luận văn tốt nghiệp thiêt kế hộp số tự động cho xe con

bộ truyền động bánh răng trong hộp số tự động có thể là bộ truyền với tất cả các trục cố định và bộ truyền với các trục di động bộ truyền hành tinh 1.3.2.1.Bộ truyền trục cố định: Khác

Trang 1

PHẦN I : THIẾT KẾ HỘP SỐ TỰ ĐỘNG

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC ÔTÔ

VÀ SỐ TỰ ĐỘNG

1.1.Phân tích hệ thống truyền lực ôtô :

Hệ thống truyền lực của ôtô là tập hợp tất cả các cơ cấu nối từ động cơ tới bánh xe chủ động , bao gồm các cơ cấu : truyền ,cắt đổi chiều quay,biến đổi giá trị mômen

Nhiệm vụ cơ bản của hệ thống truyền lực

- Truyền, biến đổi mômen quay và số vòng quay từ động cơ tới bánh xe chủ động sao cho phù hợp giữa chế độ làm việc của động cơ và mômen cản sinh ra trong quá trình ôtô chuyển động

- Cắt dòng truyền mômen trong thời gian ngắn hoặc dài

- Thực hiện đổi chiều chuyển động nhằm tạo nên chuyển động lùi cho ôtô

- Tạo khả năng chuyển động mềm mại và tính năng việt dã cần thiết trên đường

Trong sự phát triển của ngành công nghiệp ôtô thế giới, các hệ thống trên ôtô đã không ngừng được hoàn thiện Hệ thống truyền lực cũng không nằm ngoài quy luật đó Mục đích của sự biến đổi hoàn thiện là nhằm : Giảm tiêu hao nhiên liệu, tăng công suất, giảm độ ồn, tăng tốc độ lớn nhất của động cơ, sử dụng tốt nhất công suất động cơ sinh ra và tạo sự thuận lợi, đơn giản cho người lái.và bộ phận quan trọng đóng ghóp vào quá trình đó của hệ thống truyền lực không thể

Trang 2

So với hộp số thường hộp số tự động có những điểm riêng biệt sau

Số thường Số tự động

Có ly hợp (côn ) lên có chân côn ( bàn

đạp ly hợp )

Dòng mô men đi từ dông cơ sang hộp

số thì đi qua ly hợp và nó chi có khả

năng truyền hết mômen của động cơ

sinh ra

ở hộp số tự động thay vào vai trò của ly hợp đó là biến mô thủy lực mômen truyền từ động cơ sang hộp số khi qua biến mô mô nó được tăng lên K lần với K là hệ

D 2 1

Các bánh răng khi sang số mới gài vào

với nhau gài trực tiếp hoặc qua đồng

tốc

Các bánh răng ăn khớp sẵn và khi sang số chỉ điều khiển các côn các côn được điều khiển tự động qua van số

Quả trình sang số thì đồ thị lực kéo bị

trễ một phần do thời gian trễ gây ra bởi

Còn hốp số tự động thì quả trình sang số là tự đông băng cách điều

Trang 3

quá trình giảm ga chuyển số thể hiện ở

phần đen trên đồ thị

khiển dong thủy lực đóng các van khác nhau lên thời gian trễ là không có lên nó lị một phần công suất khi sang số

Vây so với hộp số thường, hộp số tự động có các ưu điểm sau:

- Nó làm giảm mệt mỏi cho lái xe bằng cách loại bỏ các thao tác cắt ly hợp và thường xuyên phải chuyển số

- Nó chuyển số một cách tự động và êm dịu tại các tốc độ thích hợp với chế độ lái xe do vậy giảm bớt cho lái xe sự cần thiết phải thành thành thạo các kỹ thuật lái xe khó khăn và phức tạp như vận hành ly hợp

- Nó tránh cho động cơ và dòng dẫn động khỏi bị quá tải, do nó nối chúng bằng thuỷ lực ( qua biến mô ) tốt hơn so với nối bằng cơ khí.1.2

Phân loại hộp số tự động

Hộp số tự động có thể phân loại theo 3 tiêu chí sau

1.2.1 Theo cách bố trí có

-Loại hộp số sử dụng trên ôtô FF : Động cơ đặt trước, cầu trước chủ động

Loại hộp số sử dụng trên ôtô FR : Động cơ đặt trước, cầu sau chủ động

Trang 4

Các hộp số sử dụng trên ôtô FF được thiết kế gọn nhẹ hơn so với loại sử dụng trên ôtô FR do chúng được lắp đặt cùng một khoang với động cơ

Các hộp số sử dụng cho ôtô FR có bộ truyền động bánh răng cuối cùng với vi sai lắp bên ngoài Còn các hộp số sử dụng trên ôtô FF có bộ truyền bánh răng cuối cùng với vi sai lắp ở bên trong, vì vậy loại hộp số tự động sử dụng trên ôtô

FF còn gọi là hộp số có vi sai

Trang 5

1.2.3 theo cách điều khiển

-Hộp số tự động thường

-Hộp số tự động điện tử ( gọi là ECT )

1.3 Các bộ phận chính trong hộp số tự động và chức năng cơ bản của chúng.

Hiện nay có rất nhiều loại hộp số tự động khác nhau, chúng được cấu tạo theo một vài cách khác nhau nhưng các chức năng cơ bản và nguyên lý hoạt động của chúng là giống nhau

Hộp số tự động bao gồm một vài bộ phận chính Chúng thực hiện phần lớn các chức năng của hộp số tự động, các bộ phận này phải vận hành chính xác cũng như phải kết hợp chặt chẽ với nhau Để hiểu biết đầy đủ hoạt động của hộp số tự động, điều quan trọng là phải nắm được các nguyên lý cơ bản của các bộ phận chính

Hộp số tự động bao gồm các bộ phận chính sau :

- Bộ biến mô

- Các bộ truyền động bánh răng (bánh răng trục cố định ,bánh răng hành tinh )

- Hệ thống điều khiển thuỷ lực hoặc điện thủy lực

- Bộ truyền động bánh răng cuối cùng ( Đối với loại hộp số tự động sử dụng trên ôtô FF)

- Công tắc chọn số

- ECT ECU cùng các cảm biến

1.3.1 Bộ biến mô thuỷ lực

Trang 6

HINH 2 : sơ đồ cấu tạo biến mô

Biến mô thuỷ lực được lắp ở đầu vào của chuỗi bánh răng truyền động hộp số và được bắt bằng bulông vào trục sau cuả trục khuỷu thông qua tấm truyền động Bộ biến mô được đổ đầy bằng dầu hộp số tự động, nó làm tăng mômen do động cơ tạo ra và truyền mômen này đến hộp số hoặc đóng vai trò như một khớp nối thuỷ lực truyền mômen đến hộp số

Trên xe có lắp hộp số tự động, bộ biến mô cũng có tác dụng như bánh đà của động cơ Do không cần có một bánh đà nặng như trên xe có hộp số thường, nên

xe có hộp số tự động sử dụng tấm truyền động có vành bên ngoài dạng vành răng

Trang 7

quay với tốc độ cao cùng với biến mô thuỷ lực, trọng lượng của nó sẽ tạo nên sự cân bằng tốt nhằm ngăn chặn sự rung động khi quay với tốc độ cao.

Biến mô có cấu truc thường gồm : phần chủ động gọi là bánh bơm(B)phần bị động gọi là bánh tuabin(T),phần phản ứng gọi là bánh dẫn hướng(D)

1.3.1.1.Bánh bơm(B): bánh bơm được bố trí trong vỏ bộ biến mô và nối với trục

khuỷu qua đĩa dẫn động nhiều cánh hình cong được lắp bên trong bánh bơm một vòng dẫn hướng được lắp trên mép trong của các cánh để dẫn dòng dầu được êm

HÌNH 3 : cấu tạo bánh bơm

1.3.1.2.Bánh tuabin(T): rất nhiều cánh được lắp lên trên cánh tuabin giông như

trường hợp cánh bơm,hướng cong của các cánh nay ngược chiều với hướng cong

Trang 8

của các bánh bơm, bánh tua bin dược lắp trên trục sơ cấp của hộp số sao cho các cánh bên trong no đối diên các cánh của bánh bơm với một khe hở rất nhỏ ở giữa, bánh tuabin quay cùng trục sơ cấp của hộp số khi xe chạy với vị trí của cần số ở số dài ‘D’,’2’,’L’,hoặc ‘R’ tuy nhiên nó sẽ không quay khi xe dừng,khi ở vị trí số ‘P’ và ‘N’ thì bánh tuabin quay tự do khi roto quay

HÌNH 5 : cấu tạo bánh tuabin

1.3.1.3.Bánh phản ứng(bánh dẫn hướng ) (D) : hay còn gọi là stato,stato được

đặt giữa bánh bơm và bánh tuabin nó được lắp trên trục stato trục này được lắp cố định trên vỏ hộp số qua khớp môt chiều các cánh của stato khi nó đi ra khỏi

Trang 9

roto tuabin và hướng cho nó đập vào mặt sau của canh quạt trên cánh bơm làm cho cánh bơm được cường hoá

HÌNH 6: cấu tạo bánh phản ứng Hoạt động của khớp một chiều : khớp một chiều cho phép stato quay theo một chiều đó là chiều quay của trục khuỷu động cơ

Các chức năng của bộ biến mô:

- Tăng mômen do động cơ tạo ra

- Đóng vai trò như một ly hợp thuỷ lực để truyền hay không truyền mômen động cơ đến hộp số

- Hấp thụ các dao động xoắn của động cơ và hệ thống truyền lực

Trang 10

- Có tác dụng như một bánh đà để làm đều chuyển động quay của động cơ.

- Dẫn động bơm dầu của hệ thống điều khiển thuỷ lực

1.3.1.4.Phân loại biến mô : biến mô thuỷ lực được phân loại dựa theo

a.Dựa vào số bánh tuabin trong một buồng làm việc

biến mô một cấp : có một cánh bơm,một cánh tuabin,một hoặc hai bánh phản ứng

biến mô hai một: có một cánh bơm,một cánh tuabin,một hoặc hai bánh phản ứng

biến mô nhiều cáp :có nhiều bánh tuabin trong một buồng làm việc

b.Dựa vào dạng bánh tuabin

biến mô thuỷ lực có bánh tuabin ly tâm làm cho cánh bơm được cường hoá

biến mô thuỷ lực có bánh tuabin hướng trụcbiến mô thuỷ lực có banh tuabin ly tâm

c.Dựa theo chiều quay của bánh tuabin so với bánh bơm

biến mô thuận : chiều quay của bánh bơm cùng chiều với chiều quay của bánh tuabin loại nay mô men thay đổi cả vè trị số và dáu

biến mô nghịch : chiều quay của bánh tuabin ngược chiều với chiều quay của bánh bơm loại này chi có mô men thay đổi vè giá trị mà không thay đổi

về dấu

1.3.15.Nguyên lý truyền công suất :

Truyền công suất : khi cánh bơm được dẫn động bởi trục khuỷu của động

cơ dầu trong cánh bơm sẽ quay với cánh bơm theo cung một hướng

Trang 11

Khi tốc độ của cánh bơm tăng lên lực li tâm làm cho dầu bắt đầu chảy ra phía ngoài tâm của cánh bơm dọc theo bề mặt của cánh quạt và mặt bên trong của cánh bơm

HÌNH 7 : khi tốc độ quay nhỏ Khi tốc độ của cánh bơm tăng lên nữa dầu sẽ bị đẩy ra khỏi cánh bơm dầu sẽ đập vào các cánh quạt của rôto tuabin làm cho roto bắt dầu quay cung hướng với cánh bơm sau khi dầu mất năng lượng do va đập vào các canh quạt của roto tuabin , nó chẩy vào trong dọc theo các canh của roto tuabin khi nó chạm vào phần trong của roto bề mặt cong của bên trong roto sẽ hướng dòng chảy ngược trở lại cánh bơm và dòng chảy lại bắt đầu như vậy việc truyền mômen được thực hiện bởi dòng dầu chảy qua cánh bơm và roto tuabin

Trang 12

HÌNH 8 : khi tốc độ quay lớn

1.3.1.6.Nguyên lý khuyếch đại mômen :

Việc khuyếch đại mômen do bộ biến mô thực hiện bằng cách dẫn dòng dầu khi nó vẫn còn năng lượng sau khi đi qua bánh tuabin trở về bánh bơm qua cánh của stato hay nói cách khác là bánh bơm được quay do mo men quay từ động

cơ mà mômen này lại dược bổ xung dầu quay về từ bánh tuabin có thể nói bánh bơm khuyếch đai mômen quay ban đầu để dẫn động bánh tuabin

Trang 13

HÌNH 9: nguyên lý khuyếch đại mômen

Chức năng của khớp một chiều stato : hướng của dòng dầu đi vào stato tư hướng của tuabin phụ thuộc vào sự trênh lệch tốc độ quay giữa bánh bơm và bành tuabin

Khi chênh lệch về tốc độ quay là lớn : tốc độ của dầu ( dòng chảy xoáy ) tuần hoàn qua cánh bơm va roto tuabin là lớn do vậy dầu từ roto tuabin đến stato theo hướng sao cho nó ngăn cản chuyển động quay của cánh bơm , như sau hình vẽ tại đây dầu sẽ đập vào mặt trước của cánh quạt trên stato làm cho nó quay theo hướng ngược lại với hướng quay của cánh bơm nhưng do stato bi khóa cứng bởi khớp một chiều nên nó không quay nhưng các cánh của nó làm cho

Trang 14

hướng của dòng dầu thay đổi sao cho chúng sẽ trợ giúp cho chuyển động quay thực của canh bơm

HÌNH 10: khi khớp 1 chiều bị khóa Khi dòng chảy xoáy nhỏ: tốc độ quay của roto tuabin đạt được đến tốc độ của cánh bơm , tốc độ của dầu mà quay cùng hướng với roto tuabin tăng lên nói cách khác tốc độ của dầu ( dòng chảy xoáy) tuần hoàn qua cánh bơm và roto tuabin giảm xuống Do vậy mà hướng của dòng dầu đi từ roto tuabin đến stato cùng hướng quay của cánh bơm Do lúc này dầu đập vào mặt sau của các cánh trên stato lên các cánh này ngăn dòng chảy của dầu lại trong trường hợp này khớp một chiều cho phép stato quay cùng hướng với cánh bơm do vậy cho phép dầu trở về cánh bơm

Stato bắt đầu quay cùng hướng với cánh bơm khi tốc độ quay của rôto tuabin đạt đến một tỷ lệ nhất định so với tốc độ quay của cánh bơm Hiện tượng đó gọi là điểm ly hợp hay diểm nối sau khi đạt được điểm ly hợp mômen không

khuyếch đại chức năng của biến mô như một khớp nối thuỷ lực thông thường

Trang 15

HÌNH 11: khi khớp 1 chiều quy tự do

1.3.1.7.Tỉ số truyền mômen và hiệu suất truyền :

Việc khuyếch đại mômen do biến mô sẽ tăng theo tỷ lệ với dòng xoáy điều đó có nghĩa là nó lớn nhất khi roto tuabin đứng yên hoạt động của biến mô được chia làm hai dải hoạt động

Dải biến mô trong đó có sự khuyếch đại mômen

Dải khớp nối trong đó chỉ thuần tuý diễn ra việc truyền mômen và sự khuyếch đại mômen không xảy ra

Trang 16

Điểm ly hợp là đường phân chia giữa hai giai đoạn đó hiệu suất truyền động của bộ biến mô cho thấy năng lượng truyền cho bánh bơm được truyền đến bánh tuabin với hiệu quả ra sao

Năng lượng ở đây là công suất của bản thân động cơ tỉ lệ với tốc độ của động cơ ( vòng/phút) và mômen động cơ do mômen được truyền với tỉ số gần 1:1 trong khớp thuỷ lực nên hiệu suất truyền động trong dải khớp nối sẽ tăng tuyến tính và tỉ lệ với tốc độ

Tuy nhiên hiệu suất truyền động của bộ biến mô không đạt được 100% và thường đạt dược khoảng 95% Sự tổn hao năng lượng là do là do nhiệt sinh ra trong dầu và ma sát Khi dầu tuần hoàn nó được bộ làm mát dầu làm mát

Trang 17

HINH 12 : các thông số cơ bản của biến môĐiểm dừng va điểm li hợp :

Điểm dừng chỉ tình trạng ở đó mà bánh tuabin không chuyển động Sự chênh lệch tốc độ quay giữa bánh bơm và bánh tuabin la lớn nhất

Tỉ số truyền mômen của bộ biến mô là lớn nhất tại điểm dừng ( thường trong phạm vi từ 1,7 đến 2,5 ) hiệu suất truyền động bằng 0

Trang 18

Điểm ly hợp khi bánh tuabin bắt đầu quay và tỉ số truyền tốc độ tăng lên, sự chệnh lệch tốc độ quay giữa bánh tua bin và bánh bơm bắt đầu giảm xuống Tuy nhiên, ở thời điểm này hiệu suất truyền động tăng Hiệu suất truyền động đạt lớn nhất ngay trước điểm li hợp Khi tỷ số tốc độ đạt tới một trị số nào đó thì tỉ số truyền mômen trở nên gần bằng 1:1 Nói cách khác, Stato bắt đầu quay ở điểm li hợp và bộ biến mô sẽ hoạt động như một khớp nối thuỷ lực để ngăn

không cho tỉ số truyền mômen tụt xuống dưới 1

1.3.2 Bộ truyền động bánh răng:

Trong hộp số tự dộng của ôtô thì có thể chía làm hai loại như sau: hộp số

tự động có cấp và hộp số tự dộng vô cấp

Trong hộp số tự dộng có cấp thì sử dụng bộ truyền động bánh răng bộ truyền động bánh răng trong hộp số tự động có thể là bộ truyền với tất cả các trục cố định và bộ truyền với các trục di động ( bộ truyền hành tinh )

1.3.2.1.Bộ truyền trục cố định:

Khác với bộ truyền bánh răng có trục cố đinh trên hộp số thường bộ

truyền bánh răng trục cố định trên hộp số tự động ở dạng thường xuyên ăn khớp việc vào số được thực hiện tự động bằng cách điều khiển các dòng thủy lực đóng

mở các ly hợp của các số tương ứng

Có sơ đồ hộp số tự động có các trục cố dịnh trên xe HONĐA ACCORD

94 như sau

Trang 19

Z T

Z'T

Z'' T

ZPZ2'

Z2'' Z1''

Trang 20

TAY SÔ N

GIAN TRUC SO CÂP

TR? C SO CÂP

TRUC TRUNG GIAN BÁNH RANG SÔ P TRUC THU CÂP

BÁNH RANG TRUNG GIAN TRUC TRUNG GIAN

BÁNH RANG TRUNG GIAN TRUC THU CÂP

Khi này hệ thống thuỷ lực không đóng côn nào lên dòng công suất chỉ đi

từ biến mô sang trục sơ cấp của hộp số

Trang 21

Khi cần chọn số ở số 1

BIÊN MÔ BÁNH RANG SÔ 1

TRUC THU CÂP

LY HOP MÔT CHIÊU

BANH RANG SÔ 3 TRUC THU CÂP

BANH RANG TRUNG GIAN TRUC SO CÂP TRUC SO CÂP

BÁNH RANG TRUNG GIAN TRUC TRUNG GIAN TRUC TRUNG GIAN TRUC THU CÂP

BANH RANG TRUNG GIAN TRUC THU CÂP

CÔN SÔ 1

TAY SÔ I

BÁNH RANG SÔ 1 TRUC TRUNG GIAN

CÔN GIU

SÔ 1

VANH BANH RANG

CUA CÂU CHU ĐÔNG

BR CH? Đ? NG TRUY? N

Đ? NG CU? I CÙNG

Hệ thống điều khiển thuỷ lực điều khiển đóng côn thuỷ lực số 1 dòng công suất được truyến như hình vẽ khi đó hệ thống điều khiển thuỷ lực đóng côn số 1 dòng công suất đi từ biến mô qua trục sơ cấp, qua cặp bánh răng luôn ăn khớp trên trục trung gian và trục thứ cấp

Trang 22

Khi cần chọn ở vị trí số II của tay số D3 và D4

CÂP SÔ II CUA TAY SÔ D3 HOAC D4

BIÊN MÔ BANH RANG SÔ 2

TRUC THU CÂP

BANH RANG TRUNG GIAN TRUC SO CÂP

TRUC SO CÂP

BÁNH RANG TRUNG GIAN TRUC TRUNG GIAN TRUC TRUNG GIAN TRUC THU CÂP

BANH RANG SÔ 2 TRUC TRUNG GIAN CÔN SÔ 2

VANH BANH RANG

CUA CÂU CHU ĐÔNG

BR CHU ĐÔNG TRUYÊN

ĐÔNG CUÔI CUNG

Trang 23

Ở vị trí này hẹ thống thuỷ lực điều khiển đóng côn thuỷ lực số II dòng công suất đi từ biến mô qua cặp bánh răng luôn ăn khớp đến trục trung gian và từ đây đi qua côn thuỷ lực số 2 đến trục thứ cấp thực hiện đi số 2

Trang 24

CÂP SÔ III CUA TAY SÔ D3 HOAC D4

TRUC TRUNG GIAN CÔN SÔ 3

TRUC SO CÂP

TRUC THU CÂP

BANH RANG SÔ3 TRUC THU CÂP

VANH BANH RANG

CUA CÂU CHU ĐÔNG

ĐÔNG CUÔI CUNG

Khi đó hệ thống thuỷ lực điều khiển đóng côn thuỷ lực số 3 dòng công suất đi từ biến mô qua trục thú cấp đến côn số 3 và qua cặp bánh răng số III thực hiện đi số III như hình vẽ

Khi cần chọn số ỏ vị trí tay số II

Trang 25

TAY SÔ II

GIAN TRUC SO CÂP

BANH RANG SÔ 2 TRUC THU CÂP

TRUC SO CÂP

BANH RANG TRUNG GIAN TRUC TRUNG GIAN TRUC TRUNG GIAN TRUC THU CÂP

BANH RANG SÔ 2 TRUC TRUNG GIAN CÔN SÔ 2

VANH BANH RANG

CUA CÂU CHU ĐÔNG

ĐÔNG CUÔI CUNG

Dòng công suất đi từ biến mô qua trục sơ cấp đến cặp bánh răng luôn ăn khớp và di đến trục trung gian khi đó côn thuỷ lực số 2 đóng dòng công suất số được truyền qua côn thuỷ lực số 2 qua cặp bánh răng số 2 và thực hiện đi số II

Trang 26

Khi cần chọn số ở vị trí cấp số 1 của tay số D3 hoặc D4

CÂP SÔ I CUA TAY SÔ D3 HOAC D4

BIÊN MÔ BANH RANG SÔ 1

TRUC THU CÂP

LY HOP MÔT CHIÊU

BANH RANG SÔ 3 TRUC THU CÂP BANH RANG TRUNG GIAN TRUC SO CÂP TRUC SO CÂP

BANH RANG TRUNG GIAN TRUC TRUNG GIAN TRUC TRUNG GIAN TRUC THU CÂP

CÔN SÔ 1 BANH RANG SÔ 1

TRUC TRUNG GIAN

VANH BANH RANG

CUA CÂU CHU ĐÔNG

ĐÔNG CUÔI CUNG

Dòng công suất đi từ biến mô qua trục sơ cấp đến cặp bánh răng luôn ăn khớp và đi đến trục trung gian Khi đó côn thuỷ lực số 1 đóng dòng công suất số được truyền qua côn thuỷ lực số 1 qua cặp bánh răng số 1 và thực hiện đi số I

Trang 27

Khi cần chọn số ở vị trí số IV của tay số D4

CÂP SÔ IV CUA TAY SÔ D4

BI? N MÔ

VANH BANH RANG

CUA CÂU CHU ĐÔNG

ĐÔNG CUÔI CUNG

BANH RANG SÔ 4 TRUC THU CÂP CÔN SÔ 4

TRUC SO CÂP

TRUC THU CÂP

HUB CHUYÊN SÔ

ÔNG GAI SÔ BANH RANG SÔ 4

TRUC TRUNG GIAN

Khi đó dòng công suất từ biến mô qua trục sơ cấp đến côn thủy lực số 1 qua cặp bánh răng số I thực hiện việc đi số I

Khi dòng công suất ở vị trí số R

Trang 28

TAY SÔ R

TRUC SO CÂP CÔN SÔ 4

TRUC SO CÂP

TRUC THU CÂP

BANH RANG SÔ LUI TRUC THU CÂP

VANH BANH RANG

CUA CÂU CHU ĐÔNG

BR CH? ĐÔNG TRUY? N

ĐÔNG CU? I CUNG

BANH RANG SÔ LUI TRUNG GIAN

BANH RANG SÔ LUI TRUC THU CÂP

Khi đó dòng công suất từ biến mô sẽ được truyền qua trục sơ cấp đến bánh răng số lùi trên trục số lùi và từ đây nó truyền qua trục thứ cấp ra bánh xe thực hiện việc đi lùi xe

1.3.2.2.Bộ truyền bánh răng hành tinh:

Trong hệ thống truyền lực hộp số hộp số hành tinh được đặt sau biến mô men khác với các hộp số cơ khí đơn giản hộp số hành tinh có trục di động nhằm thực hiện các chuyển động theo trong các bộ truyền bánh răng hành tinh hộp số hành tinh có thể diều khiển bằng cần số hoặc điều khiển tự động

Trang 29

Bộ bánh răng hành tinh được đặt trong vỏ hộp số chế tạo bằng hợp kim nhôm nó có trể thay đổi tốc độ đầu ra hoặc chiều quay của hộp số, sau đó truyền chuyển động này đến bộ truyền động cuối cùng.

Bộ bánh răng hành tinh bao gồm : các bánh răng hành tinh, các li hợp và phanh Bộ truyền bánh rănghành tinhtrước và bộ truyền bánh răng hành tinh sau được nối với các li hợp và phanh, là các bộ phận nối và ngắt công suất Những cụm bánh răng này chuyển đổi vị trí của phần sơ cấp và các phần tử cố định để tạo ra các tỷ số truyền bánh răng khác nhau và vị trí số trung gian

Trang 31

- Đảo chiều quay của trục ra để thực hiện lùi xe.

- Tạo vị trí trung gian cho phép xe dừng lâu dài khi động cơ vẫn hoạt động

a.Cấu tạo bánh răng hành tinh

Các bánh răng trong bộ truyền bánh rănhành tinh có 3 loại: bánh răng bao, bánh răng hành tinh và bánh răng mặt trời và cần dẫn Cần dẫn nối với trục trung tâm của mỗi bánh răng hành tinh và làm cho các bánh răng hành tinh xoay chung quanh Với bộ các bánh răng nối với nhau kiểu này thì các bánh răng hành tinh giống như các hành tinh quay xung quanh mặt trời, và do đó chúng được gọi là các bánh răng hành tinh Thông thường nhiều bánh răng hành tinh được phối hợp với nhau trong bộ truyền bánh răng hành tinh

Trang 32

HÌNH 15 : cấu tạo bộ truyền hành tinh Cấu tạo của HSHT trên ôtô và các phương tiện giao thông khá phức tạp HSHT được tổ hợp từ các cơ cấu hành tinh cơ bản hoặc các cơ cấu hành tinh tổng hợp

Trên ôtô dùng ba loại cơ bản sau

CCHT kiểu Wilson độc lậpCCHT theo sơ đồ Simson

Trang 33

CCHT theo sơ đồ Ravigneaux

b.CCHT kiểu Wilson độc lập : Là bộ truyền bánh răng ăn khớp trong và ngoài

ba trục các chi tiết bao gồm một bánh răng mặt trời có vành răng ngoài M đặt trên một trục quay một bánh răng ngoại luân có vành răng ngoài N dặt trên một trục quay khác cùng đường tâm với trục của M các bánh răng hành tinh H nằm giũa M và N và đồng thời ăn khớp với M và N trục của bánh răng H ăn khớp với nhau trên giá hành tinh G và chuyển động quay xung quanh đường tâm trục của

M và N trục của G là trục thứ ba của cơ cấu hành tinh

HÌNH 16: cơ cấu hành tinh wilson

Cơ cấu hành tinh có ba phần tử M,N,G bánh răng hành tinh H được coi là khâu liên kết giữa M và N Để có thể xác lập một tỉ số truyền thì phải có một phần tử chủ động và một phần tử bị động do đó để xác lập tỉ số truyền có hai khả năng

Khoá một phần tử với vỏ hôp số Khoá hai phần tử với nhau

Trang 34

Trong hộp số ôtô mặc dù đã sử dụng kết cấu lồng trục nhưng không thể thường xuyên thay đổi trục bị động và bị động do đó để đáp ứng số lượng số truyền cần thiết từ 3 đến 5 số trên HSHT của ôtô thường dùng từ 2 đến 3 cơ cấu Wilson

C.Cơ cấu hành tinh kiểu Simson :

CCHT kiểu simson gồm 2 cơ cấu hành tinh Wilson các phần tử M1,

N1,H1,G1 thuộc dẫy hành tinh thứ nhất M2, N2,H2,G2 thuộc dẫy hành tinh số 2 chúng được ghép nối như sau

Hai bánh răng mặt trời M1,M2 đặt trên cung 1 trục quay (liên kết cứng)

Giá hành tinh G2 liên kết cứng với bánh răng ngoại luân N1

Sơ đồ cấu tạo được trình bầy như hình vẽ

Trang 35

HÌNH 17: Cơ cấu hành tinh kiểu simson

d CCHT kiểu Ravigneaux:

Cơ cấu hành tinh Ravigneaux chia ra hai dạng bố trí

Phương án A: cấu tạo của CCHT kiểu ravigneaux gồm 2 bánh răng mặt

trời M1, M2 nối với 2 trục khác nhau hai nhóm bánh răng hành tinh H1,H2 ăn khớp với nhau và nằm trên một giá hành tinh G, một bánh răng ngoại luân N ăn khớp với H còn H ăn khớp với M sơ đồ cấu tạo như hình vẽ

Trang 36

HÌNH 18: CCHT kiểu Ravigneaux:

Phương án B : CCHT kiểu ravigeaux kiểu Ravigneax cho bốn số tiến 1,2,3,4

( số 4 là số truyền tăng ) và một số lùi R

Trang 38

1.3.2.3 Nguyên lý vận hành

Bằng cách thay đổi vị trí đầu vào, đầu ra, phần và các phần tử cố định có thể giảm tốc, đảo chiều, nối trực tiếp và tăng tốc Các nét chính của các hoạt động đó được diễn giải dưới đây

Trang 39

HÌNH 19: sơ đồ các trục

Như vậy theo bảng trên ta thấy bằng cách thay đổi các phần tử chủ động

và phần tử bị động một bộ truyền hành tinh có thể tạo ra được 7 tỉ số truyền khác nhau nhưng do không thể thường xuyên thay đổi trục vào và trục ra của hộp số được và đồng thời là để tạo ra đợc những tỉ số truyền đáp ứng được nhu cầu

Trang 40

động lực học đã đặt ra thì người ta thường bố trí 2 hoặc 3 bộ truyền hành tinh trong một hộp số hành tinh

Các phần tử điều khiển trong hộp số hành tinh trong hộp số tự động sự thay đổi các số truyền được thực hiện nhờ tác dụng nhờ chế dộ làm việc của động cơ và mômen cản gây lên với hệ thống truyền lực các cảm biến theo dõi liên tục quá trình thay đổi trên,tao nên các tín hiệu điều khiển và thông qua các

cơ cấu điều hành tác dụng vào các phần tử điều khiển của HSHT ở quá trình chyển số từ số này sang số khác diễn ra sự đóng hoặc mở các phần tử điều khiẻn tương ứng theo một quy luật thời gian các phần tử mở tiến hành mở sớm hơn việc đóng của các phần tử đóng để tránh hiện tượng tại một thời điểm nhất định hộp số làm việc ở hai số truyền đồng thời các phần tử này là các cơ cấu ma sát làm việc trong dầu đảm bảo làm viẹc lâu dài và cho phép quá trình chuyển số nhanh và êm dịu

mặt khác trong quá chuyển số tự động ,các cơ cấu ma sát luôn luôn làm việc trong trang thái có sự trượt dẫn tới đốt nóng các chi tiét điều này dẫn tới đốt nóng các chi tiết điều này gây nên tổn thất công suất truyền và phát sinh nhiệt trong các bề mặt ma sát sự tăng cao nhiệt độ được dầu truyền ra ngoài , nhưng nếu nóng quá mức dẫn tới độ nhớt của dầu nhờn giảm và phá hỏng chế dộ bôi trơn các chi tiết

Trên ôtô các phần tử điều khiển đang được liên tục hoàn thiện theo hướng nâng cao hiệu quả diều khiển giảm tổn thất ma sát và tăng độ bền cho các cơ cấu

1.3.3 Các phần tử điều khiển trong HSHT gồm các loại sau :

Định dạng
Số trang	173
Dung lượng	14,17 MB

luận văn tốt nghiệp thiêt kế hộp số tự động cho xe con

TRUC THU CÂP BANH RANG Sễ LU

Nguyờn lý vọ̃n hành