tăng cường sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở quận kiến an, thành phố hải phòng

Việc thực hiện thí điểm đổimới công tác kế hoạch đang được tiến hành ở một số tỉnh trên cả nước như: TỉnhHoà Bình, Quảng Trị, Nghệ An … Không nằm trong số các đơn vị đang thực hiện thí đ

1 Tính cấp thiết của đề tài

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài lời mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và các phụ lục, nội dung chínhcủa luận văn được kết cấu trong ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXHcấp quận

Chương 2: Đánh giá thực trạng tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH

ở quận Kiến An thời gian qua

Chương 3: Tăng cường sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH ởquận Kiến An

1.1 KH cấp huyện (quận) trong hệ thống KH ở Việt Nam

1.1.1 Phân cấp KH ở VN hiện nay

1.1.2 Vị trí, vai trò của cơ quan KH cấp quận, huyện

1.1.3 Các bộ phận cấu thành hệ thống KH cấp quận huyện

1.1.4 Bộ máy lập KH cấp huyện

1.2 Các mối quan hệ trong lập KHPT KTXH cấp huyện

1.2.1 Các mối quan hệ

1.2.2 Các bên tham gia trong lập KHPT KTXH huyện

1.2.2.1 Sở Kế hoạch và Đầu tư

1.2.2.2 Cơ quan lãnh đạo cấp huyện

1.2.2.3 Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện

1.2.2.4 Các cơ quan chuyên môn

1.2.2.5 Các tổ chức cộng đồng

1.2.2.6 Cấp xã

1.3 Sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH huyện

1.3.1 Sự tham gia của các bên trong quy trình lập KHPT KTXH huyện

1.3.1.1 Chuẩn bị lập KH

1.3.1.2 Xây dựng KH

1.3.1.3 Phê duyệt KH

1.3.2 Trong xác định nội dung của bản KH

1.3.2.1 Nội dung bản KH cấp huyện

1.3.2.2 Sự tham gia của các bên

1.3.3 Ảnh hưởng sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH

huyện

1.4 Sự cần thiết phải tăng cường sự tham gia

1.4.1 Những yêu cầu đổi mới của công tác KH cấp huyện

1.4.2 Thực trạng tham gia trong lập KH cấp huyện hiện nay

1.4.3 Những hậu quả của lập KH thiếu sự tham gia của các bên

CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG THAM GIA CỦA CÁC BÊN TRONG LẬP KHPT KTXH Ở QUẬN KIẾN AN THỜI GIAN QUA

2.1 Phân cấp lập KH của quận Kiến An

2.1.1 Giới thiệu chung về quận Kiến An

2.1.2 Bộ máy quản lý và phân cấp lập KH cấp huyện

2.2 Đánh giá thực trạng tham gia của các bên trong lập KH quận Kiến

An thời gian qua

2.2.1 Các bên tham gia trong lập KH

2.2.2 Thực trạng về các bên tham gia

2.2.3 Sự tham gia của các bên trong nội dung bản KHPT KTXH quận

2.2.4 Đánh giá chung về sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH quận Kiến An

CHƯƠNG 3: TĂNG CƯỜNG SỰ THAM GIA CỦA CÁC BÊN TRONG LẬP KHPT KTXH Ở QUẬN KIẾN AN

3.1 Định hướng tăng cường sự tham gia của các bên

3.1.1 Mục tiêu

3.1.2 Định hướng

3.2 Nội dung tăng cường sự tham gia của các bên

3.2.1 Tăng cường các bên tham gia

3.2.2 Tăng cường sự tham gia

3.3 Các kiến nghị thực hiện

3.3.1 Thể chế hoá quy trình

3.3.2 Nâng cao năng lực cán bộ KH cấp quận

3.3.3 Sự hỗ trợ của cơ quan quản lý ngành KH

KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng, luận văn “Tăng cường sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở quận Kiến An, thành phố Hải

liệu tham khảo

Tôi xin chịu trách nhiệm trước pháp luật và Ban giám hiệu nhà trường về lờicam đoan trên!

Hà Nội, ngày 21 tháng 11 năm 2011

Cao học viên

Lê Thị Bích Ngọc

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG

TÓM TẮT LUẬN VĂN

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ THAM GIA CỦA CÁC BÊN TRONG LẬP KHPT KTXH CẤP QUẬN HUYỆN 4

1.1 KHPT KTXH cấp quận huyện trong hệ thống kế hoạch ở Việt Nam 4

1.1.1 Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội: 4

1.1.2 Các cấp kế hoạch ở Việt Nam hiện nay 7

1.1.3 Vị trí, vai trò của cơ quan kế hoạch cấp quận huyện 8

1.1.4 Các bộ phận cấu thành hệ thống kế hoạch cấp quận huyện: 10

1.1.5 Bộ máy lập kế hoạch cấp quận huyện: 11

1.2 Mối quan hệ và các bên tham gia trong lập KHPT KTXH cấp quận huyện 12

1.2.1 Các mối quan hệ trong lập KHPT KTXH cấp quận huyện 12

1.2.2 Các bên tham gia trong lập KHPT KTXH cấp quận huyện 15

1.3 Sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH cấp quận huyện 17

1.3.1 Sự tham gia của các bên trong quy trình lập KHPT KTXH cấp quận huyện 17

1.3.2 Sự tham gia của các bên trong xác định nội dung của bản KHPT KTXH cấp quận huyện 21

1.4 Sự cần thiết phải tăng cường sự tham gia 24

1.4.1 Sự tham gia các bên nhằm nâng cao chất lượng bản KHPT KTXH 24

1.4.2 Sự tham gia các bên là một yêu cầu trong đổi mới của công tác kế hoạch 24

1.4.3 Những hạn chế về sự tham gia trong lập kế hoạch cấp quận huyện hiện nay 25

1.4.4 Những hệ quả của lập kế hoạch thiếu sự tham gia của các bên: 27

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THAM GIA CỦA CÁC BÊN TRONG LẬP KHPT KTXH Ở QUẬN KIẾN AN THỜI GIAN QUA 29

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của quận 29

2.2 Phân cấp lập kế hoạch của quận Kiến An 31

2.2.1 Bộ máy quản lý 31

2.2.2 Phân cấp lập kế hoạch cấp quận 31

2.3 Các bên tham gia trong lập kế hoạch của quận Kiến An 33

2.3.1 Sở KHĐT thành phố Hải Phòng 33

2.3.2 Cơ quan lãnh đạo quận 34

2.3.3 Phòng TCKH 34

2.3.4 Các phòng chuyên môn 35

2.3.5 UBND các phường 35

2.4 Thực trạng tham gia của các bên trong lập kế hoạch quận Kiến An thời gian qua 35

2.4.1 Thực trạng về sự tham gia trong quy trình lập KHPT KTXH quận: 35

2.4.2 Sự tham gia của các bên trong nội dung bản KHPT KTXH quận: 50

2.5 Đánh giá chung về sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH quận Kiến An 53

2.5.1 Những mặt làm được 53

2.5.2 Những mặt chưa được 53

2.5.3 Nguyên nhân 56

CHƯƠNG 3: TĂNG CƯỜNG SỰ THAM GIA CỦA CÁC BÊN TRONG LẬP KHPT KTXH Ở QUẬN KIẾN AN 62

3.1 Định hướng tăng cường sự tham gia của các bên 62

3.1.1 Mục tiêu tăng cường sự tham gia của các bên 62

3.1.2 Định hướng tăng cường sự tham gia của các bên 63

3.2 Nội dung tăng cường sự tham gia của các bên 64

3.2.1 Tăng cường thêm các bên tham gia trong lập kế hoạch quận Kiến An 64

3.3 Các kiến nghị giải pháp thực hiện 82

3.3.1 Đổi mới về tư duy lập kế hoạch cho cán bộ lãnh đạo và chuyên môn quận 82

3.3.2 Thể chế hoá quy trình 83

3.3.3 Nâng cao năng lực cán bộ kế hoạch cấp quận 84

KẾT LUẬN 89

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

KHPT : Kế hoạch phát triển

KTXH : Kinh tế xã hội

TCKH : Tài chính - Kế hoạch

KHĐT : Kế hoạch và Đầu tư

UBND : Uỷ ban nhân dân

HĐND : Hội đồng nhân dân

Sơ đồ 1.1: Hệ thống các cấp KH ở Việt Nam 7

Sơ đồ 1.2: Bộ máy lập kế hoạch cấp quận huyện 11

Sơ đồ 1.3: Các mối quan hệ và sự tham gia trong lập KH quận huyện 13

Sơ đồ 1.4: Quy trình lập KHPT KTXH quận huyện 17

Sơ đồ 2.1: Bộ máy quản lý nhà nước Quận Kiến An 32

BẢNG Bảng 2.1: Kế hoạch năm 2011 – Phòng kinh tế 45

Bảng 3.1: Khung hướng dẫn xây dựng kế hoạch ngành 71

Bảng 3.2: Kế hoạch định hướng phát triển kinh tế xã hội năm 2011 73

Bảng 3.3: Kế hoạch phát triển KTXH phường 76

Bảng 3.4: Nội dung cơ bản của kế hoạch phát triển kinh tế xã hội quận 78

Sau hơn 20 năm thực hiện chính sách đổi mới từ nền kinh tế kế hoạch hoátập trung sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng

xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế nước ta đã đạt được nhiều thành tựu trên tất cả mọimặt: Kinh tế liên tục tăng trưởng với tốc độ cao, chất lượng cuộc sống của ngườidân được cải thiện, giảm đói nghèo …

Cùng với quá trình đổi mới trên, đổi mới công tác kế hoạch đang được coi làmột nội dung quan trọng nhằm tạo dựng một cơ chế kế hoạch kiểu mới phù hợp hơnvới nền kinh tế thị trường và sự phát triển của đất nước Việc thực hiện thí điểm đổimới công tác kế hoạch đang được tiến hành ở một số tỉnh trên cả nước như: TỉnhHoà Bình, Quảng Trị, Nghệ An …

Không nằm trong số các đơn vị đang thực hiện thí điểm đổi mới công tácKHH của cả nước, công tác lập KHPT KTXH hàng năm của Quận Kiến An thànhphố Hải Phòng đang bộc lộ nhiều hạn chế về sự tham gia, phối hợp cung cấp thôngtin của các bên trong quá trình lập KH Các phòng chuyên môn, UBND các phườngchỉ cung cấp thông tin ban đầu trong quá trình lập KH mà không có sự tham gia,đóng góp ý kiến trong suốt quá trình triển khai lập KHPT KTXH tại địa phương,chưa có sự tham gia cung cấp thông tin của các Sở, ngành chuyên môn về KH địnhhướng ngành để có sự kết hợp hài hòa giữa bản KH theo lãnh thổ và KH ngành tạonên bản KHPT KTXH của địa phương có chất lượng Vì thế, bản KH được hìnhthành nên thường không phản ánh đúng thực tế của địa phương và thiếu sự đồngthuận của các bên trong quá trình triển khai thực hiện, ảnh hưởng không tốt đến sựphát triển của quận, thành phố và đất nước

Do đó, đổi mới công tác lập KHPT KTXH hàng năm của quận Kiến Anđang là một yêu cầu tất yếu để đáp ứng quá trình phát triển của quận nói riêng vàcủa thành phố, đất nước nói chung

Với lý do trên, tác giá đã chọn đề tài “Tăng cường sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở quận Kiến An, thành phố Hải Phòng” làm luận văn tốt nghiệp.

 Tăng cường sự chỉ đạo, tham gia của các tuyến trên (Sở KHĐT, các Sở,ngành có liên quan ….) trong quá trình lập KHPT KTXH hàng năm của quận.

 Có sự kết hợp giữa KH định hướng ngành và KH theo lãnh thổ để tạo ra bảnKHPT KTXH của quận đáp ứng nhu cầu phát triển KTXH của quận và KH ngànhđược thực hiện trên địa bàn quận

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu: Các bên liên quan tham gia quá trình lập KHPT

KTXH hàng năm của quận, gồm:

(i) Các phòng chuyên môn

(ii) UBND các phường

(iii) Các doanh nghiệp trên địa bàn quận

(iv) Các chương trình, dự án được triển khai trên địa bàn quận

* Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu sự tham gia của các bên

trong quá trình lập KHPT KTXH hàng năm cấp quận, để từ đó đưa ra những quanđiểm và kiến nghị tăng cường sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH hàngnăm của quận Kiến An

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp chung được sử dụng nghiên cứu là phương pháp nghiên cứuđịnh tính Trên cơ sở thực tế về sự tham gia của của các bên trong công tác lậpKHPT KTXH hàng năm của địa phương để so sánh, đối chiếu với khung lý thuyết

để đưa ra những đề xuất, kiến nghị tăng cường sự tham gia của các bên trong lậpKHPT KTXH hàng năm quận Kiến An

Bên cạnh đó, bài viết sử còn sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp để

phân tích, đánh giá thực tế sự tham gia của các bên trong quá trình lập KHPTKTXH của địa phương, từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị tăng cường sự thamgia của các bên trong quá trình lập KH của quận.

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài lời mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và các phụ lục, nội dung chínhcủa luận văn được kết cấu trong ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH cấp quận huyện

Chương 2: T hực trạng tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH ở quận Kiến An thời gian qua

Chương 3: Tăng cường sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH

ở quận Kiến An

1.1.1 Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội :

Kế hoạch được hiểu là sự thể hiện ý đồ của chủ thể về sự phát triển trong

tương lai của đối tượng quản lý và các giải pháp để thực thi Nó xác định xem mộtquá trình phải làm gì? làm thế nào? khi nào làm và ai sẽ làm?

Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KHPT KTXH) là công cụ quản lý kinh

tế của nhà nước theo mục tiêu, nó thể hiện bằng những mục tiêu định hướng pháttriển KTXH phải đạt được trong một khoảng thời gian nhất định của một quốc giahoặc của một địa phương và những giải pháp, chính sách nhằm đạt được các mụctiêu đặt ra một cách có hiệu quả cao nhất

KHPT có các chức năng sau :

Điều tiết, phối hợp ổn định kinh tế vĩ mô ở các cấp địa phương

 Hoạch định kế hoạch chung tổng thể, đưa ra và thực thi các chính sách cầnthiết, đảm bảo các cân đối kinh tế nhằm sử dụng tổng hợp các nguồn lực, phát huyhiệu quả tổng thể KTXH, thúc đẩy tăng trưởng nhanh theo phương thức thống nhất,đảm bảo tính chất xã hội của các hoạt động kinh tế địa phương

 Đảm bảo môi trường kinh tế ổn định và cân đối, tạo điều kiện thuận lợi về

cơ sở hạ tầng kinh tế, kỹ thuật, xã hội, bảo vệ môi trường, tạo tiền đề và hành langpháp lý cho sự phát triển kinh tế lành mạnh ở địa phương

 Đảm bảo sự công bằng xã hội giữa các vùng, các tầng lớp dân cư bằng kếhoạch sử dụng ngân sách và các chính sách điều tiết

 Điều tiết nền kinh tế phù hợp với xu thế hội nhập, toàn cầu hoá ngày càng tăng

Định hướng phát triển kinh tế - xã hội

 KH phải thể hiện được những định hướng phát triển chung của toàn bộ nềnkinh tế địa phương Hệ thống chính sách, ngân sách đi kèm phải đảm bảo sự nhất

quán với định hướng chung đó, đồng thời tạo những đòn bẩy cần thiết để khuyến khích

và tạo điều kiện hỗ trợ các thành phần kinh tế cùng vận động theo định hướng chung

 Chuyển từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung bằng các chỉ tiêu pháp lệnh sanggiám sát và quản lý các chỉ tiêu chủ yếu ở tầm vĩ mô, và các chỉ tiêu này chỉ mangtính định hướng, không cứng nhắc và áp đặt Vì thế, để các thành phần kinh tế kháctrong kinh tế địa phương đồng thuận theo định hướng chung, thu hút sự tham giacủa họ ngay từ khi xây dựng kế hoạch là một yêu cầu mang tính nguyên tắc

 Kiểm tra, theo dõi hoạt động kinh tế - xã hội

 Công tác kế hoạch hoá không chỉ dừng lại ở việc xây dựng và thực hiện kếhoạch, mà còn phải kiểm tra, theo dõi quá trình thực hiện kế hoạch, từ đó đánh giárút ra bài học kinh nghiệm để hoàn thiện qui trình kế hoạch tiếp theo

 Chính phủ sử dụng các cơ quan chức năng tiến hành theo dõi, kiểm trathường xuyên tình hình thực hiện tiến độ kế hoạch, kịp thời điều chỉnh khi có nhữngyếu tố mới xuất hiện, đồng thời xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá hiệu quả vàhiệu lực để đo lường mức độ đạt được đầu ra, kết quả và tác động của kế hoạch

Hệ thống kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam bao gồm:

 KHPT KTXH - KH phát triển kinh tế - xã hội cấp quốc gia

 - KH phát triển kinh tế - xã hộiKHPT KTXH cấp tỉnh, thành phố

 KHPT KTXH cấp quận, huyện

- KH phát triển kinh tế - xã hộ cấp quận huyện

 - KH phát triển kinh tế - xã ộiKHPT KTXH cấp xã, phươnghườngTương ứng với mỗi cấp KH sẽ là một cấp ngân sách, tuy nhiên nếu đứng trêngóc độ phạm vi, tính chất KH thì sẽ gồm 3 bộ phận cấu thành hệ thống KH quốcgia, bao gồm:

 KHPT KTXH cấp quốc gia

 KHPT KTXH ngành, lĩnh vực

 KHPT KTXH địa phương (tỉnh, thành phố; quận, huyện; xã, phường)

(em viết sơ qua mỗi gạch đầu dòng một vài ý về nội dung và phạm vi KH) Nếu xét theo góc độ thời gian, hệ thống KH phát triển kinh tế - xã hội baogồm: KH 5 năm và KH hàng năm

 KH 5 năm:

KH 5 năm là sự cụ thể hoá các chiến lược và quy hoạch phát triển trong lộtrình phát triển dài hạn của đất nước KH xác định các mục tiêu, chỉ tiêu tăng trưởngkinh tế, nâng cao phúc lợi xã hội trong thời kỳ 5 năm và xác định các cân đối, cácchính sách phân bổ nguồn lực, vốn cho các chương trình phát triển của khu vựckinh tế nhà nước và khuyến khích sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân

KH 5 năm được xác định là trung tâm trong hệ thống KHH phát triển, điều đóđược giải thích bởi các lý do sau đây:

 Thông thường các dự án đầu tư bắt đầu có lợi tức sau 1 năm hoặc một vàinăm sau so với thời điểm bắt đầu xây dựng, vì vậy thời hạn 5 năm là khoảng thờigian đủ (so với KH 1 năm) để có thể đánh giá chính xác hiệu quả của các dự án đầu

tư, hiệu ứng của các giải pháp, chính sách phát triển kinh tế xã hội

 Yêu cầu của KH là phải xác định hệ thống chỉ tiêu một cách cụ thể, đolường nhiệm vụ cần phải đạt được trong một thời kỳ nhất định, vì vậy những KHtrong phạm vi 5 năm thường bảo đảm đưa ra những chỉ tiêu chính xác hơn, dễ thựcthi hơn những KH có thời gian dài hạn

 KH 5 năm thường được xác định trong một nhiệm kỳ Đại hội Đảng vàtrùng lặp với nhiệm kỳ làm việc của cơ quan Chính phủ, vì vậy coi KH 5 năm làtrung tâm là một quan điểm gắn lãnh đạo chính trị với lãnh đạo kinh tế, cho phépxác dịnh rõ ràng hơn trách nhiệm của các nhà lãnh đạo chính trị và tạo thuận lợi choviệc đánh giá chính xác hiệu quả, hiệu lực của bộ máy lãnh đạo chính trị

hàng năm :

KH hàng năm là bước cụ thể hoá KH 5 năm, là công cụ điều hành các hoạtđộng mang tính tác nghiệp thường niên của nền kinh tế nhằm thực hiện được mụctiêu của KH 5 năm

Trong hệ thống KHPT thì KH 5 năm là công cụ chính sách định hướng và KH

hàng năm là công cụ thực hiện

Vai trò của KH năm:

 C ụ thể hoá KH 5 năm, phân đoạn KH 5 năm để từng bước thực hiện KH

5 năm Quy mô và sự cấu thành của KH năm vì thế chủ yếu được quyết định bởingân sách, các chỉ tiêu KH 5 năm, các tiến trình trong những nghiên cứu khả thi vànhững dự án triển khai trong thời kỳ trước

 L à công cụ để điều chỉnh KH 5 năm có tính đến đặc điểm của từng năm

 B ao hàm các nhiệm vụ, các chỉ tiêu chưa được dự kiến trong KH 5 năm,bảo đảm tính linh hoạt, nhạy bén của KHH nói chung

có nhiệm vụ (em viết vài dòng ở đây về chức năng và nhiệm vụ KH hàng năm)

1.1.21 CácPhân Các cấp kế hoạch ở V Niệt Nam hiện nay

Hệ thống các cấp KH ở Việt Nam hiện nay được thể hiện qua sơ đồ sau đây:

Hệ thống các cấp KH ở Vn hiện này thể hiện qua sơ đồ sau đấy

Sơ đồ 1.1: Hệ thống các cấp KH ở Việt Nam

(Nguồn: Giáo trình Kế hoạch hoá phát triển)

Kế hoạch ngành

Theo sơ đồ trên Theo sơ đồ trên: Bộ máy quản lý KH của Việt Nam được phânchia thành 3 nhóm:

- (1) Cơ quan KH trung ương

- (2) Cơ quan KH ngành

- (3) Cơ quan KH địa phương: Bao gồm cấp tỉnh, huyện và xã

Theo sơ đồ trên, Bộ KHĐT là cơ quan KHH quốc gia có nhiệm vụ tổng hợp,hướng dẫn và soạn thảo hệ thống KHPT KTXH của cả nước Các cơ quan bộ quản

lý ngành xây dựng KH của ngành, các địa phương thông qua Sở KHĐT hình thànhKHPT của ngành mình KHPT của các Bộ, ngành địa phương được gửi lên BộKHĐT cân đối, tổng hợp để thông qua Chính phủ và Quốc hội Quốc hội là cơ quancao nhất có quyền thông qua và phê chuẩn KHPT KTXH của đất nước

Đối với cơ quan KH địa phương: Ở cấp tỉnh, thành phố, UBND đứng đầu là

Chủ tịch tỉnh chịu trách nhiệm về các văn bản mang tính KH của địa phương mình

Sở KHĐT có chức năng tham mưu cho UBND tỉnh, thành phố về định hướng pháttriển KTXH của địa phương và là tổ chức ngành dọc của Bộ KHĐT Sở KHĐT chịu

sự quản lý hành chính nhà nước của UBND tỉnh, thành phố và chịu sự quản lý theongành dọc của Bộ KHĐT Bên cạnh Sở KHĐT, các sở, các ban ngành chuyên môn

ở tỉnh như Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn, Sở Công thương, Sở Tài nguyên

và môi trường … với chức năng của mình cũng sẽ tổ chức nghiên cứu quy hoạch

và KHPT của ngành mình ở trên địa phương Trong quá trình xây dựng KHPTKTXH của tỉnh thành phố, Sở KHĐT là cơ quan tham mưu chịu trách nhiệm chínhtrong việc tổ chức xây dựng, tổng hợp theo tuyến dọc (các KH quận, huyện) vàngang (KH các sở ngành) để có bản KHPT KTXH của tỉnh thành phố Để làm đượcđiều đó, Sở KHĐT sẽ chủ động tổ chức sự tham gia của các sở ngành, các cơ quan

KH tuyến dưới cũng như các đối tượng khác, có liên quan đến KH tỉnh thành phố

Tưong Tương tự như cấp tỉnh thành phố, các cấp KH cấp dưới, gồm cấp quận

huyện và cấp xãphường xã cũng được hình thành và tổ chức với quy mô nhỏ hơn.Tuỳ thuộc và quy mô các địa phương huyện, xã, các cơ quan chuyên trách xây dựng

và quản lý KH sẽ được hình thành

1.1 23 Vị trí, vai trò của cơ quan kế hoạch cấp quận quận huyện

Cấp quận quận huyện là một bộ phận cấu thành hệ thống KH cấp dđịa phương.Theo cơ chế phân cấp hiện nay, KH cấp quận quận huyện có vị trí:

Thứ nhất: Là cấp triển khai, cụ thể hoá KH cấp tỉnh thành phố

Cấp huyện là một bộ phận cấu thành hệ thống kế hoạch cấp địa phương Theo cơ chế phân cấp hiện nay, KH cấp huyện có vị trí:

THứ nhất, * là cấp Ttriển khai, cụ thể hóathực hiện KH cấp tỉnh trên.

KH cấp quận quận huyện được coi là một bộ phận cấu thành của hệ thống KHcác cấp KH cấp quận quận huyện được xây dựng và triển khai dựa trên định hướngcủa KH quốc gia, KH tỉnh thành phố, KH ngành và được áp dụng trong điều kiệnphù hợp với thực tế của địa phương

Nội dung KH quận quận huyện phản ánh đúng sự phân cấp QLNN về kinh tế

KH quận huyện phải phù hợp với KH chung của cả nước Bên cạnh nhiệm vụ xâydựng KHPT KTXH của địa phương mình, quận huyện còn hỗ trợ cho việc lập vàđiều hành KHPT KTXH của quốc gia bằng cách cung cấp các thông tin, dự báo vànhững kiến nghị cho việc xây dựng các chính sách kinh tế cho phù hợp hơn vớiđiều kiện thực tế

điều tiết các hoạt động kinh tế, xã hội của quận quận huyện.

Thứ hai, * lLà một cấp KH độc lập, cơ quan KH huyện thực hiện điều tiết các hoạt động kinh tế, xã hội của huyện.

KH quận quận, huyện là công cụ để chính quyền địa phương thực hiện quản lý

vĩ mô nền KTXH của quận quận, huyện Cụ thể, vai trò của KHPT KTXH cấp quậnquận, huyện bao gồmđược thể hiện như sau:

(i)(1) - Là công cụ định hướng phát triển KTXH quận,quận huyện:

KH quận quận, huyện phải thực hiện được những định hướng chung củatoàn bộ nền kinh tế địa phương Hệ thống chính sách, NS đi kèm phải đảm bảo

sự nhất quán với định hướng chung đó, đồng thời tạo những đòn bẩy cần thiết đểkhuyến khích và tạo điều kiện hỗ trợ các thành phần kinh tế trên địa bàn cùngvận động theo định hướng chung

(ii)(2) - Là một cấp KH độc lập, KH quận quận huyện điều tiết, phối hợp ổnđịnh kinh tế của quận,quận huyện:

KH quận quận, huyện đưa ra và thực thi các chính sách cần thiết đảm bảo cáccân đối kinh tế nhằm sử dụng tổng hợp các nguồn lực sẵn có của quận, huyện, pháthuy hiệu quả tổng thể KTXH, thúc đẩy tăng trưởng nhanh theo phương thức thốngnhất, đảm bảo tính chất xã hội của các hoạt động kinh tế

(3) (iii) - Là công cụ kiểm tra, giám sát và đánh giá hoạt động KTXH trên địa bànhuyện

Cơ quan KH quận quận, huyện thường xuyên theo dõi, kiểm tra tình hình thựchiện tiến độ KH và tuân thủ các cơ chế, chính sách hiện hành áp dụng trong thời kỳ

KH Đánh giá kết quả của việc thực hiện các chính sách, mục tiêu đặt ra, phân tíchhiệu quả tài chính, hiệu quả KTXH bảo đảm các luận cứ quan trọng cho việc xâydựng KH của các năm tiếp theo

* Trong quản lý và điều hành phát triển kinh tế huyện dưới tác động của nền KTTT

Đặc trưng cơ bản của nền KTTT là tính chất đa thành phần kinh tế, sở hữu tư nhân dưới nhiều hình thức khác nhau trong toàn bộ hệ thống kinh tế Thị trường tồn tại như một sức mạnh thần bí chi phối các mặt hoạt động của đời sống KTXH Trong nền kinh tế này, KH thể hiện những nỗ lực của chính quyền địa phương để đạt được tăng trưởng kinh tế nhanh với mức việc làm cao và ổn định giá cả thông qua các chính sách định hướng và điều tiết nền kinh tế.

Trong cơ chế thị trường, KH có vị trí đặc biệt quan trọng, không thể thiếu Nếu coi thị trường và KH là hai công cụ điều tiết nền kinh tế thì mối quan hệ giữa KH và thị trường thực chất là sự kết hợp giữa hai công cụ điều tiết trực tiếp và gián tiếp Cơ chế thị trường đặt ra yêu cầu là KH không tìm cách thay thế thị trường mà ngược lại nó còn bổ sung cho thị trường, bù đắp các khiếm khuyết của thị trường, hướng dẫn thị trường và đảm bảo sự vận hành của thị trường luôn tương xứng với sự liên kết xã hội Mặt khác, KH phải căn cứ vào

thị trường để đưa ra các mục tiêu phát triển của huyện hợp lý, cân nhắc một cách có hệ thống tất cả các công cụ, chính sách để có sự lựa chọn tối ưu KH

cấp huyện trong nền KTTT là KH định hướng

1.1 34 Các bộ phạ ậậ n cấu thành hệ thống kế hoạch cấp quận quận,

huyện:

* KHPT KTXH quận quận, huyện:

KHPT KTXH quận quận, huyện là công cụ quản lý và điều hành vĩ mô nềnkinh tế của quận, huyện, nó xác định một cách hệ thống những hoạt động nhằm pháttriển KTXH quận quận, huyện theo những mục tiêu, chỉ tiêu và các cơ chế chínhsách sử dụng trong một thời kỳ nhất định

KHPT KTXH quận quận, huyện được xây dựng phù hợp với điều kiện về tựnhiên, KTXH của quận, huyện, phục vụ cho sự phát triển của quận quận, huyện nóiriêng và của tỉnh thành phố, cả nước nói chung

Bản KHPT KTXH quận huyện do Phòng TCKH lập

* KHPT ngành: KH ngành là bản KH do các phòng chuyên môn lập nên dựa

trên KH định hướng của ngành dọc Bên cạnh việc thực hiện chức năng QLNN tạihuyện, các phòng chuyên môn còn thực hiện các nhiệm vụ, chính sách, chươngtrình, dự án theo sự chỉ đạo của ngành dọc cấp trên Tuy nhiên, những nhiệm vụ,chính sách đó khi được thực hiện tại địa phương được bố trí phù hợp với điều kiệnthực tế của địa phương

* Mối quan hệ giữa KHPT KTXH quận quận, huyện và KH ngành:

Bản KHPT KTXH quận quận, huyện do Phòng TCKH lập là sự kết hợp giữa

KH ngành với KH xã Bản KHPT KTXH của huyện sẽ phản ánh đầy đủ các nộidung về lĩnh vực kinh tế, văn hoá xã hội, môi trường trên địa bàn huyện trên cơ sở

sự tham gia, đóng góp về nội dung và quá trình triển khai thực hiện của các phòngchuyên môn và UBND xã phường Trong nội dung của bản KHPT KTXH quậnquận, huyện sẽ có cả phần thực hiện KH của các ngành trên địa bàn quận quận,huyện Để hình thành nên bản KHPT KTXH quận huỵện quận, huyện cần có sự

phối hợp chặt chẽ giữa Phòng TCKH và các phòng chuyên môn để cùng trao đổithông tin, bàn bạc thống nhất, kết hợp thông tin quản lý ngành với định hướng pháttriển của quận huyện để hình thành nên bản KHPT KTXH phản ánh được toàn diện

“bức tranh phát triển KTXH “ của quận quận, huyện.

1.1 45 Bộ máy lập kế hoạch cấp quận quận, huyện :

- Hội đồng nhân dân huyện: Là cơ quan phê duyệt bản KHPT KTXH của

huyện và giao KH cho các phòng chuyên môn và UBND các xã vào kỳ họp HĐNDcuối năm

- Uỷ ban nhân dân huyện: Chủ tịch UBND huyện là người chịu trách nhiệm

chính về KHPT KTXH của huyện, bảo vệ KH của huyện trước tỉnh và …

Lãnh đạo UBND huyện gồm Chủ tịch huyện và Phó chủ tịch phụ trách kinh

tế sẽ là 2 người tham gia và chỉ đạo điều hành trực tiếp trong quá trình lập KHPTKTXH tại địa phương

- Phòng TCKH: Là đơn vị tham mưu chính cho lãnh đạo UBND huyện trong

việc triển khai và ban hành các văn bản hướng dẫn về nội dung và việc triển khaicông tác lập KHPT KTXH tại địa phương Phòng TCKH cũng là đơn vị tổng hợp vàhình thành nên các bản dự thảo KHPT KTXH của huyện, tổng hợp các ý kiến góp

ý, chỉnh sửa và cập nhật các số liệu thực hiện cho đến khi được UBND tỉnh giao cácchỉ tiêu, số liệu KH chính thức thì tiến hành vịêc phân bổ cho các đơn vị, giao cácđơn vị triển khai thực hiện trong năm tiếp theo

- Các phòng chuyên môn: Gồm các phòng: Tài nguyên môi trường, Kinh tế,

Lao động thương binh và xã hội, Văn hóa thông tin, Giáo dục và đào tạo… Các đơn

vị đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các số liệu, nội dung và KH định

HỘI ĐỒNG NHÂN

UỶ BAN NHÂN DÂN

PHÒNG TÀI CHÍNH-KẾ HOẠCH

Tham mưu KHPT KTXH

CÁC PHÒNG CHUYÊN MÔN

Tham mưu

KH ngành

hướng ngành trên đia bàn huyện, đây là những nội dung quan trọng để cấu thànhnên bản KHPT KTXH của huyện.

Sơ đồ 1.2: Bộ máy lập kế hoạch cấp quận quận, huyện

(Nguồn:Tác giả tự tổng hợp)

KTXH của quận quận, huyện và giao KH cho các phòng chuyên môn và UBND các

xã phường vào kỳ họp HĐND cuối năm

Uỷ ban nhân dânquận, quận huyện: Đứng đầu là Chủ tịch UBND quận

quận, huyện, là người chịu trách nhiệm chính đối với bản KHPT KTXH của quậnquận, huyện, chịu trách nhiệm về nội dung bản KH trước Huyện uỷ và UBNDtỉnh.quận,

quận, Chủ tịch quận quận, huyện và Phó chủ tịch phụ trách kinh tế sẽ là 2người tham gia và chỉ đạo điều hành trực tiếp trong quá trình triển khai lập

K HPT KTXH tại địa phương

huyện trong việc triển khai và ban hành các văn bản hướng dẫn về nội dung và việctriển khai công tác lập KHPT KTXH tại địa phương Phòng TCKH cũng là đơn vịtổng hợp và hình thành nên các bản dự thảo KHPT KTXH củaquận, quận huyện,

tổng hợp các ý kiến góp ý, chỉnh sửa và cập nhật các số liệu thực hiện cho đến khiđược UBND tỉnh giao các chỉ tiêu, số liệu KH chính thức thì tiến hành việc phân bổcho các đơn vị, giao các đơn vị triển khai thực hiện trong năm tiếp theo.

Lao động thương binh và xã hội, Văn hóa thông tin, Giáo dục và đào tạo… Các đơn

vị này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các số liệu, nội dung và KH địnhhướng ngành trên điađịa bàn quận, huyện, đây là những nội dung quan trọng để cấuthành nên bản KHPT KTXH quận quận, huyện

1.2 M Các m ối quan hệ và các bên tham gia trong lập KHPT KTXH cấp quận huyện

(em nên chuyển sơ đồ này lên trên sau đó phân tích)

1.2.1 Các mối quan hệ trong lập KHPT KTXH cấp quận, quận huyện

Trong lập KHPT KTXH cấp quận huyện, các mối quan hệ được thực hiện theotuyến dọc (từ trên xuống, từ dưới lên) và tuyến ngang, trung tâm của các mối quan

hệ trên là Phòng TCKH, bởi Trong các mối quan hệ trong lập KH cấp huyện thìPhòng TCKH luôn là trung tâm của các mối quan hệ ấy, bởi Phòng TCKH là cơquan tham mưu, tổng hợp chính trong công tác lập KHPT KTXH của quận quận,huyện

1.2.1.1 Các mối quan hệ:

* Theo tuyến dọc: Gồm sự tham gia từ trên xuống và sự tham gia từ dưới

lên

- Sự tham gia từ trên xuống: Là sự tham gia của các cơ quan cấp trên trong

quá trình lập KH của các đơn vị cấp dưới Các cơ quan cấp trên có trách nhiệmcung cấp thông tin và định hướng phát triển chung Nhờ các thông tin này mà KHcủa đơn vị cấp dưới sẽ phù hợp với khung định hướng chung của KH cấp trên (cóliên quan đến các mục tiêu về kết quả), đồng thời thoả mãn được yêu cầu của KHgắn với nguồn lực

Ví dụ: Sự tham gia của các Sở đối với các phòng chuyên môn trong quá trìnhlập KHPT KTXH của huyện:

Sở TC, Sở KHĐT với Phòng TCKH.

Sở Tài nguyên Môi trường với Phòng Tài nguyên Môi trường

Sở Công thương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Phòng kinh tế

…

- Sự tham gia từ dưới lên: Là sự đóng góp của các đơn vị cấp dưới vào quá

trình lập KH của cấp trên Sự tham gia này đảm bảo KH của cấp trên xuất phát từnhu cầu và nguyện vọng của người dân, các giải pháp chính sách hoặc hoạt độngđược tiến hành ở cấp dưới tiến hành triển khai ý đồ của cấp trên sẽ góp phần giảiquyết các vấn đề KTXH của địa phương và nâng cao phúc lợi dân cư - đó cũng làđích cuối cùng của quy trình lập KHPT KTXH

Sự tham gia từ dưới lên gồm sự tham gia của UBND các xã với PhòngTCKH

Nội dung của mối quan hệ tuyến dọc:

- Mối quan hệ giữa UBND huyện với Phòng TCKH: Mối quan hệ chỉ đạo

- Mối quan hệ giữa Sở KHĐT với Phòng TCKH: Mối quan hệ hướng dẫn

- Mối quan hệ giữa Sở KHĐT với Phòng TCKH và UBND các xã với PhòngTCKH là mối quan hệ cung cấp thông tin

(không nên gạch đầu đong nhiều thế này Nếu chỉ là cac ý thì em cứ đánhdấu ; thôi chứ không phải xuôgns dòng Bài viết lưu ý không nên nhiều gạch đầudòng)

* Theo tuyến ngang:

Các phòng chuyên môn của huyện cung cấp thông tin định hướng ngành theohướng dẫn của Phòng TCKH trên cơ sở KH của ngành để tham gia vào bản KHPTKTXH của huyện

Các tổ chức chính trị, chính trị xã hội, các công trình, dự án và các DN đóngchân trên địa bàn huyện tham gia ý kiến đóng góp trong quá trình dự thảo KHPTKTXH của huyện

Nội dung của sự tham gia theo tuyến ngang gồm:

- Mối quan hệ giữa Phòng TCKH với các phòng chuyên môn: Mối quan hệtheo kiểu cung cấp thông tin và quan hệ phối hợp trong quá trình xây dựng KH

- Mối quan hệ với các tổ chức chính trị xã hội, các công trình, dự án và các

DN đóng chân trên địa bàn huyện: Quan hệ chia sẻ, ý kiến và tư vấn

Sơ đồ 1.3: Các mối quan hệ và sự tham gia trong lập KH quận huyện

(Nguồn: Tác giả tự tổng hợp)

Mối quan hệ cung cấp thông tin

Mối quan hệ chỉ đạo

SỞ KẾ HOẠCH

& ĐẦU TƯ

UỶ BAN NHÂN DÂN QUẬN HUYỆN

UỶ BAN NHÂN DÂN

XÃ PHƯỜNG

CÁC SỞ, NGÀNH

CHUYÊN MÔN

SỰ THAM GIA THEO TUYẾN DỌC

SỰ THAM GIA THEO CHIỀU NGANG

SỰ THAM GIA THEO TUYẾN DỌC

Qua sơ đồ trên ta thấy các mối quan hệ trong lập KH quận huyện được thể hiệnnhư sau:

* Theo tuyến dọc: Gồm sự tham gia từ trên xuống và sự tham gia từ dưới lên.

Sự tham gia từ trên xuống: Là sự tham gia của các cơ quan cấp trên trong quá

trình lập KH của các đơn vị cấp dưới Các cơ quan cấp trên có trách nhiệm cung cấpthông tin và định hướng phát triển chung Nhờ các thông tin này mà KH của đơn vịcấp dưới sẽ phù hợp với khung định hướng chung của KH cấp trên (có liên quan đếncác mục tiêu về kết quả), đồng thời thoả mãn được yêu cầu của KH gắn với nguồn lực

Ví dụ: Sự tham gia của các Sở đối với các phòng chuyên môn trong quá trình lậpKHPT KTXH của quận huyện:

Sở TC, Sở KHĐT với Phòng TCKH

Sở Tài nguyên Môi trường với Phòng Tài nguyên Môi trường

Sở Công thương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Phòng kinh tế

…

Sự tham gia từ dưới lên: Là sự đóng góp của các đơn vị cấp dưới vào quá trình

lập KH của cấp trên Sự tham gia này đảm bảo KH của cấp trên xuất phát từ nhu cầu

và nguyện vọng của người dân, các giải pháp chính sách hoặc hoạt động được tiếnhành ở cấp dưới tiến hành triển khai ý đồ của cấp trên sẽ góp phần giải quyết các vấn

đề KTXH của địa phương và nâng cao phúc lợi dân cư - đó cũng là đích cuối cùngcủa quy trình lập KHPT KTXH

Sự tham gia từ dưới lên gồm sự tham gia của UBND các xã với Phòng TCKH

Nội dung của mối quan hệ theo tuyến dọc gồm:

(i)Mối quan hệ giữa UBND quận huyện với Phòng TCKH: Mối quan hệ chỉ đạo(ii)Mối quan hệ giữa Sở KHĐT với Phòng TCKH: Mối quan hệ hướng dẫn

(iii)Mối quan hệ giữa Sở KHĐT với Phòng TCKH và UBND các xã phường vớiPhòng TCKH: Mối quan hệ cung cấp thông tin

* Theo tuyến ngang:

Sự tham gia theo chiều ngang: Là sự tham gia của các phòng chuyên môn, các

tổ chức chính trị, chính trị xã hội của quận, các DN, các chương trình, dự án thực hiệntrên địa bàn quận huyện vào quá trình lập KH của quận huyện Sự tham gia này rất

quan trọng, vì bản KHPT KTXH của quận huyện chỉ có thể thành công nếu được xâydựng dựa trên sự đóng góp và tham mưu của tất cả các bên liên quan, đặc biệt là củacác ban, ngành của quận huyện.

Các phòng chuyên môn của quận quận, huyện cung cấp thông tin định hướngngành theo hướng dẫn của Phòng TCKH trên cơ sở KH của ngành để tham gia vào bảnKHPT KTXH của quận quận, huyện

Các tổ chức chính trị, chính trị xã hội, các chương trình, dự án và các DN đóngchân trên địa bàn quận quận, huyện tham gia ý kiến đóng góp trong quá trình dự thảoKHPT KTXH của quận quận, huyện

Nội dung của sự tham gia theo tuyến ngang gồm:

(i) Mối quan hệ giữa Phòng TCKH với các phòng chuyên môn: Mối quan hệ theokiểu cung cấp thông tin và quan hệ phối hợp trong quá trình xây dựng KH

(ii) Mối quan hệ với các tổ chức chính trị xã hội, các chương trình, dự án và các

DN đóng chân trên địa bàn quận huyện: Quan hệ chia sẻ, ý kiến và tư vấn

(theo thầy, em nên trình bày sơ đồ trước, sau đó mới trình bày: qua sơ đồ trên

… )

1.2.2 Các bên tham gia trong lập KHPT KTXH quận, cấp quận huyện

1.2.2.1 Sở KHĐTKế hoạch và Đầu tư :

Là tổ chức ngành dọc của Bộ KHĐT chịu sự QLNN về mặt hành chính của tỉnh,

là đơn vị tổ chức triển khai công tác lập KHPT KTXH hàng năm của tỉnh

Là cơ quan tham mưu chính cho UBND tỉnh trong việc ban hành các văn bản,biểu mẫu hướng dẫn lập KHPT KTXH hàng năm và tổng hợp báo cáo của các đơn vị

để hình thành nên bản KHPT KTXH của tỉnh

Là tổ chứccơ quan ngành dọc cấp trên của Phòng TCKH quận huyện, hướng dẫnPhòng TCKH quận huyện các thông tin định hướng của ngành để phục vụ công tác lậpKHPT KTXH hàng năm

1.2.2.2 Cơ quan lãnh đạo cấp quận quận, huyện:

Lãnh đạo Uỷ ban nhân dânUBND quận quận, huyện: Gồm Chủ tịch và các Phó

chủ tịch quận quận, huyện Chủ tịch và Phó chủ tịch phụ trách kinh tế sẽ tham gia

chính trong quá trình lập KHPT KTXH của quận quận, huyện Bên cạnh đó, các Phóchủ tịch còn lại sẽ tham gia, góp ý vào bản KH dự thảo và KH chính thức của quậnquận, huyện trong lĩnh vực do mình phụ trách trực tiếp.

KHPT KTXH của địa phương Các đại biểu HĐND quận huyện và Ban kinh tế củaHĐND sẽ tham gia góp ý về các nội dung trong bản KHPT KTXH của quận quận,huyện và thẩm tra, chất vấn Chủ tịch UBND quận quận, huyện và Trưởng phòngTCKH về các nội dung còn chưa rõ trong bản KHPT KTXH của quận quận, huyện.1.2.2.3 Phòng TCKH quận, quận huyện:

Là cơ quan tham mưu chính của quận quận, huyện trong quá trình triển khai lậpKHPT KTXH Phòng TCKH là cơ quan lập KH của quận quận, huyện, tham mưu cholãnh đạo UBND quận quận, huyện ban hành các văn bản, tài liệu triển khai lập KHPTKTXH của địa phương

Trong quá trình xây dựng KH, Phòng TCKH là cơ quan tham mưu chịu tráchnhiệm chính trong việc tổ chức xây dựng, tổng hợp số liệu thông tin theo tuyến dọc(các KH xã) và theo tuyến ngang (KH các ngành) để có bản KHPT KTXH của quận huyện

1.2.2.4 Các cơ quan chuyên môn:

Các phòng ban chuyên môn bao gồm: Phòng Kinh tế, Phòng Giáo dục, PhòngLao động Thương binh và xã hội, Phòng Quản lý đô thị …

Các phòng ban chuyên môn có trách nhiệm cung cấp thông tin thực hiện KHPTKTXH năm hiện tại (còn gọi là năm gốc) của lĩnh vực mình phụ trách, nêu nhữngthuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện, nguyên nhân khách quan, chủ quan củanhững thuận lợi, khó khăn đó, dự báo những ảnh hưởng của tình hình KTXH của cảnước nói chung và của tỉnh, huyện nói riêng đến tình hình thực hiện KH năm hiệntạigốc và năm tiếp theoKH về Phòng TCKH Cung cấp KH định hướng của ngành làm

cơ sở cho Phòng TCKH xây dựng KH định hướng của quận huyện Các thông tin củangành sẽ được điều chỉnh và áp dụng cho phù hợp với điều kiện thực tế và định hướnglãnh đạo chung của Huyện uỷ và UBND quận huyện

1.2.2.6 Cấp xã:

UBND xã đứng đầu là Chủ tịch xã là người chịu trách nhiệm chính trong việcquyết định bản KHPT KTXH của xã Bản KH cấp xã cung cấp thông tin về nhu cầu,nội dung phát triển KTXH của xã cho Phòng TCKH quận quận, huyện và các phòngban chức năng phụ trách theo ngành dọc của quận quận, huyện để tổng hợp, đối chiếu.Đây là bộ phận cấu thành quan trọng trong quá trình lập KH cấp quận quận, huyện, lànơi có liên quan trực tiếp đến đời sống của nhân dân, phản ánh được các nguyện vọng,đóng góp ý kiến của nhân dân đối với bản KHPT KTXH của quận quận, huyện

1.3 Sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH cấp quận quận, huyện

Để đánh giá sự tham gia của các bên trong lập KH, luận văn tiếp cận theo cáckhía cạnh quan trọng của công tác lập KH bao gồm: quy trình lập KH, nội dung bản

KH

Các hình thức tham gia chủ yếu là:

 Tham gia ý kiến tại Hội nghị

 Tham gia bằng văn bản

Sơ đồ 1.4: Quy trình lập KHPT KTXH quận quận, huyện

- Trong giai đoạn này sự tham gia của các bên như sau:

+ Đối với lãnh đạo UBND tỉnh: Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Chỉ thị về việc

xây dựng KHPT KTXH năm tiếp theoKH

+ Đối với Sở KHĐT: Sở KHĐT ra các văn bản hướng dẫn, khung KH, biểu mẫu

hướng dẫn Phòng TCKH các quận, huyện, thị xã trong công tác lập KHPT KTXH củađơn vị mình

+ Đối với lãnh đạo UBND quận quận, huyện: Để chuẩn bị cho công tác lập

KHPT KTXH của quận quận, huyện, Chủ tịch UBND quận quận, huyện ra văn bảnyêu cầu Phòng TCKH, các phòng chuyên môn có sự phối hợp chặt chẽ với nhau trongviệc cung cấp thông tin, số liệu định hướng của các ngành để xây dựng nên KhungKHPT KTXH của quận quận, huyện

+ Các phòng chuyên môn: Cung cấp thông tin KH định hướng ngành bao gồm

cả thông tin hiện trạng và thông tin dự báo để Phòng TCKH tổng hợp, báo cáo UBNDquận,quận huyện

+ Phòng TCKH: Cung cấp các mẫu biểu để các phòng chuyên môn cung cấpthông tin, số liệu KH định hướng của ngành mình Từ các thông tin tổng hợp được từ

KH các ngành, Phòng TCKH tham mưu cho UBND quận quận, huyện cân nhắc vớicác điều kiện, khả năng của quận, huyện, định hướng phát triển KTXH đã được Nghịquyết Đại hội Đảng bộ quận quận, huyện thông qua để xây dựng Khung KH địnhhướng phát triển quận quận, huyện

- Sau khi Phòng TCKH tham mưu cho UBND quận quận, huyện xây dựng Khung

KH định hướng phát triển của quận quận, huyện, UBND quận quận, huyện tổ chứcHội nghị bàn tròn để thảo luận về các chỉ tiêu KH được đưa ra trong Khung KH địnhhướng của quận quận, huyện Thành phần tham gia Hội nghị này gồm có: Lãnh đạoUBND quận quận, huyện, Phòng TCKH, các phòng chuyên môn, các ban, ngành, đoànthể của quận quận, huyện Nội dung của Hội nghị này chủ yếu là lấy ý kiến của cácbên tham gia về tình hình thực hiện nhiệm vụ năm hiện tại (gọi là năm gốc), các chỉtiêu được xây dựng trong Khung KH định hướng của quận quận, huyện và khả năngthực hiện được chỉ tiêu này trong năm tớiKH Sau khi đã được các bên có liên quanthống nhất nhất trí về các nội dung đã được đưa ra trong Khung KH định hướng củaquận quận, hhuyện thì sẽ tiến hành giai đoạn tiếp theo.

1.3.1.2 Xây dựng KH

- Sau khi xây dựng xong Khung KH định hướng KHPT KTXH của quận quận,huyện thì tiến hành triển khai công việc xây dựng KHPT KTXH của các phòngchuyên môn và UBND các xã

- Sự tham gia của các bên trong giai đoạn này như sau:

KTXH năm tiếp theoKH, yêu cầu các phòng chuyên môn, UBND các xã xây dựngKHPT của đơn vị mình và giao Phòng TCKH hướng dẫn chi tiết các nội dung lập KH

+ Phòng TCKH: Ban hành biểu mẫu, văn bản hướng dẫn công tác lập KHPT

KTXH và Khung KHPT KTXH định hướng của quận quận, huyện cho các phòngchuyên môn và UBND các xã

+ Các phòng chuyên môn, kể cả Phòng TCKH xây dựng KHPT của ngành mình

dựa trên hướng dẫn của các Sở phụ trách theo ngành dọc và Khung KH định hướngcủa quận huyện

+ UBND các xã xây dựng KHPT KTXH của đơn vị mình và gửi về Phòng

TCKH để tổng hợp

+ Phòng TCKH tổng hợp KHPT KTXH của xã, phân chia theo từng lĩnh vực vàchuyển cho các phòng chuyên môn kiểm tra theo đúng chức năng Các phòng chuyênmôn đối chiếu dự thảo KHPT ngành với phần tổng hợp theo ngành từ bản KH xã do

Phòng TCKH chuyển sang, tiến hành chỉnh sửa nếu cần Sau khi xây dựng xong KHngành, các phòng chuyển bản KH này về Phòng TCKH tập hợp

Phòng TCKH tổng hợp thông tin chính thức từ các khung KHPT của các bên liênquan và Khung KH xã vào bản KHPT KTXH KTXH quận huyện

1.3.1.3 Phê duyệt KH

+ UBND quận huyện triệu tập Hội nghị xây dựng KHPT KTXH quận quận,huyện Thành phần tham dự cuộc họp gồm có lãnh đạo UBND quận quận, huyện, cácphòng chuyên môn, các tổ chức chính trị, chính trị xã hội của quận quận, huyện vàlãnh đạo UBND các xã

Trong Hội nghị này, các đại biểu sẽ trực tiếp thảo luận và cho ý kiến về các nộidung của bản KH, đảm bảo sau khi dự thảo bản KH sẽ thể hiện được sự thống nhấtchung

Phòng TCKH tiến hành chỉnh sửa nội dung bản KH theo các ý kiến thống nhất đãđược Hội nghị thông qua, hình thành nên bản dự thảo KHPT KTXH của quận quận,huyện

Bản dự thảo KH sẽ được chuyển sang UBND quận quận, huyện xem xét, thôngqua Huyện uỷ và HĐNDquận quận, huyện trước khi chính thức gửi lên Sở KHĐT.UBND quận huỵện quận, huyện tiến hành bảo vệ KHPT KTXH của quận quận,huyện trước tỉnh thành phố, đây là quá trình trao đổi cởi mở, dân chủ giữa cấp quậnhuyện và cấp tỉnh để hai bên cùng có những điều chỉnh kịp thời đối với những bất cậptrong việc định hướng các chỉ tiêu KH trong quá trình xây dựng KH của quận quận,huyện

Phòng TCKH liên tục cập nhật các thông tin vào bản KH dự thảo nhật cho đếnkhi quận quận, huyện nhận được Nghị quyết của HĐND tỉnh và các chỉ tiêu KH chínhthức do UBND tỉnh giao

UBND quận quận, huyện chỉ đạo Phòng TCKH xây dựng chính thức bản KHPTKTXH quận quận, huyện sau khi đã cập nhật các chỉ tiêu KH chính thức do tỉnh phân

bổ và các thông tin đã điều chỉnh từ các phòng ban chuyên môn và các xã Bản dự thảochính thức được trình Ban Kinh tế HĐND quận, quận huyện

Ban Kinh tế quận huyện xem xét, thẩm tra và chất vấn UBND quận quận, huyện

về các nội dung trong bản KHPT KTXH quận quận, huỵệnhuyện UBND quận huyện

và Phòng TCKH giải trình, điều chỉnh (nếu cần) trước khi đưa bản KHPT KTXHchính thức ra kỳ họp HĐND cuối năm

HĐND quận quận, huyện thông qua KHPT KTXH chính thức của quận quận,huyện tại kỳ họp HĐND cuối năm Sau khi được thông qua các chỉ tiêu KTXH sẽđược phân bổ và giao KH cho các phòng chuyên môn và UBND các xã Các đơn vị,phòng chuyên môn căn cứ các chỉ tiêu KH được giao xây dựng KHPT KTXH của đơn

vị mình và triển khai thực hiện trong năm tới

1.3.2 Sự tham gia của các bên Tt rong xác định nội dung của bản KHPT KTXH cấp quận huyện

1.3.2.1 Nội dung bản KHPT KTXH cấp quận huyện:

Nội dung bản KHPT KTXH cấp quận huyện gồm các nội dung chính sau:

Phần 1: Đánh giá Tt ình hình thực hiện KH năm hiện tạigốc (còn gọi là nămX)

Nội dung chủ yếu của phần này là các đánh giá tình hình thực hiện KH năm nămhiện tạigốc (tính đến thời điểm lập báo cáo thường là tình hình thực hiện 6 tháng đầunăm, cho đến khi có bản KHPT KTXH chính thức của quận huyện thì là tình hình thựchiện KH cả năm gốc) (tính đến thời điểm lập báo cáo) về các lĩnh vực: Kinh tế, vănhoá xã hội, tài nguyên môi trường, an ninh, trật tự, quốc phòng địa phương … vànhững thuận lợi, khó khăn, những vấn đề còn tồn tại trong quá trình triển khai thựchiện KHPT KTXH của địa phương N Những thuận lợi, khó khăn, tồn tại này sẽ ảnhhưởng như thế nào đến tình hình thực hiện KH KTXH cả năm Từ đó đưa ra các giảipháp, biện pháp khắc phục trong thời giannhững tháng còn lại triển khai thực hiện

KH Trên cơ sở tình hình thực hiện, triển khai KH năm (tính đến thời điểm lập báocáo) kết hợp với tình hình KTXH của cả nước nói chung và của tỉnh thành phố, quậnhuyện nói riêng để đưa ra dự báo về những yếu tố ảnh hưởng khách quan đến sự pháttriển KTXH chung của quận huyện

Những lợi thế, thuận lợi của quận huyện trong quá trình triển khai thực hiệnnhiệm vụ năm sẽ được tiếp tục phát huy trong năm tới Những khó khăn, tháchthức, tồn tại sẽ được phân tích kỹ để tìm ra nguyên nhân của nó, cũng như có căn

cứ để lãnh đạo quận huyện điều chỉnh lại cho phù hợp với tình hình thực tế của địaphương

Phần 2: CDự kiến c ác mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp thực hiện KH phát triển chính cho năm kế hoạch

.(còn gọi là năm X+1)

Trên cơ sở dự báo tình hình thực hiện KH năm hiện tạigốc, quận huyện sẽ đưa ranhững dự báo về tình hình thực hiện KHPT KTXH của quận huyện trong năm tiếptheo, những yếu tố khách quan, chủ quan ảnh hưởng đến quá trình triển khai thực hiện

KH

Trong nội dung của phần này còn thể hiện những chỉ tiêu, số liệu cần thực hiệntrong năm KH tới dựa trên tình hình thực tế của địa phương, phù hợp với Nghị quyếtĐại hội đảng bộ quận hhuyện và Đại hội Đảng bộ tỉnh

Tiếp đến là Tiếp theo là ccác giải pháp, đầu việc cần triển khai trong năm KH tới

theo từng lĩnh vực: kinh tế, văn hoá xã hội, tài nguyên môi trường…, an ninh trật tự,quốc phòng địa phương …

Phần 3: Kế hoạch theo dõi đánh giá Cuối cùng là phần giám sát, đánh giá

quá trình triển khai thực hiện của năm KH năm tiếp theo

Để xây dựng nên bản KHPT KTXH của huyện cần sự tham gia của các phòng chuyên môn và UBND các phường Và quan trọng hơn cả là trong các báo cáo của các đơn vị phải thể hiện đầy đủ các nội dung về tình hình triển khai thực hiện nhiệm vụ của đơn vị, phân tích được những khó khăn, tồn tại, bất cập trong quá trình triển khai thực hiện để lãnh đạo UBND huyện kịp thời có biện pháp giải quyết, khắc phục trong việc triển khai thực hiện KH trong những tháng còn lại của năm.

1.3.2.2 Sự tham gia của các bên trong hình thành nội dung bản KH PT KTXH

cấp quận huyện trong hình thành nội dung bản KH

Tham gia chính trong việc hình thành nên nội dung bản KHPT KTXH của quậnhuyện là báo cáo của các phòng chuyên môn và UBND các xã Từ những kết quả thựchiện trong năm hiện tạigốc (tính đến thời điểm lập báo cáo) các phòng chuyên môn,UBND các xã để đánh giá tình hình, nêu ra những thuận lợi, khó khăn trong quá trìnhtriển khai thực hiện và dự báo khả năng thực hiện nhiệm vụ trong những tháng còn lại

và trong năm tớiKH

Đối với các phòng chuyên môn: Nội dung tham gia quan trọng của các phòng

chuyên môn chính là ở chỗ các phòng kết hợp tình hình thực hiện KH năm hiệntại gốc , KH định hướng ngành và các dự báo về những ảnh hưởng của biến động nềnkinh tế với khả năng thực hiện KH để xây dựng nên KH định hướng của quận huyệntrong năm tiếp theo KH

Đối với UBND các xã: Đây là một cấp chính quyền cơ sở độc lập và gần gũi với

dân, do đó bản KH của xã phản ánh đầy đủ các nguyện vọng, nhu cầu của người dânsinh sống trên địa bàn Các chương trình, dự án, doanh nghiệpDN đóng chân trên địabàn quận huyện thực ra là đóng chân trên địa bàn các xã, việc tiến độ triển khai, thựchiện và các thuận lợi, khó khăn, bất cập trong quá trình triển khai thực hiện cũng sẽphần nào được kiến nghị trong bản KHPT KTXH của xã Do đó có thể nói bản KHPTKTXH của xã là một bản KH tương đối đầy đủ về mọi mặt đời sống KTXH của ngườidân địa phương Bản KHPT KTXH xã đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành

KH định hướng của quận huyện

Đối với các đoàn thể chính trị, chính trị xã hội: Là các đơn vị thực hiện quyền

giám sát của nhân dân trong mọi lĩnh vực trên địa bàn quận huyện, các đoàn thể chínhtrị tham gia ý kiến của mình đối với bản KH của quận huyện để góp phần hoàn thiệnhơn những nhiệm vụ, giải pháp thực hiện, theo dõi, giám sát trong quá trình triển khai

KH Các đoàn thể chính trị, chính trị xã hội có thể đại diện cho tiếng nói của người dântrong việc phản ánh những vấn đề đang được dư luận quan tâm về quá trình thực hiệncủa một số lĩnh vực (như tài chính, tài nguyên môi trường, giáo dục …) để tìm ra lời

giải đáp làm sáng tỏ vấn đề Đại diện các đoàn thể cũng có thể đưa ra các ý kiến vềnhững vấn đề chưa được làm rõ hoặc chưa được nêu ra trong nội dung bản KH để bản

KH được đầy đủ và hoàn thiện hơn hoặc những ý kiến đóng góp về những nội dungquyết định đến sự phát triển của địa phương trong thời gian tới Những ý kiến đónggóp này cũng là cơ sở để UBND quận huyện nắm bắt được và phản ánh lên tỉnh và cáccấp có thẩm quyền để phối hợp giải quyết

Đối với đại diện các chương trình, dự án đóng chân trên địa bàn: Đại diện các

chương trình, dự án đang được triển khai trên địa bàn sẽ đưa ra những ý kiến đóng góp

về quá trình triển khai thực hiện tại địa phương, những khó khăn vướng mắc hoặcnhững ý kiến của người dân trong khi thực hiện nhiệm vụ hoặc những khó khăn gâychậm tiến độ thực hiện và hoàn thành KH của quận huyện, ảnh hưởng đến sự pháttriển chung của quận huyện

Đối với các DN đứng chân trên địa bàn quận huyện cũng có những vấn đề cần

được chính quyền huyện nắm bắt và chia sẻ điểm cần được làm rõ trongtrong quá trìnhSXKDsản xuất kinh doanh, ví dụ như chính sách giãn hoãn thuế thu nhập doanhnghiệp của Chính phủ đã ảnh hưởng tích cực đến DN, chính sách tăng lãi suất tiền vaycủa ngân hàng làm cho không ít DN gặp khó khăn trong việc huy động vốn kinh doanh

… Những đề xuất, kiến nghị này sẽ là cơ sở để lãnh đạo UBND quận huyện nắm được,phối hợp với các bên liên quan để đưa ra những giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DNtrong năm KH

và phản ánh trong nội dung bản KHPT KTXH của huyện.

1.3.3 Ảnh hưởng sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH huyện

- Trong công tác lập KHPT KTXH của huyện, khi có sự tham gia đầy đủ

của các bên sẽ giúp cho bản KHPT KTXH phản ánh được đầy đủ nội dung về mọi mặt của đời sống KTXH, qua đó đánh giá được sự phát triển của huyện trong quá trình triển khai thực hiện các nhiệm vụ.

- Sự tham gia của các bên ảnh hưởng đến chất lượng của bản KHPT của huyện, bởi khi có sự tham gia tích cực, có những ý kiến đóng góp của các bên có

liên quan sẽ hình thành nên bản KH có chất lượng, có định hướng, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và có tính khả thi cao Ngược lại, nếu sự tham gia chỉ mang tính hình thức, lấy lệ hoặc làm cho xong, coi đó không phải là công việc của ngành mình, lĩnh vực mình thì bản KH hình thành nên sẽ không đạt yêu cầu, hay nói cách khác là ít có khả năng áp dụng trong cuộc sống.

- Sự tham gia của các bên liên quan thể hiện vai trò, trách nhiệm của các bên trong việc thực hiện nhiệm vụ chung của huyện Bởi lẽ mỗi phòng chuyên môn, UBND mỗi xã là một thành viên cấu thành nên bộ máy QLNN của huyện, nếu từng bộ phận không tham gia tích cực, không có trách nhiệm thì không thể có một tập thể tốt, không thể đạt được kết quả thực hiện đã đề ra.

1.4 Sự cần thiết phải tăng cường sự tham gia

1.4.1 Sự tham gia các bên nhằm nâng cao chất lượng bản KHPT KTXH

 - Trong công tác lập KHPT KTXH của quận huyện, khi có sự tham giađầy đủ của các bên sẽ giúp cho bản KHPT KTXH phản ánh được đầy đủ nội dung vềmọi mặt của đời sống KTXH, qua đó đánh giá được sự phát triển của quận huyệntrong quá trình triển khai thực hiện các nhiệm vụ

 - Sự tham gia của các bên ảnh hưởng đến chất lượng của bản KHPT củaquận huyện, bởi khi có sự tham gia tích cực, có những ý kiến đóng góp của các bên cóliên quan sẽ hình thành nên bản KH có chất lượng, có định hướng, phù hợp với điềukiện thực tế của địa phương và có tính khả thi cao Ngược lại, nếu sự tham gia chỉmang tính hình thức, lấy lệ hoặc làm cho xong, coi đó không phải là công việc củangành mình, lĩnh vực mình thì bản KH hình thành nên sẽ không đạt yêu cầu, hay nóicách khác là ít có khả năng áp dụng trong cuộc sống

 - Sự tham gia của các bên liên quan thể hiện vai trò, trách nhiệm của cácbên trong việc thực hiện nhiệm vụ chung của quận huyện Bởi lẽ mỗi phòng chuyênmôn, UBND mỗi xã phường là một thành viên cấu thành nên bộ máy QLNN của quận

huyện, nếu từng bộ phận không tham gia tích cực, không có trách nhiệm thì không thể

có một tập thể tốt, không thể đạt được kết quả thực hiện đã đề ra.bộ máy QLNN củaquận huyện không thể vận hành tốt, có hiệu quả và thực hiện được các mục tiêu đã đềra

1.4.1 22 Sự tham gia các bên là một yêu cầu trong đổi mới của công tác kế hoạch

Hiện nay nước ta đang trong thời kỳ quá độ từ nền kinh tế tập trung bao cấp sangnền KTTT xã hội chủ nghĩa, để đảm bảo được vai trò của mình thì công tác lập KH ởcấp quận huyện cần đáp ứng được một số yêu cầu đổi mới như sau:

Thứ nhất, cần thay đổi tư duy nhận thức của chính quyền cấp quận huyện cũng

như các bên liên quan về công tác lập KH tại địa phương Từ đó mới nâng cao đượcvai trò quan trọng của KH cấp quận huyện, đưa nó trở thành một công cụ hữu ích củachính quyền địa phương và giúp quận huyện phát triển

Thứ hai, việc lập KH ở quận huyện phải đảm bảo bản KH thể hiện được tầm

nhìn chiến lược dài hạn của địa phương trên cơ sở đánh giá đúng thực chất xuất phátđiểm của quận huyện

Thứ ba, cần phải lập KH sao cho KH có thể phát huy sức mạnh tổng hợp của các

nguồn lực trên địa bàn để đạt được mục tiêu đề ra Việc lập KH phải dựa trên cácnguồn lực tại địa phương, trong đó không chỉ có nguồn lực tự nhiên, vật chất và TC

mà tất cả các nguồn lực khác về con người, thể chế, xã hội cũng cần được phát huy tối

đa

Thứ tư, lập KHPT KTXH quận huyện phải đảm bảo mục tiêu phát triển bền

vững, thể hiện tính hài hoà phát triển trên cả ba mặt: kinh tế - văn hoá, xã hội - môitrường KH huyện là bộ phận gắn với đối tượng thụ hưởng cho nên việc lập KH đảmbảo mục tiêu phát triển bền vững sẽ có tác động tích cực đến đời sống người dân, đảmbảo cho mục tiêu cuối cùng là phát triển con người sẽ được thực hiện

Thứ năm, đề xuất các giải pháp, chính sách thực hiện trong quá trình xây dựng

KH quận huyện để làm cho KH trở lên linh hoạt, sát với thực tế hơn và khả thi hơn