Lựa chọn bài tập bổ trợ nâng cao hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Văn Lâm, Hưng Yên

Tôi xin cam đoan đề tài: “Lựa chọn bài tập bố trợ nâng cao hiệu quả đập bóng ở vị trí số 3 cho đội tuyến bóng chuyền nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên” không trùng với kết quả nghiên cứu

TRƯỜNG DAI HOC SU PHAM HÀ NÔI 2 KHOA GIAO DUC THE CHAT

PHAM THI THUY

LUA CHON BAI TAP BO TRO NANG CAO HIEU QUA DAP BONG NHANH O

VI TRI SO 3 CHO DOI TUYEN BONG

CHUYEN NU TRUONG THPT

VAN LAM - HUNG YEN

KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC

HA NOI, 2012

TRUONG ĐAI HOC SƯ PHAM HÀ NÔI 2

KHOA GIAO DUC THE CHAT

PHAM THI THUY

LUA CHON BAI TAP BO TRO NANG CAO HIỆU QUA DAP BONG NHANH O

VI TRI SO 3 CHO DOI TUYEN BONG

CHUYEN NU TRUONG THPT

VAN LAM - HUNG YEN

KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC

Chuyén nganh : CNKHSP TDTT - GDQP

Huong dan khoa hoc

Th.S VŨ TUAN ANH

LỜI CAM ĐOAN

Tên toi la: PHAM THI THUY

Sinh viên lớp K34 GDTC- GDQP, Trường Đại học sư phạm Hà Nội 2

Tôi xin cam đoan đề tài: “Lựa chọn bài tập bố trợ nâng cao hiệu quả đập bóng ở vị trí số 3 cho đội tuyến bóng chuyền nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên” không trùng với kết quả nghiên cứu của tác giả khác Toàn bộ những vấn đề đưa ra là những vấn đề mang tính cấp thiết và đúng thực tế khách quan của trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên

Hà Nội, ngày tháng năm 2012

Sinh viên

Phạm Thị Thủy

DANH MỤC TU VIET TAT

Đặt vấn đề L LH TH HT TT TT TT 1111k n1 21 xxk: 1

Mục đích nghiên cứu: .- c2 2S SH snn kh kh nhe 3

Chương 1 : Tong quan van đề nghiên cứu ‹-cccccccc- cccccc S5: 4 1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC trường học 4 1.2 Cơ sở lý luận và các giai đoạn huấn luyện kỹ thuật đập bóng nhanh

O Vit 6 sees 5

1.3 Cac yéu té anh huong dén hiéu qua dap bong nhanh 0 8

1.4 Cơ sở lý luận khoa học của các tố chất thể lực chuyên môn trong

bóng chuyễn 222222211 n SH TT TT HH K KT re 9 1.5 Đặc điểm tâm — sinh lý của các VĐV nữ bóng chuyền trường THPT Văn Lâm — Hưng Yên Ă 2S kh sa 10 Chương 2: Nhiệm vụ, phương pháp và tổ chức nghiên cứu 13

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu - cv vs se 13

2.1 Phương pháp nghiên cứu -. -c se 13

2.3 Tổ chức nghiên cứu + + S1 9S SS SE SE SE k1 3x 322 xe 15

Chương 3: Kết quả nghiên cứu 222 22c se 17 3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC và việc sử dụng bài tập bố trợ

trong huấn luyện đập bóng nhanh ở vị trí số 3 của đội tuyển bóng chuyền

nữ trường THPT Văn Lâm — Hưng Yên 17 3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập bố trợ nâng cao

hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đội tuyên bóng chuyền nữ

trường THPT Văn Lâm — Hưng Yên -: - 22

Bảng 3.1 | Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT x TA A 18

Văn Lâm - Hưng Yên

Bảng 3.2 | Thực trạng cơ sở vật chât phục vụ cho giảng dạy và 19

học tập môn GDTC

Bảng 3.3 | Thực trạng sử dụng một sô bài tập bé tro nang cao

hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đội tuyến 21 bóng chuyền nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên

Bảng 3.4 | Kết quả phỏng vấn bài tập bố trợ nhằm nâng cao

hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đội tuyển | 24

bóng chuyền nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên

Bảng 3.5 | Kêt quả phỏng vân lựa chọn test đánh giá hiệu quả kỹ

thuật đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đội tuyển bóng 28 chuyền nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên

Bảng 3.6 | Kết quả kiểm tra đánh giá trước thực nghiệm 30

(nạ = ng = 9)

Bảng 3.7 | Bảng tiên trình thực nghiệm (6 tuân) 32 Bảng 3.8 | Kết quả kiểm tra đánh giá sau thực nghiệm 33

(nạ = ng = 9)

Bảng 3.9 | Kêt quả kiêm tra trước thực nghiệm và sau thực ra , “A 34

nghiệm của nhóm thực nghiệm

Bảng | Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm và sau thực 35

3.10 nghiệm của nhóm đôi chứng

Biểu đồ | Biểu diễn kết quả test bật với có đà của 2 nhóm trước

Biểu đồ | Biểu diễn kết quả test bật với tại chỗ của 2 nhóm 3.2 trước và sau thực nghiệm (cm) Am TA 36

Biểu đồ | Biểu diễn kết quả test đập bóng nhanh có đà ở vị trí

3.3 số 3 vào ô số 6 của 2 nhóm trước và sau thực nghiệm (số quả) 37

ĐẶT VẤN DE

Đất nước ta hiện nay đang trên đà phát triển về tất cả các lĩnh vực kinh

tế, chính trị, văn hóa - xã hội, thể dục thể thao (TDTT) cũng không nằm ngoài

sự phát triển đó, nó không chỉ đem lại sức khỏe cho con người mà còn là một

trong những phương tiện giao tiếp giữa các nước, các tổ chức và nhân dân trên thế giới, tăng cường tình hữu nghị giữa các dân tộc, góp phần vào sự nghiệp củng có hòa bình Chính sự xác định đúng đắn vài trò và tam quan trọng của TDTT mà Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến lĩnh vực này Tại chỉ thị 36-CT/TW (24-3-1994) của Ban bí thư Trung ương Đảng đã khẳng

định: “Mục tiêu cơ bản và lâu dai của công tác TDTT là hình thành nên

TDTT phát triển và tiến bộ, góp phân nâng cao sức khỏe, thể lực, đáp ứng

nhu cau van héa, tinh than cua nhân dân và phần đấu đạt được vị trí xứng

đáng trong các hoạt động thể thao quốc tế, trước hết là ở khu vực Đông Nam

Á Trước mắt, hình thành hệ thống đào tạo tài năng thể thao quốc gia, đào

tạo được một lực lượng vận động viên (VDV) trẻ có khả năng nhanh chóng

tiếp cận các thành tựu thể thao tiên tiễn của thế giới, đầu tiên là ở môn thể

thao mà ta có nhiều khá nang ” [1]

Bóng chuyền ra đời ở Mỹ năm 1895 nó nhanh chóng phát triển và lan rộng ra toàn thế giới Ở Việt Nam bóng chuyển du nhập vào năm 1922 và hiện nay nó đã trở thành môn thê thao được mọi người ưa thích tham gia tập luyện và thi đấu Tập luyện bóng chuyền không những mang lại sức khỏe cho mọi người mà còn rèn luyện trí lực, tinh thần đoàn kết, ý chí, nghị lực, lòng quyết tâm, tính kiên trì Đề theo kip sự phát triển của bóng chuyền hiện đại, đòi hỏi công tác đào tạo, huấn luyện phái luôn đối mới với các hình thức tập luyện ngày càng được nâng cao theo xu thế mới của bóng chuyền hiện đại

Xu thế mới đó là:

+ Xu hướng kỹ chiến thuật, thể lực, tâm lý tốt

+ Xu hướng tấn công nhanh, mạnh gây yếu tố bất ngờ

+ Xu thế nhảy phát bóng, nhảy chuyền hai

+ Xu hướng tăng cường tấn công hàng sau

+ Xu hướng chuyên môn hóa cao từng vị trí của vân động viên

Bóng chuyền là môn thẻ thao tập thể đối kháng gián tiếp, tiếp xúc bóng trong thời gian ngắn, động tác tiếp xúc gọn chuẩn xác, phối hợp đồng đội, nhóm trong thời gian ngắn Chiến thuật tắn công trong bóng chuyền có nhiều loại như: Hệ thống tắn công giả đập sang chuyền, hệ thống chiến thuật tấn công 2 người, hệ thống chiến thuật tấn công 3 người và toàn đội Chiến thuật tấn công nhanh ở vị trí số 3 là sự phối hợp ăn ý nhịp nhàng giữa các cầu

thủ hàng trên và hàng dưới Vì thế đập bóng nhanh ở vị trí số 3 có ảnh hưởng lớn tới hoạt động tổng hợp của các mặt kỹ thuật, chiến thuật biến hóa, tâm lý

thi đấu vững vàng cùng với sự phối hợp ăn ý nhuần nhuyễn của các thành viên trong đội, khả năng linh hoạt, xử lý sáng tạo tính huống của VĐV Do vậy, đòi hỏi VĐV bóng chuyền không những phải có kỹ thuật, thể lực tốt mà còn phải có sự điêu luyện về chiến thuật và phẩm chất tâm lý vững vàng

Trong thi đấu bóng chuyền nếu hai đội có cùng trình độ kỹ thuật, trình độ thể

lực và tâm lý như nhau thì đội nào có trình độ chiến thuật tốt hơn thì đội đó sẽ

thắng Mà đập bóng nhanh ở vị trí số 3 có ảnh hưởng đặc biệt quan trọng tới ý

đồ chiến thuật, trong đó chiến thuật tấn công nhanh có vai trò cực kỳ quan trọng, nó được coi như một mũi khoan sắc bén khoan thủng hàng rào phòng thủ vững chắc của đối phương làm cho đối phương bất ngờ

Trong thực tế thi đấu bóng chuyền đập bóng mạnh có thể không mang lại hiệu quả cao vì đối phương tô chức hàng chắn rất kín Vì vậy, vẫn đề đặt ra

là phải thay đối các chiến thuật trong các tình huống nhanh, chớp nhoáng gây bất ngờ cho đối phương để giành chiến thắng Nhất là ngày nay tầm cao, sức

bật, trình độ VĐV phát triển thì xu thế tắn công nhanh càng thể hiện rõ tầm

quan trọng của nó trong thi đấu

Đập bóng nhanh thường được sử dụng ở vị trí số 3 Bởi vì ở vị trí này

rất thuận lợi trong tấn công: dùng người chuyền hai làm trung tâm để tổ chức tấn công và phối hợp chiến thuật, góc độ đánh bóng rộng có thế đánh bóng theo chiều hướng khác nhau

Đối với học sinh trung học phố thông nói chung và đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên nói riêng trình độ chuyên môn của VĐV chưa cao, khả năng linh hoạt của các VĐV chưa tốt, khi xử lý các

tình huống trong các hoàn cảnh thay đổi đột ngột và thời gian ít ỏi thì hiệu

quả chưa cao VĐV không thực hiện tốt kỹ thuật đập bóng nhanh nên hiệu

quả tấn công còn nhiều hạn chế, đặc biệt là ý đồ chiến thuật Do vậy nghiên

cứu một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho

nữ VĐV đội tuyển bóng chuyền trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên là cần

thiết Xuất phát từ thực tiễn đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Lựa

chọn bài tập bỗ trợ nâng cao hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đội tuyến bóng chuyền nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên”

* Muc dich nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu nhằm lựa chọn các bài tập bé tro chuyên môn sao

cho phù hợp với điều kiện, đối tượng, lứa tuổi để nâng cao hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đội tuyên bóng chuyển nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên

CHƯƠNG 1 TONG QUAN CAC VAN DE NGHIEN CUU

1.1 QUAN DIEM CUA DANG VA NHA NUOC VE CÔNG TÁC GIÁO

DUC THE CHAT TRUONG HOC

Nhà nước rất coi trọng công tác TDTT trong trường học nhằm phát

triển hoàn thiện thể chất cho tầng lớp thanh - thiếu niên, nhi đồng GDTC là

nội dung bắt buộc của học sinh - sinh viên được thực hiện trong hệ thống giáo dục quốc dân từ Mầm non đến Đại học Nhả nước khuyến khích và tạo điều

kiện cho học sinh được tập luyện TDTT phù hợp với đặc điểm từng lứa tuổi

và điều kiện cơ sở vật chất từng nơi

Chỉ thị 36CT - TƯ ngày 24/03/1994 của Ban Bí thư Trung ương Đảng giao trách nhiệm cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng cục TDTT thường xuyên

phối hợp chỉ đạo công tác GDTC, tạo những điều kiện cần thiết về cơ sở vật

chất, thực hiện chế độ GDTC bắt buộc ở tất cả các trường học, để việc tập

luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên để tuyến chọn được nhiều tài năng TDTT cho đội tuyến quốc gia

Trong chỉ thị 36CT - TƯ đã được Đại hội Đảng IX xác định phương

hướng và nhiệm vụ “Đẩy mạnh hoạt động TDTT, nâng cao thể trạng và tam

vóc người Việt Nam Phát triển phong trào TDTT quân chúng với mạng lưới

cơ sở rộng khắp, đào tạo, bôi dưỡng đội ngũ VĐV thể thao thành tích cao,

đưa thể thao Việt Nam lên trình độ chung trong khu vực Đông Nam Á và có vị

trí cao trong nhiều bộ môn Đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích nhân dân và

các tổ chức tham gia thiết thực, có hiệu quả các hoạt động văn hóa thể thao ”

[1]

GDTC trong Nhà trường phổ thông nhằm từng bước nâng cao trình độ thé chat va thể thao cho học sinh góp phần vào TDTT của đất nước Chỉ thị

I7CT - TƯ của Ban Bí thư TƯ Đảng về công tác TDTT và đặc biệt Nghị

quyết TƯ II về công tác giáo đục và đào tạo đã khẳng định rõ GDTC trong trường học là rất quan trọng

Công tác TDTT phải góp phần tích cực thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã

hội, quốc phòng - an ninh và mở rộng quan hệ đối ngoại của đất nước, trước

hết là góp phần nâng cao sức khỏe, rèn luyện ý chí, giáo dục đạo đức nhân cách và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, xây dựng khối đại

đoàn kết toàn dân, nâng cao lòng tự hào dân tộc và đây lùi tệ nạn xã hội ở địa

phương

1.2 CO SO LY LUAN VA CAC GIAI DOAN HUAN LUYEN KY

THUAT DAP BONG NHANH O VI TRi SO 3

1.2.1 Cơ sở lý luận

Ngày nay, bóng chuyền thế giới phát triển rất phong phú và đa dạng về

các lỗi đánh, sử dụng các kỹ thuật và vận dụng các chiến thuật rất khác nhau

dựa trên nền tảng các kỹ thuật đã đạt đến mức độ điêu luyện Việc huấn luyện

va dao tao VDV bóng chuyền là một công tác hết sức quan trọng, phức tạp ảnh hưởng rất lớn đến sự thành bại của mỗi VĐV cũng như cả đội bóng Trong công tác huấn luyện đòi hỏi các huấn luyện viên phải nắm bắt được các

đặc điểm về tâm - sinh lý lứa tuổi và trình độ chuyên môn của VĐV, từ đó

mới xây dựng, đề ra các phương pháp và nguyên tắc huấn luyện phủ hợp, có

hiệu quả

Trong quá trình huấn luyện, hoàn thiện các kỹ thuật động tác ở các môn

thể thao có vai trò rất quan trọng, đặc biệt là những môn thể thao không có

chu kì như các môn bóng Đặc điểm môn thê thao bóng chuyền là lấy chiến

thuật làm mục tiêu, kỹ thuật làm biện pháp, thể lực làm cơ sở Bởi vậy, huấn

luyện kỹ thuật đập bóng nhanh ở vị trí số 3 được tiến hành song song giữa

quá trình hoàn thiện kỹ thuật động tác, với phát triển các tố chất thể lực Quá

trình huấn luyện là quá trình tìm hiểu và đưa ra những bài tập có cấu trúc vận

động gần giống như cấu trúc kỹ thuật động tác, mục đích để bố trợ cho huấn luyện động tác hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động

Hầu hết các hoạt động trong bóng chuyền đều diễn ra trên cơ sở của cảm nhận thị giác Kỹ năng quan sát tình thế và sự thay đối vị trí trên sân của các VĐV, sự chuyển động của bóng cũng như khả năng phán đoán nhanh trong điều kiện phức tạp là một trong những tổ chất quan trọng nhất cia VDV

bóng chuyền Điều đó đòi hỏi VĐV phải có khả năng quan sát rộng và phán

đoán chính xác

Quá trình huấn luyện toàn diện về thể lực, tâm lý, kỹ - chiến thuật là

một công việc hết sức quan trọng Theo xu hướng bóng chuyền hiện đại ngày nay cả bóng chuyền nam và nữ tấn công đều chiếm ưu thế, chiều cao, sức mạnh và trình độ ngày càng hoàn thiện, ý chí thi đấu tốt hơn Xuất phát từ thực tiễn đó đòi hỏi phải có một chương trình, kế hoạch phù hợp với sự phát triển của bóng chuyền hiện đại

1.2.2 Các giai đoạn huấn luyện kỹ thuật đập bóng nhanh ở vị trí số 3

- Giai đoạn giảng dạy ban đâu

Giai đoạn này thường đặt nền móng cho kĩ thuật động tác, kĩ thuật đập

bóng nhanh ở vị trí số 3 là biến hóa, lấy cơ sở của đập bóng chính diện theo

phương lấy đà nên cần phải tiếp thu, nắm vững được kĩ thuật đập bóng chính

diện theo phương lấy đà rồi mới học kĩ thuật đập bóng nhanh ở vị trí số 3

Giai đoạn dạy học ban đầu là giai đoạn VĐV được học và hình thành những

kỹ năng ban đầu của kĩ thuật động tác Trong giai đoạn này, do mới hình thành được biểu tượng kĩ thuật động tác trên vỏ bán cầu đại não nên việc thực hiện kĩ thuật động tác vẫn chưa ổn định Vì thế, nhiệm vụ về phương pháp ở giai đoạn này là nắm vững các nguyên lý kĩ thuật, nhịp độ chung của động

tác, cần lưu ý loại bỏ những động tác thừa, không cần thiết.

Như vậy trong giai đoạn dạy học ban đầu, các động tác kĩ thuật được nam vững có thể chia nhỏ thành các động tác kĩ thuật đơn lẻ, sau đó học từng phần rồi kết hợp thành một động tác hoàn chỉnh Giai đoạn đầu, quá trình huấn luyện và giảng dạy này cần đặc biệt chú ý đến việc tiếp thu và lĩnh hội, năm chắc các nguyên lý, yếu lĩnh kĩ thuật động tác cơ bản

- Giai đoạn học sâu từng phần

Ở giai đoạn này đi sâu nghiên cứu hoàn thiện kĩ thuật đập bóng chính

diện theo phương lấy đà từ đó củng có kĩ thuật đập bóng nhanh ở vị trí số 3

Sử dụng một số bài tập bố trợ trong huấn luyện kĩ thuật cũng như phát triển

thé lực chuyên môn cho VĐV

Kiểm tra việc thực hiện kĩ thuật động tác trên cơ sở kết hợp với uốn

nan lai kĩ thuật, bổ sung những động tác kỹ thuật còn thiếu, xem xét về mức

độ thực hiện (độ chuẩn xác, các biên độ, nhịp điệu, nhịp độ động tác, sự phối hợp nhịp nhàng các bộ phận của cơ thể) cần loại những động tác không cần thiết, sửa chữa sai sót kĩ thuật

- Giai đoạn củng cố và hoàn thiện

Giai đoạn này củng cố các kỹ năng, hoàn thành các động tác kĩ thuật đã

được học Việc thực hiện kĩ thuật đó sao cho phù hợp với đặc điểm cá nhân

của từng VĐV, tăng cường số lượng các dạng đập bóng Biết áp dụng và đổi

từ dạng đập bóng này sang dạng đập bóng khác trên cơ sở nền tảng các kĩ

năng, kĩ xảo đã hình thành Sử dụng các kĩ thuật sao cho linh hoạt và trở nên

điêu luyện, đảm bảo thực hiện kĩ thuật động tác một cách tin tưởng, ôn định

trong khi có các trở ngại bên ngoài Bên cạnh đó, đồng thời rèn luyện một số

phẩm chất ý chí, tâm lý thi đấu vững vàng, hoàn thành tốt kĩ thuật động tác trong lúc mệt mỏi

1.3 CAC YEU TO ANH HUONG DEN HIEU QUA DAP BONG

NHANH

Đập bóng là kỹ thuật bật nhảy lên trên không dùng một tay đánh bóng sang sân đối phương với một uy lực nhất định Đập bóng là kỹ thuật khó trong các kỹ thuật của bóng chuyền bởi vì phải thực hiện động tác thật nhanh, thời gian ngắn dùng nhiều đến các tố chất như sức nhanh, sức mạnh sự khéo

léo trong điều kiện không có điểm tựa phải đạt được hiệu quả cao, có uy

lực lớn để phá vỡ hàng phòng thủ của đối phương Vì vậy, chúng tôi nhận thấy rằng đập bóng có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến nó

Qua trao đổi tọa đàm với các huấn luyện viên, chuyên gia về bóng chuyền và các chuyên gia về y học chúng tôi thấy các yêu tố ảnh hưởng đến hiệu quả đập bóng như sau:

- Trình độ chuẩn bị thể lực toàn diện của VĐV, đặc biệt là sức bật nâng trọng tâm cơ thể và khả năng khống chế bản thân trong trạng thái không có

điểm tỳ

- Kỹ thuật hoàn hảo, khả năng phối hợp vận động tốt, phán đoán nhanh, dừng nhanh, di động, cảm giác không gian, thực hiện động tác chính xác

- Sức mạnh của các nhóm cơ: Cơ chỉ dưới, cơ thân mình, cổ tay, VaI,

- Tâm lý thi đầu vững vàng và kinh nghiệm thi đấu cao

Trong các yếu tố trên thì bật nâng cao trọng tâm giữ vai trò then chốt trong việc giải quyết nhiệm vụ đập bóng Bật với cao giúp VĐV có độ dừng trên không lâu từ đó nâng cao khả năng quan sát định hướng, khống chế cơ thé tạo nên phạm vi khống chế bóng rộng, nên hạn chế mức thấp nhất sự ngăn cản của đối phương để giành hiệu quả trong thi đấu

Ngoài các yếu tố mà chúng tôi trao đôi, toa dam, qua tìm hiểu những tài liệu chuyên môn chúng tôi thấy còn một số yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả bài tập đó là:

- Yếu tổ vệ sinh dinh dưỡng

- Yếu tổ nghỉ ngơi hồi phục

- Yếu tô môi trường

Tóm lại, các yêu tô ảnh hưởng tới VĐV là rất lớn, nhưng tùy từng điều

kiện cụ thể, đối tượng, lứa tuổi, giới tính, trình độ tập luyện, điều kiện cơ sở

vật chất, trang thiết bị mà HLV phải tìm ra yếu tố ảnh hưởng có chỉ phối tới

hiệu quả bài tập cho phù hợp với đối tượng của mình

1.4 CƠ SỞ LÝ LUẬN KHOA HOC CUA CAC TO CHAT THE LUC

CHUYEN MON TRONG BONG CHUYEN

1.4.1 Cơ sở lý luận của tố chất sức nhanh

Sức nhanh là khả năng của con người thực hiện bài tập vận động trong thời gian ngắn nhất Thông thường những biểu hiện của sức nhanh tương đối

độc lập, đặc biệt là những chỉ số về thời gian, phản ứng vận động hầu như không liên quan với tốc độ động tác Đây là hình thức thể hiện năng lực tốc

độ khác nhau

Theo quan điểm sinh hóa: Sức nhanh phụ thuộc vào hàm lướng ATP trong cơ và tốc độ phân giải ATP dưới ánh hưởng của xung động vì các bài tập diễn ra trong thời gian ngắn nên quá trình tổng hợp ATP hầu như được thực hiện theo cơ chế yếm khí

Nhanh là hạt nhân của biến hóa Muốn giành quyền chủ động phải biến

hóa tấn công như tấn công nhanh (ở vị trí số 3 ) điều chỉnh nhanh, phối hợp nhanh phòng thủ linh hoạt biến hóa nhanh kịp thời gây bất ngờ giành được điểm thắng trận

Phản ứng nhanh của cá nhân gồm trạng thái sẵn sàng nhanh nhạy về

tâm lý của VĐV bước vào thi đấu, phán đoán nhanh, di chuyển nhanh, chiếm

vị trí nhanh, quyết định nhanh, động tác cuối cùng nhanh, ứng phó nhanh kịp thời hợp lý hiệu quả

10

Phối hợp nhanh nhuần nhuyễn ăn ý giữa các nhóm hàng trước với hàng sau, giữa công và thủ, tấn công và phản công giữa các khâu chuyền tiếp về vận động cũng như tâm lý có “ký hiệu” liên hệ nhanh của cầu thủ - HLV, trong ngoài sân vận dụng kỹ - chiến thuật sao cho hợp lý Hiểu ý nhanh của đồng đội, tâm lý đặc điểm kỹ - chiến thuật phong cách lối chơi, khả năng hoạt động tại các vị trí, thuận tay và trái tay trong các tình huống khác nhau để kip thoi b6 sung cho nhau khắc phục chỗ yếu, phát huy chỗ mạnh một cách

chủ động đề hoàn thành chiến thuật hiệu quả

1.4.2 Cơ sở lý luận của tố chất sức mạnh

Sức mạnh là khả năng sinh lực trong các động tác nhanh, lực tối đa mà con người có thể sinh ra được một mặt phụ thuộc vào đặc tính sinh cơ của động tác Mặt khác phụ thuộc vào mức độ hoạt động của từng nhóm cơ riêng

biệt và sự phối hợp giữa chúng

Sức mạnh là tố chất cơ bản của phát triển toàn diện Muốn nhanh không thé thiếu tố chất sức mạnh của đùi, cang chan, cổ chân, bàn chân, hông, thắt lưng, mông, bụng, lưng, sức mạnh chỉ trên cùng với sức mạnh di chuyên, bật nhảy, lao ngã, đập bóng

1.5 ĐẶC ĐIỂM TÂM - SINH LÝ CỦA LỨA TUỔI HỌC SINH THPT 1.5.1 Đặc điểm tâm lý

Mặc dù là học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường nhưng các em luôn thích chứng tỏ bản thân mình là người lớn, muốn để mọi người tôn trọng

mình, có nhiều hoải bão, có trình độ hiểu biết nhất định, có khả năng phân

tích tổng hợp, muốn hiểu biết nhưng thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống và nhiều nhược điểm

Đây là lứa tuổi của sự lãng mạn, độc đáo và mong cho cuộc sống tốt

đẹp hơn Đó là tuổi của nhu cầu sáng tạo, nảy nở những tình cảm mới Độ

tuổi này chủ yếu là hình thành thế giới quan, tự ý thức hình thành tính cách và

11

hướng về tương lai Thế giới quan không phải là niềm tin lạnh nhạt mà là sự

say mê, ước vọng nhiệt tình Các em có thái độ tự giác, tích cực trong học tập, xuất phát từ động cơ học tập đúng đắn và hướng tới việc lựa chọn nghề nghiệp sau này

Ở các em nữ tuy quá trình hưng phấn cao hơn ức chế nhưng các em tham gia tập luyện và thi đấu vẫn còn sự ngần ngại chưa phát huy hết khả

năng như ở các em nam cùng tuổi, tính tự trọng của các em rất cao Vì vậy,

phải động viên, khuyến khích các em tham gia tập luyện và thi đấu một cách tích cực, nhiệt tình, sử dụng các phương pháp giảng dạy và huấn luyện hết sức khoa học, khéo léo và tế nhị Tránh tình trạng làm cho lòng tự trọng của các

em bị tổng thương, như vậy mới đạt được hiệu quá cao của các bài tập

1.5.2 Đặc điểm sinh lý

* Hệ thân kinh

Hệ thần kinh phát triển tạo thuận lợi cho việc nhanh chóng hình thành

các phán xạ có điều kiện, thuận lợi để các em nhanh chóng tiếp thu và hoàn

thiện động tác Do sự hoạt động của các tuyến nội tiết, tuyến sinh dục, tuyến

yên làm cho sự hưng phấn, ức chế không cân bằng ảnh hưởng đến hoạt

động TDTT Tuy nhiên có một số bài tập đơn điệu, không hấp dẫn học sinh

làm học sinh chóng mệt mỏi nên cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện như trò chơi, thi đấu, hoàn thành tốt các bài tập đã lựa chọn

*Hệ xương

Lửa tuổi này các xương nhỏ như xương cổ tay, bàn tay hầu như đã hoàn thiện nên các em có thể tập luyện một số động tác treo, chống, mang vác nặng mà không làm tốn hại hoặc không tạo ra sự phát triển lệch lạc của cơ

thé Cột sống đã ổn định hình dáng nhưng vẫn chưa hoàn thiện, vẫn có thé bi

cong vẹo nên việc tiếp thu, bồi đưỡng tư thế chính xác thông qua hệ thống bài

tập như đi, chạy, nhảy, thể dục nhịp điệu

* Hệ cơ

12

Các bắp cơ phát triển tương đối nhanh, các cơ nhỏ phát triển chậm hơn các cơ duỗi Đây là thời kỳ cơ bắp phát triển nhanh nhất nên cần tập những bài phát triển sức mạnh để góp phần thúc đây phát triển các cơ Vì vậy người HLV phải chú ý đến các bài tập, trong tập luyện phải đảm bảo nguyên tắc vừa sức và sự phát triển cân đối của các cơ

* Hệ tuần hoàn

Ở lứa tuối này hệ tuần hoàn đang phát triển và đi đến hoàn thiện, buồng

tim, hệ thống mạch phát triển tương đối hoàn chỉnh, phản ứng của hệ tuần

hoàn trong vận động tương đối rõ ràng, sau vận động mạch đập và huyết áp

phục hồi nhanh chóng nên có thê tập những bài tập dai sức, có khối lượng,

cường độ tương đối lớn, khi đó HLV phải thận trọng và thường xuyên kiếm tra, theo dõi tình trạng sức khỏe của học sinh

* Hệ hô hấp

Phát triển tương đối hoàn thiện, diện tích tiếp xúc của phổi gần bằng

tuổi trưởng thành, dung lượng phối tăng lên nhanh chóng, tần số hô hấp gần như người lớn Nhưng các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là co giãn cơ hoành, trong tập luyện cần thở sâu và tập trung chú ý

Như vậy, từ đặc điểm tâm - sinh lý trên tôi đưa ra phương pháp và khối lượng bài tập một cách hợp lý với lứa tuổi này để cơ thê các em phát triển và dần đi đến hoàn thiện về các cơ quan, hệ thống trong cơ thể Việc sử dụng các

bài tập bổ trợ là rất quan trọng, cần vận dụng các bài tập với công suất lớn

trong thời gian ngắn, những bài tập với tín hiệu đột ngột, bài tập phát triển khéo léo, mềm dẻo kết hợp với bài tập phát triển tần số và sức mạnh tốc độ để nâng cao hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho nữ đội tuyển bóng chuyền Qua phân tích tài liệu chuyên môn và khảo sát thực tiễn thì ở thời điểm lứa

tuổi này các bài tập bổ trợ là hợp lý và có hiệu quá cao.

13

CHƯƠNG 2

NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

- Nhiệm vu 1: Đánh giá thực trạng công tác GDTC và việc sử dụng bai tập bố trợ nhằm nâng cao hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 của đội tuyên bóng chuyền nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên

- Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá bài tập bố trợ nâng cao hiệu quá đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đội tuyên bóng chuyền nữ trường

THPT Văn Lâm - Hưng Yên

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu chúng tôi sử đụng các phương pháp nghiên cứu sau:

2.2.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu

Phương pháp này sử dụng để nghiên cứu phân tích và tổng hợp các tài liệu có liên quan đến đề tài, các tài liệu được tông hợp từ sách chuyên môn về

lý luận, sinh lý, huấn luyện thể thao, các tài liệu chuyên môn về bóng chuyền,

tổ chức công tác khoa học và tạo cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu giải quyết

các nhiệm vụ của đề tài một cách thuận lợi và chính xác

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Phương pháp này sử dụng để tham khảo ý kiến, kinh nghiệm của các huấn luyện viên, thầy, cô giáo góp phần tìm ra được các test đánh giá và lựa chọn các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 với những nội dung cơ bản sau:

+ Những bài tập hợp lý nhất trong công tác huấn luyện đập bóng nhanh

+ Số buổi tập trong một tuần huấn luyện

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp này sử dụng để quan sát theo dõi việc tập luyện nội dung đập bóng nhanh ở vị trí số 3 của đội bóng chuyền nữ Trường THPT Văn Lâm

- Hưng Yên Từ đó đánh giá thực trạng việc sử đụng các bài tập bổ trợ chuyên môn và rút ra được các kết luận chính xác

2.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp này để lựa chọn và ứng đụng các bài tập bố trợ chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đối tượng được nghiên cứu Đề tài tiến hành thực nghiệm với 18 học sinh nữ đội tuyển bóng

chuyền chia làm 2 nhóm, nhóm A: Nhóm thực nghiệm, nhóm B: Nhóm đối

chứng

2.2.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Phương pháp này dùng để kiểm tra đánh giá hiệu quả đập bóng ở vị trí

số 3 của đội tuyến bóng chuyền nữ trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên trước thực nghiệm và sau thực nghiệm, từ đó có cơ sở xác định hiệu quả các bài tập

đã được lựa chọn trong quá trình thực nghiệm

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê

Các thuật toán thống kê sử dụng nhằm xử lý các số liệu thu được sau

khi thực nghiệm để rút ra kết luận có sức thuyết phục và độ chính xác cao

hơn

Các công thức toán thống kê được sử đụng trong để tài này là:

Xị TA, TA + ĐẤU ux,

- Công thức tính giá trị trung bình: X =“L “2 "3 "a =

15

Trong đó: X : Giá trị trung bình

3 : Là dấu hiệu tổng

X, : giá trị từng cá thể

n :86 lượng đối tượng

- Công thức tính phương sai: (Khi n < 30)

2.3 TÔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.3.1 Thời gian nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu từ tháng 11/2011 đến tháng 4/2012 và được

chia làm 3 giai đoạn:

1 |- Đọc và phân tích tài Từ - Đê cương nghiên cứu

- Lựa chọn và tên đề đến tháng

- Thu thập tài liệu có - Thông tin SỐ liệu là đội

liên quan, viết tổng Từ tuyển bóng chuyền nữ quan về đề tài tháng 12/2011 | trường THPT Văn Lâm

- Hoàn thành tổng quan đến - Hưng Yên

đề tài tháng 3/2012 - Tổng quan đề tài đang

- Điều tra công tác huấn nghiên cứu

luyện, hiệu quả đập

bóng nhanh ở vị trí số 3

của đội tuyển bóng

chuyền nữ Trường

THPT Văn Lâm - Hưng

- Lựa chọn hệ thống bài - Kết quả nội dung các

- Ung dung va danh gia

bai tap

- Xử lý số liệu, hoàn Từ - Khóa luận tốt nghiệp

thiện khoá luận, chuẩn tháng 3/2012

bị bảo vệ khoá luận đến

tháng 4/2012

-Trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên

-Trường ĐHSP Hà Nội 2

2.3.3 Đối tượng nghiên cứu

Bài tập bổ trợ nhằm nâng cao hiệu quả đập bóng nhanh ở vị trí số 3 cho đội tuyển bóng chuyền nữ Trường THPT Văn Lâm - Hưng Yên