và phảiđăng ký với Uỷ ban Chứng khoán trước khi phát hành cổ phiếu, huy động vốn “Phải có sự kếthợp với Ủy ban chứng khoán nhà nước và các địa phương trong việc kiểm soát tình hình pháthành cổ phiếu vô tội vạ của các công ty cổ phần”, ông Tô Hải, giám đốc Công ty chứng khoánBảo Việt nhận xét “Công ty đại chúng phải phát hành theo luật Luật Chứng khoán đã có hiệulực từ năm 2007, nếu đảm bảo thi hành đúng luật thì tình trạng đó sẽ khó tái diễn được”

Sự hấp dẫn của thị trường chứng khoán đang kéo rất nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ vào cuộc.Với hiểu biết hạn chế về kinh doanh cổ phiếu và cùng với việc thiếu thông tin đáng tin cậy,những nhà đầu tư này sẽ là những nạn nhân không tránh khỏi của những cổ phiếu dỏm Việc muabán trao tay trên thị trường OTC không có sự bảo trợ của pháp luật càng làm cho khả năng này

lớn hơn, và có thể dẫn đến những hậu quả xã hội chưa lường trước được Sự giám sát, điều chỉnhcủa các cơ quan có chức năng như Uỷ ban Chứng khoán và Bộ Tài chính trong lúc này là hết sứccấp thiết.

b Thông tin mờ ám làm giảm tính thanh khoản

Trong lúc đa số các cổ phiếu trên thị trường OTC giảm giá và tính thanh khoản rất thấpthì một số cổ phiếu bất động sản lại được các “cò” thổi giá tăng mạnh Ông Hoàng Hải - một nhàđầu tư cho biết, ông đã nghe theo các “cò” trên diễn đàn chứng khoán để mua vào 20.000 cổphiếu Quốc Cường Gia Lai với giá 110.000 đồng Đến nay, cổ phiếu này đã rớt giá xuống chỉcòn 80.000 đồng sau khi báo chí đưa tin công ty này đang có dự án bất động sản sai phạm

Trước những thông tin không tốt về cổ phiếu đang giữ, ông đã vội vàng bán chạy làngnhưng khổ nỗi muốn bán rẻ cũng không ai mua Chưa hết bàng hoàng về những thông tin trên,ông Hải còn thật sự bất ngờ khi biết thêm thông tin lợi nhuận của Quốc Cường Gia Lai có nhiềuchi tiết mâu thuẫn, không rõ ràng Ông Hải dẫn chứng trên một tờ báo chuyên ngành chứngkhoán, công ty này đã công bố hai con số khác nhau về lợi nhuận của dự án Giai Việt ở quận 8,TPHCM Trong khi dự án này chưa khởi công xây dựng nhưng công ty đã công bố có lợi nhuậnlên đến 108,7 tỷ đồng Cũng trên tờ báo này 10 ngày sau, công ty lại công bố dự án này có mứclợi nhuận đạt hơn 66 tỷ đồng, giảm hơn 40 tỷ đồng so với lần công bố trước Các chuyên gia chorằng thông tin của các doanh nghiệp đang rất mập mờ và thiếu sự trung thực nên đã ảnh hưởngđến tính thanh khoản của các cổ phiếu trên thị trường OTC Thị trường cổ phiếu OTC hiện naykhông còn hấp dẫn như trước nữa Điều này được chứng minh bằng việc hàng loạt cổ phiếutrước đây có tính thanh khoản cao nhưng nay thì ngược lại như Dược Cửu Long, Vosco, TônHoa Sen Mặt khác, thị trường chứng khoán Việt Nam năm nay không theo quy luật như mọinăm nên đã gây sốc cho nhiều nhà đầu tư khi đa số nhà đầu tư đã dự đoán thị trường sẽ sôi độngcuối năm

c Thị trường OTC: Đang bị làm giá?

Cùng với sự khởi sắc của TTCK niêm yết, giao dịch trên thị trường OTC đã sôi động hẳnlên trong những ngày gần đây Nhà đầu tư đổ xô đi tìm hàng Hiện tượng găm hàng đẩy giá bắtđầu xuất hiện ở một vài mã quen thuộc, trong đó đặc biệt là nhóm CP ngân hàng "Hàng khó

kiếm" là câu nhà đầu tư dễ dàng nghe được từ những "cò" OTC trong tuần qua, sau khi thịtrường niêm yết có dấu hiệu ấm lên, tính thanh khoản của thị trường tăng mạnh, bên bán hầu nhưkhông có, còn bên mua dư mua với khối lượng lớn Cầu không được đáp ứng, nhiều nhà đầu tư

đã đổ xô đi tìm hàng OTC khiến cho thị trường này trở nên sôi động trong những ngày qua, đặcbiệt là vào các buổi chiều

Giá Cổ Phiếu nhanh chóng được đẩy lên từng giờ Đơn cử như Cổ Phiếu củaVietcombank đầu tuần giá chỉ dao động trong khoảng 34.000-36.000đ/CP nhưng đến cuối tuần

đã dao động trong khoảng 45.500- 46.000/CP có lúc đã lên đến 48.500đ/CP Tương tự như MB,PVFC cũng có mức tăng từ 20%-30% trong vòng chưa đầy một tuần Vậy đâu là nguyên nhândẫn đến hiện tượng sốt cổ phiếu OTC trong một thời gian ngắn?

Phải chăng nhà đầu tư không mua được cổ phiếu trên sàn đã chuyển sang thị trường OTCtìm kiếm cơ hội? Một phần là cổ phiếu trên thị trường OTC đã xuống khá thấp đặc biệt là cổphiếu của ngành NH, BĐS Nhiều nhà đầu tư đã lỡ "chôn chân" vào thị trường này từ lâu nhưngchưa rút ra được, cũng có nhà đầu tư đang chờ đợi cơ hội mua vào khi thấy tín hiệu lên Tuynhiên việc giá cổ phiếu trên thị trường OTC bị "thổi" lên vù vù không phải là do sức cầu của thịtrường mà phần nhiều là bị các "cò" OTC đẩy lên Chỉ cần vài giờ đồng hồ, một thông tin liênquan đến một mã CP nào đó đã có thể bay đi khắp nơi Các "cò" trên thị trường OTC có mạnglưới rộng khắp, chỉ cần gọi điện hỏi hàng vài nơi, người này hỏi người kia chỉ vài chục phút làtìm được hang ngay, giá "net" cộng thêm vài "line" phí nếu thỏa thuận xong là giao dịch đượcngay

Nếu chỉ dừng lại ở đây thì cũng không có gì đáng chú ý, song nghệ thuật làm giá và loantin đồn trên thị trường OTC thật là đa dạng Khi thị trường có tín hiệu lên có nhiều khách muốnmua CP là lập tức môi giới OTC tung tin ngay là hàng bây giờ hơi khó kiếm, hay có mua đượcgiá cũng hơi cao hoặc CP này đang có tổ chức gom nhiều lắm đã tạo ra cầu ảo Đó là chưa kểđến một loạt các thông tin làm nhiễu loạn thị trường như cố tình gọi điện hỏi hàng dù không cónhu cầu hay tung các tin mua với khối lượng vài chục đến vài trăm ngàn CP tạo nên cầu giả.Không hiếm những lúc thị trường OTC nhốn nháo gom khắp nơi một mã nào đó nhưng rồi kếtquả là không khớp được với lý do rất đơn giản: Không thoả thuận được giá hoặc không mua nữa.Nếu NĐT nào thiếu kinh nghiệm nghe phong thanh tin đồn lập tức lao vào thì dễ dàng gặp phảirủi ro Nhân viên môi giới OTC tại một CTCK cho biết, có mã chỉ sau một ngày giá có thể tăng