MỞ ĐẦUHoa lan là một trong những giống hoa rất được yêu thích không chỉ về màu sắc, kiểu dáng mà còn mang một nét đẹp rất sang trọng và trang nhã. Chính vì vậy hiện nay rất nhiều hộ gia đình đang có thú chơi hoa lan. Nguyên nhân của trào lưu trên là do cuộc sống ngày càng phát triển, nhu cầu tạo góc vườn nhỏ, mang màu xanh cây lá thiên nhiên vào trong nhà của những người dân ngày càng cao. Với ưu điểm ít chiếm diện tích, không quá khó trồng, cho hoa đẹp lại lâu tàn nên việc chọn, trồng và tạo một vườn lan nhỏ trong khuôn viên nhà là sự lựa chọn của nhiều người.Bên cạnh đó, hoa lan là sản phẩm cây trồng có giá trị kinh tế cao, ngày càng có nhiều cơ sở kinh doanh hoa lan mọc lên, kinh doanh nhiều chủng loại. Nhưng làm sao để có số lượng lớn cây giống, đồng đều, chất lượng cao là một vấn đề khó 16. Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của công nghệ sinh học, ngành vi nhân giống cây đặc biệt trên đối tượng cây hoa lan từng bước phát triển, nhiều đơn vị nhà nước cũng như tư nhân đã mạnh dạn đầu tư để sản xuất cây giống phục vụ cho nông dân. Tuy nhiên qui mô cũng như những hạn chế về đội ngũ kỹ thuật cũng như kiến thức về lĩnh vực này có hạn về trang bị kỹ thuật hiện đại, vì thế cây giống có chất lượng thấp không đồng đều, không đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Hầu hết các giống hoa lan phải nhập giống từ Thái Lan.Hiện nay, việc nghiên cứu và nhân giống hoa lan đã được tiến hành ở nhiều nơi, nhưng hầu hết đều chưa có thành tựu nào đột biến để ngành nhân giống hoa lan phát triển đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Những thành công hiện nay thường là nhân giống với quy mô sản xuất nhỏ. Trong đó kỹ thuật nhân giống hoa lan phổ biến hiện nay là nhân giống trên môi trường thạch. Ngoài ra, hiện nay trên thế giới nhiều nước có ngành công nghệ sinh học phát triển đã ứng dụng các công nghệ cao để nhân nhanh giống cây trồng như: hệ thống fermenter, bioreactor, quang tự dưỡng,… Ở nước ta các công nghệ này mới chỉ thực hiện ở phòng thí nghiệm của một số trường Đại Học, Viện Nghiên cứu hoặc trung tâm công nghệ sinh học trong mấy năm gần đây. Tuy nhiên việc nghiên cứu xác định môi trường thích hợp cho từng cây trồng nhân bằng các hệ thống này còn rất hiếm. Để từng bước áp dụng công nghệ mới trong sản xuất cây lan giống ở nước ta, đẩy nhanh tiến độ sản xuất cây giống theo quy mô công nghiệp, góp phần khắc phục sự thiếu hụt cây giống trong sản xuất hiện nay. Chúng tôi tiến hành đề tài: Nghiên cứu nhân giống vô tính in vitro giống lan Dendrobium Sena Red’’ nhằm tìm ra môi trường thích hợp nhân giống lan Dendrobium Sena Red.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ĐÀ NẴNG
Trang 3Hoa lan có khoảng 750 chi và 15.000–25.000
loài, trong đó Dendrobium in vitro có giá trị:
ĐẶT VẤN ĐỀ
Giá trị kinh tế cao.
Số lượng lan lớn và bảo tồn giống quý.
Số lượng lan lớn và bảo tồn giống quý.
Tạo ra lan Dendrobium siêu bông.
Sản xuất cây con quanh năm.
Cung cấp cây con để bán.
Cung cấp cây con để bán.
Hạn chế sự khai thác cây hoang dại.
Trang 4ĐẶT VẤN ĐỀ
Giới thiệu một số dạng hoa đẹp của lan Dendrobium
Orchidacea
D Sena red D Salaya Gold D Salaya White
D Pink Mini D Chan Chao D Negro
Trang 5VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP
Hoa lan Dendrobium Sena Red
Trang 6VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP
Bước 1: Nhân protocorm
Bước 1: Nhân protocorm
Bước 2:
Nhân nhanh chồi
Bước 2:
Nhân nhanh chồi
- Điều kiện nuôi cấy: t o
25 ± 1 o C, ánh sáng 2000-3000 lux
Môi trường MS (Murashige & Skoog, 1962) + chất điều hòa sinh trưởng, pH= 5.8
- Điều kiện nuôi cấy: t o
25 ± 1 o C, ánh sáng 2000-3000 lux
Trang 7
`
Cây non Tạo rễ
Cụm chồi phát triển
Cây con 5 - 7 cm và 3 – 4 lá
Tách cụm protocorm chuyển sang môi
trường nhân protocorm(tách 4 miếng)
Nhân nhanh cụm chồi Môi trường nuôi cấy và cụm chôi (tách 4 miếng)
Cụm protocorm phát triển chuyển sang
môi trường nhân nhanh chồi (tách 4
miếng)
Cụm chồi phát triển chuyên sang môi trường tạo rễ (tách 4 miếng)
Cụm chồi gồm nhiều thể
chồi
Quy trình nghiên cứu
Dendrobium Sena red
Trang 8KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Bảng 3.1 Kết quả nhân protocorm ở môi trường BA
Ký
hiệu
Nồng độ mg/l
Tình trạng Protocorm Ghi chú
2 tuần Sau 4 tuần
M 0 0 0 + Protocorm nhỏ ít có hiện tượng
hoá vàng và đen.
M 1 0,5 + ++ Protocorm mới xanh nhưng ít.
M 2 1 ++ +++ Protocorm nhiều nhưng nhỏ.
mướt.
M 4 3 + + Protocorm xanh nhưng ít gần
giống môi trường MS.
Trang 9KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Trang 10Bảng 3.2 Kết quả nhân protocorm ở môi trường NAA
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Ký
hiệu
Nồng độ NAA (mg/
l)
Tình trạng Protocorm Ghi chú
2 tuần Sau 4 tuần
M 0 0 0 + Protocorm nhỏ ít có hiện tượng
hoá vàng và đen.
nhiều phát triển chồi.
M 6 0,5 + ++ Protocorm xanh to và ít.
M 7 1 + ++ Protocorm xanh ít và nhỏ.
M 8 1,5 + + Protocorm nhỏ hơi vàng và ít.
Trang 11KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Trang 12Bảng 3.3 Kết quả nhân protocorm ở môi trường nồng độ 2mg/l BA với NAA
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Ký
hiệu
CĐHST (mg/l)
M 10 2 0,5 ++ +++ Protocorm xanh to và ít hơn.
M 11 2 1 + ++ Protocorm phát triển tương đối
M 12 2 1,5 + + Protocorm xanh bắt đầu phát triển.
Trang 13màu xanh hơi vàng bắt
đầu hóa nâu
Hình 3.4 Kết quả nhân protocorm ở môi trường nồng
độ BA 2mg/l kết hợp với NAA
Trang 14Ký
hiệu
CĐHST(mg/l)
Tình trạng Protocorm
Ghi cShú
NAA BA 2
tuần
Sau 4 tuần
M 0 0 0 0 + Protocor nhỏ ít.
M 13 0,1 0,5 + ++ Protocorm vàng nhạt và ít phát triển.
M 14 0,1 1 ++ +++ Protocorm xanh và phát triển thành
cụm tương đối.
M 15 0,1 2 ++ ++++ Protocorm xanh mướt cụm chồi
phát triển nhiều chiều cao tốt.
Trang 15KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Trang 16KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Nhận xét môi trường nhân protocorm
Như vậy:
- Sau 30 ngày các protocorm đều tăng lên về kích thước,
có màu xanh bóng, phát triển thành khối to tròn và có sự xuất hiện chồi ở tất cả các môi trường
Trang 17Chiều cao chồi(mm)
3 MB4 2.28±0,65 c 8,2±0,1 c Biểu đồ 3.1: Ảnh hưởng nồng độ chất điều
hoà sinh trưởng BA đến quá trình nhân nhanh chồi
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.2.1 Khảo sát sự ảnh hưởng của nồng độ BA đến sự nhân nhanh chồi
Bảng 3.5 Kết nhân nhanh chồi
trên môi trường MS bổ sung BA
Môi trường
Trang 18KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Trang 19CĐHST Nồng
độ
Ký Hiệu
Số chồi/mẫu cấy
Chiều cao chồi(mm)
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.2.1 Khảo sát sự ảnh hưởng của nồng độ BA kết hợp NAA đến sự nhân nhanh
chồi
Bảng 3.6 Kết nhân nhanh chồi trên môi trường MS
bổ sung BA kết hợp với NAA
Môi trường
Trang 20KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Hình 3.6 Kết quả nhân nhanh chồi ở môi trường nồng độ 0,5 mg/l BA kết hợp NAA
Trang 21KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
NHẬN XÉT MÔI TRƯỜNG NHÂN CHỒI
Như vậy
chồi của lan Dendrobium “Sena Red”
độ kết hợp NAA 0,1mg/l với BA 0,5mg/l thuận lợi cho việc phát triển chồi và tạo rễ sau này.
Trang 22KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Bảng 3.7 Kết quả tạo rễ trên môi trường MS bổ
Số rễ/cây Độ dài rễ
(mm)
Chiều cao cây (mm)
- MN2, tỷ lệ cây ra rễ và rễ cao rễ dài, mập
và có màu xanh, cây con có nhiều lá và dài
xanh mướt
Môi trường
Trang 23KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Trang 24KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
MT Ký
hiệu
Nồng
độ mg/l
Tỷ lệ (%)
Số rễ/cây Độ dài rễ
(mm)
Chiều cao cây (mm)
sự ra rễ lan Dendrobium
Số lượng rễ đạt 1-3 nhưng mập và dài,
cây con thấp, lá có màu xanh đậm
Môi trường
Trang 25KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Hình 3.8 Cây lan in vitro được thu hoạch sau 1 tháng nuôi cấy trong môi trường
bổ sung chất điều hoà sinh trưởng IAA
Trang 26Môi trường tốt nhất cho sự phát triễn rễ là môi trường bổ
chiều cao, số lượng rễ và cây cứng cáp hơn
Với nồng độ thích hợp nhất thì tạo lượng rễ tốt nhất
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN NHẬN XÉT MÔI TRƯỜNG TẠO RỄ
Trang 27
Môi trường nhân protocorm
- Môi trương MS có bổ sung BA với 2mg/l nồng độ tốt nhất cho việc nhân protocorm
Môi trường nhân nhanh chồi
- Thì môi trường tốt nhất cho việc nhân BA với nồng độ 0,5mg/l, và kết hợp giữa BA 0,5mg/l với NAA 0,1mg/l tốt nhân chồi tạo rễ
- Môi trường tốt nhất cho việc tạo rễ lan Dendrobium Sena Red là
môi trường có bổ sung NAA 0,5mg/l
1
2
3
KẾT LUẬN
Trang 28Áp dụng trên các đối tượng hoa lan Dendrobium lai khác
nhằm đánh giá hiệu quả nông học và hiệu quả kinh tế
Trang 29XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN LẮNG NGHE!
