Slide Quản lý tài chính công (Học viện Tài chính) Chương 1: Những vấn đề cơ bản về tài chính công và quản lý tài chính công

Giới thiệu những vấn đề cơ bản về tài chính công và quản lý tài chính công. 1.1. Những vấn đề cơ bản về tài chính công 1.1.1. Khái niệm 1.1.2. Đặc điểm 1.1.3. Chức năng 1.1.4. Các bộ phận chức năng 1.1.5. Vai trò

HỌC VIỆN TÀI CHÍNH – BM QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG

CHƯƠNG TRÌNH KHÔNG CHUYÊN NGÀNH

2014

QUY CHẾ CHUNG

 Số tiết nghiên cứu: 45 tiết

- Hướng dẫn nghiên cứu trên lớp: 30 tiết

- Tự nghiên cứu: 15 tiết

 Đánh giá điểm điều kiện

- Điểm kiểm tra: 1 bài

- Điểm chuyên cần: Cả quá trình học tập

 Điều kiện dự thi

- Thời gian tham gia nghiên cứu trên lớp ≥ 24 tiết

- Có 1 bài kiểm tra

 Thi tự luận viết

GIÁO TRÌNH

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG

(NHÀ XUẤT BẢN TÀI CHÍNH, HÀ NỘI – 2010)

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TCC VÀ QUẢN

LÝ TCC

1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TCC

1.2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ TCC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 Luật NSNN 2002

 NĐ 60/2003/NĐ-CP Hướng dẫn thực hiện Luật NSNN

 TT 59/2003/TT-BTC Hướng dẫn thực hiện Nghị định 60/2003/NĐ-CP

 NĐ 215/2013/NĐ-CP Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức

Bộ Tài chính

 NĐ 116/2008/NĐ-CP Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức

Bộ Kế hoạch và đầu tư

 NĐ 94/2008/NĐ-CP Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức Bảo hiểm xã hội Việt Nam

 Quyết định 108/2009/QĐ-TTg Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Kho bạc Nhà nước trực thuộc Bộ Tài chính

 NĐ43-2006-CP quy định tự chủ, tự chịu trách nhiệm đơn vị sự nghiệp công lập

 NĐ 130-2005 tự chủ biên chế và kinh phí quản lý hành chính cơ quan nhà nước

 NĐ 117-1013 sửa đổi NĐ 130-2005

1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TCC

Câu hỏi gợi ý nghiên cứu:

 Phân tích khái niệm TCC?

 Biểu hiện và ý nghĩa các đặc điểm của TCC?

 Các bộ phận cấu thành TCC?

 Phân tích các chức năng và vai trò của TCC?

1.1.1 KHÁI NIỆM

TÀI CHÍNH?

Phạm trù phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị gắn với viêc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của các chủ thể trong xã hội

 Nhà nước

 Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế

 Ngân hàng, trung gian tài chính, tổ chức tín dụng

 Tổ chức chính trị, chính trị xã hội, xã hội nghề nghiệp

 Hộ gia đình, cá nhân

1.1.1 KHÁI NIỆM

 “Tài chính công là sự tạo lập và sử dụng các quỹ tiền

tệ của Nhà nước bằng việc sử dụng quyền lực hợp

pháp của Nhà nước (trước tiên là quyền lực chính

trị) phân phối của cải xã hội (chủ yếu là sản phẩm mới được tạo ra), để thực hiện các chức năng kinh tế

và xã hội của Nhà nước.”

 “Tài chính công là những hoạt động thu, chi của

Nhà nước nhằm thực hiện các chức năng vốn có của Nhà nước trong việc cung cấp hàng hóa công cộng cho xã hội, không vì mục đích lợi nhuận.”

1.1.1 KHÁI NIỆM

CHÍNH PHỦ

CHÍNH QUYỀN BANG

CHÍNH QUYỀN TƯ

CHÍNH QUYỀN ĐP

KHU VỰC CÔNG

DN CÔNG

DN CÔNG PHI TC

DN VỀ TIỀN TỆ, GỒM CẢ

NHTƯ

DN CÔNG VỀ TC

DN CÔNG VỀ

TC PHI TIỀN

TỆ

1.1.2 ĐẶC ĐIỂM

 Chủ thể  Nhà nước là chủ thể

duy nhất của TCC

 Công cộng  Phạm vi hoạt động

rộng lớn, gắn liền với hiệu quả KTXH vĩ mô  Hiệu quả, công bằng, ổn định

 Tính chất thu, chi  Kết hợp không

bồi hoàn và bồi hoàn, bắt buộc và tự nguyện, phù hợp với các quan hệ thị trường

Biểu hiện?

Ý nghĩa của từng đặc đi ểm?

 Đối tượng và nội dung

 Mối quan hệ

 Kết quả

TCC CẤP XÃ

QUỸ NSNN

QUỸ TCC NGOÀI NSNN

TCC TỔNG HỢP

TCC CÁC ĐƠN

VỊ SỬ DỤNG NSNN



1.1.5 VAI TRÒ

1.1.5.1 Duy trì sự tồn tại và hoạt động của bộ máy nhà

nước  Phân phối (thu, chi), kiểm soát và điều

chỉnh

1.1.5.2 Trong hệ thống tài chính của nền KTQD  Chi

phối, hướng dẫn, điều chỉnh

1.1.5.3 Thực hiện các nhiệm vụ KTXH của Nhà nước

 Nền kinh tế sản xuất có hiệu quả

 Công bằng xã hội

 Tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô

1.2.5 PHƯƠNG PHÁP VÀ CÔNG CỤ

1.2.6 NHIỆM VỤ VÀ BỘ MÁY

1.2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QLTCC

Câu hỏi gợi ý nghiên cứu

 Phân tích khái niệm Quản lý TCC?

 Biểu hiện và ý nghĩa các đặc điểm của Quản lý TCC?

 Phân tích các yêu cầu trong Quản lý TCC?

 Nêu các nội dung của quản lý TCC?

 Phân tích các phương pháp và công cụ quản lý TCC?

1.2.1 KHÁI NIỆM

Nhà nước hoạch định, xây dựng chính sách, chế độ và sử dụng

hệ thống các công cụ, phương pháp thích hợp, tác động đến các hoạt động của tài chính công, làm cho chúng vận động phù hợp với yêu cầu khách quan của nền KTXH, nhằm phục vụ tốt nhất cho việc thực hiện các chức năng do Nhà nước đảm nhận

CÔNG CỤ

CHỦ THỂ QL HOẠT ĐỘNG TCC MỤC TIÊU QL PHƯƠNG PHÁP

1.2.2 ĐẶC ĐIỂM

 Mục tiêu quản lý  Lợi ích chung của xã hội, lợi ích

KTXH quốc gia  Hiệu quả KTXH vĩ mô và chi phí xã hội

 Phạm vi quản lý  Rộng lớn, bao trùm mọi lĩnh vực

KTXH  Phức tạp

 Sử dụng các công cụ quản lý  Tuân thủ pháp luật dưới

cả góc độ quản lý nhà nước và quản lý nghiệp vụ  Tính hành chính và pháp lý rất cao

1.2.3 YÊU CẦU

1.2.3 YÊU CẦU

 Trách nhiệm giải trình

- Nhà nước phải đảm bảo trách nhiệm trước dân về toàn bộ quá trình quản lý tài chính công, kết quả thu, chi trong các hoạt động TCC

- Trách nhiệm giải trình  Khả năng điều trần và khả năng gánh chịu hậu quả

- Trách nhiệm  Trách nhiệm nội bộ và trách nhiệm ra bên ngoài

1.2.3 YÊU CẦU

 Minh bạch

- Minh bạch: công khai, rõ ràng với công chúng (cơ cấu và các chức năng của chính phủ, chính sách, báo cáo kế toán và dự báo về TCC)

- IMF chia minh bạch tài chính thành 3 cấp độ: Minh bạch nội bộ; minh bạch đối với các tổ chức nước ngoài; minh bạch đối với công chúng

- Nội dung minh bạch TCC theo IMF

 Phân định rõ vai trò trách nhiệm

 Quy trình ngân sách công khai

 Công khai thông tin

 Đảm bảo tính toàn vẹn của thông tin

1.2.3 YÊU CẦU

 Khả năng dự đoán được

• Khả năng dự đoán được chủ yếu là kết quả của luật pháp và các qui chế rõ ràng, có thể dự đoán trước, được áp dụng đồng bộ và có hiệu quả

• Khả năng dự đoán được về những nguồn tài chính sẽ tác động tốt đến quá trình xác lập thứ tự ưu tiên chiến lược

• Khả năng dự đoán được về tổng chi tiêu của chính phủ và chi tiêu trong từng ngành là rất cần thiết, tín hiệu quan trọng để khu vực công có thể đưa ra những quyết định hợp lý

1.2.3 YÊU CẦU

 Sự tham gia

 Tham gia của cán bộ công chức, người dân, đối tác khác liên quan  Xây dựng chính sách tài chính công tốt

 Tham gia của các tổ chức bên ngoài, người sử dụng dịch vụ

 Theo dõi hiệu quả hoạt động, khả năng cung cấp và chất lượng của những dịch vụ công

 Tham gia  Cung cấp thông tin đáng tin cậy về tính hữu dụng của chính sách, chương trình và kiểm tra tính thực tế đối với hoạt động của chính phủ

1.2.4 NỘI DUNG

 Quản lý quá trình thu

 Quản lý quá trình chi

 Quản lý thực hiện các biện pháp cân đối thu, chi TCC và quản lý nợ công

1.2.5 CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP

1.2.6 NHIỆM VỤ VÀ BỘ MÁY

1 Bộ máy quản lý TCC ở Việt

Nam gồm những cơ quan nào?

2 Nhiệm vụ cơ bản của từng cơ

quan nhà nước trong bộ máy quản lý TCC ở Việt Nam?