thanh tra giao thông trong quản lý trật tự an toàn giao thông đường bộ ở thủ đô hà nội

Năm 2005, Thanh tra Sở Giao thông vận tải Hà Nội đã tiến hành nghiên cứu đề tài khoa học liên quan và đề ra nhiều giải pháp đến trật tự giao thông đô thị … Tuy nhiên, chưa có bài nào đi

Để hoàn thành bản luận văn này, bản thân tôi đã phải cố gắng và nỗ lựcrất nhiều trong việc nghiên cứu và tham khảo Cùng với sự cố gắng của bảnthân là sự giúp đỡ của Thầy, Cô đồng nghiệp, gia đình và bạn bè

Tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến Cô giáo PGS TS Lê Thiên Hương,người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin cảm ơn sự hỗ trợ nhiệt tình của các cấp Lãnh đạo Sở giao thôngvận tải Hà Nội, Thanh tra Sở giao thông vận tải Hà Nội, UBND các Quận,huyện, Công an thành phố Hà Nội các Thầy, Cô giáo trong học viện Chính trị

- Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Tác giả luận văn

ĐẶNG VĂN MINH

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ VÀ QUẢN LÝ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA LỰC LƯỢNG THANH TRA GIAO THÔNG .5

1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 5

1.1.1 Quan niệm về trật tự an toàn giao thông đường bộ 5

1.1.2 Quản lý nhà nước đối với trật tự an toàn giao thông đường bộ 6

1.2 LỰC LƯỢNG THANH TRA GIAO THÔNG TRONG QUẢN LÝ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 11

1.2.1 Quan niệm về thanh tra, thanh tra giao thông 11

1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ quản lý trật tự an toàn giao thông đường bộ của lực lượng thanh tra giao thông 13

1.2.3 Tổ chức bộ máy Thanh tra giao thông 22

1.2.4 Nội dung quản lý trật tự an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Thanh tra giao thông 24

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA LỰC LƯỢNG THANH TRA GIAO THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 33

2.1 TÌNH HÌNH TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI 33

2.1.1 Đặc điểm giao thông đường bộ Hà Nội 33

2.1.2 Tình hình ùn tắc giao thông ở Hà Nội 36

2.1.3 Tình hình vận tải hành khách công cộng 37

2.1.4 Tình hình lưu lượng xe trên địa bàn Thành phố 38

2.1.5 Tình hình tai nạn giao thông 38

2.2.1 Thanh tra Sở Giao thông vận tải 39

2.2.2 Đội Thanh tra GTVT tại Quận, Huyện 41

2.2.3 Đội thanh tra Giao thông Vận tải đường bộ 43

2.2.4 Đội Thanh tra Giao thông Cầu, đường bộ 45

2.2.5 Đội Thanh tra Cơ động 47

2.3 NHỮNG ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ TRONG QUẢN LÝ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CỦA LỰC LƯỢNG THANH TRA GIAO THÔNG 48

2.3.1 Những ưu điểm 48

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong quản lý trật tự an toàn giao thông đường bộ của lực lượng thanh tra giao thông 57

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ Ở THỦ ĐÔ HÀ NỘI CỦA LỰC LƯỢNG THANH TRA GIAO THÔNG 65

3.1 PHƯƠNG HƯỚNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA LỰC LƯỢNG THANH TRA GIAO THÔNG 65

3.1.1 Dự báo về tình hình trật tự an toàn giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội những năm tới 65

3.1.2 Phương hướng 67

3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC ĐẢM BẢO TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA LỰC LƯỢNG THANH TRA GIAO THÔNG THÀNH PHỐ 70

3.2.1 Các giải pháp đối với lực lượng thanh tra giao thông 70

3.2.2 Các giải pháp hỗ trợ 81

3.2.3 Một số kiến nghị 84

KẾT LUẬN 88

PHỤ LỤC

1 Thanh tra giao thông TTGT

17 Hành lang an toàn giao thông đường bộ HLATGTĐB

18 Cảnh sát giao thông - trật tự CSGT-TT

20 Quỹ hỗ trợ phát triển chính thức ODA

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Trật tự an toàn giao thông là một vấn đề mang tính xã hội sâu sắc Thựchiện quản lý để bảo đảm trật tự an toàn giao thông là nhiệm vụ cơ bản củamọi quốc gia Các quốc gia trên thế giới, không phân biệt chế độ chính trị,điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội, tôn giáo…đều tiến hành quản lý trật tự antoàn giao thông và luôn xem đó là điều kiện cần thiết để phát triển kinh tế, mởrộng sản xuất, củng cố an ninh, quốc phòng và ổn định tình hình trật tự xã hội.Trong thực tế, việc tiến hành quản lý trật tự an toàn giao thông luôn có liênquan, ảnh hưởng và tác động trực tiếp đến mọi mặt hoạt động của đời sống xãhội, đến tâm tư tình cảm và các quyền lợi cơ bản của công dân được pháp luậtbảo vệ Do tính chất, đặc điểm của hoạt động giao thông và yêu cầu đảm bảotrật tự an toàn giao thông mà quản lý trật tự an toàn giao thông được nhiềungành, nhiều lực lượng cùng tham gia thực hiện Trật tự an toàn giao thôngcủa một quốc gia luôn là sản phẩm chung được kế thừa kết quả của nhiều hoạtđộng khác nhau, trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và

an ninh trật tự của quốc gia đó Do đó, sẽ không phải ngẫu nhiên cho rằng trật

tự an toàn giao thông là bộ mặt của xã hội, là tiêu chí cơ bản phản án tiềm lựckinh tế, năng lực quản lý và mức độ văn minh của mỗi quốc gia

Hoạt động quản lý trật tự an toàn giao thông của Nhà nước, lực lượngThanh tra giao thông đóng góp một phần không nhỏ trong việc đảm bảo trật

tự an toàn giao thông Nội dung tiến hành và kết quả thực hiện các mặt côngtác quản lý trật tự an toàn giao thông của lực lượng Thanh tra giao thông luôn

có ý nghĩa to lớn trong việc đảm bảo cho giao thông được thông suốt, người

và phương tiện tham gia giao thông được trật tự an toàn Trong tình hình hiệnnay, khi xã hội càng phát triển các nhu cầu về sinh hoạt ăn, ở, đi lại, quan hệgiao dịch… của con người ngày càng tăng và cùng các nhu cầu đó, yêu cầu về

mở rộng sản xuất, phát triển kinh tế hình thành các khu kinh tế, các vùng đôthị hóa của toàn xã hội đã làm tăng nhanh nhu cầu về phát triển và mở rộnghoạt động giao thông quốc gia Sự phát triển ấy được tồn tại và phát triển nhưmột tất yếu khách quan gắn liền với sự tiến hóa của nhân loại Nhưng cũng từnhững đặc điểm đó, đã làm phát sinh nhiều vấn đề phức tạp như tai nạn giaothông, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, vi phạm luật lệ, mất trật tự antoàn giao thông… Vấn đề trên đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến trật

tự an toàn giao thông

Chỉ thị số 22CT-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 24/02/2003

về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm TTATGT”,

Chính phủ, các Bộ (trong đó có Bộ Giao thông vận tải) đã ban hành không ítvăn bản quy phạm, nhiều giải pháp nhằm góp phần đảm bảo TTATGT Mộttrong những giải pháp mà Chính phủ đặc biệt quan tâm chỉ đạo là thực hiệnthật tốt vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo đảm TTATGT, trong đótrọng tâm là nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động của lực lực TTGT trongquản lý TTATGT đường bộ Tuy nhiên, trong thời gian qua, mặc dù lựclượng TTGT đã tiến hành nhiều loại biện pháp quyết liệt nhằm thiết lập lạitrật tự, kỷ cương trên lĩnh vực GTĐB, quyết tâm đẩy lùi TNGT và ùn tắc giaothông, nhưng nguy cơ TNGT vẫn còn rất nghiêm trọng, tình trạng ùn tắc giaothông vẫn diễn ra theo chiều hướng gia tăng ở nhiều nơi Vì vậy, yêu cầu hoànthiện tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng TTGT trong đảmbảo TTATGT để hạn chế đến mức thấp nhất các hành vi vi phạm luật lệ giaothông, gây TNGT trong giai đoạn hiện nay là vấn đề cấp bách và cần thiết

Từ những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài "Thanh tra giao thông trong quản lý trật tự an toàn giao thông đường bộ ở thủ đô Hà Nội " làm

luận văn tốt nghiệp Cao học quản lý hành chính công nhằm nghiên cứu, phântích làm rõ một cách tương đối hệ thống cơ sở lý luận quản lý nhà nước vềtrật tự an toàn giao thông của lực lượng Thanh tra giao thông Từ đó, đề xuất

một số giải pháp cơ bản hoàn thiện tổ chức và nâng cao hoạt động của lựclượng TTGT trong việc đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ quathực tiễn trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Từ trước đến nay đã có nhiều bài viết đề cập đến vấn đề tai nạn giao

thông, ùn tắc giao thông và vi phạm luật giao thông như: Hoàn thiện tổ chức

bộ máy và cơ chế hoạt động của Ủy ban an toàn giao thông quốc gia trong giai đoạn hiện nay của tác giả Đinh Vũ Bá; Các giải pháp phòng ngừa tai nạn giao thông đường bộ ở Việt Nam của TS Hoàng Bình Ban; Những giải pháp của lực lượng Thanh tra giao thông đường bộ - đường sắt góp phần làm giảm tai nạn giao thông đường bộ ở Việt Nam của Bộ giao thông vận tải.

Năm 2005, Thanh tra Sở Giao thông vận tải Hà Nội đã tiến hành nghiên cứu

đề tài khoa học liên quan và đề ra nhiều giải pháp đến trật tự giao thông đô thị … Tuy nhiên, chưa có bài nào đi sâu vào nghiên cứu một cách có hệ

thống, toàn diện vấn đề tổ chức và hoạt động của lực lượng Thanh tra giao

thông trong đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ - qua thực tiễn trên

địa bàn thành phố Hà Nội và đưa ra các giải pháp có tính khả thi đối với vấn

đề trật tự an toàn giao thông trong giai đoạn hiện nay dưới góc độ quản lý nhànước

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức và hoạt động của lực lượng Thanh tra giao

thông trong việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ ở thành phố Hà Nội.

- Phạm vi nghiên cứu: Tình hình trật tự an toàn giao thông trên địa bàn

thành phố Hà Nội từ năm 2005 đến nay

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động bảo đảm trật tự an toàngiao thông đường bộ của lực lượng Thanh tra giao thông; phân tích thực trạng

về TTATGT, tổ chức, hoạt động của lực lượng TTGT thành phố Hà Nội Từ

đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt

động của lực lượng TTGT về đảm bảo TTATGT giai đoạn hiện nay.

5 Phương pháp nghiên cứu

- Sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủnghĩa Mác - Lê nin làm phương pháp nghiên cứu chủ đạo

- Sử dụng các phương pháp hệ thống, thống kê, so sánh, phân tích, tổnghợp và khái quát hóa để nghiên cứu các nội dung cụ thể

- Nghiên cứu, tham khảo các công trình khoa học có liên quan

- Kết quả của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo và nghiên cứu

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo,

đề tài gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Thanh tra giao thông

Chương 2: Thực trạng tổ chức và hoạt động của lực lượng Thanh tra

giao thông trong việc đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội

Chương 3: Phương hướng và các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác

tổ chức, đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Thanh tra

giao thông.

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG

ĐƯỜNG BỘ VÀ QUẢN LÝ TRẬT TỰ AN TOÀN

GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA LỰC LƯỢNG

THANH TRA GIAO THÔNG

1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG

BỘ VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

1.1.1 Quan niệm về trật tự an toàn giao thông đường bộ

Theo Từ điển Bách Khoa Công an nhân dân, thì TTATGT đường bộđược hiểu là trạng thái xã hội có trật tự được hình thành và điều chỉnh bởi cácquy phạm pháp luật trong lĩnh vực giao thông, vận tải công cộng mà mọingười tham gia giao thông đường bộ phải tuân theo, nhờ đó bảo đảm cho hoạtđộng giao thông đường bộ được thông suốt, trật tự, an toàn, hạn chế đến mứcthấp nhất TNGT gây thiệt hại về người và tài sản TTATGT đường bộ là mộtmặt của trật tự, an toàn xã hội

Như vậy có thể hiểu: Trật tự an toàn giao thông đường bộ là hệ thống

các quy phạm pháp luật (quy tắc xử sự, quy tắc hành vi, quy tắc quản lý nhà nước) do Nhà nước ban hành quy định trong lĩnh vực giao thông, vận tải công cộng mà mọi người tham gia giao thông đường bộ phải tuân theo nhằm đảm bảo cho trật tự giao thông đường bộ thông suốt, trật tự, an toàn, hạn chế đến mức thấp nhất tại nạn và ùn tắc giao thông đường bộ.

Giao thông đường bộ nói chung và đảm bảo trật tự an toàn giao thôngđường bộ nói riêng là những vấn đề xã hội luôn gắn liền với đời sống conngười, có vai trò quan trọng đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của conngười Xã hội càng hiện đại, nhu cầu đi lại của con người càng phát triển, yêu

cầu mở rộng giao thông vận tải và đảm bảo TTATGT lại càng trở thànhnhững vấn đề bức xúc của xã hội Bởi vì, cùng với việc phát triển giao thôngđường bộ, tăng khả năng lưu thông phân phối, mở rộng sản xuất, giao lưu hộinhập của mỗi quốc gia… thì việc đảm bảo TTATGT đường bộ với các yêucầu cơ bản là: người, phương tiện, hàng hóa tham gia giao thông không bịxâm hại; mọi hoạt động giao thông được tiến hành nhanh chóng, thuận tiện,trật tự an toàn vệ sinh, mỹ quan và kinh tế được đảm bảo sẽ có tác dụng to lớnđối với sự ổn định và phát triển xã hội Đặc biệt là trong nền kinh tế thịtrường, khi thời cơ, độ an toàn và chi phí trong lưu thông phân phối đã kếttinh thành giá cả của hàng hóa, thì TTATGT đã trở thành tiêu chí quan trọng

để xem xét việc đầu tư, mở rộng sản xuất…

Quản lý TTATGT đường bộ là việc tổ chức thực hiện các quy địnhpháp luật do nhà nước ban hành về việc đảm bảo TTATGT đường bộ để nắmtình hình và duy trì hoạt động của các đối tượng tham gia giao thông nhằmđảm bảo giao thông đường bộ được thông suốt; người, hàng hóa, phương tiệntham gia giao thông không bị xâm hại, đáp ứng được các yêu cầu phát triểnkinh tế, văn hóa xã hội của Nhà nước và nhu cầu đi lại của công dân, gópphần thực hiện các yêu cầu phòng ngừa đấu tranh chống tội phạm và các hành

vi vi phạm pháp luật trên các tuyến đường, địa bàn

1.1.2 Quản lý nhà nước đối với trật tự an toàn giao thông đường bộ

1.1.2.1 Khái niệm và đặc điểm

a Khái niệm

Nhà nước là một tổ chức đặc biệt của quyên lực chính trị trong xã hội

có giai cấp, thực hiện chuyên chính giai cấp và các chức năng quản lý đặc biệtnhằm bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị trong xã hội, duy trì trật tự xã hội

và phục vụ những nhu cầu thiết yếu của đời sống cộng đồng

Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức, có định hướng bằng các

công cụ quản lý, bằng quyền lực của bộ máy nhà nước đối với mọi hoạt độngcủa các thành viên trong xã hội nhằm duy trì trật tự và phát triển xã hội, thựchiện các mục tiêu của nhà nước đã đề ra trong từng giai đoạn cụ thể Quản lýnhà nước có những đặc điểm cơ bản như sau:

Thứ nhất, quản lý nhà nước mang tính quyền lực đặc biệt, tính tổ chức

rất cao Mệnh lệnh của nhà nước mang tính đơn phương buộc đối tượng quản

lý phải phục tùng một cách nghiêm túc, nếu không chấp hành thì phải truycứu trách nhiệm pháp lý và xử lý theo pháp luật

Thứ hai, quản lý nhà nước có mục tiêu chiến lược, chương trình và kế

hoạch để thực hiện mục tiêu

Thứ ba, quản lý nhà nước có tỉnh chủ động, sáng tạo và linh hoạt trong

việc điều hành, phối hợp, huy động mọi lực lượng phát huy sức mạnh tổnghợp để tổ chức lại nền sản xuất xã hội và cuộc sống của con người trên địabàn của mình theo sự phân công, phân cấp, đúng thẩm quyền theo nguyên tắctập trung dân chủ

Thứ tư, quản lý nhà nước không có sự cách biệt tuyệt đối về mặt xã hội

giữa người quản lý và người bị quản lý Cán bộ quản lý nhà nước phải sâu sátvới dân, liên hệ chặt chẽ và lắng nghe ý kiến quần chúng; phải biết làm côngtác vận động quần chúng, thu hút được quần chúng tham gia thực sự rộng rãivào công việc quản lý nhà nước và xã hội Chống quan liêu, cửa quyền, ứchiếp quần chúng, nhưng phải có sự phân biệt tuyệt đối, không xuê xoa, tùytiện, gia đình chủ nghĩa, bảo đảm tính quyền uy của nhà nước

Thứ năm, quản lý nhà nước có tính liên tục và ổn định tương đối trong

tổ chức và hoạt động.(32);(33);(34)

Từ quan niệm về quản lý TTATGTĐB và khái niệm quản lý nêu trên,

có thể hiểu: Quản lý nhà nước về giao thông đường bộ là hoạt động có tổ

chức, có định hướng, mang tính quyền lực của các cơ quan nhà nước nhằm

đảm bảo trật tự an toàn trong giao thông đường bộ Theo đó, nhà nước sử dụng các công cụ quản lý để tác động đến các đối tượng tham gia giao thông đường bộ, các chủ thể tron quan hệ giao thông đường bộ nhằm bảo đảm giao thông đường bộ thông suốt, trật tự an toàn, thuận lợi, phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân, phát triển giao thông đường bộ, phục vụ quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước.

b Đặc điểm

Quản lý nhà nước đối với TTATGT đường bộ có các đặc điểm sau:

Một là, quản lý TTATGT đường bộ là một nội dung quan trọng trong

quản lý nhà nước Việc tổ chức tiến hành các nội dung yêu cầu quản lýTTATGT đường bộ được thực hiện công khai, dựa trên cơ sở các quy địnhcủa pháp luật và các văn bản thể lệ hành chính của Nhà nước quy định về đảmbảo TTATGT đường bộ, đồng thời được tiến hành đồng bộ, thống nhất bởi bộmáy nhà nước Quản lý TTATGT đường bộ là hoạt động có tổ chức và đượcđiều chỉnh bằng quyền lực nhà nước của cơ quan quản lý nhà nước có thẩmquyền Quá trình tổ chức thực hiện phải có sự phối hợp đồng bộ, thống nhấtcủa nhiều ngành, nhiều lực lượng khác nhau

Hai là, quản lý TTATGT đường bộ vốn là một lĩnh vực khoa học phức

tạp, ở đó tập trung không chỉ các khoa học về quản lý xã hội như tổ chức, duytrì hoạt động của các đối tượng tham gia giao thông mà còn là nơi tập trungnghiên cứu khai thác và sử dụng các phương tiện khoa học kỹ thuật điện, điệntử…Do vậy, quản lý TTATGT đường bộ thường xuyên có sự khai thác, kếthừa và sử dụng kiến thức của nhiều ngành khoa học, kỹ thuật khác nhau

Ba là, quá trình quản lý TTATGT đường bộ nói chung không những

chịu sự tác động chi phối bởi các chính sách và các biện pháp quản lý xã hộicủa nhà nước mà việc quản lý TTATGT đường bộ còn thường xuyên có tácđộng đến nhiều mặt hoạt động của đời sống xã hội, có liên quan đến tâm tư,

tình cảm và quyền lợi cơ bản của công dân.

Bốn là, quản nhà nước về giao thông đường bộ hết sức phức tạp vì nó

là loại giao thông có tính xã hội nhất, phổ biến nhất, phương tiện giao thôngrất đa dạng, người tham gia giao thông đủ mọi thành phần, lứa tuổi Trong khi

đó nhận thức, ý thức chấp hành luật của đại đa số người tham gia giao thôngcòn thấp Chất lượng xây dựng chiến lược, quy hoạch chính sách, văn bảnpháp luật về TTATGT chưa cao

Năm là, quản lý nhà nước về giao thông đường bộ do nhiều cơ quan nhà

nước cùng thực hiện, vì vậy hoạt động phối hợp của các cơ quan nhà nước làhết sức quan trọng, là điều kiện để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý

Sáu là, quản lý nhà nước về giao thông đường bộ có tác động rất lớn

đến đời sống xã hội, phát triển kinh tế (22)

1.1.2.2 Nội dung quản lý nhà nước về trật tự giao thông đường bộ

Quản lý nhà nước về TTATGT đường bộ bao gồm những nội dungchính sau đây:

1 Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách đầu tư pháttriển giao thông đường bộ, xây dựng và chỉ đạo thực hiện chương trình quốcgia về an toàn giao thông đường bộ và các biện pháp bảo đảm TTATGTđường bộ thông suốt, an toàn

2 Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về giao thôngđường bộ

3 Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giao thông đường bộ

4 Tổ chức, quản lý, bảo trì, bảo vệ, phát triển kết cấu hạ tầng giaothông đường bộ

5 Đăng ký, cấp thu hồi biển số phương tiện giao thông đường bộ; cấp,thu hồi giấy chứng nhận chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trườngcủa phương tiện giao thông đường bộ

6 Quản lý đào tạo, sát hạch lái xe; cấp đổi thu hồi giấy phép lái xe.

7 Tổ chức nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ về giao thôngđường bộ; đào tạo cán bộ và công nhân kỹ thuật giao thông đường bộ

8 Thanh tra, kiểm tra giải quyết khiếu nại, tố cáo; xử lý vi phạm luật vềgiao thông đường bộ

9 Hợp tác quốc tế về giao thông đường bộ.(22)

Tóm lại, để tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và từngbước hội nhập khu vực và quốc tế, đưa nước ta trở thành một nước phát triểnvào năm 2020 thì chúng ta cần phải xây dựng được một hệ thống giao thôngđường bộ phát triển, thông suốt, an toàn, hạn chế thấp nhất tai nạn giao thông.Điều này không thể thực hiện được nếu không nâng cao hiệu lực, hiệu quảquản lý nhà nước về giao thông đường bộ Quản lý về giao thông đường bộ làthể hiện rõ nét vai trò quản lý xã hội của nhà nước, đảm bảo lợi ích của cộngđồng Nếu làm tốt quản lý nhà nước về giao thông đường bộ thì chắc chắngiao thông đường bộ sẽ thông suốt, giảm được TNGT, giảm được số người bịchết, bị thương vì TNGT, hạn chế được thiệt hại vật chất do TNGT gây ra, cónghĩa là giảm được gánh nặng cho gia đình, cho xã hội, mang lại hạnh phúccho mọi nhà và mọi người

Để hạn chế TNGT đường bộ không chỉ đơn thuần sử dụng các giảipháp kỹ thuật mà phải thấy đây là vấn đề xã hội phức tạp, là việc nâng caonhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, thay đổi lối sống, tạo thói quen xử

sự theo các quy phạm pháp luật của người tham gia giao thông, của mọitầng lớp nhân dân Nói như vậy, để khẳng định mục tiêu hạn chế TNGTđường bộ của các cơ quan nhà nước không đơn giản, nó là một quá trìnhlâu dài, bền bỉ, quyết liệt, phải sử dụng đồng bộ nhiều công cụ quản lý nhànước, phải huy động sức mạnh tổng hợp của cơ quan nhà nước, các tổ chức

xã hội.

1.2 LỰC LƯỢNG THANH TRA GIAO THÔNG TRONG QUẢN LÝ TRẬT

TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

1.2.1 Quan niệm về thanh tra, thanh tra giao thông

Thanh tra là một chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước, là hoạtđộng kiểm tra xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quan nhà nước đối với việcthực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân, đượcthực hiện bởi một cơ quan chuyên trách theo một trình tự, thủ tục do pháp luậtquy định nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật

để kiến nghị các biện pháp khắc phục, phát huy nhân tố tích cực, góp phầnnâng cao hiệu quả, hiệu lực của quản lý nhà nước, bảo vệ lợi ích của Nhànước, các quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân

Thanh tra giao thông vận tải (được gọi là Thanh tra chuyên ngành) làhoạt động thanh tra của cơ quan quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực đốivới cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật, những quy định

về chuyên môn- kỹ thuật, quy tắc quản lý ngành, lĩnh vực thuộc thẩm quyềnquản lý

Xuất phát từ yêu cầu bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ củaquốc gia, lực lượng thanh tra giao thông đã từng bước được hình thành vàphát triển như một tất yếu khách quan, góp phần quan trọng vào việc thựchiện các nội dung yêu cầu quản lý trật tự an toàn giao thông đường bộ trongtừng giai đoạn Sự hình thành và phát triển của lực lượng Thanh tra giaothông không những gắn liền với quá trình xây dựng, trưởng thành của ngànhThanh tra mà còn gắn liền với việc thực hiện nhiệm vụ đảm bảo trật tự antoàn giao thông đường bộ của quốc gia

Kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 64/SL ngày

23-11-1945 thành lập Ban Thanh tra Đặc biệt, đến nay Thanh tra Việt Nam đã trải

qua 65 năm xây dựng và trưởng thành 65 năm qua, với nhiều tên gọi và hìnhthức tổ chức khác nhau, Thanh tra Việt Nam đã góp phần xứng đáng vào sựnghiệp kháng chiến, kiến quốc (1945-1954), thực hiện hai nhiệm nhiệm chiếnlược: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và kháng chiến chống Mỹ cứunước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1955-1975) và thời kỳ quá

độ lên chủ nghĩa xã hội

Kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định thành lập Bộ Giaothông công chính đến nay (28.8.1945), ngành GTVT Việt Nam đã trải quahơn 65 năm xây dựng và phát triển, gắn liền với sự nghiệp cách mạng của đấtnước với nhiều thời kỳ sôi nổi, hào hùng Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

nói: “Giao thông là mạch máu của tổ chức Giao thông tốt thì mọi việc dễ

dàng Giao thông xấu thì các việc đình trệ” Câu nói giản dị của Bác không

chỉ nhấn mạnh đến vai trò quan trọng của GTVT trong sự nghịêp xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc, mà còn là lời nhắc nhở nhiệm vụ đối với những người làmcông tác GTVT trong quá khứ, hiện tại và tương lai sau này Có thể nói lịch

sử hình thành, phát triển và trưởng thành của mình, lớp lớp thế hệ cán bộ,công nhân, lao động Ngành GTVT Việt Nam đã luôn theo lời chỉ dạy của Bác

Hồ, luôn nỗ lực phấn đấu, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giảiphóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của toàn Đảng, toàn dân và toànquân ta

Ngày nay, đất nước đã và đang tiếp tục công cuộc đổi mới với mục tiêu

“dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, ngành Thanhtra đã và đang góp phần quan trọng vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới củađất nước

Có thể nói, hơn 65 năm qua lực lượng Thanh tra giao thông (nhất làthanh tra giao thông đường bộ) đều giữ vai trò quan trọng trong việc đảm bảo

an toàn giao thông, góp phần tích cực vào công cuộc đổi mới đất nước.

1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ quản lý trật tự an toàn giao thông đường bộ của lực lượng thanh tra giao thông

1.2.2.1 Chức năng

Thanh tra giao thông vận tải được tổ chức thành hệ thống, ở Trungương thuộc Bộ Giao thông vận tải, ở địa phương thuộc Sở Giao thông vận tải(hoặc Sở Giao thông công chính), thực hiện chức năng thanh tra nhà nước vàthanh tra chuyên ngành trong phạm vi quản lý nhà nước về giao thông vận tảiđường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và hàng không theo quy

định của pháp luật.(điều 1 Nghị định số 136/2004/NĐ-CP)

Thanh tra giao thông là một lực lượng nghiệp vụ thuộc tổ chức bộ máycấu ngành Thanh tra nói chung và của ngành GTVT nói riêng Do vậy, việc tổchức hoạt động của lực lượng Thanh tra giao thông không nằm ngoài mụcđích thực hiện những nhiệm vụ cụ thể về bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìntrật tự, an toàn xã hội mà Đảng và Nhà nước giao cho ngành Thanh tra Vì thếquá trình tổ chức thực hiện các yêu cầu nhiệm vụ được giao, lực lượng Thanhtra giao thông đã thực hiện đầy đủ các chức năng cơ bản của một cơ quanquản lý nhà nước, một lực lượng nghiệp vụ cụ thể của ngành GTVT, các chứcnăng đó được xác định cụ thể như sau:

Thanh tra giao thông là một lực lượng quan trọng trực tiếp tổ chức tiếnhành các nội dung yêu cầu về quản lý TTATGT của quốc gia Vì thế, hơn aihết họ có điều kiện nắm được thực trạng tình hình diễn biến của TTATGTcũng như những khó khăn, thuận lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quản

lý TTATGT và nhu cầu bức xúc của hoạt động giao thông, đảm bảoTTATGT Từ đó, TTGT có điều kiện nắm được các thông tin quan trọng làmtham mưu giúp Bộ GTVT chủ động tiến hành tốt công tác quản lý TTATGTđáp ứng yêu cầu của thực tiễn đòi hỏi Cụ thể chức năng tham mưu về trật tự

an toàn giao thông của TTGT thường được thể hiện trên một số nội dung cụ

thể sau đây:

Một là, nghiên cứu đề xuất với Nhà nước xây dựng, bổ sung, hoàn

thiện hệ thống các quy định về đảm bảo TTATGT làm cơ sở cho việc tổ chức,hướng dẫn hoạt động giao thông trong phạm vi toàn quốc

Tuy không phải là cơ quan ban hành pháp luật, song dựa trên kết quảtrực tiếp tiến hành các biện pháp quản lý TTATGT, điều tra xử lý các vụ tainạn giao thông và các hành vi vi phạm luật lệ giao thông trên tất cả các tuyếnđường, địa bàn giao thông công cộng, Thanh tra giao thông có thể nắm đượcthực trạng tình hình hoạt động giao thông quốc gia; phát hiện được những cơ

sở, yếu kém trong công tác quản lý TTATGT, những nguyên nhân điều kiệnlàm phát sinh TNGT ở từng địa phương cũng như trong phạm vi toàn quốc.Trên cơ sở đó, lực lượng Thanh tra giao thông có khả năng, điều kiện phốihợp với các cơ quan chức năng (Công an, Bộ Thương mại, Bộ giáo dục vàđào tạo…) nghiên cứu đề xuất bổ sung, sửa đổi và hoàn thiện các quy địnhcủa Nhà nước về hoạt động giao thông Mặt khác, dựa trên các quy định củaNhà nước, lực lượng Thanh tra giao thông còn làm tham mưu, giúp cho Bộtrưởng ban hành các văn bản hướng dẫn cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội vàcông dân thực hiện nghiêm túc quy định của luật lệ giao thông theo các nộidung, yêu cầu thuộc phạm vi quản lý

Hai là, dự báo khoa học về TNGT và các nguyên nhân, điều kiện gây

mất TTATGT, gây ùn tắc giao thông chủ động tiến hành các biện pháp phòngngừa đấu tranh làm giảm TNGT trong phạm vi quản lý

Dựa vào kết quả thực hiện các mặt công tác quản lý TTATGT theochức năng nhiệm vụ được giao, lực lượng Thanh tra giao thông có đủ điềukiện đi sâu nghiên cứu, phân tích, đánh giá tình hình hoạt động của các đốitượng tham gia giao thông cũng như các nhân tố kinh tế, chính trị, xã hội khác

có liên quan đến việc giữ gìn TTATGT (chính sách lao động phát triển kinh

tế, xây dựng mở rộng đô thị, liên quan sản xuất và nhập khẩu phương tiệngiao thông…) Trên cơ sở đó, đưa ra các chỉ số, dự báo khoa học về tình hìnhTNGT và các nguyên nhân, điều kiện gây mất TTATGT ở từng địa phươngcũng như trong phạm vi toàn quốc Tham mưu tích cực cho cấp ủy Đảng,Chính quyền các cấp và các cơ quan chức năng xây dựng và tổ chức thực hiệncác chủ trương, biện pháp, kế hoạch ngăn ngừa làm giảm TNGT, hạn chế loại

bỏ dần những nguyên nhân, điều kiện gây mất TTATGT

Ba là, tham mưu giúp Nhà nước mở rộng các quan hệ hợp tác quốc tế

về giữ gìn TTATGT

Thanh tra giao thông thường xuyên cải tiến nội dung, phương phápquản lý, đổi mới tổ chức bộ máy, tổ chức hoạt động của chính mình để có đủđiều kiện, khả năng thích ứng nhanh với những thay đổi, diễn biến của tìnhhình TTATGT, đáp ứng kịp thời các yêu cầu nhiệm vụ cơ bản trong quản lýnhà nước về TTATGT, như: tổ chức chỉ huy, điều khiển hoạt động giaothông, khai thác và sử dụng có hiệu quả các thành tựu khoa học kỹ thuật trongquản ly TTATGT ở một xã hội hiện đại Đồng thời, sự cải tiến, đổi mới đócòn cho phép CSGT thực hiện tốt chức năng tham mưu giúp Bộ GTVT mởrộng quan hệ hợp tác quốc tế về quản lý TTATGT như: đào tạo lực lượngThanh tra giao thông và đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý TTATGT; đổimới trang thiết bị kỹ thuật phục vụ cho hoạt động giao thông (nâng cao chấtlượng các phương tiện giao thông, phương tiện chỉ huy điều khiển giao thông,phương tiện kiểm tra hoạt động giao thông, điều tra xử lý TNGT) Góp phầnthực hiện tốt các nội dung yêu cầu hội nhập về giao thông và đảm bảoTTATGT với các nước trong khu vực

Bốn là, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về TTATGT, phòng

ngừa phát hiện, đấu tranh chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật

trên lĩnh vực giao thông vận tải.

Căn cứ vào Luật Giao thông đường bộ được Quốc hội thông qua ngày13/11/2008, Bộ GTVT được xác định là một trong những cơ quan quản lý nhànước về TTATGT Đồng thời, căn cứ vào Nghị định số 136/2004/NĐ-CP,ngày 16/06/2004 của Chính phủ quy định về tổ chức và hoạt động của Thanhtra giao thông vận tải quy định chức năng thì lực lượng Thanh tra giao thôngvận tải được giao nhiệm vụ tổ chức tiến hành phần lớn các công tác quản lýTTATGT mà Chính phủ đã giao cho ngành GTVT, cụ thể như sau:

- Tuyên truyền vận động kiểm tra, xử lý hướng dẫn quần chúng tham gia quản lý TTATGT ở từng địa bàn cơ sở.

Cùng với các hoạt động kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm luật lệ giaothông, đăng ký phương tiện giao thông…chức năng tham gia quản lý nhànước về TTATGT của lực lượng TTGT còn được thể hiện ở sự phối hợp vớicác cơ quan chức năng, tổ chức xã hội, đoàn thể quần chúng tiến hành cácbiện pháp tuyên truyền, hướng dẫn quần chúng nghiêm chỉnh chấp hành luật

lệ giao thông Bằng các hình thức: tổ chức liên hoan băng hình, thi tìm hiểuluật lệ giao thông, phổ cập giảng dạy luật lệ giao thông trong các trườnghọc… để từng bước nâng cao nhận thức, tính tự giác chấp hành luật lệ giaothông của các đối tượng tham gia giao thông Mặt khác, xuất phát từ nội dungyêu cầu giữ gìn TTATGT ở từng địa bàn, khu vực nhất định TTGT cònthường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng bảo vệ trongcác cơ quan xí nghiệp, công an xã, cảnh sát khu vực… để xây dựng phongtrào quần chúng tự quản về TTATGT, hướng dẫn đội ngũ cán bộ cơ sở trựctiếp tham gia các mặt công tác quản lý TTATGT (tham gia hướng dẫn giaothông, giải tỏa ùn tắc giao thông thực hiện các biện pháp phòng ngừa ngănchặn đấu tranh với các hành vi vi phạm TTATGT….) ở từng địa bàn, tuyến

giao thông quan trọng.

- Tuần tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm hành chính về TTATGT.

Hoạt động giao thông và đảm bảo TTATGT được tổ chức tiến hànhdựa trên cơ sở các quy định pháp luật hành chính của Nhà nước Do vậy, việctiến hành các hoạt động tuần tra, kiểm soát đôn đốc việc chấp hành luật lệgiao thông và xử lý các hành vi vi phạm về luật giao thông là một nhiệm vụquan trọng thuộc chức năng quản lý nhà nước về TTATGT của lực lượngTTGT Hiện nay, căn cứ vào các quy định của pháp luật và của ngành Thanhtra, lực lượng TTGT không những có trách nhiệm: “Tổ chức kiểm tra, giámsát và xử lý các vi phạm trật tự an toàn giao thông…” của các cơ quan nhànước, tổ chức xã hội và các đối tượng tham gia giao thông (đang trực tiếphoạt động trên các địa bàn, tuyến đường giao thông công cộng), mà còn cótrách nhiệm: “Lập các trạm kiểm soát giao thông” để tổ chức tiến hành hoạtđộng tuần tra, kiểm soát giao thông, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi viphạm hành chính về TTATGT như: vi phạm các quy tắc về giao thông; viphạm các quy định về thể lệ vận tải; vi phạm các quy định về tiêu chuẩn kỹthuật an toàn của các phương tiện và của người điều khiển phương tiện; viphạm các quy định hành chính khác về hoạt động giao thông (như gây ônhiễm môi trường không đảm bảo vệ sinh, không mang đầy đủ các giấy phép,không chấp hành hiệu lệnh, kết quả xử lý vi phạm của các cơ quan có thẩmquyền…) nhằm đảm bảo hoạt động giao thông quốc gia được trật tự an toàn;người và phương tiện tham gia giao thông được nhanh chóng, thuận tiện; các

cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho hoạt động giao thông được đảm bảo antoàn, phát huy được tính năng tác dụng trong tổ chức hoạt động giao thông

- Tổ chức hướng dẫn, điều khiển hoạt động giao thông

Dựa trên cơ sở các quy định của Nhà nước về giữ gìn trật tự an toàn

giao thông, lực lượng TTGT không chỉ thực hiện các biện pháp kiểm tra,giám sát hoạt động giao thông và xử lý các hành vi vi phạm về TTATGT, màcòn chủ động tiến hành các biện pháp tổ chức, điều khiển hoạt động giaothông (điều khiển bằng các tín, báo hiệu giao thông, bằng việc chủ động phântuyến, phân luồng giao thông trong các trường hợp đột xuất) để phòng chống

và giải tỏa ùn tắc giao thông hoặc tiến hành các phương án dẫn đoàn, bảo vệlãnh tụ, khách quốc tế trên các địa bàn, tuyến đường giao thông quan trọng.Ngoài các biện pháp hướng dẫn, điều khiển trực tiếp, lực lượng TTGT còndựa trên kết quả nghiên cứu, phân tích đánh giá những sơ hở, thiếu sót tồn tạitrong các mặt công tác cụ thể (quản lý trung tâm giám sát, sát hạch cấp giấyphép lái xe cơ giới đường bộ, tuần tra, kiểm soát phương tiện giao thông, ) đểchủ động kiến nghị với Nhà nước và các cơ quan chức năng về việc xây dựng,

tổ chức mạng lưới giao thông quốc gia, mạng lưới giao thông đô thị; xâydựng bãi đỗ, điểm dừng cho các phương tiện giao thông, xây dựng các điểmgiao cắt giao thông; xây dựng hệ thống tín hiệu chỉ huy, điều khiển hoạt độnggiao thông, nhằm góp phần đảm bảo TTATGT trong phạm vi toàn quốc

- Tham gia thanh tra, kiểm tra việc đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái

xe cơ giới đường bộ.

Cùng với các cơ quan chuyên môn của các ngành giao thông vận tải,thương mại… lực lượng TTGT có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra việc đàotạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ của các trung tâm đào tạo,sát hạch cấp giấy phép lái xe Căn cứ vào các quy định của Nhà nước và củangành GTVT, lực lượng TTGT có trách nhiệm, đồng thời phối hợp với các cơquan chuyên môn khác của ngành giao thông để kiểm tra tiêu chuẩn kỹ thuậtviệc đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ của các trungtâm đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe nhằm mục tiêu ngăn chặn phòngngừa những tiêu cực trong công tác quản lý, đào tạo cho người và phương tiện

tham gia giao thông để đảm bảo TTATGT.

TTGT là một lực lượng nghiệp vụ thuộc tổ chức, bộ máy của ngànhThanh tra, vì thế ngoài chức năng “quản lý” của một cơ quan quản lý nhànước, lực lượng TTGT còn có trách nhiệm “sử dụng các biện pháp nghiệp vụcủa ngành Thanh tra, để điều tra nắm vững địa bàn, đối tượng đấu tranh”, chủđộng phối hợp với các lực lượng nghiệp vụ trong và ngoài ngành Thanh tratiến hành các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả đối với đối tượnghoạt động trên các tuyến đường, địa bàn giao thông công cộng

Trong thực tế, việc tiến hành các biện pháp phòng ngừa, đấu tranhchống các hành vi vi phạm pháp luật trên lĩnh vực giao thông của lực lượngTTGT luôn có mối quan hệ chặt chẽ với việc thực hiện chức năng quản lýTTATGT của một cơ quan quản lý nhà nước Giữa hai vấn đề trên luôn gắnchặt, tác động, chi phối nhau trong quá trình tổ chức thực hiện các nhiệm vụcủa lực lượng TTGT và được thực hiện rộng rãi, toàn diện trên hầu hết cácnội dung phạm vi quản lý TTATGT mà Nhà nước giao cho ngành Thanh tra

Từ việc xây dựng quy trình, thủ tục thanh tra kiểm tra giám sát sát hạch cấpgiấy phép lái xe quản lý TTATGT, tổ chức hướng dẫn quần chúng chấp hànhluật lệ giao thông, góp ý bổ sung sửa đổi các văn bản quản lý TTATGT đếnviệc nghiên cứu đổi mới nội dung, phương pháp quản lý TTATGT, áp dụngcác phương pháp chiến thuật đấu tranh phòng chống và giảm TNGT đềuđược lực lượng TTGT nghiên cứu tính toán để hạn chế đến mức thấp nhất,những sơ hở thiết sót mà bọn tội phạm, phần tử xấu có thể lợi dụng hoạtđộng.Từ đó, chủ động tiến hành các biện pháp phòng ngừa đấu tranh làmgiảm TNGT, cũng như hoạt động của bọn tội phạm và các hành vi vi phạmpháp luật trên đường giao thông Mặc khác, thông qua việc thực hiện các nộidung quản lý TTATGT của lực lượng TTGT còn có tác dụng khai thác sửdụng tài liệu, thông tin nghiệp vụ và các điều kiện “hành chính công khai”

của quản lý TTATGT để phục vụ cho yêu cầu trước mắt cũng như lâu dài củangành Thanh tra như: kiểm tra, xác minh nguồn gốc phương tiện, người điềukhiển phương tiện, tạm giữ phương tiện, hàng hóa phạm pháp, “hỗ trợ”chuyển hóa tài liệu thanh tra, kiểm tra thành chứng cứ pháp lý trong cáctrường hợp cần thiết thực hiện tốt yêu cầu của hoạt động điều tra tố tụng Dovậy, có thể nhận thấy nội dung quản lý TTATGT của lực lượng TTGT, từ cácvăn bản thể lệ hành chính quy định về quản lý TTATGT, cho đến các biệnpháp phương pháp, quy trình, thủ tục tiến hành quản lý TTATGT đều chứađựng các yêu cầu phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật trên lĩnh vựcgiao thông vận tải Điều đó đòi hỏi quá trình tổ chức tiến hành quản lýTTATGT theo chức năng nhiệm vụ được giao, lực lượng TTGT phải nắmchắc và vận dụng linh hoạt các quy định thể lệ quản lý, đồng thời phải phốihợp chặt chẽ với các ngành, các lực lượng có liên quan để khai thác và sửdụng tốt kết quả, điều kiện thuận lợi để quản lý TTATGT để tiến hành cácbiện pháp, phương pháp cần thiết của toàn lực lượng Thanh tra nói chung vàcủa lực lượng TTGT nói riêng.

Nhìn chung, việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về TTATGT của TTGT được thể hiện rất phong phú đa dạng trên hầu hết các nội dung quản lý TTATGT mà Chính phủ giao cho ngành Thanh tra Lực lượng TTGT tiến hành chức năng quản lý của mình chủ yếu bằng thừa hành pháp luật để

tổ chức, hướng dẫn các đối tượng tham gia thực hiện các nội dung yêu cầu quản lý, từ đó tiến hành các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và các hành vi vi phạm các quy tắc an toàn giao thông, góp phần thực hiện các yêu cầu nghiệp vụ của ngành Thanh tra.

1.2.2.2 Nhiệm vụ của lực lượng Thanh tra giao thông

Để thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về TTATGT, chủ độngphòng ngừa, phát hiện đấu tranh chống vi phạm và các hành vi vi phạm pháp

luật trên lĩnh vực giao thông vận tải, lực lượng TTGT đã được Chính phủ vàngành GTVT biên chế tổ chức chặt chẽ từ Trung ương đến địa phương vàgiao trực tiếp tiến hành nhiều mặt công tác quan trọng để giữ gìn TTATGTđường bộ trên phạm vi toàn quốc Căn cứ vào Nghị định số 136/2004/NĐ-CP,ngày 16/06/2004 của Chính phủ quy định về tổ chức và hoạt động của Thanhtra giao thông vận tải quy định chức năng, nhiệm vụ TTGTVT thì nhiệm vụcủa lực lượng TTGTVT đường bộ có thể khái quát như sau:

Thanh tra, kiểm tra đối với các tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản

lý của cơ quan quản lý nhà nước về giao thông vận tải về việc thực hiện chínhsách, pháp luật và nhiệm vụ do cấp có thẩm quyền giao

Thanh tra, kiểm tra đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cánhân nước ngoài tham gia các hoạt động liên quan đến giao thông vận tải tạiViệt Nam; trường hợp Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam ký kết hoặc gia nhập có quy định khác với Nghị định này thì ápdụng quy định của Điều ước quốc tế đó về việc:

+ Đảm bảo các điều kiện, tiêu chuẩn, định mức đối với kết cấu hạ tầng,phương tiện, thiết bị giao thông vận tải và các biện pháp đảm bảo an toàn giaothông vận tải; điều kiện, tiêu chuẩn và các chứng chỉ, giấy tờ chuyên môn củangười điều khiển, tham gia vận hành phương tiện, thiết bị giao thông vận tải;

+ Trách nhiệm bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông vận tải;

+ Thực hiện các quy định của pháp luật về hoạt động vận tải;

+ Đào tạo, sát hạch, cấp, đổi, thu hồi Giấy phép điều khiển phương tiệngiao thông vận tải

Phát hiện, lập biên bản, có biện pháp ngăn chặn, quyết định theothẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền quyết định xử lý viphạm hành chính

Giúp Thủ trưởng cơ quan cùng cấp tổ chức tiếp công dân, giải quyết

khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật.

Hướng dẫn nội dung, bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra cho Thanh tra giaothông vận tải cấp dưới

Kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành cácvăn bản quy phạm pháp luật phù hợp với luật, pháp lệnh và yêu cầu quản lýnhà nước về giao thông vận tải.(điều 12)

1.2.3 Tổ chức bộ máy Thanh tra giao thông

1.3.3.1 Thanh tra Bộ Giao thông vận tải

Tham gia xây dựng các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật về côngtác thanh tra; chủ trì hoặc tham gia xây dựng các dự thảo văn bản quy phạmpháp luật có liên quan đến tổ chức và hoạt động của Thanh tra giao thông vậntải trình Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải ban hành theo thẩm quyền hoặctrình cấp có thẩm quyền ban hành

Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ được giao đốivới cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của Bộ trưởng Bộ Giaothông vận tải

Theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra đối với Thủ trưởng cơ quan, tổ chứcthuộc quyền quản lý của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải trong việc thựchiện các quy định của pháp luật về thanh tra, chương trình, kế hoạch công tác,nghiệp vụ thanh tra

Tổ chức thực hiện công tác chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm,chống lãng phí; giúp Bộ trưởng tổ chức tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tốcáo theo quy định của pháp luật

Quản lý về tổ chức và hoạt động thanh tra; đào tạo, bồi dưỡng nghiệp

vụ thanh tra cho Thanh tra viên, cộng tác viên thanh tra, Thủ trưởng cơ quan,

tổ chức thuộc quyền quản lý của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải

Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra chuyên ngành giao thông vận

tải theo quy định của pháp luật.

Giúp Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quản lý nhà nước về công tácthanh tra Kiểm tra, xác minh, ra quyết định sửa đổi, bổ sung hoặc thay thếquyết định xử lý vi phạm của Thanh tra Cục, Thanh tra Sở nếu có căn cứ xácđịnh quyết định đó trái pháp luật hoặc gây thiệt hại đến lợi ích nhà nước,quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.(điều 7)

1.2.3.2 Thanh tra các Cục thuộc Bộ Giao thông vận tải

Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ được giao đốivới cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của Cục trưởng

Thanh tra việc chấp hành các quy trình, quy phạm, quy định về chuyênmôn - kỹ thuật đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 của Nghị định nàythuộc phạm vi quản lý nhà nước chuyên ngành của Cục

Đình chỉ hành vi trái pháp luật chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức,

cá nhân khi có đủ căn cứ xác định hành vi đó gây thiệt hại đến lợi ích nhànước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Tạm giữ, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; tước quyền sử dụnggiấy phép, chứng chỉ hành nghề thuộc lĩnh vực quản lý chuyên ngành giaothông vận tải theo quy định của pháp luật

Áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính theo quy định củapháp luật

Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.(điều 9)

1.2.3.3 Thanh tra Sở Giao thông vận tải

Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ được giao đốivới cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của Giám đốc Sở

Quản lý công tác thanh tra, bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra chuyên

ngành giao thông vận tải cho Thanh tra viên, cộng tác viên thanh tra.

Tổ chức thực hiện công tác chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm,chống lãng phí; giúp Giám đốc Sở tổ chức tiếp công dân, giải quyết khiếu nại,

tố cáo theo quy định của pháp luật

Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra chuyên ngành GTVT:

+ Thanh tra việc chấp hành các quy trình, quy phạm, quy định vềchuyên môn - kỹ thuật đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 của Nghịđịnh này thuộc phạm vi quản lý nhà nước chuyên ngành về giao thông vận tảicủa Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh;

+ Đình chỉ hành vi trái pháp luật chuyên ngành đối với cơ quan, tổchức, cá nhân khi có đủ căn cứ xác định hành vi đó gây thiệt hại đến lợi íchnhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân;

+ Tạm giữ, tịch thu tang vật, phương tiện; tước quyền sử dụng giấyphép, chứng chỉ hành nghề thuộc lĩnh vực quản lý chuyên ngành giao thôngvận tải theo quy định của pháp luật;

+ Áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính theo quy định củapháp luật

Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.(điều 11)

1.2.4 Nội dung quản lý trật tự an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Thanh tra giao thông

Căn cứ vào các chức năng, nhiệm vụ được giao, nội dung quản lýTTATGT đường bộ của lực lượng Thanh tra giao thông được xác định baogồm các mặt công tác cụ thể như sau:

1.2.4.1 Tổ chức, tuyên truyền vận động quần chúng tham gia quản lý TTATGT đường bộ ở cơ sở

Đây vừa là một công tác cụ thể quản lý TTATGT, vừa là một trongnhững phương pháp chủ yếu để duy trì, tổ chức và tiến hành quản lý

TTATGT theo các nội dung yêu cầu đặt ra Việc tuyên truyền, vận động quầnchúng chấp hành luật lệ giao thông được thực hiện xuất phát yêu cầu nâng caonhận thức, ý thức tự giác chấp hành luật giao thông của người tham gia giaothông, đây không những là đối tượng quản lý chủ yếu nhất cua quản lýTTATGT, mà còn là đối tượng chủ yếu cơ bản nhất của hoạt động giao thôngquốc gia, họ vừa là chủ thể có ý thức để đảm bảo TTATGT, song cũng chính

họ nếu không có nhận thức đầy đủ về Luật giao thông thì lại trở thành nhữngnguyên nhân chủ yếu gây ra TNGT và làm mất TTATGT Chỉ khi nào đốitượng này có nhận thức đầy đủ về các quy tắc giao thông, có ý thức tự giácchấp hành nghiêm chỉnh các quy định của luật lệ giao thông, tham gia quản lýTTATGT ở từng địa bàn cơ sở, chủ động phát hiện đấu tranh với các hành vi

vi phạm hành chính về TTATGT, góp ý xây dựng, bổ sung hoàn chỉnh hệthống các quy định về đảm bảo TTATGT… lúc đó mới có điều kiện cơ bản

để duy trì và tổ chức tiến hành các biện pháp đảm bảo TTATGT Do vậy, việctuyên truyền vận động quần chúng chấp hành luật lệ giao thông vừa là nhiệm

vụ, vừa là phương pháp quan trọng của các cơ quan quản lý nhà nước nóichung và của lực lượng CSGT nói riêng được pháp luật quy định để chủ độngloại trừ những nguyên nhân, điều kiện làm mất TTATGT và gây TNGT

Công tác tuyên truyền vận động quần chúng tham gia quản lý TTATGTcủa lực lượng Thanh tra giao thông bao gồm hai nội dung cơ bản sau:

- Tuyên truyền vận động quần chúng chấp hành luật giao thong đường bộ

Tuyên truyền vận động quần chúng để họ tự giác chấp hành nghiêmchỉnh luật giao thông là điều kiện cơ bản mang tính chiến lược trong việc đảmbảo TTATGT Vì thế nội dung tuyên truyền cần tập trung vào các vấn đề cơbản sau:

Các quy định cơ bản về đảm bảo TTATGT như: Trách nhiệm công dânkhi tham gia giao thông, các quy tắc giao thông (phía đi phần đường, tránh

vượt, qua nơi giao nhau, tốc độ, đỗ dừng, quay đầu, chuyển hướng phươngtiện); hệ thống biển báo, đèn tín hiệu giao thông; tiêu chuẩn kỹ thuật an toànvới các đối tượng tham gia giao thông…

Các hành vi vi phạm hành chính về đam bảo TTATGT và trách nhiệmcông dân Tai nạn giao thông, hậu quả, nguyên nhân và các biện pháp phòngngừa đấu tranh chủ yếu của công dân

- Tổ chức hướng dẫn quần chúng tham gia quản lý TTATGT đường bộ

Phối hợp với các chính quyền địa phương, lực lượng chức năng nhưCảnh sát khu vực, Công an xã hoặc Ban bảo vệ trong các cơ quan xí nghiệpđóng ở các địa bàn tuyến giao thông trọng điểm để xây dựng nòng cốt về đảmbảo TTATGT, tổ chức huấn luyện, hướng dẫn các cán bộ cơ sở biết cáchtham gia quản lý TTATGT trong một số trường hợp cần thiết như: Bảo vệhiện trường vụ TNGT, chỉ huy điều khiển giao thông, tham gia giải tỏa ùn tắcgiao thông và giữ gìn TTATGT ở các địa bàn khu vực quản lý Việc tổ chứchướng dẫn quần chúng biết cách tham gia quản lý TTATGT ở từng địa bàn cơ

sở, có một ý nghĩa to lớn về mặt kinh tế lẫn nghiệp vụ quản lý và đặc biệt là

đã phát huy được tính tích cực của quần chúng trong tham gia quản lý cáchoạt động xã hội ở cơ sở, tạo ra những điều kiện hết sức thuận lợi để lựclượng Thanh tra giao thông hoàn thành nhiệm vụ Trong thực tế, việc tiếnhành công tác trên được lực lượng TTGT ở hầu hết các nước trên thế giớithực hiện có hiệu quả

Hai nội dung trên đây luôn có mối quan hệ chặt chẽ có tác dụng hỗ trợ

bổ sung cho nhau trong quá trình tiến hành các biện pháp quản lý TTATGT ởmột địa bàn nhất định, trong đó yêu cầu tuyên truyền, vận dộng để quầnchúng tự giác chấp hành luật lệ giao thông được đặt lên hàng đầu, là điều kiện

cơ bản đầu tiên để chủ động tiến hành các biện pháp quản lý tiếp theo

Tuy nhiên đây là vấn đề rất phức tạp, vì yêu cầu của tuyên truyền vận

động quần chúng chấp hành luật lệ giao thông là làm thay đổi cơ bản thóiquen tự do tùy tiện trong hoạt động giao thông đã tồn tại từ nhiều năm naytrong đời sống nhân dân, từ đó thiết lập một tập quán, mọi thói quen mới

“chấp hành nghiêm túc các quy định của luật lệ giao thông trong hoạt động

giao thông” Do đó, hoạt động tuyên truyền nêu trên sẽ vừa mang tính cấp

bách trước mắt, vừa mang ý nghĩa chiến lược lâu dài đòi hỏi vừa phải đượctiến hành thường xuyên, liên tục, rộng rãi trong cộng đồng, vừa phải tuyêntruyền sâu sắc với các đối tượng trọng điểm, cá biệt; vừa tuyên truyền vậnđộng, hướng dẫn việc chấp hành, vừa xử lý nghiêm các hành vi cố tình viphạm… Mặt khác, việc tuyên truyền vận động đó đòi hỏi phải phát huy đượcsức mạnh tổng hợp của các cơ quan quản lý nhà nước và ý thức tự giác củaquần chúng để huy động được sự đồng tình ủng hộ của toàn xã hội, nhằm khaithác sử dụng tốt nhất mọi hình thức, biện pháp cho phép để tuyên truyền vậnđộng quần chúng chấp hành luật lệ giao thông

1.2.4.2 Tổ chức điều khiển hoạt động giao thông đường bộ

Tổ chức điều khiển hoạt động giao thông là một nội dung quan trọng,mang tính chiến lược trong việc chủ động ngăn ngừa đấu tranh làm giảmTNGT, đảm bảo TTATGT ở mỗi quốc gia Vì vậy, nó được xác định vừa làmột công tác quản lý của nhà nước vừa là một hoạt động nghiệp vụ của lựclượng TTGT Đặc biệt, trong tình hình hiện nay, khi mà sự bùng nổ dân số vềcác phương tiện giao thông đang bất cập với mức độ cho phép của hệ thốngđường sá và các cơ sở hạ tầng phục vụ giao thông, thì yêu cầu về tổ chức, sắpxếp mạng lưới giao thông, điều khiển, hướng dẫn hoạt động giao thông, lạicàng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo trật tự, an toàn, mỹquan… của hoạt động giao thông hiện đại, mà còn có tác dụng lớn trong việclưu thông vận chuyển hàng hóa, mở rộng sản xuất, phát triển kinh tế, tăng khảnăng cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường quốc tế Tuy nhiên, tổ chức, chỉ

huy, điều khiển hoạt động giao thông là một lĩnh vực khoa học phức tạp như:Khoa học về quản lý; về tổ chức chỉ huy; về điều khiển học; tin học và tựđộng học Vì vậy, việc tổ chức, sắp xếp, điều hành hoạt động giao thông làthước đo đánh giá trình độ tổ chức điều hành hoạt động giao thông, là thước

đo đánh giá trình độ tổ chức quản lý xã hội của mỗi quốc gia

Các mặt công tác trên đây của quản lý TTATGT là một chỉnh thể thốngnhất, có mối quan hệ tác động qua lại với nhau Việc quản lý bất kỳ một côngtác nào đều có tác dụng tạo điều kiện để đi sâu quản lý tốt các công tác cònlại Do vậy, về mặt nhận thức, phải thấy rằng quản lý TTATGT là việc tiếnhành đồng bộ các mặt công tác nêu trên mối quan hệ biện chứng của chúng.Tất cả các biểu hiện coi thường hoặc xem nhẹ một mặt công tác nào đó haythiếu sự phối hợp đồng bộ, thiếu khai thác kế thừa kết quả của mặt công táckhác trong việc tiến hành quản lý TTATGT đều là những tồn tại hạn chế làmgiảm hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước về TTATGT

1.2.4.3 Giữ gìn, giải tỏa chống lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường bộ

Việc quản lý, bảo vệ hành lang an toàn đường bộ được quy định tạiĐiều 43, Điều 52 Luật Giao thông đường bộ năm 2008 và tại Điều 32, Điều

42 Nghị định 186/2004/NĐ-CP ngày 05 tháng 11 năm 2004 của Chính phủ vềquản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ Bộ GTVT có tráchnhiệm tổ chức và hướng dẫn việc bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.Việc quản lý sử dụng đất trong và ngoài hành lang an toàn đường bộ, đặc biệt

là giao đất, cấp giấy phép xây dựng dọc theo đường bộ thuộc trách nhiệm củachính quyền địa phương

Công tác quản lý, bảo vệ hành lang an toàn đường bộ (HLATĐB) đãđược Bộ GTVT, Cục Đường bộ Việt Nam (Cơ quan quản lý nhà nước chuyênngành về giao thông vận tải đường bộ) hướng dẫn thực hiện đến tất cả các địa

phương, các đơn vị quản lý đường bộ trong cả nước Nhiều doanh nghiệp, tổchức trước khi xây dựng các công trình trên đất HLATĐB đã có văn bản xin ýkiến thoả thuận của cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền, một số địaphương quan tâm thực hiện tương đối tốt, bước đầu đã ngăn chặn được các viphạm HLATĐB trên các tuyến quốc lộ Tuy nhiên, tình trạng vi phạmHLATĐB ngày càng đa dạng, phức tạp, những vi phạm phổ biến hiện nay làlấn chiếm, xây dựng trái phép các công trình nhà ở, lều quán, xây dựng cáckhu công nghiệp, khu dân cư, khu kinh tế-dịch vụ… bám dọc các tuyếnđường bộ, đấu nối đường nhánh trực tiếp vào quốc lộ dẫn đến đô thị hóa cáctuyến đường, mặt đường bị thu hẹp, tạo ra các xung đột bất ngờ cho phươngtiện lưu thông trên hướng chính, phá vỡ các chỉ tiêu kỹ thuật ban đầu củatuyến đường, làm phức tạp cho việc tổ chức giao thông, gây mất an toàn chongười và phương tiện tham gia giao thông Đây cũng là một trong nhữngnguyên nhân làm tăng số vụ TNGT và ùn tắc giao thông, giảm năng lực khaithác của các tuyến đường bộ

1.2.4.4 Thanh tra, kiểm tra đôn đốc việc chấp hành các quy định về đảm bảo TTATGT, phát hiện xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, các sơ hở thiếu sót trong quản lý TTATGT đường bộ

Tiến hành thanh tra, kiểm tra để phát hiện xử lý các hành vi vi phạm,các sơ hở thiếu sót trong quản lý TTATGT luôn là phương pháp quan trọnggiúp cho chủ thể tiến hành quản lý thường xuyên nắm chắc tình hình về đốitượng quản lý, cũng như nội dung và kết quả tiến hành các công tác quản lýTTATGT ở từng địa bàn, thời gian nhất đinh Chỉ có trên cơ sở tiến hànhkiểm tra, đôn đốc, xử lý vi phạm thường xuyên việc chấp hành luật giao thôngcủa các đối tượng tham gia giao thông mới có tác dụng thúc đẩy quá trình tổchức thực hiện các nội dung yêu cầu quản lý TTATGT được nghiêm túc, chặtchẽ hơn, chủ động ngăn chặn các hành vi vi phạm có thể xảy ra, góp phần

nâng cao hơn nữa tính tự giác chấp hành luật lệ giao thông, tham gia quản lýTTATGT của quần chúng Mặt khác, việc thanh tra, kiểm tra các nội dungyêu cầu của quản lý TTATGT còn chủ động phát hiện những sơ hở thiếu sót,bất hợp lý trong nội dung các văn quản lý và trong từng mặt công tác cụ thểquản lý TTATGT Trên cơ sở đó giúp cho Chính phủ và các cơ quan quản lý

có biện pháp xử lý, bổ sung hoàn thiện, nhằm nâng cao chất lượng quản lýTTATGT trong từng giai đoạn phát triển của cách mạng Bên cạnh các tácdụng nêu trên, công tác thanh tra kiểm tra còn có ý nghĩa thiết thực đối vớicác yêu cầu nghiệp vụ của lực lượng Thanh tra, không những có tác dụngphân tích kết luận chính xác lỗi, tính chất mức độ vi phạm làm cơ sở để các

cơ quan quản lý áp dụng các hình thức xử lý các hành vi vi phạm có thể xảy

ra, mà còn giúp cho lực lượng Thanh tra giao thông phát hiện các hành vi viphạm, các phương thức thủ đoạn hoạt động của bọn tội phạm trên các tuyếnđường địa bàn giao thông công cộng để có biện pháp đấu tranh chủ động,nhằm góp phần đảm bảo TTATGT và TTATXH trên lĩnh vực giao thông vậntải quốc gia Do vậy, việc thanh tra kiểm tra các nội dung yêu cầu của quản lýTTATGT phải được tiến hành thường xuyên, liên tục toàn diện trên tất cả cáclĩnh vực công tác quản lý TTATGT; phải kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra định

kỳ thường xuyên với kiểm tra đột xuất các nội dung, đối tượng phức tạp; phảikết hợp giữa kiểm tra xử lý với giáo dục thuyết phục, hướng dẫn thực hiện vàgiữa xử lý vi phạm với việc thu thập, tích lũy tài liệu xây dựng các cơ sở dữliệu để phục vụ cho việc phân tích đánh giá các nguyên nhân điều kiện, cácyếu tố xã hội có liên quan, nhằm thực hiện các yêu cầu về phòng ngừa, ngănchặn đấu tranh với các hành vi vi phạm một cách chủ động Mặt khác, việckiểm tra được tiến hành dựa trên cơ sở đổi mới quy trình phương pháp kiểmtra và nhất là các trang thiết bị kỹ thuật ghi nhận đo đếm các lỗi vi phạm,nhằm phục vụ tốt cho yêu cầu kiểm ra, xử lý và đánh giá chính xác tình hình

TTATGT ở từng địa bàn nhất định.

1.2.4.5 Thu thập, tích lũy tài liệu, xây dựng hệ thống tàng thư, cơ sở dữ liệu về đảm bảo TTATGT đường bộ để phục vụ cho yêu cầu trước mắt cũng như lâu dài của ngành Thanh tra

Quản lý TTATGT là một công tác nghiệp vụ của lực lượng Thanh tra,được tổ chức thực hiện dựa trên cơ sở các văn bản pháp luật hành chính củaNhà nước và các biện pháp, phương pháp, phương tiện nghiệp vụ của lựclượng Thanh tra Các tài liệu thu được qua tổ chức tiến hành quản lýTTATGT không những có tác dụng to lớn trong phòng ngừa, đấu tranh chốngtội phạm và các hành vi vi phạm trên lĩnh vực giao thông vận tải ở giai đoạntrước mắt, mà còn có tác dụng về lâu dài trong quản lý xã hội và duy trìTTATGT quốc gia Do vậy, việc thường xuyên thu thập, tích lũy tài liệu đểxây dựng hệ thống tàng thư, cơ sở dữ liệu về quản lý TTATGT, như hệ thốngtàng thư về quản lý phương tiện giao thông, cơ sở dữ liệu về TNGT, về xử lý

vi phạm hành chính về TTATGT…, luôn có một ý nghĩa quan trọng trongviệc quản lý chặt chẽ các đối tượng của quản lý TTATGT và đi sâu nghiêncứu, phân tích đánh giá các nguyên nhân điều kiện của TNGT, cũng như cácnhân tố xã hội, nhân tố kỹ thuật có liên quan đến việc đảm bảo TTATGT Mặtkhác qua đó còn tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình khai thác tài liệu truytìm nguồn gốc phương tiện, người điều khiển phương tiện gây ra tai nạn bỏchạy, nhằm phục vụ tốt cho quá trình khám phá các vụ án có liên quan đếnphương tiện giao thông và người điều khiển phương tiện giao thông

1.2.4.6 Tổ chức sơ kết, tổng kết, nghiên cứu khoa học theo các chuyên đề

về quản lý TTATGT đường bộ

Quản lý TTATGT là một hoạt động quản lý xã hội phức tạp Trong quátrình tiến hành, nó có liên quan đến nhiều ngành, nhiều lực lượng, kết quảquản lý luôn có tác động, ảnh hưởng đến nhiều hoạt động xã hội và ngược lại

cũng luôn chịu sự chi phối rất lớn của các mặt hoạt động xã hội khác Vì thế,quản lý TTATGT luôn đòi hỏi phải có sự phối hợp quản lý chặt chẽ, đồng bộ,khoa học của nhiều ngành, nhiều lực lượng và đặc biệt là phải luôn được đổimới về nội dung, phương pháp quản lý để đáp ứng yêu cầu của hoạt độnggiao thông, quản lý TTATGT và yêu cầu quản lý xã hội trong từng giai đoạnkhác nhau Để thực hiện được các nội dung yêu cầu đó, đòi hỏi Chính phủ vàcác cơ quan chức năng phải thường xuyên tổ chức sơ kết, tổng kết, tiến hànhnghiên cứu khoa học theo các chuyên đề về quản lý TTATGT để cải tiến quytrình, kỹ thuật quản lý, nhanh chóng áp dụng có hiệu quả thành tựu của cácngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ và việc nâng cao chất lượng quản lý đápứng kịp thời các yêu cầu của giao thông hiện đại trong thời kỳ công nghiệphóa, hiện đại hóa ở Việt Nam.

Trên đây là một số mặt nội dung quản lý nhà nước về TTATGT đường

bộ cơ bản của lực lượng Thanh tra Để thực hiện tốt các nội dung, yêu cầuquản lý TTATGT đòi hỏi trong quá trình tổ chức thực hiện phải nhận thức rõvai trò tác dụng của từng phương pháp, trên cơ sở đó vận dụng sáng tạo cácphương pháp quản lý cho phù hợp với từng nội dung, địa bàn, đối tượng…nhằm đảm bảo chất lượng, hiệu quả của quản lý TTATGT đường bộ

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TRẬT TỰ AN TOÀN

GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA LỰC LƯỢNG

THANH TRA GIAO THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN

THÀNH PHỐ HÀ NỘI2.1 TÌNH HÌNH TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI 2.1.1 Đặc điểm giao thông đường bộ Hà Nội

Hà Nội - Trung tâm chính trị, văn hóa, khoa học kỹ thuật và là trungtâm kinh tế lớn của cả nước Trong quá trình phát triển của đất nước, Hà Nội

đã và đang thu hút nhiều sự đầu tư, góp phần phát triển nền kinh tế đất nướctrong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Hà Nội nằm ở vị trítrung tâm đồng bằng Bắc bộ có diện tích tự nhiên 3.344,7km2, dân số khoảng6.2 triệu người

Hà Nội có 1.427 km đường với 21,2% đường nhựa và 39% là đườngnhựa chất lượng kém, 14% đường rải sỏi và 25,85 đường đất Tuyến đườngtrục chạy qua thành phố với quốc lộ 1, quốc lộ 5 nối Hà Nội - Hải Phòng vàcác quốc lộ 2, 3, 4, 32 Để làm giảm lượng xe liên tỉnh qua thành phố người taxây dựng các vành đai I, II, III Những con đường chính đi các tỉnh, đượcnâng cấp và mở rộng dó là đường phía Nam (đường Giải Phóng), Phía Bắcđường đi Hải Phòng (đường Nguyễn Văn Cừ) Đường cao tốc Nam ThăngLong - Nội Bài nối Hà Nội tới sân bay quốc tế Nội Bài có chiều dài 14,6 km.Thành phố có tổng cộng 558 nút giao thông trong 9 quận nội thành, trong đóriêng khu vực trung tâm có tới 484 điểm Nội thành Hà Nội có 416 tuyếnđường với tổng số 267 km, mật độ đường giao thông chiếm 6% diện tích đất

đô thị Tỷ lệ này quá thấp so với yêu cầu của một đô thị phát triển

Mạng lưới đường bộ trên địa bàn Hà Nội phát triển tương đối đồng bộ,không kể các đường phố trong nội thành (260 km) mật độ đường ô tô của

thành phố khoảng 220km/100km lãnh thổ Nhiều tuyến đường quan trọng nhưquốc lộ 1, 2, 3, 5 và 32… đi qua thành phố tạo nên mối liên hệ chặt chẽ giữa

Hà Nội với các địa phương khác.(44);(45)

Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của Chính phủ về lập lạiTTATGT, Thành ủy, Hội đồng nhân dân và UBND thành phố Hà Nội đã chỉđạo các ngành, các cấp triển khai nhiều biện pháp để cải thiện tình hình giaothông như đẩy nhanh việc xây dựng các cơ sở hạ tầng, điều chỉnh thời gianhoạt động của các loại phương tiện, nhiều công trình giao thông, đặc biệt làcác đường phố đã được đầu tư xây dựng, cải tạo góp phần tạo nên sự khangtrang, thông thoáng cho nhiều tuyến phố Tuy nhiên, mạng lưới giao thôngcủa Hà Nội vẫn mang nét đặc trưng của các đô thị Việt Nam, cụ thể là:

Thứ nhất, quỹ đất cho giao thông đường bộ ở Hà Nội là quá thấp Khu

vực nội thành có 343 km tương ứng với diện tích mặt đường là 5,25 km2,chiếm khoảng 6,18 diện tích đất đô thị Khu vực ngoại thành có 770 kmđường các loại, chiếm khoảng 0,88% diện tích đất.(45)

Thứ hai, mạng lưới đường bộ phân bố không đồng đều Một số khu

phố cũ hoặc trung tâm đô thị có mạng đường tương đối phù hợp nhưng mật

độ dân cư cao, mật độ người tham gia giao thông quá lớn Nhiều khu dân cư,

kể cả một số khu vực mới xây dựng, chưa có mạng đường hoàn chỉnh Mật độđường ngoại thành rất thấp, giao thông không thuận tiện dẫn đến việc tậptrung dân cư vào nội đô, ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc tổ chức giao thông

Thứ ba, mạng đường chưa hoàn chỉnh, thiếu nhiều đường nối giữa các

trục chính quan trọng Một số tuyến chính quan trọng chưa được cải tạo, mởrộng để đáp ứng năng lực yêu cầu Xu hướng “phố hóa” các quốc lộ gây nguy

cơ mất an toàn và ùn tắc giao thông Giao thông tĩnh (bến, bãi đỗ xe, trạmdừng…) còn thiếu và không tiện lợi

Thứ tư, mặt cắt ngang đường nói chung là hẹp Đa số các đường có bề

rộng lòng đường từ 7m đến 11m, chỉ có khoảng 12% đường có chiều rộng lớnhơn 12m Khả năng mở rộng đường nội đô là rất khó khăn do vướng mắctrong giải phóng mặt bằng Vỉa hè thường xuyên bị chiếm dụng làm chỗ để xehoặc buôn bán, không có chỗ cho người đi bộ.(44)

Thứ năm, mạng đường bộ có nhiều giao cắt (khu vực phía trong vành

đai II: bình quân 380m có một giao cắt) Các nút giao thông quan trọng hiệntại đều là nút giao bằng Một số nút đang được xây dựng dưới dạng giao cắtkhác mức trực thông Việc sử dụng đèn tín hiệu giao thông hoặc bố trí các đảotròn tại các ngã tư không đáp ứng được năng lực thông qua, gây ùn tắc

Thứ sáu, chưa có sự phối hợp tốt giữa quản lý và xây dựng các công

trình giao thông và đô thị Việc đường vừa làm xong lại đào còn phổ biến gâytốn kém, cản trở giao thông và ảnh hưởng tới chất lượng sử dụng

Thứ bảy, xu thế phát triển đô thị tập trung chủ yếu vào hướng Tây và

Tây Nam thành phố làm tăng mật độ dân cư, tạo nên nhu cầu đi lại lớn trongkhi mạng lưới giao thông đường bộ chưa kịp phát triển.(45)

2.1.2 Tình hình ùn tắc giao thông ở Hà Nội

Theo báo cáo của phòng Cảnh sát giao thông Công an Hà Nội, hiện nayhầu hết các tuyến đường Hà Nội đều vượt quá khả năng lưu thông khoảng200% Hiện tại, Hà Nội chỉ có 530 km đường nhưng có tới hơn 1,9 triệu mô

tô và gần 193.900 ôtô, khoảng 1.000.000 xe đạp và 300 xích lô, con số trênchưa kể lượng xe của công an, quân đội và lượng xe từ các tỉnh ngoài đanglưu thông trong địa bàn thành phố Mỗi tháng Hà Nội tăng thêm khoảng15.000 môtô và 2.600 ôtô, điều đó cho thấy vì sao trong suốt những năm gầnđây Hà Nội luôn thường trực cảnh ùn tắc giao thông kéo dài và đỉnh điểm của

ùn tắc diễn ra vào các ngày trung tuần tháng 9 năm 2007 Rất nhiều tuyến phốcác quận nội thành đều rơi vào tình trạng hỗn loạn Tại các tuyến phố nhưGiảng Võ, Cát Linh, Kim Mã, Nguyễn Thái Học, Nguyễn Lương Bằng, ChùaBộc, Chùa Láng, Kim Liên, Giải Phóng, Nguyễn Trãi, Trương Định, PhốHuế, Vành đai 3, … ùn tắc giao thông kéo dài trong nhiều giờ Hàng nghìnngười đã phải chen lấn, nhích từng bước đến công sở và trường học Đây cóthể coi là một hiện tượng bức xúc của rất nhiều người dân cũng như của cáccấp lãnh đạo thành phố.(35)