Báo cáo thực tập tốt nghiệp công tác bổ xung tài liệu học tập

Lời cảm ơn Để hoàn thành Đề tài tốt nghiệp tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và quý báu của các thầy, cô giáo trong Bộ môn Thông tinThư viện Trường Cao Đẳng Nghề Văn Lang Hà Nội và các cán bộ Thư viện đang công tác tại Trường THCS Dương Quỳ. Em xin chân thành cảm ơn sự dạy dỗ, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy, cô giáo trong suốt 2 năm học tại Trường Cao Đẳng Nghề Văn Lang Hà Nội và sự giúp đỡ hết sức nhiệt tình, tận tâm chỉ bảo của các Bác, các cô công tác tại Thư viện Trường THCS Dương Quỳ trong suốt thời gian em thực tập tốt nghiệp cũng như nghiên cứu hoàn tất đề tài. Đặc biệt, em xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành và lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn: Cấn Đình Thái – Người đã tận tình hướng dẫn em hoàn thành Báo cáo tốt nghiệp này. Với sự cố gắng cao nhất và trong khả năng cho phép em đã hoàn thành đề tài nghiên cứu của Báo cáo. Song với trình độ còn nhiều hạn chế của một sinh viên mới tốt nghiệp, Báo cáo này không tránh khỏi những khiếm khuyết. Do vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các quý thầy, cô và các bạn. Lào Cai, ngày 27 tháng 5 năm 2010 Sinh viên Nguyễn Thị Loan MỤC LỤC Phần 1: Mở đầu 5 1.1 Mục đích và lý do chọn đề tài 5 1.2 Mục đích nghiên cứu 6 1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6 1.4 Cơ sở l ý luận và phương pháp nghiên cứu 7 1.5 Đóng góp của đề tài 7 1.6 Bố cục của đề tài 8 Phần 2: Nội dung 9 Chương I: Thư viện Trường THCS Dương Quỳ trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. 1.1 Khái quát về Trường THCS Dương Quỳ 9 1.2 Quá trình hình thành và phát triển của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 10 1.3 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Thư viện trước nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu của nhà trường 11 Chương II: Thực trạng công tác bổ sung tài liệu tại Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 2.1 Vai trò của công tác bổ sung vốn tài liệu trong hoạt động thông tin thư viện tại các Trường Tiểu học THCS,THPT nói chung và Trường THCS Dương Quỳ nói riêng 18 2.2 Đặc điểm vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 22 2.3 Thành phần vốn tài liệu và diện bổ sung 24 2.4 Kinh phí cho hoạt động bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 32 2.5 Hình thức và nguyên tắc bổ sung 34 2.6 Kế hoạch, chính sách và quy tình bổ sung vốn tài liệu 36 2.7 Các nguồn bổ sung vốn tài liệu 40 2.8 Đội ngũ cán bộ bổ sung 45 2.9 Sự phối hợp, hợp tác trong công tác bổ sung 46 2.10 Ứng dụng tin học trong công tác bổ sung 48 2.11 Thanh lý tài liệu 50 2.12 Kết quả hoạt động công tác bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường 51 Chương III: Một số nhận xét và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bổ sung nguồn vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 3.1 Một số nhận xét chung công tác bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 54 3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động công tác bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường 57 Phần 3: Kết luận 60 Tài liệu tham khảo 62

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VĂN LANG HÀ NỘI

KHOA CÔNG NGHỆ THIẾT BỊ

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

Tên đề tài:

CÔNG TÁC BỔ SUNG TÀI LIỆU TẠI THƯ VIỆN TRƯỜNG THCS DƯƠNG QUỲ

Chuyên nghề: THƯ VIỆN THÔNG TIN

Giáo viên hướng dẫn: Cấn Đình Thái Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Loan Lớp: QLTB

Khóa: IV

Lào Cai, tháng 5 năm 2010

Lời cảm ơn

Để hoàn thành Đề tài tốt nghiệp tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình

và quý báu của các thầy, cô giáo trong Bộ môn Thông tin-Thư viện Trường Cao Đẳng Nghề Văn Lang Hà Nội và các cán bộ Thư viện đang công tác tại Trường THCS Dương Quỳ

Em xin chân thành cảm ơn sự dạy dỗ, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy,

cô giáo trong suốt 2 năm học tại Trường Cao Đẳng Nghề Văn Lang Hà Nội và sự giúp đỡ hết sức nhiệt tình, tận tâm chỉ bảo của các Bác, các

cô công tác tại Thư viện Trường THCS Dương Quỳ trong suốt thời gian em thực tập tốt nghiệp cũng như nghiên cứu hoàn tất đề tài.

Đặc biệt, em xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành và lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn: Cấn Đình Thái – Người đã tận tình hướng dẫn em hoàn thành Báo cáo tốt nghiệp này.

Với sự cố gắng cao nhất và trong khả năng cho phép em đã hoàn thành

đề tài nghiên cứu của Báo cáo Song với trình độ còn nhiều hạn chế của một sinh viên mới tốt nghiệp, Báo cáo này không tránh khỏi những khiếm khuyết Do vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các quý thầy, cô và các bạn.

Lào Cai, ngày 27 tháng 5 năm 2010 Sinh viên

Nguyễn Thị Loan

MỤC LỤC

Phần 1: Mở đầu 5

1.1 Mục đích và lý do chọn đề tài 5

1.2 Mục đích nghiên cứu 6

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6

1.4 Cơ sở l ý luận và phương pháp nghiên cứu 7

1.5 Đóng góp của đề tài 7

1.6 Bố cục của đề tài 8

Phần 2: Nội dung 9

Chương I: Thư viện Trường THCS Dương Quỳ trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. 1.1 Khái quát về Trường THCS Dương Quỳ 9

1.2 Quá trình hình thành và phát triển của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 10

1.3 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Thư viện trước nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu của nhà trường 11

Chương II: Thực trạng công tác bổ sung tài liệu tại Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 2.1 Vai trò của công tác bổ sung vốn tài liệu trong hoạt động thông tin thư viện tại các Trường Tiểu học THCS,THPT nói chung và Trường THCS Dương Quỳ nói riêng 18

2.2 Đặc điểm vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 22

2.3 Thành phần vốn tài liệu và diện bổ sung 24

2.4 Kinh phí cho hoạt động bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường

THCS Dương Quỳ 32

2.5 Hình thức và nguyên tắc bổ sung 34

2.6 Kế hoạch, chính sách và quy tình bổ sung vốn tài liệu 36

2.7 Các nguồn bổ sung vốn tài liệu 40

2.8 Đội ngũ cán bộ bổ sung 45

2.9 Sự phối hợp, hợp tác trong công tác bổ sung 46

2.10 Ứng dụng tin học trong công tác bổ sung 48

2.11 Thanh lý tài liệu 50

2.12 Kết quả hoạt động công tác bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường 51

Chương III: Một số nhận xét và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bổ sung nguồn vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 3.1 Một số nhận xét chung công tác bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ 54

3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động công tác bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường 57

Phần 3: Kết luận 60

Tài liệu tham khảo 62

Phần 1: Lời mở đầu

1.1 Mục đích và lý do chọn đề tài

Thế kỷ XXI – Thế kỷ thông tin và nền kinh tế tri thức, trong thế kỷnày, hơn bao giờ hết thông tin có ý nghĩa quan trọng và quyết định sựphát triển của mỗi Quốc gia Vì vậy, việc đảm bảo nguồn tin đầy đủ,nhanh chóng và chất lượng cho mọi lĩnh vực và đời sống xã hội đang làvấn đề có tính cấp thiết Điều đó đỏi hỏi mỗi Quốc gia bên cạnh việccủng cố và phát triển nguồn tin trong nước còn cần phải mở rộng quan

hệ hợp tác với các nước khác trong khu vực và trên thế giới để chia sẻ

và phát triển nguồn tin

Đối với Việt Nam, trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước việc đảm bảo và phát triển nguồn tin cho mọi lĩnh vực của đờisống xã hội có ý nghĩa hết sức lớn lao Nghị quyết Đại hội Đại biểutoàn Quốc lần thứ IX của ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sảnViệt Nam đã khẳng định: “Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khuvực theo tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tácquốc tế, đảm bảo độc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo

vệ lợi ích dân tộc, an ninh quốc gia, giữ gìn bản sắc Văn hoá dân tộc,bảo vệ môi trường” [Đảng Cộng sản Việt Nam.- Văn kiện Đại hội Đạibiểu toàn Quốc lần thứ IX.- H.: Chính trị Quốc gia, 2001.- tr.120]

Thực hiện nghị quyết IX của Trung ương Đảng, để góp phần thúcđẩy nhanh chóng quá trình hội nhập kinh tế quốc tế với chức năng vànhiệm vụ đặc thù của Nhà trường, Trừng THCS Dương Quỳ trongnhiều năm qua đặc biệt chú trọng đến việc đổi mới giáo dục và đào tạo,nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu phương pháp dạy và học cóhiệu quả nhằm cung cấp, bồi dưỡng cho đất nước những nhân tài cho

tương lai có đầy đủ phẩm chất đạo đức, là con ngoan trò giỏi, nhữngmầm non của đất nước trong giai đoạn đổi mới.

Cùng với hoạt động khác của Nhà trường, hoạt động thông tin – thưviện không ngừng được chú trọng và đầu tư nhằm nâng cao hiệu quảphục vụ thông tin cho đội ngũ cán bộ, giáo viên và học sinh trong vàngoài Trường Bên cạnh những thành tích và kết quả mà Thư việnTrường THCS Dương Quỳ đạt được việc bổ sung vốn tài liệu, pháttriển nguồn tin cũng đang còn nhều bất cập cần phải nghiên cứu và tìm

ra các giải pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng nguồn tin Vì vậy,việc chọn đề tài nghiên cứu “Công tác bổ sung vốn tài liệu của Thưviện Trường THCS Dương Quỳ– Thực trạng và giải pháp” có ý nghĩa

lý luận và thực tiễn rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đàotạo và nghiên cứu của Trường THCS Dương Quỳ nói chung và Thưviện Trường nói riêng

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung chuyên sâu nghiên cứu và xem xét toàn bộ nội dungliên quan đến công tác bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường THCSDương Quỳ: Thành phần vốn tài liệu; Diện bổ sung; Kinh phí cho hoạtđộng bổ sung; Kế hoạch chính sách bổ sung; Các nguồn bổ sung; Nhânlực thực hiện công tác bổ sung

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn về mặt không gian là:công tác bổ sung vốn tài liệu của Thư viện TrườngTHCS Dươnng Quỳ;giới hạn về mặt thời gian là: công tác phát triển vốn tài liệu của Thưviện Trường trong giai đoạn hiện nay.

1.4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

1.4.1 Cơ sở lý luận

Khoá luận dựa trên cơ sở lý luận và quan điểm của Chủ nghĩa Mác –Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác sách, báo và thông tin, thưviện

1.4.2 Phương pháp nghiên cứu.

Trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài: “Công tác bổ sung vốn tàiliệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ – Thực trạng và giảipháp” tôi đã sử dụng nhiều phương pháp như: Điều tra thực tế, quansát; phỏng vấn, mạn đàm; Tổng hợp tài liệu liên quan đến nội dung đềtài; Thống kê và phân tích, đánh giá các số liệu thu thập được trongthời gian nghiên cứu

1.5 Đóng góp của đề tài

“Công tác phát triển tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ–Thực trạng và giải pháp” là đề tài hoàn toàn mới ở cấp độ nghiên cứubáo cáo tốt nghiệp Vào năm 2004 mới chỉ có bài báo cáo khoa học củatác giả Nguyễn Thu Thảo về phát triển tài liệu của Thư viện TrườngĐại học Ngoại thương Hà Nội Các kết quả nghiên cứu về nội dung cụthể của đề tài còn rất hiếm hoi Vì vậy, tác giả gặp không ít khó khăn.Song, với sự cố gắng cao nhất trong khả năng cho phép, Báo cáo cónhững đóng góp sau:

Về mặt lý luận: Báo cáo đã khẳng định được tầm quan trọng và giátrị thiết thực của công tác xây dựng và phát triển vốn tài liệu Ngoài ra,

nó còn giúp chúng ta hiểu được quy trình của công tác bổ sung vốn tài

liệu trong hoạt động thông tin thư viện nói chung và của Thư việnTrường Đại học Ngoại thương nói riêng.

Về mặt thực tiễn: Phản ánh thực trạng hoạt động bổ sung vốn tài liệutại Thư viện TrườngTHCS Dương Quỳ, đánh giá những mặt mạnh, mặtyếu, đưa ra những kiến nghị cho Thư viện Trường THCS Dương Quỳ,

từ đó góp phần đẩy mạnh, phát huy những mặt mạnh đồng thời hạn chế

và khắc phục những mặt yếu để đưa Thư viện ngày càng phát triển hơn,góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học củaTrường THCS Dương Quỳ đáp ứng nhu cầu xã hội trong thời kỳ côngnghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước

1.6 Bố cục Khoá luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phần nội dung của Báo cáo được coi là trọng tâm gồm 3 chương :

Chương 1: Thư viện Trường THCS Dương Quỳ trước nhiệm vụ đổi

mới giáo dục và đào tạo trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Chương 2: Thực trạng công tác phát triển vốn tài liệu tại Thư viện

Trường THCS Dương Quỳ

Chương 3: Một số nhận xét và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công

tác phát triển nguồn vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ

Phần 2: Nội dung

Chương 1: Thư viện trường THCS Dương Quỳ trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

1.1 Khái quát về Trường THCS Dương Quỳ:

Trường THCS Dương Quỳ được thành lập từ năm 1997, Tiền thân làTrường phổ thông cơ sở Dương Quỳ Sau đó, Theo Quyết định số 123/

CP ngày 14/08/11997 của Hội đồng Chính phủ, Trường THCS DươngQuỳ được thành lập và độc lập hoàn toàn

Hiện nay, trường có 4 khối,14 lớp học, 2 phòng ban chức năng, tổ trựcthuộc Trường Trường có 40 cán bộ giáo viên, có trình độ Cao đẳng,Đại học Có 3 cán bộ làm công tác văn phòng Trong nhiều năm quaTrường THCS Dương Quỳ luôn luôn thực hiện chủ trương đổi mớigiáo dục và nâng cao chất lượng đào tạo

Trường THCS Dương Quỳ là địa chỉ đào tạo dẫn đầu trong tỉnh vềchất lượng đào tạo học sinh THCS Trong nhiều năm qua Trường đãcung cấp cho đất nước một đội ngũ khá đông đảo gần 9000 học sinhvào cấp 3

Trường THCS Dương Quỳ là Trường có chất lượng đào tạo khácao.tỷ lệ đỗ tốt nghiệp của học sinh vào các cấp 3 Bên cạnh công tácđào tạo, công tác nghiên cứu giảng dạy của cán bộ giáo viên và họcsinh cũng luôn được lãnh đạo Trường quan tâm

Trong thời kỳ mới, Nhà trường đã định hướng tiếp tục xây dựng vàphát triển Trường THCS Dương Quỳ thành 1 trường chuẩn Quốc gia cóthể đảm bảo về cả số lượng và chất lượng của học sinh hàng năm, để

phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước sau này.Trường THCS Dương Quỳ chú trọng đổi mới nội dung chương trìnhđào tạo, đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu dạy và học làm cho chấtlượng đào tạo tiến kịp các Trường tiên tiến trong khu vực và thế giới.

1.2 Quá trình hình thành và phát triển Thư viện Trường THCS Dương Quỳ.

Thư viện được ra đời cách đây 10 năm trên cơ sở đáp ứng nhu cầunghiên cứu giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh trongtrường Trong thời gian đầu, cơ cấu tổ chức của Thư viện còn đơngiản, số lượng tài liệu cũng còn rất hạn chế cả về nội dung lẫn thể loại.Kho sách chỉ có khoảng vài nghìn cuốn gồm sách giáo khoa, giáo trình

và một số tài liệu tham khảo cùng với 100 tạp chí tiếng Việt Thư việncũng chỉ có một phòng đọc Do chưa được quan tâm đúng mức về việcđầu tư xây dựng, tu sửa và nâng cấp cho Thư viện nên bộ phận phục vụcòn đơn giản cho giáo viên và học sinh các khoá với hai hình thức phục

vụ là mượn về nhà hoặc đọc tại chỗ

Đến năm 2009, Thư viện Trường đã nhận 1/2 số tài liệu của Phònggiáo dục đào tạo huyện Văn Bàn Do cán bộ giáo viên cũ được chuyểnsang làm công tác tại Thư viện Trường THCS Dương Quỳ, Thư việntrong thời kỳ này còn rất hạn chế bao gồm một cán bộ chưa được đàotạo nghiệp vụ thông tin thư viện Đây cũng là một trong những khókhăn cho Thư viện trong bước đầu hoạt động

Hiện nay ngoài việc tổ chức phục vụ bạn đọc, Thư viện còn thườngxuyên mở rộng quan hệ giao lưu với các Trường và các cơ quan tổchức khác nhằm trao đổi thông tin về chuyên môn nghiệp vụ và vốn tàiliệu quan hệ với một số các Truờng và Trung tâm Thông tin như: Trungtâm Thông tin – Thư viện huyện Văn Bàn, Trung tâm Thông tin – Thưviện THCS Bảo Yên, Trung tâm Thông tin – Thư viện THPT DươngQuỳ, …

Bên cạnh đó, Thư viện còn thực hiện các dự án bổ sung các loạisách tham khảo các sách ngoại ngữ, đặc biệt là sách tiếng Anh, Trungcùng với các loại báo, tạp chí trong và ngoài nước phục vụ học sinh vàcán bộ trong Trường.

Với nguồn lực thông tin phong phú đáp ứng được gần hết nhu cầucủa đội ngũ cán bộ giáo viên và học sinh trong trường Thư việnTrường THCS Dương Quỳ đã khẳng định được vị trí, vai trò củatrường mình trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục - đào tạo trong thời kỳcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

1.3 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ trước nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu của Nhà trường.

1.3.1 Chức năng và nhiệm vụ của Thư viện Trường

Thư viện là một bộ sưu tập có tổ chức các loại sách, ấn phẩm định kỳhoặc các tài liệu khác và nhân viên phục vụ có trách nhiệm tổ chức chobạn đọc sử dụng các tài liệu đó nhằm mục đích thông tin, nghiên cứu,văn hoá, giáo dục hoặc giải trí Với vai trò là Thư việnTHCS, Thư việnTrường THCS Dương Quỳ ra đời nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chứcnăng sau:

* Chức năng:

- Thư viện chuyên thực hiện chức năng giáo dục, tham gia vào việcgiảng dạy, học tập của thầy, trò; nâng cao trình độ chuyên môn cho cán

bộ, giáo viên và học sinh trong Trường

- Với chức năng thông tin Thư viện luôn đáp ứng nhu cầu tin của bạnđọc trong Trường

- Ngoài chức năng giáo dục và thông tin Thư viện Trường còn là trungtâm văn hoá, giải trí cung cấp kiến thức xã hội và nâng cao tầm hiểubiết của độc giả

* Nhiệm vụ:

- Tổ chức phục vụ cho các đối tượng bạn đọc sử dụng vốn tài liệu thưviện; bố trí thời gian phục vụ phù hợp với điều kiện làm việc và học tậpcủa giáo viên và học sinh trong Trường; đẩy mạnh các hoạt động phục

vụ tài liệu ngoài Thư viện nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người sửdụng; không đặt ra những quy định làm hạn chế quyền sử dụng thưviện của người đọc

- Phát triển vốn tài liệu phù hợp với tính chất, nhiệm vụ và đối tượngphục vụ của Thư viện Thực hiện theo định kỳ việc thanh lọc ra khỏikho các loại tài liệu không còn giá trị sử dụng, tài liệu hư nát không thểphục hồi

- Thực hiện công tác nghiệp vụ: xử lý thông tin, biên soạn các ấn phẩmthông tin khoa học, phân loại, mô tả ấn phẩm, dán mã, làm phích, xếpphích…

- Lưu giữ, bảo quản vốn tài liệu như: sách, báo, tạp chí; phương tiện,trang thiết bị, cơ sở vật chất và các tài sản khác của Thư viện

- Phổ biến rộng rãi, kịp thời vốn tài liệu Thư viện bằng các hình thứcthông tin thư mục; hướng dẫn tra cứu và các hình thức thông tin tuyêntruyền khác, phát huy triệt để nội dung vốn tài liệu có trong Thư việnphục vụ nhiệm vụ giáo dục và đào tạo của Nhà trường

- Hướng dẫn cho tất cả học sinh mới vào Trường cách tra cứu thôngtin

- Tổ chức cho cán bộ thu viên đi tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụthư viện; tạo điều kiện cho cán bộ Thư viện nâng cao trình độ nghiệp

vụ, chuyên môn

Xác định rõ chức năng, nhiệm vụ trên đây trong hoạt động thông tin,Thư viện Trường THCS Dương Quỳ đang cố gắng thực hiện tốt nhữngnhiệm vụ đặt ra để đưa Thư viện ngày càng phát triển hơn

1.3.2 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ của Thư viện Trường

Công tác thông tin thư viện là một thiết chế văn hoá giáo dục vàthông tin khoa học đảm bảo tổ chức sử dụng vốn tài liệu hợp lý, tiếtkiệm và hiệu quả nhất Tổ chức công tác thông tin thư viện là nhằmthiết lập một cơ cấu tổ chức thích hợp cho sự tồn taị và phát triển (nhưxây dựng hệ thống phòng ban, quy định nhiệm vụ, chức năng, xếp đặtcán bộ đúng khả năng chuyên môn, mua sắm trang thiết bị…); lập kếhoạch, đào tạo cán bộ và hướng dẫn nghiệp vụ Công tác tổ chức thôngtin thư viện là tổ chức hai nhóm công việc: công tác kỹ thuật nghiệp vụ

và công tác phục vụ người dùng tin với các nhiệm vụ như: tổ chức địnhmức lao động, tổ chức phân công lao động hợp lý tổ chức công tácphục vụ người dùng tin, quy trình kỹ thuật thông tin thư viện tổ chứcđào tạo và chỉ đạo nghiệp vụ…

Một thư viện muốn hoạt động tốt cần phải có một cơ cấu tổ chức tốt

Tổ chức trong thư viện được chia thành các phòng, ban và chịu sự chỉđạo của cán bộ thư viện theo quy tắc nhất định Sự thống nhất giữa cácphòng, ban sẽ quyết định chất lượng hoạt động của hệ thống thư viện Ban điều hành Thư viện bao gồm có 1 Hiệu Trưởng và 1 phó HiệuTrưởng trực tiếp chịu trách nhiệm và điều hành chung mọi hoạt độngcủa Thư viện đồng thời chịu trách nhiệm trước Phòng giáo dục đào tạo

về việc thực hiện chức năng và nhiệm vụ của Thư viện đã được Đảng

uỷ và cấp phòng giáo dục giao phó

Dưới Ban điều hành của Thư viện có 3 nhân viên làm tất cả các côngtác thư viện như: bổ sung, phân loại, xếp giá, lưu trữ và bảo quản vốntài liệu,

Cơ cấu tổ chức của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ đượcchia làm 2 phòng với 2 thành viên Ban quản lý Thư viện gồm 1 cán bộchuyên quản lý chung mọi hoạt động và sự phát triển của Thư việncũng như việc tiếp nhận nguồn kinh phí của Nhà trường và nguồn ngânsách của Nhà nước Ngoài ra, Ban quản lý còn chịu trách nhiệm việc

phát triển vốn tài liệu, số lượng tài liệu bổ sung hay loại bỏ, đầu tưtrang thiết bị và các hoạt động khác.

Bộ phận nghiệp vụ và phục vụ bạn đọc đều hoạt động dưới sự chỉđạo của hiệu trưởng Trường Với hai cán bộ có trình độ chuyên môn,

bộ phận nghiệp vụ chuyên thực hiện các hoạt động hỗ trợ cho công tácphục vụ bạn đọc như bổ sung tài liệu, xử lý tài liệu, phân loại tài liệu,làm phích, xếp phích, làm số đăng ký cá biệt, làm thẻ cho học sinh…Bên cạch đó, 2 cán bộ này còn phải xem xét các loại tài liệu mới màcác Nhà xuất bản gửi đến để chọn ra các tài liệu thích hợp cần bổ sung Tất cả các hoạt động của Ban quản lý Thư viện hay Bộ phận Nghiệp vụđều nhằm mục đích thực hiện tốt công tác phục vụ bạn đọc Công tácnày được chia ra 2 phòng: Phòng Tổng hợp, Phòng mượn và đọc.Phòng Tổng hợp gồm các loại báo, tạp chí và các loại sách tham khảođược phục vụ tại chỗ cho nhu cầu tin và giảng dạy của cán bộ giáoviên Với mô hình cơ cấu tổ chức trên, Thư viện Trường THCS DươngQuỳ đã thực hiện tốt công tác phục vụ bạn đọc Song, số lượng cán bộThư viện vẫn còn hạn chế so với quy mô của Trường nên ngoài giờhành chính cán bộ Thư viện còn phải làm thêm ngoài giờ để hoàn thiệncông tác nghiệp vụ đưa Thư viện Trường trở thành một trong nhữngthư viện hiện đại trong nước và khu vực

1.3.3 Đặc điểm người dùng tin tại Thư viện Trường THCS Dương Quỳ.

Người dùng tin là đối tượng phục vụ của bất cứ Thư viện nào.Người dùng tin là người sử dụng thông tin đồng thời cũng là ngườisáng tạo, làm giàu nguồn tin, thoả mãn nhu cầu tin cũng đồng nghĩa vớiviệc phát triển nguồn tin Sự thoả mãn thông tin của người dùng tin là

cơ sở để đánh giá chất lượng hoạt động thông tin trong thư viện

Hiện nay, Người dùng tin của Thư viện Trường THCS Dương Quỳphát triển rất nhanh chóng về số lượng Trình độ của người dùng tin có

rất nhiều cấp độ khác nhau do đó nhu cầu thông tin của họ cũng ở cáccấp độ không giống nhau Đối tượng người dùng tin mà thư viện phục

vụ là các Giáo viên, Cán bộ làm công tác hành chính và học sinh trongtrường Vì vậy, Nhu cầu tin của người đọc, người dùng tin cũng trởnên phong phú, đa dạng hơn, đồng thời đòi hỏi những loại hình tài liệuhiện tại có chất lượng cao hơn

1.3.4 Đặc điểm nhu cầu tin của Người dùng tin tại Thư viện Trường.

Hiện tượng thông tin gia tăng đột biến vào cuối thế kỷ XX, đầu thế

kỷ XXI đã trở thành mối quan tâm của nhiều ngành trong xã hội Nhucâù tin là đòi hỏi khách quan của con người đối với việc tiếp nhận và

xử lý thông tin để duy trì và phát triển sự sống Nhu cầu tin xuất phát từnhu cầu nhận thức của con người tăng lên cùng với sự gia tăng các mốiquan hệ trong xã hội và mang tính chất chu kỳ Nếu thoả mãn thông tinkịp thời, chính xác thì nhu cầu tin càng phát triển Ngược lại, nhu cầutin sẽ thoái hoá, triệt tiêu nếu như không được cung cấp thường xuyên.Càng thoả mãn ở mức độ cao bao nhiêu thì chu kỳ càng được rút ngắn Người dùng tin chủ yếu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ là họcsinh và cán bộ giảng dạy trong Trường Do là trường THCS

* Nhu cầu tin của nhóm người dùng tin là cán bộ giảng dạy.

Cán bộ và giáo viên trong Trường là những người có trình độ Caođẳng, Đại học Chính vì vậy loại hình tài liệu mà họ quan tâm chủ yếu

là những tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy, nghiên cứu chuyênmôn cấp Trường, cấp Bộ, cấp Nhà nước

Nhu cầu tin của cán bộ và giáo viên trong Trường THCS DươngQuỳ vừa mang tính chất tổng hợp vừa mang tính cụ thể vì các nghànhkhoa học ngày càng phát triển có xu hướng chuyên sâu hoặc kết hợpvới nhau nên họ phải thu thập thông tin vừa thích hợp vừa chi tiết Nộidung thông tin cần đầy đủ, kịp thời và có tính chính xác cao

Ngoài các loại sách, báo, tạp chí tiếng Việt, 55% trong số cán bộTrường đến Thư viện đều có nhu cầu đối với các loại sách tham khảotiếng nước ngoài, đặc biệt là tiếng Anh, Trung; 50% cán bộ có nhu cầu

sử dụng tạp chí tiếng Anh Ngoài ra, cán bộ trong Trường còn sử dụngtài liệu dưới hình thức sao chép (30%) Hầu hết, tài liệu sao chép lànhững tài liệu quý hiếm, tài liệu không công bố, các nguồn tặng biếu,nguồn lưu chiểu…

Vì cán bộ giảng dạy là những người quyết định trực tiếp đến chấtlượng đào tạo của Nhà trường nên Thư viện Trường THCS Dương Quỳ

đã đặc biệt quan tâm và tạo mọi điều kiện đáp ứng tốt nhu cầu tin đốivới đối tượng này Đồng thời, Thư viện cũng gửi các tài liệu mới đếntừng Bộ môn để họ có cơ hội nắm bắt thông tin một cách nhanh nhất,cập nhật nhất

* Nhu cầu tin của nhóm người dùng tin là học sinh.

Học sinh là nhóm người dùng tin có số lượng đông đảo nhất chiếm90-95% tổng số người sử dụng tin của Thư viện Nhu cầu tin của họcsinh được chia làm hai giai đoạn:

Những năm đầu, khối lượng kiến thức ít hơn lên học sinh chủ yêúmượn các loại sách giáo khoa, sách tham khảo về các môn học như:toán, lý, hoá, anh ,văn, địa lý

Hai năm cuối, khối lượng kiến thức nhiều nên học sinh chủ yếu mượncác loại sách giáo khoa và các tài liệu tham khảo và ít mượn các loaisách, báo tạp khác ít liên quan đến môn học hơn như

Ngoài các giáo trình bắt buộc, Thư viện còn đáp ứng các loại tài liệugiải trí đối với học sinh như sách văn học, truyện ngắn, bách khoa toànthư, báo, tạp chí…

Xác định đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin trong hoạt độngthông tin thư viện, Thư viện THCS Dương Quỳ đã đáp ứng nhu cầu tincủa cán bộ, giáo viên và học sinh một cách tối đa.Trong những năm

gần đây, Thư viện đã thành công trong công tác phục vụ bạn đọc vàđiều này được thể hiện qua số lượng bạn đọc đến Thư viện ngày càngđông Sau đây là biểu đồ hình 1.4.1 cho thấy lượt bạn đọc đến Thư việnngày càng gia tăng trong 5 năm trở lại đây:

Biểu đồ số 1.4.1: Số lượt bạn đọc đến Thư viện trong 5 năm

Thông qua sơ đồ hình cột thống kê số lượt bạn đọc đến Thư việntrong 5 năm (2005 - 2009) ta đã thấy tốc độ bạn đọc đến Thư viện ngàymột tăng đáng kể Trong 2 năm2005, 2006 số lượt bạn đọc đến Thưviện tăng không đáng kể, nhưng từ năm 2007 số lượt bạn đọc đã tăngvọt từ 20298 lượt bạn đọc trong năm 2008 đã tăng 25100 lượt trongnăm Đến năm 2009, số lượt bạn đọc đến Thư viện là 31200 lượt trongmột năm Số lượt bạn đọc đến thư viện ngày càng đông đã thể hiện sựquan tâm của giới tri thức trẻ đối với thư viện và sự phát triển của Thưviện Trường THCS Dương Quỳ trong 5 năm trở lại đây

Chương2: Thực trạng công tác phát triển vốn tài liệu tại thư viện Trường THCS Dương Quỳ.

2.1 Vai trò của công tác phát triển vốn tài liệu trong hoạt động thông tin thư viện tại các Trường THCS nói chung và Trường THCS Dương Quỳ nói riêng

2.1.1 Vai trò của công tác phát triển vốn tài liệu trong hoạt động thông tin thư viện của hệ thống các Trường THCS

Vốn tài liệu được coi là di sản văn hoá, tiềm lực và niềm tự hào củathư viện Nó chỉ ra sự phát triển về trí tuệ, văn minh của một Quốc gia,một dân tộc Vốn tài liệu chứa đựng những tri thức kinh nghiệm củaloài người được truyền lại từ thế hệ này qua thế hệ khác, sự tiến bộ củaloài người có được là nhờ tiếp thu, khai thác và phát triển những trithức của các thế hệ trước để lại Nội dung của vốn tài liệu càng phongphú, loại hình tài liệu càng đa dạng thì khả năng đáp ứng nhu cầu cànglớn và nó càng có sức thu hút càng cao đối với người sử dụng Một thưviện sẽ có khối lượng bạn đọc đông đảo nếu Thư viện đó có vốn tài liệuphong phú, đa dạng, phù hợp với nhu cầu tin của bạn đọc và đặc biệt làphải cập nhật với trình độ phát triển khoa học công nghệ trong nước vàthế giới

Vốn tư liệu là cơ sở, tiền đề cho sự hình thành, tồn tại và phát triểncủa thư viện Pháp lệnh thư viện đã qui định, muốn thành lập một thưviện trong các trường THCS phải có bốn điều kiện: vốn tài liệu; độcgiả; cơ sở vật chất và các trang thiết bị chuyên dụng; cán bộ chuyênmôn, nghiệp vụ Vốn tư liệu giúp thư viện hoàn thành được chức năng,nhiệm vụ của mình, quan trọng nhất là phục vụ nhu cầu của độc giảtrong trường Trong đó, nhu cầu của độc giả luôn luôn thay đổi vàkhông ngừng phát triển, vì vậy cán bộ thông tin thư viện làm việc trong

lĩnh vực này không chỉ có tri thức rộng cần có chính sách bổ sung vốn

tư liệu thường xuyên và hợp lý

Phát triển vốn tài liệu được coi là quá trình làm cho các nhu cầu thôngtin của người dùng tin được đáp ứng kịp thời và tiết kiệm bằng cách sửdụng các nguồn lực thông tin sinh ra bên trong và bên ngoài của tổchức đó Để phát triển nguồn vốn tài liệu, bất cứ cơ quan thông tin nàođều phải tiến hành thường xuyên công tác bổ sung vốn tài liệu Bổ sungvốn tài liệu là quá trình lựa chọn có hệ thống và thu thập theo kế hoạchnhững tài liệu đưa vào thư viện làm tăng cường về mặt số lượng và chấtlượng vốn tài liệu của thư viện đồng thời loại bỏ những tài liệu đã lỗithời, không phù hợp

Theo thông tư số 30 – VH/TT ngày 17/03/1971 của Bộ Văn hoáhướng dẫn về thi hành Quyết định số 178/CP của Hội đồng Chính phủ

về công tác thư viện đã đề cập đến vấn đề bổ sung sách báo của thưviện như sau : “Bổ sung sách báo cho thư viện là công tác then chốt vềmặt chất lượng của kho sách thư viện , việc bổ sung sách báo phải đượclàm thường xuyên và có kế hoạch Uỷ ban hành chính các cấp, cácngành quản lý thư viện cần căn cứ vào tính chất, đặc điểm và yêu cầutrong loại thư viện để cung cấp kinh phí cho các thư viện có đủ điềukiện làm cho kho sách của mình càng phong phú Ngoài các loại sáchbáo mới xuất bản, các thư viện còn có nhiệm vụ bổ sung các loại sáchquý cần thiết mà thư viện còn thiếu bằng cách sưu tầm trong nhân dânhoặc trao đổi giữa các thư viện”

Hầu hết, mọi đối tượng vật chất nào truyền đạt thông tin tư tưởnghoặc cảm giác đều có thể thuộc vào vốn tài liệu của thư viện Vốn tàiliệu là một tập hợp có hệ thống các xuất bản phẩm và các vật mang tinđược lựa chọn phù hợp với thư viện và nhu cầu bạn đọc, được đưa ra sửdụng và bảo quản trong suốt thời gian mà nó còn có ý nghĩa

Trong giai đoạn đổi mới của đất nước, giáo dục đào tạo nói chung vàgiáo dục THCS nói riêng có ý nghĩa vô cùng quan trọng Nghị quyếtHội nghị Lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng (Khoá VIII) đãchỉ rõ: “Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phảiphát triển mạnh giáo dục - đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu

tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững Thực sự coi giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu Nhận thức sâu sắc giáo dục - đào tạocùng tạo cùng với khoa học và công nghệ là nhân tố quyết đinh tăngtrưởng và phát triển xã hội ”

-Nhận thức rõ trách nhiệm lớn lao trong thời kỳ công nghiệp hóa,hiện đại hoá đất nước ngành giáo dục nói chung và giáo dục đào tạoTHCS nói riêng không ngừng đổi mới nhằm nâng cao chất lượng đàotạo, đặc biệt là quá trình đổi mới phương pháp đào tạo: đổi mới phươngpháp giảng dạy của thầy và phương pháp học tạp của trò, phát huy tối

đa tính tích cực, chủ động tự học, tự nghiên cứu của học sinh Phươngpháp đào tạo mới sẽ giúp học sinh nắm vững phương pháp học, tự tintrong việc tra tìm tài liệu, nghiên cứu tài liệu Với ý nghĩa như vây, hệthống các trung tâm Thông tin – Thư viện trong các trường THCS có ýnghĩa vô cùng quan trọng Đây chính là giảng đường thứ hai cung cấptài liệu cho sinh viên và là nơi lý tưởng để học sinh tự học, tự nghiêncứu Như vậy, quá trình đổi mới giáo dục THCS phải đồng nghĩa vớiquá trình đổi mới hệ thống các trung tâm Thông tin – Thư viện Màtrước hết là quá trình nâng cao chất lượng nguồn tin và phương phápphục vụ

Hệ thống thư viện các trường THCS có chức năng giống như các thưviện khác đó là: Chức năng văn hoá; Chức năng thông tin; Chức nănggiáo dục; Chức năng giải trí Hệ thống các Trung tâm Thông tin – Thưviện của các trường THCS để thực hiện tốt chức năng của mình thì vấn

đề cốt tử là phải chú trọng tới công tác chọn lọc, sưu tầm, bổ sung vốn

tài liệu với số lượng bản lớn, phù hợp với nội dung đào tạo các mônhọc của trường để phục vụ nhu cầu thông tin khoa học cho cán bộ, giáoviên, học sinh trong hoạt động giảng dạy, học tập và nghiên cứu dạy vàhọc.

Từ sự phân tích trên, ta thấy bổ sung vốn tài liệu trong các trườngTHCS là một công việc rất quan trọng Nêú bổ sung vốn tài liệu tốt, thưviện sẽ trở nên gần gũi và gắn liền với đời sống xã hội, phục vụ tốtđược nhu cầu của độc giả, củng cố niềm tin của độc giả, phát huy vaitrò của thư viện và góp phần truyền tải thông tin , tri thức để đào tạo tốtnhất cho những mầm non của đất nước

Ngược laị, nếu bổ sung vốn tư liệu không tốt, thư viện sẽ trở nên lạchậu, lỗi thời, không theo kịp sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹthuật, không phục vụ được nhu cầu của độc giả và tất yếu thư viện đókhông thể tồn tại lâu dài Chính vì vậy, thư viện tại mỗi trường THCScần xây dựng cho mình một chính sách bổ sung khoa học, có kế hoạch,dựa theo những nguyên tắc nhất định (như nguyên tắc tính tư tưởng,nguyên tắc tính khoa học), cũng như chức năng, nhiệm vụ, thực tế của

- Giúp tạo bộ sưu tập mới

- chỉnh sửa hoặc thêm mới

- Xoá bộ sưu tập đã có

- Tóm tắt nội dung các bộ sưu tập đã có trong hệ thống

Ngoài việc bổ sung các tài liệu về các môn học, Thư viện cònthường xuyên bổ các lĩnh vực khác như: văn hoá, chính trị, lịch sử, xãhội Do công tác bổ sung luôn chịu sự tác động của chế độ xã hội củađất nước nên tính Đảng là nguyên tắc đầu tiên và cũng là nguyên tắcchỉ đạo trong công tác bổ sung vốn tài liệu của các thư viện Trường.Nguyên tắc tính Đảng đòi hỏi cán bộ bổ sung Thư viện Trường phải lựachọn đưa vào những tài liệu phù hợp với quan điểm, đường lối, chínhsách của Đảng Cộng sản Việt Nam như các tác phẩm kinh điển củaChủ nghĩa Mác – Lênin; những văn kiện của Đảng và Nhà nước…

Là một Thư viện thuộc Trường THCS nên Thư viện Trường THCSDương Quỳ đã thực hiện những kế hoạch bổ sung nguồn tài liệu phùhợp với đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin trong Trường Công tácphát triển nguồn vốn tài liệu tại Thư viện đã góp phần tích cực đối vớihoạt động giáo dục, đào tạo trong Trường Giáo viên và học sinh cóđiều kiện tiếp xúc với nhiều loại hình tài liệu hơn, thu thập nhiều kiếnthức hơn và hiệu quả học tập và giảng dạy chất lượng hơn Với hoạtđộng này, Thư viện đã đảm bảo tính chính xác, tính cập nhật và tần số

sử dụng thông tin đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao cho ngườidùng tin trong và ngoài Trường

2.2 Đặc điểm vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ

Vốn tài liệu là một yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển củathư viện hay nói cách khác sự tồn tại của thư viện luôn đi cùng với sựtồn tại và phát triển của vốn tài liệu Vốn tài liệu là tài sản quý giá, làtiềm lực, là sức mạnh và niềm tự hào của thư viện Vốn tài liệu là bộsưu tập có hệ thống các tài liệu phù hợp với chức năng, loại hình và đặcđiểm của từng thư viện Tuỳ theo diện bổ sung có thể phân ra: vốn tàiliệu tổng hợp, đa ngành, chuyên ngành hay chuyên biệt Vốn tài liệutrong Thư viện mỗi trường học đều có những đặc thù riêng phù hợp vớichuyên ngành đào tạo của Nhà trường

Hình 2.2.1: Tủ phích mục lục truyền thống

Vì Trường là một Trường THCS nên đã quyết định các loại hình và nộidung tài liệu của Thư viện Sách là loại hình tài liệu chiếm số lượng lớnnhất trong hệ thống vốn tài liệu truyền thống của Thư viện Trong đó baogồm các loại sách tiếng Việt và tiếng nước ngoài như:

- Lịch sử kinh tế Quốc dân

- Tư tưởng Hồ Chí Minh

Các loại sách giáo khoa tiếng Việt gồm 17230 bản chiếm 60%, sáchtham khảo tiếng Việt 5367 bản chiếm 8,9% Từ điển gồm 327 bảnchiếm 3% Đối với các sách nước ngoài thì sách tiếng Anh chiếm số

lượng lớn nhất (7,9%), sách tiếng Trung, Ngoài các loại sách giáo khoa

và tham khảo, 1,9% vốn tài liệu trong Thư viện Trường THCS DươngQuỳ là báo, tạp chí trong nước Số lượng báo, tạp chí gồm các loại như:

- Thiếu nhi dân tộc

- Công an Nhân dân

Nhìn chung, Thư viện Trường THCS Dương Quỳ được coi là mộttrong những thư viện phát triển với số lượng tài liệu tương đối lớn, nộidung và hình thức đa dạng, phong phú luôn đáp ứng kịp thời nhu cầucủa bạn đọc cũng như đảm bảo tính cập nhật của thông tin

2.3 Thành phần vốn tài liệu và diện bổ sung

2.3.1 Thành phần vốn tài liệu

Mỗi thư viện đều có số lượng vốn tài liệu nhất định và mang nhữngnét đặc trưng riêng Về cơ bản vốn tài liệu của tất cả thư viện đều đựơccấu thành bởi hai dạng tài liệu đó là tài liệu truyền thống và tài liệu hiệnđại

Trước đây, vốn tài liệu có trong thư viện chỉ dừng lại ở tài liệutruyền thống như sách, báo, tạp chí Ngày nay, cùng với sự phát triểncủa khoa học công nghệ, hàng loạt các tài liệu mới được ra đời và mang

tính năng vượt trội Vật mang tin không chỉ đơn thuần là sách, báo mà

nó còn bao gồm các băng, đĩa

Tài liệu truyền thống là loại hình tài liệu có từ lâu đời và được sửdụng phổ biến và thường xuyên tại tất cả các thư viện Viêt Nam Hiệnnay, Thư viện Trường THCS Dương Quỳ đang phục vụ bạn đọc vớitrên 10527 các ấn phẩm truyền thống trong đó

Biểu đồ số 2.3.1: Thành phần vốn tài liệu có trong Thư viện

* Sách

Biểu đồ trên đã cho thấy sách là loại hình tài liệu chiếm số lượnglớn nhất Trong quá trình học tập và giảng dạy tại trường, sách luônđược đông đảo sinh viên và cán bộ trong Trường quan tâm bởi đây làloại hình tài liệu quen thuộc, có nội dung phong phú phù hợp với tínhchất của Nhà trường Hệ thống sách tại Thư viện Trường `THCSDương Quỳ rất phong phú, đa dạng cả về số lượng và chất lượng Sốlượng các loại sách hiện có trong Thư viện được thống kê như sau:

STT Loại tài liệu Số bản sách Số đầu sách Tỷ lệ

1 Giáo khoa tiếng Việt 20222 145 45%

2 Tham khảo tiếng Việt 3967 1204 8,9%

6 Tham khảo T.Trung 313 244 0,7%

Bảng thống kê số 4: Các loại sách

có trong Thư viện Trường THCS Dương Quỳ

Mỗi loại sách có một vai trò khác nhau trong việc đáp ứng ở mứccao nhất nhu cầu của bạn đọc, đồng thời góp phần làm phong phú vốntài liệu trong Thư viện Nhìn chung, sách được chia làm hai loại: sáchtiếng Việt và sách tiếng nước ngoài Hiện nay, tại Thư viện, sách tiếngViệt chiếm 95%, sách tiếng nước ngoài chiếm 5% Điều này đã chothấy sự đầu tư của Nhà trường đối với các tài liệu nước ngoài chưanhiều vì thông thường tại các trường THCS khác, sách nước ngoàichiếm số lượng rất nhỏ

Trong các loại sách tiếng Việt thì sách giáo khoa tiếng Việt chiếm

5200 bản tương đương với 21 tên sách vì nó phục vụ hầu hết độc giảthuộc các bộ môn trong Trường Các sách tham khảo tiếng Việt cũngchiếm số lượng đáng kể 2167cuốn tương đương 310 tên sách Đối vớicác loại sách nước ngoài, sách tiếng Anh cũng chiếm số lượng 50 bảntương đương với 10 tên sách Không phải các loại sách này đều đượcđông đảo bạn đọc quan tâm Nhìn vào biểu đồ số 4 ta có thể thấy rõ hơn

tỷ lệ các loại sách hiện có trong Thư viện:

Tõ ®i Ó n S¸c h g i ¸o khoa Tham kh¶o T.Vi Ö t

Tõ ®i Ó n S¸c h ng o¹i ng ÷ kh¸c

Biểu đồ số 2.3.2: Thành phần các loại sách trong Thư viện

Trường THCS Dương Quỳ

*Báo-Tạp chí

Báo và tạp chí là hai loại hình tài liệu rất quan trọng vì khả năng cập

nhật thông tin nhanh chóng của nó Tại Thư viện Trường THCS Dương

Quỳ báo, tạp chí luôn được phục vụ đông đảo bạn đọc tại phòng đọc

tổng hợp và phòng dành cho học sinh Trong đó, có 771 bản báo, tạp

chí trong nước Kho báo, tạp chí được coi là kho tài liệu ổn định phản

ánh đầy đủ nhu cầu tin của bạn đọc trên mọi lĩnh vực như: kinh tế,

chính trị, thị trường, thương mại, văn hoá, thể thao, xã hội trong nước

và trên thế giới

2.3.2 Diện bổ sung

Diện bổ sung hay còn gọi là kế hoạch loại hình - đề tài quy định tài

liệu bổ sung phù hợp với mục đích, chức năng nhiệm vụ của thư viện

Đây là mô hình cấu trúc vốn tài liệu theo những hệ đề tài, loại hình tài

liệu và số lượng bản Diện bổ sung gồm 2 phần:

Phần 1 : gồm những thông tin về thư viện, cấu trúc, đặc điểm hình

thành vốn tài liệu, thành phần bạn đọc, các hướng phối hợp bổ sung

Phần 2: gồm những đề mục tri thức và những loại hình tài liệu cùng với

số lượng bản cần bổ sung Trong bảng phân loại thư viện có chỉ ra loạihình tài liệu, thành phần ngôn ngữ tài liệu

Diện bổ sung được thư viện xây dựng nhờ sự trợ giúp của cán bộchuyên môn, giới bạn đọc và bảng phân loại Nó thường xuyên đượcxem xét, loại bỏ các đề mục cũ, bổ sung các đề mục mới theo sự pháttriển của khoa học công nghệ, kinh tế, xã hội… Điều quan trọng trongdiện bổ sung là phải dự kiến đúng số lượng bản bổ sung cho từng têntài liệu Để xác định số lượng bản tài liệu của thư viện cần căn cứ vào:

cơ cấu cấu trúc của thư viện có kho chính, kho - mượn; thành phần vàkhối lượng bạn đọc; khả năng tài chính của thư viện dành cho công tác

bổ sung; tầm quan trọng của các đề mục hay tiểu mục; mối quan hệ,hợp tác bổ sung của thư viện và khả năng khai thác thông tin trên mạngthông tin trong nước và toàn cầu

Cán bộ thư viện cần xác định được những lĩnh vực khoa học cần thuthập Những mặt mạnh hiện có của bộ sưu tập, nêu lên mức đội ưu tiênđối với mỗi lĩnh vực Tuỳ theo từng loại hình thư viện mà người ta đặt

ra các mức độ ưu tiên lựa chọn khác nhau Theo Liên hiệp các hiệp hộithông tin - thư viện thế giới (IFLA), hệ thống lựa chọn tài liệu bổ sunggồm 5 mức sau:

Mức 1 Tối thiểu (minimum): chỉ bổ sung các từ điển, bách khoatoàn thư, các thư mục, những xuất bản chọn lọc về các công trìnhnghiên cứu quan trọng, những tạp chí quan trọng nhất

Mức 2 Cơ bản (basic): ngoài các dạng tài liệu như trong mức 1, bổsung thêm những tài liệu chuyên khảo cơ bản, những bộ sưu tập hoànchỉnh của những tác giả quan trọng, bổ sung những tạp chí tiêu biểu,những thư mục cơ bản trong các lĩnh vực khoa học, những tài liệu thamkhảo bao gồm những tạp chí tóm tắt quan trọng

Mức 3 Học tập (study): ngoài các dạng tài liệu như mức 2, bổ sungthêm những tài liệu chuyên khảo bao gồm tài liệu xuất bản đầu tiên, cáclần tái bản, các công trình nghiên cứu hoàn chỉnh của những tác giảquan trọng, các bộ sưu tập lớn của những tác giả ít nổi tiếng, những tạpchí chuyên ngành rộng, các văn kiện hội nghị, các thư mục chuyênngành, tạp chí tóm tắt.

Mức 4 Nghiên cứu (research): ngoài các nguồn tài liệu như mức 3còn bổ sung hồi cố các nguồn tài liệu quan trọng xuất bản trong quákhứ, báo cáo nghiên cứu, kết quả thực nghiệm, nguồn tài liệu chuyênkhảo toàn diện hiện tại, những bộ sưu tập ấn phẩm tiếp tục, kho tài liệunước ngoài tiêu biểu, những bộ sưu tập về các tài liệu viết tay, các bộthư mục đầy đủ

Mức 5 Đầy đủ, toàn diện (comphrehensive): ngoài các dạng tài liệunhư mức 4 thu thập càng rộng càng tốt, tất cả công trình nghiên cứu cógiá trị

Việc định ra các mức ưu tiên khi lựa chọn tài liệu là tuỳ thuộc vàomục đích sử dụng của kho tài liệu Thư viện các trường đại học thường

có mức lựa chọn nhiều hơn từ 6 đến 7 mức

Xuất phát từ chức năng và nhiệm vụ, căn cứ vào quá trình hoạt động,xây dựng và phát triển vốn tài liệu, Thư viện Trường THCS DươngQuỳ đã xác định diện bổ sung tài liệu như sau:

*Tài liệu truyền thống

D a theo th nh ph n v n t i li u, ta th y t i li u truy n th ng ựa theo thành phần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ành phần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ành phần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ệu, ta thấy tài liệu truyền thống ấy tài liệu truyền thống ành phần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ệu, ta thấy tài liệu truyền thống ền thống ốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống

c a Th vi n Tr ủa Thư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bản ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bản ệu, ta thấy tài liệu truyền thống ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bảnờng THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bản ng THCS D ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bảnơng Quỳ bao gồm các xuất bản ng Qu bao g m các xu t b n ỳ bao gồm các xuất bản ồm các xuất bản ấy tài liệu truyền thống ản

ph m nh : sách; báo, t p chí H ng n m, v i ngu n b sung không ẩm như: sách; báo, tạp chí Hàng năm, với nguồn bổ sung không ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bản ạp chí Hàng năm, với nguồn bổ sung không ành phần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ăm, với nguồn bổ sung không ới nguồn bổ sung không ồm các xuất bản ổ sung không

ph i tr ti n Th vi n Tr ản ản ền thống ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bản ệu, ta thấy tài liệu truyền thống ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bảnờng THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bản ng ã nâng d n s l đã nâng dần số lượng tài liệu ngày ần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bảnợng tài liệu ngày ng t i li u ng y ành phần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ệu, ta thấy tài liệu truyền thống ành phần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống

c ng phong phú a d ng theo chi u h ành phần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống đã nâng dần số lượng tài liệu ngày ạp chí Hàng năm, với nguồn bổ sung không ền thống ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bảnới nguồn bổ sung không ng t ng d n S l ăm, với nguồn bổ sung không ần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bảnợng tài liệu ngày ng t i ành phần vốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống

li u b sung trong 5 n m tr l i ây t i Th vi n Tr ệu, ta thấy tài liệu truyền thống ổ sung không ăm, với nguồn bổ sung không ở lại đây tại Thư viện Trường được ạp chí Hàng năm, với nguồn bổ sung không đã nâng dần số lượng tài liệu ngày ạp chí Hàng năm, với nguồn bổ sung không ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bản ệu, ta thấy tài liệu truyền thống ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bảnờng THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bản ng đã nâng dần số lượng tài liệu ngàyư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bảnợng tài liệu ngày c

th ng kê nh sau: ốn tài liệu, ta thấy tài liệu truyền thống ư viện Trường THCS Dương Quỳ bao gồm các xuất bản

STT Loại tài liệu 2005 2006 2007 2008 2009 Tổng

1 Giáo Khoa T.Việt 350 400 1874 2800 2834 8258

2 Tham khảo T.Việt 120 50 95 150 2060 2475

3 Tham khảo ngoại

Sách giáo khoa bao gồm giáo trình tiếng Việt và giáo trình tiếngnước ngoài Trong đó sách giáo khoa tiếng Việt vẫn được bổ sungnhiều hơn tiếng nước ngoài bởi đặc tính thông dụng của nó Số lượngsách giáo khoa bổ sung qua các năm không đồng đều vì công tác bổsung của Thư viện hầu như phụ thuộc vào danh mục tài liêụ mới củaNhà xuất bản Đối với giáo trình tiếng nước ngoài khối lượng sách bổsung hàng năm chỉ vào khoảng từ 50 đến 100 cuốn, còn đối với cácgiáo trình tiếng Việt số lượng bổ sung vào khoảng từ 400 đến gần 3000cuốn trong một năm

Sách tham khảo tiếng Việt cũng trong diện bổ sung nhưng số lượng

bổ sung hàng năm không đồng đều Nếu năm 2005 Thư viện chỉ bổsung 150 cuốn thì năm 2006 đã lên tới 2060 cuốn gấp 13 lần so vớinăm trước Đối với sách tham khảo tiếng nước ngoài số lượng sáchđược bổ sung hàng năm cũng tăng lên đáng kể Trong vòng 5 năm (từnăm 2005 đến năm 2009), số tài liệu tham khảo ngoại ngữ bổ sung vàokhoảng 1069 cuốn Trong đó chỉ tính riêng năm 2009, số lượng tài liệu

bổ sung vào khoảng 504 cuốn chiếm gần một nửa tổng số tài liệu bổsung trong 5 năm

Sách Văn học được coi là một loại hình tài liệu trong công tác bổsung Với số lượng không đáng kể (341 cuốn) sách Văn học chỉ chiếm

tỷ lệ rất nhỏ (0,8%) trong tổng số các loại sách có trong Thư viện.Trong 3 năm trở lại đây, sách Văn học không được bổ sung thêm đầusách hay bản sách Điều này đã gây khó khăn cho độc giả có nhu cầuđối với các tác phẩm văn học mới

- Báo, Tạp chí

Những năm gần đây, do sự phát triển của khoa học kỹ thuật nên tínhthời sự và tính cập nhật của thông tin được coi là vấn đề then chốtquyết định chất lượng tài liệu trong thư viện Trong đó, báo, tạp chí làphương tiện hữu ích và thuận tiện nhất đối với bạn đọc trong việc tiếpnhận những thành tựu khoa học

Nhận thức được lợi ích của báo, tạp chí, Thư viện Trường THCSDương Quỳ đã thường xuyên bổ sung nguồn tài liệu này bằng cách đặtmua tài liệu theo số, theo tuần, theo quý… để cung cấp kịp thời và đầy

đủ thông tin cho bạn đọc Đây là thành phần tài liệu mang tính chất ổnđịnh về số lượng trong diện bổ sung Nhìn chung, kho báo, tạp chí củaThư viện Trường THCS Dương Quỳ được bổ sung khá phong phú và

đa dạng về số lượng cũng như hình thức Phản ánh toàn diện mọi lĩnhvực kinh tế, chính trị, xã hội, văn hoá trong nước và thế giới cộng vớinguồn tài liệu được đặt mua ổn định nên vốn tài liệu trong Thư viện đã

đáp ứng phần nào nhu cầu thông tin, giải trí của bạn đọc.

Hình 2.3.1 Kho sách đóng

2.4 Kinh phí cho hoạt động bổ sung vốn tài liệu của Thư viện Trường THCS Dương Quỳ

2.4.1 Nguồn ngân sách Nhà nước

Công tác bổ sung vốn tài liệu là một trong những hoạt động quantrọng có tính chất quyết định đến chất lượng hoạt động của cơ quanthông tin thư viện nói chung và của Thư viện Trường THCS DươngQuỳ nói riêng Vốn tài liệu phản ánh trình độ phát triển khoa học kỹthuật, văn hoá nghệ thuật và tri thức của nhân loại Ngày nay, do sựphát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và sự gia tăng ồ ạt của cácxuất bản phẩm nên vốn tài liệu nhanh chóng rơi vào tình trạng lạc hậulỗi thời Chính vì vậy, Thư viện Trường luôn phải tìm tòi các nguồn tàiliệu để thoả mãn nhu cầu người dùng tin và đảm bảo chất lượng củaThư viện

Để đảm bảo nguồn kinh phí cho thư viện phát triển nguồn vốn tàiliệu Chính phủ đưa đã ra nghị định số 72/2002/NĐ-CP về chính sáchđầu tư đối với thư viện Theo chương IV điều số 14 “ Bảo đảm kinh phí