Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 2 LỜI MỞ ĐẦU Cùng với sự phát triển công nghệ hiện đại thiết thực để phục vụ cho đời sống con người thì chuyên nghành công nghệ kỹ t
Trang 1Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 1
BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
-********** -
ĐỒ ÁN MÔN
VI ĐIỀU KHIỂN
Đề Tài : Thiết kế đồng hồ điện tử hiển thị bằng 8 led 7 thanh
Hệ thống có hiển thị thời gian thực ở 2 chế độ tùy theo lựa chọn
của người sử dụng
Chế độ 1 hiển thị giờ ,phút ,giây
Chế độ 2 hiển thị ngày , tháng ,năm
Sai số tối đa 5 giây/ngày
Trên hệ thống có nguồn dự phòng để đảm bảo khi mất điện vẫn hoạt động được
Trên hệ thống có phím chỉnh thời gian
Giáo viên hướng dẫn : NGUYỄN ANH DŨNG
Sinh Viên Thực hiện : NGUYỄN VĂN QUÂN
LƯU VĂN QUÂN TRẦN DUY HIỂN
Lớp : ĐT2_K4
Trang 2Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 2
LỜI MỞ ĐẦU
Cùng với sự phát triển công nghệ hiện đại thiết thực để phục vụ cho đời sống con người thì chuyên nghành công nghệ kỹ thuật đã có không ít những thành tích đem lại phục vụ con người nhằm nâng cao cuộc sống hơn Thời gian là một mốc đánh dấu lịch sử rất quan trọng đối với loài người Khi chưa
có công nghệ hiện đại như ngày nay người cổ hi lap đã phát minh ra lịch vạn niện dựa trên tính toán thiên văn học
Nhưng tới ngày nay công nghệ điện tử phát triển, đồng hồ số thay cho lịch vạn niện rất nhiều bởi những ưu điểm của nó Sử dụng đồng hồ điện tử
chúng ta có thể điều chỉnh được thời gian tùy theo ý muốn của con người Tiện lợi khi mang đi theo
Sau một thời gian học tập tại trường, học tập môn vi điều khiển cùng với sự giúp đỡ của thầy giáo Nguyễn Anh Dũng và bạn bè Chúng em đã cố gắng
áp dụng những gì đã nắm được qua môn học vào thực hành 1 mạch thực tế
đó là làm mạch đồng hồ số hiển thị LED 7 thanh
Để điều khiển thời gian trong mạch đồng hồ điện tử có rất nhiều phương pháp Trong đồ án này em xin trình bày thiết kế đồng hồ điện tử dùng họ vi
điều khiển 8051 cụ thể là vi mạch 89S52 giao tiếp với IC thời gian thực DS1307 IC DS1307 hoạt động ở tần số 32768kHZ được nuôi bằng nguồn
dự phòng 3V có thể hoạt động trong thời gian khá dài khoảng vài năm khi
không có nguồn điện
Trang 3Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 3
PHẦN I
I, HỌ 8051 và 89S52
1, Sơ lược về 8051
8051 ra đời năm 1981 do hang Intel sản xuất Họ điều khiển này có
128 byte RA M , 4 kbyte ROM , hai bộ định thời , một cổng nối tiếp và 4 cổng ra vào song song và là bộ vi xử lí 8 bit
Sau khi Intel cho các nhà sản xuất khác sản xuất và bán các dạng biến thể của họ 8051 thì họ 8051 ngày càng phổ biến và càng có nhiều phiên bản khác nhau của họ 8051 nhưng tất cả đều tương thích với họ 8051 ban đầu Sau đây là bảng so sánh các họ khác nhau :
Số hiệ sản xuất Bộ nhớ chương
trình
Bộ nhớ dữ liệu Số bộ định thời
(bộ đệm)
Trang 4Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 4
8K ROM 8K EPROM 8K FLASH
Chú ý trong trường hợp này cần có them điện trở trước khi nối vào chân Port 0
Trang 5Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 5
Port 2 tạo ra byte cao của bus địa chỉ trong thời gian tìm nạp lệnh từ bộ nhớ chương trình ngoài và trong thời gian truy xuất bộ nhớ dữ liệu ngoài sử dụng các địa chỉ 16bit
Port 2 cũng nhận các bit địa chỉ cao và tín hiệu điều khiển trong thời gian lập trình Flash và kiểm tra chương trình
1.1.4 Port 3 (P3.0_P3.7)
Cũng là Port xuất nhập dữ liệu 8 bit ,ngoài ra Port 3 còn có chức năng khác
cụ thể như sau :
P3.0 RXD Dữ liệu nhận cho Port nối tiếp
P3.1 TXD Dữ liệu truyền cho Port nối tiếp
P3.2 INTO Ngắt bên ngoài 0
P3.3 INT1 Ngắt bên ngoài 1
P3.4 T0 Ngõ vào của timer/counter 0
P3.5 T1 Ngõ vào của timer /counter 1
P3.6 /WR Xung ghi bộ nhớ dữ liệu ngoài
P3.7 /RD Xung đọc bộ nhớ dữ liệu ngoài
1.2 RST
Khi tín hiệu vào chân này được đưa đến mức cao (trong 2 chu kì ) các thanh ghi trong bộ vi điều khiển được tải lên với những gia trị thích hợp để khởi động hệ thống
1.3 Chân /PSEN
/PSEN (program store enable ) là chân đọc chương trình ở bộ nhớ ngoài /PSEN sẽ ở mức thấp trong thời gian đọc mã lệnh Khi thực hiện chương trình trong ROM nội thì /PSEN ở mức cao Chân này được kích hoạt 2 lần mỗi chu kì máy và 2 hoạt động này sẽ bỏ qua khi truy nhập bộ nhớ ngoài
1.4 Chân ALE
ALE (Addrees latch enable ) là một xung ngõ ra để chốt byte thấp của địa
chỉ trong truy nhập bộ nhở ngoài Đây cũng là chân truy nhập xung lập trình khi lập trình Flash Bình thường khi hoạt động chân ALE sẽ được phát với 1
tỷ lệ không đổi 1/6 lần số dao động của vi điều khiển Tuy nhiên chân này cũng sẽ bỏ qua mỗi khi truy nhập bộ nhớ ngoài
Trang 6Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 6
1.5 XTAL1 và XTAL2
Đây là ngõ vào và ra của 1 bộ khếch đại dao động ngịch được cấu hình để dùng như 1 bộ dao động trên chip Nó thường được nối với bộ dao động thạch anh có dải tần thường là 12MHZ ÷33MHZ
2 Sơ lược về 89S52
89S52 là một dòng trong họ 8051, 89s52 kế thừa đầy đủ tính chất của những
IC trước đó và được cải tiến hơn chức năng của họ 8051
Sơ đồ chân 89S52 và hình ảnh thực tế
Trang 7Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 7
89S52 có tấ cả 40 chân.Trong đó chân số 20 và 40 là các chân nối VCC nằm trong dải điện áp 3-5,5V và chân 20 là chân nối với GND
Từ chân 1 > chân 8 là chân của port 1
Từ chân 10 >chân 17 là chân của port 3
Từ chân 32 > 39 là chân của port 0
Từ chân 22 >chân 28 là chân của port 2
Các chân còn lại : chân 9 là chân RST
chân 18 và chân 19 lần lượt là XTAL2 và XTAL1 ,
chân 29 ,30,31 lần lượt là PSEN ,ALE, EA
Chức năng của các chân này chúng đều có chức năng và nhiệm vụ đã được trình bày ở trên
3 Sơ đồ khối và chức năng các khối của họ 8051
Bộ vi điều khiển AT89S52 gồm có các khối và chức năng sau đây:
• CPU (Centralprocessing unit ) bao gồm :
- Thanh ghi tích lũy A
- Thanh ghi tích lũy phụ B ,dùng cho phép nhân và phép chia
- Đơn vị logic học ALU
- Thanh ghi từ trạng thái chương trình PSW
- Bốn băng thanh ghi
Trang 8Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 8
- Con trỏ ngăn sếp
• Bộ nhớ chương trình (bộ nhớ ROM ) gồm 8 byte Flash
• Bộ nhớ dữ liệu (bộ nhớ RAM ) gồm 256 byte
• Bộ UART :có chức năng truyền nhận nối tiếp, AT89S52 có thể giao tiếp với các cổng nối tiếp của máy tính thông qua bộ UART
• Ba bộ timer/counter 16 bit thực hiện chức năng định thời và đếm sự kiện
• WDM: Dùng để phục hồi lại hoạt động của CPU khi nó bị treo bởi nguyên nhân nào đó
• Khối điều khiển ngắt với 2 nguồn ngắt ngoài và 4 ngắt trong
• Bộ lập trình : Cho phép người sử dụng có thể nạp chương trình cho chip
• Bộ chia tần với hệ số chia là 12
• 4 cổng xuất nhập với 32 chân vào cũng được ra cũng được
II, IC DS1307
DS1307 là một chip đồng hồ thời gian thực (RTC :Read _time clock ), khái
niệm thời gian thực ở đây được dùng với ý ngĩa thời gian tuyệt đối mà con người đang sử dụng tính bằng giây , phút , giờ …DS1307 là 1 sản phẩm của Dallas Semiconductor Chip này có 7 thanh ghi 8bit chứa thời gian là: giây , phút , giờ , thứ (trong tuần ) , ngày , tháng , năm Ngoài ra DS1307 còn có
1 thanh ghi điều khiển ngõ ra phụ và 56 thanh ghi trống có thể dùng như RAM
Ds1307 xuất hiện ở 2 gói SOIC và DIP có 8 chân
Các chân của DS1307 được mô tả như sau :
• X1 và X2 : là 2 ngõ kết nối với 1 thạch anh 32.768KHZ làm nguồn tạo dao động cho chip
• VBAT : cực dương của 1 nguồn pin 3V nuôi chip
• GND : chân mass chung cho cả pin 3V và VCC
• VCC : nguồn cho giao diện I2C ,thường là 5V dùng chung với vi điều khiển
Trang 9Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 9
• SQW/OUT: một ngõ phụ tạo xung vuông ,tần số của xung được tạo
có thể lập trình được
• SCL và SDA : là 2 đường giao xung nhip và dữ liệu của giao diện I2C
Có thể kết nối với DS1307 bằng một mạch sau :
Cấu tạo bên trong DS1307 gồm 1 số thành phần như
• Mạch nguồn
• Mạch giao động
• Mạch điều khiển logic
• Mạch giao diện I2C
• Con trỏ địa chỉ và thanh ghi (hay RAM)
Sử dụng DS1307 chủ yếu là ghi và đọc các thanh ghi của chip này Vì thế
có 2 vấn đề cơ bản đó là cấu trúc các thanh ghi và cách truy xuất các thanh ghi này thông qua giao diện I2C
DS1307 có tất cả 64 thanh ghi 8 bit nhưng thực chất dùng cho chức năng đồng hồ chỉ có 8 thanh ghi đầu còn lại có thể bỏ trống
Trang 10Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 10
Tổ chức thanh ghi trong DS1307
Trong 8 thanh ghi đầu thì 7 thanh ghi đầu chứa thông tin về thời gian của đồng hồ bao gồm giây, phút , giờ, thứ , ngày , tháng và năm
Việc ghi giá trị vào 7 thanh ghi này tương ứng với việc “ cài đặt” thời gian khởi động cho đồng hồ
Việc đọc giá trị từ 7 thanh ghi là đọc thời gian thực mà chip tạo ra
Thanh ghi thứ 8 là thanh ghi điều khiển xung ngõ ra SQW/OUT(chân 6) Tuy nhiên do ta không dùng chân này có thể bỏ qua thanh ghi thứ 8 này
Tổ chức từng bit trong mỗi thanh ghi
Trang 11Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 11
Tổ chức các thanh ghi thời gian thực :
• Thanh ghi giây : là thanh ghi đầu tiên trong bộ nhớ của DS1307, địa chỉ của nó là 0x00, 4 bit thấp của thanh ghi này chứa mã BCD 4bit của chữ số hang đơn vị của giá tri giây Do giá trị cao nhất của chữ số hang chục là 5 (không có giây 60) nên chỉ cần 3 bit là có thể mã hóa được Bit cao nhất bit thu 7 trong thanh ghi này là 1 điều khiển có tên
CH Nếu bit này được xét bằng 1 bộ dao động trong chip bị vô hiệu hóa , đồng hồ không hoạt động vì vậy phải reset bit này xuống 0 ngay
từ đầu
• Thanh ghi phút : Có địa chỉ 01H, chứa giá trị phút của đồng hồ Cũng giống như thanh ghi giây, chỉ có 7bit của thanh ghi này được dùng lưu
mã BCD của phút, bit 7 luôn bằng 0
• Thanh ghi giờ : Đây là thanh ghi phức tạp nhất trong DS1307 Thanh ghi này có địa chỉ 02H 4bit thấp được dùng cho hang chục của giờ
Do DS1307 có hỗ trợ 2 hệ thống hiển thị giờ là 12h và 24h, và bit thứ
6 dùng để xác lập hệ thống giờ Nếu bit thứ 6=0 thì hệ thống 24h được chọn khi đó 2 bit cao 4 và 5 dùng để mã hóa hàng chục của giá trị giờ
Do giá trị lớn nhất của chữ số hang chục trong trường hợp này là 2 nên 2 bit 4 và 5 đủ để mã hóa, và ngược lại nếu bit thứ 6= 1 thì hệ thống 12 h được chọn với trường hợp này chỉ dùng 4 bit để mã hóa hàng chục của giờ bit 5 chỉ buổi trong ngày AM hay PM bit 5=0 là
AM và bit 5 =1 là PM bit 7 luôn bằng 0
• Thanh ghi thứ : Có địa chỉ là 03H Thanh ghi này chỉ mang giá trị từ 1->7 tương ứng từ chủ nhật đến thứ 7 trong tuần vì thế chỉ có 3bit thấp trong thanh ghi này có nghĩa
• Thanh ghi ngày : chứa ngày trong tháng từ 1÷31
• Thanh ghi tháng : chứa các tháng trong năm từ 1÷12
• Thanh ghi năm : chứa các năm từ 00÷99
Trang 12Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 12
PHẦN II : CƠ SƠ LÝ THUYẾT
I) Thuật toán giao tiếp I2C với vi điều khiển 89S52
Giản đồ xung giao tiếp với DS1307
Điều kiện START and STOP START và STOP là những điều kiện bắt buộc
khi một thiết bị chủ muốn thiết lập giao tiếp với thiết bị nào đó trong mạng
I2C
START là điều kiện khởi đầu báo hiệu bắt đầu giao tiếp
STOP là kết thúc một giao tiếp
Chế độ hoạt động của I2C DS1307 ở 2 chế độ sau :
• Chế độ DS1307 ghi : Chuỗi dữ liệu và chuỗi xung clock sẽ được nhận
thông qua SDA và SCL sau mỗi byte được nhận thì 1 bit ACK sẽ
được truyền Các điều kiện START và STOP sẽ nhận dạng bắt đầu và
kết thúc
• Chế độ DS1307 đọc : byte đầu tiên trong chế độ đọc tương tự như chế
độ ghi Tuy nhiên trong chế độ này bit chiều lại chỉ chiều ngược lại
Chuỗi dữ liệu được phát đi trên SDA bởi DS1307 trong khi chuỗi
xung clock vào chân SCL
Trang 13Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 13
Ghi vào DS1307
• START I2C
• Ghi địa chỉ DS1307
• Thao tác ghi vào DS1307 quyết định bởi bit 0 tiếp theo như trên hình
(cả địa chỉ và bit 0 để ghi thì ghi địa chỉ có giá trị 0xD0)
• Xác định địa chỉ đầu tiên cần ghi (có thể là giây, phút , giờ …lần lượt
là 0, 1, 2, …)
• Địa chỉ tiếp theo sẽ tự dịch chuyển (X+1byte+x)
• X là địa chỉ đầu tiên cần ghi
• 1byte là giá trị cần ghi vào thanh ghi
• Acknowledge là bit thông báo cho master là đã thực hiện
xong ghi 1 byte thành công
Đọc vào DS1307
Trang 14Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 14
• Địa chỉ tiếp theo sẽ tự dịch chuyển (X+1byte+x)
• X là địa chỉ đầu tiên cần ghi
• 1byte là giá trị cần ghi vào thanh ghi
• Acknowledge là bit thông báo cho master là đã thực hiện
xong ghi 1 byte thành công
• Not Acknowledge thông báo là đã đọc hết địa chỉ của
DS1307
II, Hiển thị trên 8 led 7 thanh
Để hiển thị bằng LED 7 đoạn thì cần 8 đường điều khiển khi điều khiển trực tiếp hoặc cần 4 đường dây điều khiển khi dùng vi mạch giải mã BCD_7 đoạn
Với cả 2 cách nêu trên, nếu cần điều khiển 1 lượng LED lớn thì tương ứng
sẽ cần 1 lượng lớn các đường điều khiển
Để giảm thiểu số đường dây điều khiển trên chúng ta sử dụng phương pháp quét
Nguyên lí hiển thị quét : Để điều khiển cho n LED 7 thanh ta sử dụng n đường dây điều khiển cấp nguồn cho các LED và 8 đường dây số liệu dùng chung cho các LED bằng cách lần lượt cấp nguồn cho từng LED đưa số liệu tương ứng của LED đó ra 8 đường dây dữ liệu tương ứng
Làm như vậy thì cùng một thời điểm thi chỉ có một LED mới hoạt động vì chỉ có LED đó mới được cấp nguồn còn các LED khác không được cấp
VCC
Ví dụ trong mạch hiển thị 4 LED 7 đoạn để hiển thị được 1 số có 4 chữ số :
Trang 15Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 15
+Cấp nguồn cho LED thứ nhất (p1.3=0), đồng thời xuất dữ liệu ra cổng p2
để LED 1 hiển thi hàng đơn vị
+Cấp nguồn cho LED thứ 2 (P1.2=0), đồng thời xuất dữ liệu ra cổng P2 để hiển thị hàng trục
+Cấp nguồn cho LED thứ 3 (P1.1=0) , đồng thời xuất dữ liệu ra công P2 để hiển thị hàng trăm
+Cấp nguồn cho LED thứ 4(P1.0=0) , đồng thời xuất dữ liệu ra cổng P2 để
hiển thị hàng nghìn
Do dòng điện của IC xuất ra ngoài khá nhỏ lên LED 7 thanh thường sáng rất yếu hay bị mờ lên chúng em đã dùng transistor để kích dòng điện lên cho
LED 7 thanh sáng hơn và ổn định hơn
Trên đây là 2 phần lý thuyết quan trọng nhất trong việc thiết kế, lập trình để thực hiện làm mạch và hiển thị đồng hồ DS1307
III) Nguồn
Trang 16Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 16
Gồm 2 nguồn nuôi cho mạch hoạt động
+ Nguồn chính là nguồn 5V ổn định qua IC7805 dùng để nuôi cho
mạch hoạt động (cả hiển thị và giao tiếp với IC DS1307),
+ Nguồn Pin 3V dùng để nuôi cho DS1307 lúc mà nguồn chính mất vì
một lý do nào đấy để DS1307 tiếp tục hoạt động tránh tình trạng bị
mất dữ liệu và nguồn này không thể giao tiếp với 89S52 và hiển thị
Khi ấn công tắc thì chân IC (P2.5) đang từ mức cao (VCC) sẽ chuyển
xuống mức 0 Do sự thay đổi trạng thái như vậy Vi Điều Khiển
(89S52) có thể xử lý một nhiệm vụ nào đó mà ta yêu cầu (lập trình)
Trang 17Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 17
Trang 18Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 18
3) Khối điều khiển
Trang 19Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 19
2) Sơ đồ nguyên lí:
4) Mạch in
Trang 20Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 20
Lớp Top layer
Trang 21Đề tài: Thiết kế đồng hồ hiển thị 8 LED 7 thanh Page 21
Lớp Bottom layer