Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà cho đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu Hưng Yên

Kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà là một kỹ thuật cơ bản, là tiền đề để thực hiện các kỹ thuật đập bóng biến dạng vận dụng trong chiến thuật thi đấu như: đập bóng xoay thân

KHOA GIÁO DỤC THẺ CHẤT

TAI DUNG LUQNG

UNG DUNG BAI TAP NANG CAO

HIEU QUA KY THUAT DAP BONG CHINH DIEN THEO PHUONG LAY DA CHO DOI TUYEN BONG CHUYEN NAM TRUONG

THPT KHOAI CHAU HUNG YEN

KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC

LỜI CAM ĐOAN

Tên tôi là: Túi Dung Lượng

Sinh viên lớp K34 GDTC trường ĐHSP Hà Nội 2

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong đề tài là trung thực và chưa từng được công bố trong bat kỳ công trình nào

Hà Nội ngày tháng năm 2012

Tác giả khóa luận

Tải Dung Lượng

HLV : Huấn luyện viên

DANH MUC BANG BIEU VA BIEU DO

Bảng 3.1 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ công tác GDTC 21 Bảng 3.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Khoái Châu 21 Bảng 3.3 Hiệu quả đập bóng chính diện theo phương lấy đà của đội tuyến

bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu so với các trường THPT

Bảng 3.4 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các bài tập nhằm nâng cao kỹ thuật

đập bóng chính điện theo phương lẫy đà cho VĐV bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu (n = 1) ¿5+ cS+cS<csssersereeeerree 26 Bang 3.5 Kết quả phỏng vấn mức độ ưu tiên lựa chọn test đánh giá

hiệu quả kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà cho đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu (n=10) 29 Bảng 3.6 Tiền trình thưc nghiêm 22-©22+2EccEEeEEEcEEerrkerrkerrrerek 30 Bảng 3.7: Barem chấm điểm kỹ thuật đập bóng -¿ccsc+: 32 Bảng 3.8: Kết quả kiểm tra cua hai nhom trước thực nghiệm (nạ = ng = 9) 33

Bảng 3.9: Kết quả kiểm tra của hai nhóm sau thực nghiệm (nA=nB=9) 36

Biéu dé 3.1 Hiệu quả kĩ thuật đập bóng chính diện của đội bóng chuyền nam

trường THPT Khoái Châu tại giải bóng chuyền giao lưu 201 1 23 Hình 3.1 Test đánh giá hiệu quả kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương

lẫy đà vị trí số 4 vào Ô SỐ 5 - 22c ccccckccEEcEkerrkrrrkerrkerree 31

MUC LUC

ĐẶT VẤN Đ 5c 2k2 2n HH 22 ke I CHƯƠNG 1 TÔNG QUAN CÁC VẤN ĐÈ NGHIÊN CỨU 05 1.1 Đặc điểm tâm sinh lí lửa tuổi học sinh THPT- - 2-5 + 05 1.1.1 Đặc điểm tâm lý -2-22< 22c EEE2EE SE HH ng re 05 1.1.2 Đặc điểm sinh lý - 2-2 ©s2 x2 E2EEE2711271127111711211211 1xx re 06 1.2 Đặc điểm về kỹ thuật môn bóng chuyền . -2¿ ¿©5552 09

1.2.1 Đặc điểm kỹ thuật tấn công trong bóng chuyển . - 10 1.2.2 Đặc điểm kỹ thuật phòng thu trong bong chuyén .10 1.2.3 Đặc điểm kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà 10 1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả đập bóng chính diện theo phương lấy

ID 13

1.3.1 Yếu tố kỹ thuật . 2-22 x2 ES2EE12112711121121112711111211211 1xx re 13

1.3.2 Yếu tố chiến thuật . -cccccc¿2ccvtxvrrrrrrtrtrttrrrrrrrtrrrrrrrrrrrrriie 14 1.3.3 Yếu tố thể lực -+22++vv+xtrttEEEkrrrrttErrrriiiirrrrriie 14

1.3.4 Yếu tố tâm lÝ - s22 E221E27112711211121111111211 111111 crex 15 CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỎ CHỨC NGHIÊN

000 .,ÔỎ 16 2.1 Nhiệm vụ nghiÊn CỨU 5 5 x33 S3 EExE*kE*kSEkkskrskrserkererree 16

2.2 Phương pháp nghiên CỨU 5 - 55+ SE +tE*EskekEekekrkreekrerree 16 2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu - ¿+ 16 2.2.2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm 2-©25¿©2Sc S2 ecccxecrrverrrvee 16 2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 5 s5 + x++£sxx+vEeeveesexseeeee 17 2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 2- 2 e+++Ex+Exe+rxerrserrs 17 2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm -5- + 5+5 <+s+e<+x+x 17 2.2.6 Phương pháp toán học thống kê

2.3 Tổ chức nghiên cứu . -2-©22+£+2EE+EEE+EEEEEEESEEESEEESEEEEkrrrkerrkerrk 2.3.1 Thod gian nghién 0u 18

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu :- 2s ©2<22 2211221121121 Execrkcrek 19 2.3.3 Đối tượng nghiên CỨu -2¿©+e+2EE+EEEEEEEEE1E221E271E271E211e21xeExcrek 19 CHUONG 3 KÉT QUÁ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 20

3.1 Đánh giá thực trạng phong trào TDTT trường THPT Khoái Châu và hiệu quả đập bóng chính diện theo phương lấy đà của đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu

3.1.1 Đánh giá thực trạng phong trào TDTTT trường THPT Khoái Châu 2l 3.1.2 Đánh giá thực trạng hiệu quả đập bóng chính diện theo phương lấy đà

của đội tuyên bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu - 22 3.2 Lua chon va ung dung bai tập nhằm nâng cao hiêu qua đâp bong chính diên theo phương lây đa cho đôi tuyên bóng chuyền nam trường THPT Khoái

3.2.1 Lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả đập bóng chính diện theo phương lấy đà cho đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu 24 3.2.2 Lựa chọn test để đánh giá hiệu quả đập bóng chính diện theo phương lấy đà cho VĐV bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu 26

3.2.3.Ung dụng và đánh giá hiệu quả bài tập đã lựa chọn trong huấn luyện đôi

tuyên bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu . - 28

KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ .-22- S22 22x SEEEEEEEEEEeerkrrrkerrkerek 37

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 2 ©5c5c225xccscc+z 39 PHỤ LỤC

I ĐẶT VẤN ĐÈ

Đất nước ta đang trong tiến trình đi lên chủ nghĩa xã hội, cùng với sự

phát triển không ngừng về kinh tế, chính trị, xã hội thì sự phát triển của nền

TDTT cũng có những bước tiến đáng ghi nhận TDTT đã tự tạo cho mình một chỗ đứng vững chắc trong khu vực và ngày càng vươn xa hơn với tầm châu

lục và thế giới

TDTT là hoạt động không thể thiếu trong đời sống văn hóa xã hội đồng thời là một phương tiện cơ bản phát triển thể chất, nâng cao sức khỏe, thành tích thế thao góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần, mở rộng mối quan hệ quốc tế, tình hữu nghị giữa các quốc gia trên thế giới

Trong công cuộc đối mới, để xây đựng đất nước ngày càng vững mạnh, ngành TDTT cũng như các ngành khoa học khác đã có sự đóng góp to lớn cho

sự phát triển chung của nước nhà

Nhin lại lịch sử nước nhà từ buổi khai sinh tới nay, TDTT đã trải qua bao bước thăng trầm và từ đây thể thao Việt Nam đã xác định được những bước đi đúng và vai trò của nó trong thời kì đối mới Dù muộn màng so với bạn bè năm châu do nhiều nguyên nhân: Chiến tranh liên miên, nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu Song nhiều thế hệ đàn anh trước đây và thế hệ trẻ bây giờ cũng đã góp sức làm rạng danh cho đất nước, làm rạng danh cho nền thê thao nước nhà đù là ít oi nhưng cũng đủ khẳng định nền TDTT của chúng ta đang có nhiều bước đi lên Để hoàn thành sứ mệnh của mình, toàn ngành TDTT đã không ngừng phấn đấu về mọi mặt: Từ xây dựng cơ sở vật chất đến nâng cao thành tích ở các môn thê thao như: Điền kinh, bóng đá, bóng bàn, cầu lông, cờ vua, võ thuật và đặc biệt là môn bóng chuyền

Trong các môn thể thao, bóng chuyền ra đời muộn hơn cả nhưng nó đã

thu hút được sự quan tâm của nhiều giới và nhiều lứa tuối Môn bóng chuyền

xuất hiện lần đầu tiên ở Mĩ vào năm 1895 do một giáo viên thể dục ở thành

-8-

phố Geliok — Mastrusets có tên là Wiliam Morgan nghi ra, lúc đầu đây chỉ là một trò chơi đơn giản, sau đó nó phát triển rất nhanh không chỉ ở Châu Âu mà còn phát triển sang Châu Mĩ và Châu Á

Ở Việt Nam, bóng chuyền xuất hiện vào năm 1922, du nhập bằng con

đường quân đội Mới đầu môn bóng chuyền không phát triển rộng khắp đo

chiến tranh liên tục, sự đầu tư cơ sở vật chất cũng như đội ngũ VĐV hạn chế

Sau này khi nhà nước thống nhất, môn bóng chuyền được phát triển rộng khắp Những năm gần đây, môn bóng chuyền không ngừng phát triển và được coi là môn thể thao mũi nhọn

Bóng chuyền cũng như các môn thể thao khác, khi tập luyện nó có tác dụng củng cô và nâng cao sức khỏe, giáo dục cho con người những phẩm chất quý giá như: Tính tập thé, tinh thần đoàn kết, lòng dũng cảm, ý chí vững vàng trong cuộc sống và sự nghiệp Bóng chuyền là môn thể thao có tính hấp dẫn cao, đễ tập luyện, thích hợp với mọi lứa tuôi, giới tính Ngoài ra, bóng chuyền còn được coi như một phương tiện hồi phục sức khỏe sau ngày làm việc mệt

nhọc

Phong trào tập luyện TDTT nói chung và phong trào tập luyện môn bóng chuyền nói riêng ở nước ta đang phát triển mạnh mẽ Nhu cầu tập luyện, thi đấu bóng chuyển ngày càng cao bởi vậy vấn đề xây dựng một hệ thống giáng dạy, huấn luyện nhằm đào tạo đội ngũ giáo viên, VĐV là vấn đề được coi trong

Hưng Yên là tỉnh có phong trào TDTT phát triển mạnh, tỉnh luôn là

đơn vị có thứ hạng cao tại Đại hội TDTT toàn quốc Với sự chú trọng đầu tư

vào một số môn thể thao trọng điểm tỉnh đã góp một số VĐV không nhỏ vào đội tuyển quốc gia ở những môn thể thao như: Bóng bàn, cầu lông, bóng đá

và đặc biệt bóng chuyền cũng được coi là môn thể thao mũi nhọn của tỉnh

Trường THPT Khoái Châu là trương năm trong địa phân cua tỉnh Hưng

Yên mặc đù không phải là trường chuyên TDTT, song môn bóng chuyền vẫn được đưa vào giảng dạy cho các lớp chuyên Thể dục — Sinh Trong quá trình giáng dạy, nhà trường đã thành lập một số đội tuyến tham gia vào các kì Đại

hội TDTT và đã đạt được nhiều thành tích đáng kế

Đặc thù của môn bóng chuyền là môn thể thao mang tính đối kháng

cao, tính chất diễn biến của trận đấu đa dạng do đó VĐV bóng chuyền cần có

trình độ kĩ thuật thi đấu một cách điêu luyện và sử đụng một cách hiệu quả trong quá trình thi đấu Kĩ thuật bóng chuyền được chia thành 2 loại: Kĩ thuật tan công và kĩ thuật phòng thủ

+ Kĩ thuật tấn công bao gồm: Phát bóng, chuyền bóng, đập bóng

+ Kĩ thuật phòng thủ bao gồm: Chan bóng, yếm hộ, đỡ phát bóng, đỡ đập bóng

Đập bóng là kĩ thuật tấn công chủ yếu trong thi đấu, là yếu tố quyết

định đến thành tích thi đấu, là công cụ ghi điểm hiệu quá nhất Có 2 dạng kĩ

thuật cơ bản: Đập bóng chính diện theo phương lấy đà và đập bóng nghiêng

mình

Kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà là một kỹ thuật cơ bản, là tiền đề để thực hiện các kỹ thuật đập bóng biến dạng vận dụng trong

chiến thuật thi đấu như: đập bóng xoay thân, đập bóng nhanh, đập bóng kết

hợp với động tac gia do vay, vai tro cua nó là vô cùng quan trọng Tuy nhiên, trong quá trình tập luyện kỹ thuật này vẫn chưa được các VĐV chú trọng tập luyện đúng mức Vì vậy, các VĐV chỉ thi đấu có hiệu quả đến một

mức độ nào đó rồi bị đừng lại do kỹ thuật cơ bản chưa được hoàn thiện Điều

này ảnh hưởng rất lớn đến thành tích thi đấu của các đội bóng nói chung cũng như của đội bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu

Vì vậy, việc nghiên cứu tìm ra các bài tập để nâng cao kỹ thuật đập bóng chính điện theo phương lấy đà cho VĐV đội bóng chuyền nam trường

-10-

THPT Khoái Châu là vấn đề quan trọng và hết sức cần thiết Trên cơ sở phân tích ý nghĩa và tam quan trọng của vấn đề trên của chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà cho đội tuyến bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu - Hưng Vên”

* Mục đích nghiên cứu:

Ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kĩ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà cho đội tuyến bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu - Hưng Yên, góp phần định hướng cho công tác giảng dạy và huấn luyện kĩ thuật bóng chuyền nói chung cũng như kĩ thuật đập bóng chính diện nói riêng trong quá trình tập luyện và thi đấu cho đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu — Hưng Yên

CHUONG 1

TONG QUAN CAC VAN DE NGHIEN CUU 1.1 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuôi THPT

1.1.1 Đặc điểm tâm lý

Ở lứa tuổi này các em có bước nháy vọt về thê chất và tinh thần Điều

đó được biểu hiện là đã có những bước phát triển qua tuổi ấu thơ sang tuôi

trưởng thành Các phẩm chất mới về ý chí, đời sống tâm lý còn mâu thuẫn, có

phần thay đổi đột biến

Các em đã hình thanh nhưng phầm chât mơi về tri tụê , tình cảm, đao đực, phong cach va thai đô về cô ng viêc đươc giao Sư phat triền cua cac em trong giai đoan nay tương đô ¡ phưc tap, tâm li cua các em có những biến đôi

mâu thuần nhau, xuât hiên nhiều đôt biên Biều hiên cơ ban nhât cua đô tuô i

này là độ tuổi day thì , các chức năng sinh lý mơi hoan toan xuât hiên , tuyên sinh duc hoat đông, biều hiên ra bên ngoai ban ø các dấu hiệu như giọng nói , tính cach Su phat trién nay làm ảnh lại hưởng phần nào đến tình cảm sâu sắc,

dé bi kich đông hoc tâp hăng say nhưng đề chan nan khi không hoan thanh

nhiêm vu

Su phat trién thân thê cua các em ảnh hương phần nào đên tỉnh cam sâu sắc, đề bi kich đông hoc tâp hăng say Những biến đổi đôt ngôt về chiều cao, cân năng, hê xương, hệ thần kinh, hệ tuần hoàn đần toi su mat cân bằng cua các bô phân chức năng cơ thề làm cho các em trong quá trình tập luyện sẽ bị mét moi chan nan thần kinh không ôn đinh, đề xuc đông, dé bi kich đông lam cho cac phan xa giữa hưng phân va we chê không ôn đinh đân đên mât tư chu vơi ban thân

Cùng với sự phát triển sức nhanh, sưc manh trong cơ bấp khiên cho qua

trình hoạt động có nhiều động tác thừa, sai lêch về biên đô, kỹ thuật động tác,

nhưng đo chỉ la kho khăn tam thoi cua su phat triển Trong công viêc, các em

-12-

rât thích được giao các công việc cụ thê, thích được khen ngợi, biêu dương va

có xu hướng bắt chước, học tập người lớn

Như vậy, lứa tuổi này là lứa tuôi rất nhạy cảm có sự phát triển mạnh

mẽ, linh hoạt các đặc tính nhân cách sống, trong hành vi có nhiều phức tạp mâu thuẫn Vì vậy, trong công tác giáo đục thể chất cần phải thường xuyên quan sát và giáo dục cho phù hợp cơ sở phát huy tính tích cực, tính sáng tạo biết điều chỉnh và tổ chức hoạt động cho các em

1.1.2 Đặc điểm sinh lý

Hiểu được đặc điểm sinh lí ở lứa tuổi này là tiền đề vô cùng quan trọng

để sử dụng các bài tập trong quá trình giảng dạy và huấn luyện Từ đó có thé lựa chọn ứng dụng và xây dựng được những bài tập phù hợp đem lại hiệu quả

cao Ở lứa tuổi học sinh THPT, co thê đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, các

bộ phận của cơ thể vẫn tiếp tục lớn lên nhưng chậm dần Biểu hiện sinh lí đặc trưng là các cơ quan cơ thể cũng như các chức năng sinh lí phát triển một cách mạnh mẽ Có ý nghĩa nhất với công tác giáo dục và huấn luyện là sự phát triển mạnh mẽ của các hệ cơ quan:

- Hệ vận động

+ Hệ xương: Đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ chiều đài và sự

thay đối thành phần của hệ xương, tăng độ bền cứng, cơ quan tạo máu của

xương Hệ thống sau các khớp đang đòi hỏi điều kiện tốt đề phát triển và hoàn

thiện Do vậy, giáo dục thể chất cần tác dụng đến sự phát triển của hệ Xương

nhưng phải chú ý đến tư thế, sự cân đối trong hoạt động tránh sự phát triển sai

lệch của hệ xương và kìm hãm sự phát triển về chiều dài

+ Hệ cơ: Phát triển chậm so với sự phát triển của hệ xương bắp thịt còn

mảnh chủ yếu phát triển về chiều dài, tiết điện cơ phát triển chậm, các cơ lớn

phát triển mạnh hơn, cơ nhỏ phát triển chậm Do sự phát triển không đồng đều, thiếu cân đối nên các em không phát huy được sức mạnh và chóng mệt

mỏi Vì vậy trong giáo duc thé chất cần chú ý đến phát triển cơ bắp, phát triển

toàn diện

- Hệ thần kinh

Não bộ đang trong thời kỳ hoàn chỉnh, hoạt động của hệ thần kinh chưa

ôn định, hưng phấn chiếm ưu thế Vì vậy, trong tập luyện các em dễ tập trung

tư tưởng Tuy nhiên, nếu bắt các em tập luyện trong thời gian dài, bài tập đặc

thù của các bài tập khác nhau, nội dung nghẻo nàn, hình thức hoạt động đơn

điệu không hắp dẫn thì thần kinh dễ mệt mỏi và phân tán sự chú ý

Đặc điểm của lứa tuổi học sinh trung học phô thông này thần kinh rất

linh hoạt, các em dễ tiếp thu các động tác mới,vai trò hệ thống tín hiệu thứ 2

trong quá trình phản xạ có điều kiện phát triển nhưng tế bào thần kinh yếu điều đó đặt ra trong quá trình giảng dạy và huấn luyện nội dung phải phong phú, phương pháp giảng dạy và tổ chức giờ học phải linh hoạt, không cứng nhắc đơn điệu, giảng giải và làm mẫu có trọng tâm đúng lúc, đúng chỗ

- Hệ tuần hoàn

Hệ tuần hoàn đang phát triển và hoàn thiện, các kích thước tuyệt đối

cũng như tương đối của tim tăng dần theo lứa tuổi, buồng tim phát triển gần mức hoàn chỉnh Tỷ lệ giữa khối cơ tim và cơ cấu mạch máu đạt mức tiêu chuẩn, tần số co bóp của tim giảm dần theo lứa tuổi, huyết áp tăng dần theo lứa tuổi và gần đạt tới mức người lớn, huyết áp tối đa khoảng 100 -

110mmHg, huyết áp tối thiểu khoảng 80 -90mg

Ở lứa tuổi này về cấu trúc và chức năng hệ thống tim mạch đang trong giai đoạn hoàn thiện do ảnh hưởng của quá trình phát triển sinh học tự nhiên

và sự tác động của tập luyện đã tạo nên những biến đổi thích ứng Tần số yên tĩnh giảm, buồng tim rộng, thành tim dày lên và lực co bóp cơ tim tăng là cơ

sở tăng lưu lượng, phút lưu lượng tâm thu, huyết áp tối đa trong vận động Trong quá trình tập luyện, HLV cần chú ý thận trọng và thường xuyên kiểm

hô hấp, tỷ lệ thở ra — hít vào, thay đôi độ sâu và tần số hô hấp

Hệ hô hấp có những biến đối tương đồng: Hệ thống cơ hô hấp và thé

tích lồng ngực phát triển ngày càng hoàn thiện dẫn đến biến đổi các chỉ số chức năng theo hướng, tần số hô hấp giảm, thông khí phổi dung tích sống, kha nang hap thu oxi ting, nhưng chưa 6n định ở cuối giai đoạn dậy thi

Tần số hô hấp giảm dần theo lứa tuổi, như tuổi trưởng thành giảm

xuống 12 -18 lần/phút độ sâu hô hấp ( khí lưu thông) ting dan theo lứa tuổi dung tích sống của trẻ em nhỏ hơn người lớn

Tuy nhiên, các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là co giãn cơ hoành Do vậy, trong tập luyện cần tập thơ sâu và tập trung chú ý thở bằng ngực

- Trao đối chất và năng lượng

Đặc điểm chính của lứa tuổi thanh thiếu niên là quá trình đồng hóa chiếm ưu thế so với quá trình di hóa do nhu cầu phát triển và hoàn thiện cơ thể Một phần lớn năng lượng ở lứa tuổi này được sử dụng nhằm thỏa mãn nhu cầu phát triển và hoàn thiện cơ thể Cơ thể các em phát triển mạnh, nhu

cầu chất đạm lớn

Với cơ thể trẻ em, đường không chỉ là nguồn cung cấp năng lượng mà còn đám nhiệm chức năng cấu tạo, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên mang té bao va mé liên kết Nhu cầu về dinh dưỡng hàng ngày giảm dần theo

lứa tuổi

Sự điều hòa trao đối đường ở cơ thể trẻ em kém hoàn thiện hơn so với

người lớn, huy động nguồn dự trữ chậm hơn và duy trì không được lâu cường

độ trao đối cao trong hoạt động, nên hàm lượng đường huyết của trẻ em giảm nhanh hơn so với người lớn trong các hoạt động TDTT và thi đấu

Nước và các chất có ý nghĩa quan trọng đối với cơ thể trẻ em, nớc chiếm gần 80% trọng lượng cơ thể trẻ em và giảm xuống dần đến 68- 72% khí đến tuổi trưởng thành Nhu cầu về các chất khoáng ( canxi và phốt pho) tăng cao trong các thời kỳ tăng trởng mạnh của cơ thể

Sự tiêu hao năng lượng trong hoạt động thể lực cũng phụ thuộc vào lứa tuổi Trong cùng một hoạt động trẻ em tiêu hao năng lượng nhiều hơn người

lớn

1.2 Đặc điểm về kỹ thuật của môn bóng chuyền

Trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định, kỹ thuật là phương tiện hàng đầu

để tiến hành giải quyết các nhiệm vụ của thi đấu mà nhiệm vụ cụ thể là các

hành động chiến thuật trong những tình huống diễn biến trên sân mà luật cho phép Bóng chuyền là môn thể thao mang tính đối kháng cao do đó VĐV bóng chuyền cần nắm vững các kỹ thuật thi đầu cá nhân một cách điêu luyện

và sử dụng chúng có hiệu quả trong quá trình thi đấu

Dưới góc độ chuyên môn, kỹ thuật bóng chuyền được hiểu là sự tổng hợp các biện pháp đã được lựa chọn dé VDV thực hiện một nhiệm vụ vận

Căn cứ vào đặc điểm tính chất hoạt động trong quá trình thi đấu người

ta phân chia chúng thành hai nhóm

- l6 -

+ Nhóm các hoạt động di chuyển không bóng bao gồm: Tư thế chuẩn

bị đi, chạy, nhảy

+ Nhóm các hoạt động với bóng bao gồm: Các kỹ thuật với bóng được các VĐV lựa chọn, ứng dụng trong quá trình thi đấu tùy thuộc vào những tinh huống diễn biến của thi đấu để đạt hiệu quả cao nhất

1.2.1 Đặc điễm kỹ thuật tắn công trong bóng chuyển

Kỹ thuật tấn công là tông hợp các động tác nhằm đưa bóng sang sân đối phương, là phương tiện chủ yếu của mặt tấn công để đột phá qua mặt đối lập

đó chính là chắn bóng và phòng thủ hàng sau của đối phương để giành được

điểm, giành thắng lợi trận đấu

Kỹ thuật tấn công trong bóng chuyền bao gồm: Đập bóng, chuyền bóng, phát bóng Trong đó đập bóng là kỹ thuật tắn công chủ yếu mang lại hiệu quả cao trong thi đấu bóng chuyền

Kỹ thuật chắn bóng tuy mang tính tấn công nhưng lại là một hình thức phòng thủ tích cực nhất được thực hiện mang tính đối kháng quyết liệt giữa

cầu thủ tấn công ở trên lưới với người phòng thủ nhằm ngăn cản mọi hình

thức tấn công của đối phương

1.2.2 Đặc điểm kỹ thuật phòng thú trong bóng chuyên

Trong thị đấu bóng chuyền hiện đại, với uy lực tấn công nhanh, mạnh,

từ các quả phát và đập bóng của đối phương, thì kỹ thuật phòng thủ cũng rất

đa dạng, bao gồm: Chắn bóng, yêm hộ, đỡ phát và đỡ đập bóng Nhiệm vụ

của phòng thủ là cố gắng đỡ bóng tấn công của đội nhà với các miếng phối hợp khác nhau để đạt được mục đích là giành điểm Phần lớn khi đỡ phát bóng VĐV thường sử dụng kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay, trong một vài trường hợp có thê biến dạng thành chuyền bóng cao tay bằng hai tay nếu quả phát bóng không mạnh lắm

1.2.3 Đặc điểm kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà.

Kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà là một kỹ thuật cơ bản có vai trò vô cùng quan trọng, nó là tiền đề để thực hiện các kỹ thuật đập

bóng biến dạng vận dụng trong chiến thuật thi đấu như: Đập bóng xoay thân,

đập bóng nhanh, đập bóng kết hợp với động tác gia

Kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà có thể chia thành 4

giai đoạn sau:

- Giai đoạn chuẩn bị

Người tập đứng ở tư thế trung bình cao, hơi khuyu ở khớp gối, hai chân rộng bằng vai, chân trước chân sau, mắt quan sát bóng do người chuyền hai

đưa tới

- Giai đoạn chạy đà bật nháy

Sau khi quan sát, xác định tương đối chính xác bóng do người chuyền hai đưa tới, cầu thủ chuẩn bị thực hiện các bước chạy đà Thông thường trong đập bóng cơ bản, cầu thủ thực hiện chạy 3 bước đà với cự ly 3m — 4m là chủ

yếu

+ Bước một: Là bước ngắn nhất tạo tốc độ ban đầu và xác định hướng

chạy đà

+ Bước hai: Là bước điều chỉnh hướng chạy đà tạo điều kiện lựa chọn

vị trí giậm nhảy thích hợp nhất Độ dài và tốc độ bước thứ 2 cũng được tăng

lên

+ Bước ba: Là bước đài nhất quyết định vị trí giậm nhảy Ở bước 3 tốc

độ đạt tối đa và cũng là bước quan trọng nhất để chuyển từ tốc độ nằm ngang sang thắng đứng qua động tác giậm bật tích cực bằng hai chân của người tập

Sở dĩ bước 3 dai hơn hai bước trước là vì mục đích chủ yếu là để cầu thủ hạ

thấp trọng tâm kết hợp với kéo chân sau lên, xoay mũi bàn chân vào trong dé làm động tác ghìm đà xoay người quanh trục đứng chuẩn bị bật nhảy Thông thường bước ba cầu thủ sử đụng bước lướt, chân thuận (thường là chân phải)

-18-

đưa ra trước tiếp xúc đất từ gót, sau đó là mép ngoài bàn chân, cuối cùng là toàn bộ bàn chân Đồng thời chân trái kế tiếp kéo theo xoay vào trong đặt cạnh chân phải (hai chân cách nhau một khoảng nhỏ hơn vai) Tùy thuộc đặc điểm bước đà của từng cầu thủ, mà có thé dat hai bàn chân gần như song song với nhau

Trong thực tế thi đấu, cầu thủ có thể chỉ dùng hai bước đà, thậm chí chỉ

sử đụng một bước đà Tuy nhiên bước đà cuối cùng phải sử dụng tương tự như ba bước bật nhảy

Khi thực hiện bước lướt, đồng thời phải phối hợp hai tay vung mạnh ngang ra sau Phối hợp với động tác giậm bật, hai tay vung mạnh xuống đưới

ra trước và lên cao Kết thúc giai đoạn chạy đà bật nhảy khi hai tay 6 tam ngang mặt, đồng thời hai chân duỗi mạnh gần như thắng Qua nghiên cứu người ta thấy rằng: Độ cao của bật nhảy phụ thuộc vào sự phối hợp động tác vung tay và mức độ gập ở khớp gối hợp lý, thông thường góc độ gập này

không nên nhỏ hơn 907

- Giai đoạn trên không đánh bóng

Khi hai chân rời mặt đất, cơ thể của cầu thủ chuyên động lên cao hơi chếch ra trước, để giảm tốc độ bay theo hướng nằm ngang, thân trên ngá ra sau kết hợp với động tác mở vai và đánh lăng của tay phải để cơ thể xoay quanh trục đứng tạo thành mô men quay Đề tăng biên độ nhằm tạo ra xung lực khi đánh bóng, căng tay đưa ra sau ngang đầu, bàn tay hướng lên trên ra trước, khuỷu tay phải luôn cao hơn vay, tay trái kết hợp vung sang ngang, các nhóm cơ ngực căng ra, thân người tạo thành hình cánh cung, hai chân hơi co

tự nhiên ở khớp gối Động tác đánh bóng được thực hiện bằng việc vai tiếp tục đấy lên cao, thân người xoay quanh trục đứng ra trước tạo nên vận tốc ban đầu của tay đánh bóng Tay phải duỗi mạnh ở khớp khuỷu, vươn lên cao ra trước đón đánh vào sau trên của bóng bằng một chuyên động vụt nhanh, mạnh

(thông thường góc nghiêng của cánh tay khi tiếp xúc bóng khoảng 759) Khi chạm bóng vai phải tiếp tục chuyển động ra trước theo đà, bàn tay nhanh chóng gập tích cực ở khớp cỗ tay ra trước xuống dưới (người tập phải tạo cảm giác cố gắng ôm chọn gọn bóng trong bàn tay bằng các ngón tay khum và gập

cổ tay) Tốc độ chuyển động của cánh tay ting dan, tới khi tiếp xúc bóng là lúc đạt vận tốc cao nhất Đề tăng lực đánh bóng cầu thủ cần kết hợp gập thân tích cực, đầu hơi cúi xuống, tay phải đuỗi hết

- Kết thúc động tác

Sau khi đánh bóng, cầu thủ thực hiện giai đoạn tiếp đất bằng một chân hoặc hai chân hơi khuyu ở khớp gối, hai tay co lại để giảm biên độ chuyển động của cơ thể, tránh trường hợp qua đường giữa sân hoặc chạm lưới trong

khi làm động tác tiếp đất

Trong đập bóng chính diện, kỹ thuật được thực hiện còn phụ thuộc

nhiều vào đặc điểm và khả năng phối hợp giữa cầu thủ đập bóng và cầu thủ

chuyền hai Kỹ thuật đập bóng ba bước đà có thể thực hiện với tầm chuyền hai trung bình và cao giãn biên Trong thực tế với tầm chuyền hai thấp và tốc

độ nhanh, cầu thủ đập bóng đôi khi chỉ cần thực hiện hai hoặc một bước đà

cuối cùng Mặt khác, biên độ hoạt động của tay và thân người cũng có những

biến đổi để phù hợp với các kiểu đập bóng khác nhau Tuy nhiên, kỹ thuật đập

bóng đòi hỏi ở cầu thủ thực hiện tính nhịp điệu và khả năng phối hợp vận

động cao, do đó việc tập luyện và chuyên môn hóa giữa người đập bóng và

người chuyền hai phải tạo ra sự hiểu biết và gắn bó với nhau lâu dài, có như vậy mới đạt hiệu quả cao trong quá trình thi đấu

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ thuật đập bóng chính diện

theo phương lấy đà

Kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà là một kỹ thuật cơ bản, là tiền đề để thực hiện các kỹ thuật đập bóng biến dạng vận đụng trong

- 20 -

chiến thuật thi đấu Để thực hiện được kỹ thuật này phải kết hợp nhiều nhân

tố như: Sức nhanh, sức mạnh, khéo léo trong điều kiện cơ thể không có

điểm tựa, đập bóng phải đạt uy lực lớn, phá vỡ hàng phòng thủ của đối

phương Vì vậy để đạt được hiệu quả cao trong đập bóng đòi hỏi VĐV phải

có kỹ thuật điêu luyện, thể lực xung mãn và tâm lý thi đấu vững vàng

1.3.1 Yếu tố kỹ thuật

Yếu tố kĩ thuật có vai trò đặc biệt quan trọng trong kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lay đà Khi đạt được trình độ kĩ thuật cao, nắm vững những nguyên lí cơ bản, chỉ tiết kỹ thuật trong đập bóng chính điện theo

phương lấy đà thì khi thực hiện kỹ thuật sẽ đem lại hiệu quả cao và ngược lại

Việc nắm vững và hoàn thiện kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà được thế hiện ở những mặt sau:

- Phải nắm vững được khái niệm kỹ thuật và thực hiện nó đúng trình tự

không có chiến thuật tấn công đa dạng thì khó có thể thoát khỏi sự bám chắc

của đối phương Vì vậy, để thực hiện được chiến thuật một cách da đạng đòi

hỏi kỹ thuật điêu luyện kết hợp với chiến thuật thi đấu hợp lý Đập bóng

chính diện theo phương lấy đà là sự kết hợp chặt chẽ giữa người đập bóng với

người chuyền hai, có như vậy mới tạo ra uy lực tấn công và đem lại hiệu quả

đập bóng cao nhất

1.3.3 Yếu tổ thể lực

Thể lực là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến hiệu quả đập bóng Bởi vậy, huấn luyện thể lực là một trong những nội dung quan trọng

của quá trình huấn luyện bóng chuyền nhằm phát triển cơ thé, hoàn thiện năng lực hoạt động của VĐV tạo nền tảng vững chắc cho quá trình thi đấu của

VĐV Bóng chuyền hiện nay đã phát triển đạt đến trình độ mới về chất, VĐV

không những duy trì ốn định về kỹ thuật mà còn phải có trình độ thể lực

tương xứng với thời gian và cường độ thi đấu tăng nhanh

Khi thi đấu bất kì một môn thể thao nào, VĐV đều phải thực hiện các

kĩ thuật khác nhau trong một thời gian tương đối dài Trong một trận đấu, càng về cuối hiệp thể lực các VĐV càng giảm sút Điều dễ nhận thấy, thể lực giám sút thì việc thực hiện các kĩ thuật thiếu độ chính xác, tâm lí căng thắng

ảnh hưởng đến chiến thuật của toàn đội Như vậy, có thể thấy rằng thể lực là

yếu tố quan trọng trong quá trình thi đấu cho nên việc rèn luyện và phát huy yếu tố thể lực của mỗi VĐV là cần thiết

1.3.4 Yếu tố tâm lý

Trong tập luyện và thi đấu bóng chuyền thành tích của VĐV bóng chuyền không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố kỹ thuật, chiến thuật, thể lực, lứa

tuổi, giới tính, điều kiện sống ma còn phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố tâm

lý Huan luyện tâm lí cho VĐV là một quá trình sư phạm, sự thành công của

nó phụ thuộc vào việc thực hiện hàng loạt những nguyên tắc sư phạm chung

Cần chú ý là các nguyên tắc huấn luyện đều chặt chẽ với nhau, bố sung cho

nhau Nhiệm vụ chủ yếu của huấn luyện tâm lí chung cho VĐV là:

1 Giáo dục đạo đức phẩm chất cá nhân, tinh than tap thé

2 Phát triển tri giác bao gồm: Sự hình thành và hoàn thiện các dạng cảm giác chuyên môn: cảm giác bóng, cảm giác lưới, cảm giác sân bãi, cảm giác thời gian

3 Phát triển trí tưởng tượng, năng lực phán đoán chính xác tình huỗng

thi đấu, quyết định các giải pháp có hiệu quả và kiểm tra hoạt động

của mình.

CHƯƠNG 2

NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỎ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để đạt được mục đích đặt ra đề tài tiến hành giải quyết 2 nhiệm vụ sau:

- Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng hiệu quả đập bóng chính diện theo phương lấy đà cua đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Khoái

Châu

- Nhiệm vụ 2: Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kĩ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà cho đội tuyên bóng chuyền nam trường

THPT Khoái Châu — Hưng Yên

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sử dụng phương pháp này nhằm mục đích tổng hợp, thống kê hệ thống hóa các nguồn kiến thức có liên quan đến vấn đề nghiên cứu Phương pháp này thực chất là việc tham khảo, tìm

hiểu các tài liệu chuyên môn có liên quan, tìm hiểu các cơ sở lí luận và thực

tiễn trong giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật, các công trình nghiên cứu của đồng nghiệp, tham khảo các bài tập chuyên môn có liên quan đến đề tài

2.2.2 Phương pháp phỏng vẫn tọa đàm

Chúng tôi trực tiếp trao đồi, tọa đàm với các chuyên gia, các giáo viên,

HLV có kinh nghiệm các nội dung sau:

- Những bài tập thường dùng trong huấn luyện đập bóng chính diện

theo phương lấy đà

-_ Các test để đánh giá kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy

đà

Từ những kết quả thu được của phương pháp này, chúng tôi đã lựa chọn được bài tập ứng dụng trong quá trình huấn luyện kĩ thuật đập bóng

-24-

chính diện theo phương lấy đà cho các vận động viên nam trường THPT Khoái Châu — Hưng Yên

2.2.3 Phuong phap quan sat sw phạm

Sử dụng phương pháp này đề điều tra thực trạng cụ thể, tiến hành theo dõi trực tiếp các buổi tập va thi đấu của một số đội, đặc biệt là 18 VDV bong chuyền nam trường THPT Khoái Châu Thông qua phương pháp này thu thập

số liệu, xác định các yếu tố ảnh hưởng và đánh giá hiệu quả kỹ thuật đập bóng chính diện theo phương lấy đà của các VĐV Qua đó ứng dụng phương pháp,

sử dụng các bài tập chuyên môn sao cho phù hợp trong quá trình thực nghiệm Phương pháp này còn được sử dụng trong thực tiễn huấn luyện và kiểm tra đánh giá

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Sử dụng phương pháp này để kiêm tra đánh giá hiệu quả kỹ thuật đập bóng chính điện theo phương lẫy đà cho VĐV trước thực nghiệm và sau thực nghiệm để có cơ sở xác định hiệu quả các bài tập mà chúng tôi đã lựa chọn và ứng dụng trong quá trình thực nghiệm với đội tuyên bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu

2.2.5 Phuương pháp thực nghiệm sư phạm

Sử dụng phương pháp này trong quá trình nghiên cứu nhằm mục đích kiểm nghiệm đánh giá hiệu qủa ứng dụng các bài tập mà chúng tôi đã lựa chọn và thực nghiệm trong quá trình huấn luyện

Quá trình thực nghiệm được tiến hành trên 18 nam VĐV đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Khoái Châu chia làm hai nhóm gồm: