Nâng cao chất lượng dạy và học kiến thức kỹ thuật trong chương trình công nghệ 10

Khóa luận tốt nghiệp Trường DH Sư phạm Hà Nội 2 TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA SINH - KTNN LÊ THỊ NGỌC NÂNG CAO CHÁT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC KIÊN THỨC K Ĩ THUẬT TRONG CHƯƠNG TRÌNH CÔN

Trang 1

Khóa luận tốt nghiệp Trường DH Sư phạm Hà Nội 2

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA SINH - KTNN

LÊ THỊ NGỌC

NÂNG CAO CHÁT LƯỢNG

DẠY VÀ HỌC KIÊN THỨC K Ĩ THUẬT

TRONG CHƯƠNG TRÌNH CÔNG NGHỆ 10

KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Phương pháp dạy học

HÀ NỘI - 2012

Trang 2

Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA SINH - KTNN

LÊ THỊ NGỌC

NÂNG CAO CHÁT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC KIÊN THỨC KĨ THUẬT

TRONG CHƯƠNG TRÌNH CÔNG NGHỆ 10

KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Phương pháp dạy học

Người hướng dẫn khoa học

ThS NGUYEN DINH TUAN

HÀ NỘI - 2012

Trang 3

LỜI CÁM ƠN

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Th.s Nguyễn Đình Tuấn —

giảng viên Trường ĐHSP Hà Nội 2 Thầy đã dành cho em sự quan tâm chu đáo, hướng dẫn tận tình và những gợi ý quý báu trong suốt quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp của mình

Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô trong khoa Sinh — KTNN đã

quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho em trong suốt quá trình thực hiện khoá

luận tốt nghiệp

Mac dit ban thân đã cố gắng nhưng do hạn chế về thời gian nghiên cứu,

công cụ và phương tiện nghiên cứu khóa luận, em không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được sự nhận xét, đóng góp của các thầy cô và

các bạn sinh viên để khóa luận được hoàn thiện hơn

Ha Noi, thang 05 năm 2012

Tac gia

Lé Thi Ngoc

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nghiên cứu, trình bày trong luận văn là trung thực và chưa được công bồ trong bất cứ công trình khoa học, các tạp chí chuyên ngành hay các hội thảo khoa

học nào

Hà Nội, tháng 05 năm 2012

Tác giả

Lê Thị Ngọc

Trang 5

GIAI THICH CAC CHU VIET TAT TRONG LUAN VAN

Trang 6

MỤC LỤC

PHAN 1: MO DAU

1 Li do chon dé tai 1

2 Mucc dich nghién CU ccecescscesesseseeeseseseeeeseseeeeacseeecaeeeeeeaeeeeesseeeeseeeeeeas 2

ENWIn ou04)0/4)0 i00: 11 2

4 Đối tượng nghiên cứu 2-2 2sc2+x+2EE2EEE2711221127112211221111 11x tre 2 L3 (028013401: 09:(ì)0⁄rlDIIAđŨOŨOŨOŨO 3 080) i9ii80):1)8i13)0 i90: 1 3

7 Đóng góp mới của để tài s- xxx k2E1E1211.2E11 11x ecrtreerrree 3 PHAN 2: NOI DUNG

CHUONG 1: CO SO Li LUAN VA CO SO THUC TIEN

1.1 Tống quan về quá trình nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy học tích cực vào dạy học ở phố thông -s° se cssssscssscsssrsssrsssrsssre 4

1.1.1 Trên thế giới 4 1.1.2 Ở Việt Nam

1.2.3.1 Timh tich CUC HQC ri 5

1.2.3.2 Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh 6 1.2.3.3 Đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực -«-«-«+ 7 1.3 Nội dung chương trình Công nghệ 10

1.3.1 Nhiệm vụ của chương trình Công nghệ 10 -5-ss-++ss+s>+ 8 1.3.1.1 Trang bị cho học sinh những kiến thức về tầm quan trọng

và phương hướng phát triển của sản xuất

nông, lâm, ngư nghiệp của nƯỚC (a 5 6+ + + EstEseerereereererrrrerre 8 1.3.1.2 Trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản đại cương

Trang 7

về trồng trọt, lâm nghhiỆp 2- 22 2+2EE+EEE2EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErrrkrrrkrrrkrrek 8 1.3.1.3 Trang bi cho hoc sinh những kiến thức

về chăn nuôi - thủy sản 2-22 22©+E+2EE9EEE2EEE2E11221122112711211 E1 Ekcrek 9 1.3.1.4 Trang bị cho học sinh những kiến thức

về bảo quản, chế biến nông, lâm, thủy sản «+ «se x+ecsrseesesers 9

1.3.1.5 Trang bị cho học sinh những kiến thức

về 9 )iivu1i8i1315 TT 9

1.3.1.6 Trang bị cho học sinh những kiến thức

1.3.1.7 Rèn luyện kĩ năng thực hành và thí nghiệm nông nghiệp 10 1.3.2 Cầu trúc chương trình Công nghệ 10 2 2-©22+2x+£x+rxesrveee 11 1.3.2.1 Dac diém cia chuong trinh Cong nghé 10 o ceceeccecseesseeseeseeseeesee 11

1.3.2.2 CẤu trÚC .ccccc:22cttvtttrtttttktrrrrrttttrrrrrrrrrriirirrrrrrrriiirrrrrire II

1.3.2.3 Ý nghĩa của cấu tTÚC ¿+<+xe+ExcEEE2 2112112112111 re re 11

1.3.3 Các thành phần kiến thie scecceecesssessseessessseessesssesssesssesssessseessesseessees 11

1.3.3.1 Kiến thức mở đầu c+vc+rttttEEkxttrrrttrtrtrrrrrrrrrrrrrrrrrrree II 1.3.3.2 Kiến thức CO SO .ccssssseeseccesssssnessecessssnnesseeessssnnteseessssnnnseeeeesssnneeeees 12

1.3.3.3 Kiến thức kĩ thuật - -s s9 EvSEEEEEESEESEkEEkerkkerkerkerkerreervee 12

1.4 Thực trạng dạy và học công nghệ 10 ở phố thông 14 1.4.1 Thực trạng dạy sư 14

IE voi gi .ố 15

CHƯƠNG 2: THIET KE BAI GIANG VE MOT SO BAI KIEN THỨC

Ki THUAT TRONG SGK CONG NGHE 10

2.1 Các thiết kế bài giảng e-sso-ssocsesrseersesrseskssrsssrsssrsssrsssrsssrsssre 16

Bài 9: Biện pháp cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu,

đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá lÓ

Bài 29: Sản xuất thức ăn cho vật nuôi . -s- sc + t+xxeExetxtvrerkerrrerxers 27 Bài 41: Bảo quản hạt, củ làm giống - 2 ©+©Se+cExevEEEevrxeerrxerrrvee 38

Trang 8

2.2 Nhận xét đánh giá của giáo viên THPTT .s- seo =c 5s ses 49

2.2.1 Mục đích và phương pháp tiến hành -+cvce+ccxeeerrxs 49

2.2.2 KẾT quả 2-22 SE E12 1221122112211221127112211111 T1 011.11 xetrcre 49 PHAN 3: KET LUAN VA DE NGHI

Pin 50

TAI LIEU THAM KHAO

Trang 9

thức của loài người cũng tăng lên gấp bội Vậy phải lam gi dé thé hệ trẻ có đủ

tri thức, năng lực sáng tạo và trở thành người lao động mới đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đưa đất nước ta thoát khỏi tình trạng kém phát triển trở thành nước công nghiệp phát triển vào năm 2020

Để đạt được mục tiêu đó Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ X đã xác

định chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2006 — 2010 với mục tiêu quan trọng là: “Đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp và chương trình giáo dục”

Đặc biệt việc đối mới phương pháp giáo dục trong trường phổ thông

theo tỉnh thần nghị quyết TW4 khóa VII và nghị quyết TW2 khóa VIII đã

được pháp chế hóa trong luật giáo dục: (Điều 24.2) “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực sáng tạo của học sinh (HS): Phù hợp với đặc điểm từng lớp, từng môn học, bôi dưỡng phương pháp tự học, rèn

luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS”

Thực hiện nghị quyết của Đảng, Bộ Giáo dục và đào tạo (GD & ĐT) đã

xác định phải đổi mới mạnh mẽ, toàn diện mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học (PPDH) ở bậc học phố thông, trong đó nội dung được chọn là khâu

đột phá Từ năm 2002, toàn bộ SGK phô thông đã được biên soạn lại theo hướng tích cực hoá hoạt động của HS Từ năm 2006 — 2007, SGK Công nghệ

10 đã được thực hiện đại trà ở các trường phô thông Như vậy đổi mới PPDH

Trang 10

đến việc đối mới PPDH Thực trạng dạy và học thụ động là một trong những

tồn tại cần phải giải quyết ở trường THPT nói chung và môn Công nghệ nói riêng

Từ cơ sở lí luận và thực tiễn nêu trên, với mong muốn được tập dượt

nghiên cứu chúng tôi chọn đề tài : “Nâng cao chất lượng dạy và học kiến thức kĩ thuật trong chương trình Công nghệ 10”

2 Mục đích nghiên cứu

Phân tích nội dung SGK Công nghệ 10, phân biệt các thành phần kiến

thức, lựa chọn phương pháp, biện pháp phù hợp cho loại bài kiến thức kĩ thuật, góp phần đối mới PPDH, nâng cao chất lượng dạy và học Công nghệ 10 - THPT

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu cơ sở lí luận về PPDH tích cực

- Phân tích cầu trúc chương trình Công nghệ 10 ở phô thông

- Phân tích thành phần kiến thức trong chương trình Công nghệ 10 ở phố thông

- Phân tích đặc điểm của kiến thức kĩ thuật và kiến thức cơ sở

- Tìm hiểu thực trạng đạy và học Công nghệ 10 ở phổ thông

- Xây dựng thiết kế bài học theo hướng dạy học tích cực

- Đánh giá tính khả thi của việc áp dụng PPDH thành phần kiến thức kĩ

thuật trong chương trình Công nghệ 10 ở phố thông theo hướng dạy học tích cực

Trang 11

Nội dung kiến thức kĩ thuật

6 Phương pháp nghiên cứu

* Nghiên cứu lí thuyết

- Tiến hành nghiên cứu tài liệu về các quan điểm, chính sách của Đảng

và Nhà nước về đổi mới PPDH

- Nghiên cứu tài liệu có liên quan đến dạy học tích cực và phương pháp dạy học Công nghệ nông nghiệp, lí luận dạy học Công nghệ nông nghiệp

- Nghiên cứu nội dung SGK, sách thiết kế, SGK Công nghệ 10

* Phương pháp chuyên gia:

- Mục đích: Thăm dò hiệu quả sư phạm của các thiết kế bài giảng

- Cách tiến hành: Thông qua trao đổi, phỏng vấn trực tiếp các GV có

kinh nghiệm và bằng phiếu nhận xét xin ý kiến về ý nghĩa lí luận, thực tiễn

của khóa luận, tính khả thi và khả năng ứng dụng của các thiết kế bài giảng

7 Đóng góp mới của đề tài

Lam sang tỏ cơ sở phân biệt và ý nghĩa lí luận, thực tiễn của việc phân

biệt các thành phần kiến thức

Cung cấp tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác giảng dạy Công nghệ

10 THPT

Góp phần sử dụng hiệu quả SGK Công nghệ 10 Cải tiến PPDH, nâng

cao chất lượng dạy học kiến thức kĩ thuật trong chương trình Công nghệ 10 THPT

Trang 12

PHẢN 2: NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỀN

1.1 Tống quan về quá trình nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy học tích cực vào dạy học ở phố thông

1.1.1 Trên thế giới

Đầu thế kỷ thứ XIX PPDH tích cực đã được quan tâm:

- Năm 1920: Bắt đầu các lớp học thí điểm mới ở Anh

Chú ý đến sự phát triển, tự quản và độc lập của HS

Sau đó được áp dụng cho hầu hết các trường học

- Năm 1945: Hình thành các trường học thí điểm ở Pháp

Đặc biệt chú trọng đến hoạt động và hứng thú của HS

- Năm 1950: ở Liên Xô, Đức, Ba Lan và năm 1970 ở Mỹ có khoảng

200 trường tiến hành thí điểm PPDH tích cực

1.1.2 Ở Việt Nam

- 1970: Bắt đầu công trình đổi mới phương pháp: “PPDH tích cực” của

G.S Tran Bá Hoành

- 1984-1995: Có nhiều công trình nghiên cứu về tính tích cực của HS

- 12/1995: Hội thảo về đổi mới PPDH theo hướng tích cực hóa hoạt

động của người học

- Năm 2000, xây dựng lại chương trình SGK từ bậc Tiểu học đến THPT

1.2 Các phương pháp dạy học

1.2.1 Khái niệm

- Theo Veczilin, Coocsunxkai: PPDH là cách thức truyền đạt của thầy

và cách lĩnh hội kiến thức của trò

- Theo Exipop: PPDH là cách thức làm việc của thầy và của trò nhờ đó

HS nắm vững tri thức, kĩ năng, kĩ xảo, hình thành thế giới quan phát triển

năng lực nhận thức

Trang 13

- Theo G.S Nguyễn Ngọc Quang: PPDH là con đường tô chức quá trình

nhận thức của thầy đối với trò, là cách thức hoạt động của thầy và của trò

dưới sự chỉ đạo của thầy nhằm thực hiện nhiệm vụ của quá trình dạy học

- Theo G.S Đinh Quang Báo: PPDH là cách thức hoạt động của thầy tạo

ra mối quan hệ qua lại với hoạt động của trò để đạt được mục đích dạy học

1.2.2 Phương pháp dạy học truyền thống

* Dựa vào nguồn kiến thức và đặc trưng của sự tri giác thông tin người

ta chia PPDH ra làm 3 nhóm:

- Nhóm phương pháp dùng lời: Chủ yếu là thông báo, tái hiện kiến

thức, cung cấp kiến thức có sẵn

- Nhóm phương pháp trực quan: Chủ yếu là minh họa cho lời nói của GV

- Nhóm phương pháp thực hành: Chủ yếu là minh họa, củng cố kiến

Đề đạt được được mục tiêu dạy học thì cần phải chú ý PPDH với việc

đổi mới SGK và sự phát triển như vũ bão của khoa học, công nghệ, khối

lượng tri thức tăng lên gấp bội thì việc áp dụng PPDH tích cực là hoàn toàn

hợp lí và cần thiết

1.2.3.1 Tính tích cực học tập

Theo Khula Mop - 1978: “Tinh tích cực là trạng thái hoạt động cua

chủ thể nghĩa là của người hành động, đặc trưng bởi khát vọng học tập, cổ gắng, trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình nắm vững kiến thức”

Trang 14

Theo G.I.Sukuina - 1979, dau hiệu thể hiện tính tích cực là:

HS khao khát tự nguyện tham gia trả lời các câu hỏi của GV, bổ sung

câu trả lời của bạn, thích được phát biểu ý kiến của mình trước vấn đề GV

đưa ra

HS hay nêu thắc mắc, đòi hỏi giải thích cặn kẽ những vấn đề GV trình

bày chưa hiểu rõ

HS mong muốn được đóng góp với thầy với bạn ngoài phạm vi bài học

HS chủ động linh hoạt tìm tòi kiến thức mới, tự rèn luyện kỹ năng Theo G.S - Trần Bá Hoành - 1995: “Tính tích cực nhận thức là trạng

thái hoạt động của HS đặc trưng ở khát vọng học tập, có sự cô gang tri tué va

nghị lực cao trong quá trình nắm vững tri thức”

1.2.3.2 Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh

Hoạt động dạy của GV và hoạt động học của HS là hai hoạt động trong quá trình đạy học, có quan hệ gắn bó hữu cơ với nhau Vì vậy hoạt động nào mang lại hiệu quả cao hơn thì cần chú ý

Đề phù hợp với sự phát triển của xã hội thì đổi mới PPDH từ “ly GV

làm trung tâm” sang dạy học “lấy HS làm trung tâm” là xu thế tat yêu Đây là

kiểu dạy mà hoạt động của GV là tô chức những tình huống có vấn đề, đặt ra

những câu hỏi vấn đáp cho HS nhằm phát huy tính tích cực, chủ động sáng

tạo của HS

Dạy học phát huy tính tích cực của HS không những không hạ thấp val

trò của GV mà ngược lại đòi hỏi GV phải có trình độ cao hơn về phẩm chất

và năng lực chuyên môn GV có vai trò là người tô chức, cố vấn cho các em trực tiếp tham gia phát hiện tri thức mới Chính vì vậy mà đòi hỏi GV phải không ngừng mở rộng, nâng cao kiến thức chuyên ngành

Trang 15

1.2.3.3 Đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực

PPDH tích cực là một hệ thống các phương pháp có những đặc trưng sau:

* Dạy học lấy HS làm trung tâm:

Dạy học tích cực đề cao vai trò người học, HS vừa là chủ thể, vừa là đối tượng của dạy học, tôn trọng lợi ích, nhu cầu của người học Không chỉ

dừng lại ở việc giúp HS lĩnh hội kiến thức mà cần chú trọng đến phát triển năng lực tư duy, tính chủ động, sáng tạo rèn luyện kĩ năng, phương pháp tự

* Dạy học bằng tổ chức hoạt động độc lập của HS:

Dạy học tích cực chú trọng đến việc tạo điều kiện để HS trực tiếp tác

động đến đối tượng làm nảy sinh nhiệm vụ nhận thức HS tích cực tự giác

khám phá tri thức

Trong dạy học tích cực hoạt động của HS chiếm tỉ lệ nhiều GV cần

hướng dẫn HS theo con đường của nhà bác học

* Dạy học cá thể hóa và hợp tác hóa:

Dạy học tích cực gồm ba giai đoạn:

Trang 16

Giai đoạn 3: Học thầy

Lúc này dưới sự hướng dẫn của GV, HS được thảo luận chung với cả

lớp và GV chính xác hóa kiến thức

* Dạy học đề cao việc tự đánh giá và đánh giá:

Tạo điều kiện thuận lợi và khuyến khích HS tự đánh giá: Thường sử

dụng các câu hỏi trắc nghiệm khách quan sau mỗi phần, mỗi bài học có thé tự đánh giá nhanh kết quá học tập của mình

* Dạy học chú trọng đến việc rèn luyện phương pháp tự học:

Nếu trong dạy học truyền thống coi trọng việc trang bị kiến thức thì

ngược lại trong dạy học tích cực chú trọng đến hoạt động độc lập của HS tạo

điều kiện và khuyến khích HS tự khám phá tri thức để rèn luyện các phương

pháp tích cực

Dạy học tích cực áp dụng quy trình phương pháp nghiên cứu làm cho PPDH tiệm cận với phương pháp nghiên cứu đặc thù của môn khoa học đó 1.3 Nội dung chương trình Công nghệ 10

1.3.1 Nhiệm vụ của chương trình Công nghệ 10

1.3.1.1 Trang bị cho học sinh những kiến thức về tầm quan trọng và phương hướng phát triển của sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp của nước ta

- Những hiểu biết về vai trò của sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp đối với

cơ cầu tông sản phẩm trong nước, sản xuất hàng hóa xuất khẩu

- Những kiến thức có liên quan đến tình hình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp của nước ta hiện nay và việc đưa tiến bộ khoa học kĩ thuật vào các lĩnh vực chọn tạo giống vật nuôi, cây trồng để phát triển nông, lâm, ngư nghiệp nước ta

1.3.1.2 Trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản đại cương về trồng trọt, lâm nghiệp

Cu thé 1a:

- Những kiến thức về giống cây trồng

Trang 17

- Những kiến thức cơ bản đại cương về đất trồng

- Những kiến thức cơ bản về phân bón

- Những kiến thức cơ bản đại cương về sâu bệnh hại cây trồng

1.3.1.3 Trang bị cho học sinh những kiến thức về chăn nuôi - thủy sản

- Những kiến thức cơ bản đại cương về giống vật nuôi

- Những kiến thức cơ bản đại cương về dinh dưỡng và thức ăn

của vật nuôi

- Những kiến thức cơ bản đại cương về môi trường sống của vật nuôi thủy sản

- Những kiến thức cơ bản về phòng, chữa bệnh cho vật nuôi

1.3.1.4 Trang bị cho học sinh những kiến thức về bảo quản, chế biến nông, lâm, thủy sản

- Mục đích, ý nghĩa công tác bảo quản, chế biến nông, lâm, thủy sản

- Đặc điểm của các sản phẩm nông, lâm, thủy sản

- Ảnh hưởng của môi trường đến các sản phẩm nông, lâm, thủy sản

- Kỹ thuật bảo quán hạt giống, củ làm giống, bảo quản rau quả tươi

- Kỹ thuật bảo quản thịt, trứng, sữa

- Kỹ thuật chế biến lương thực, thực phẩm

- Kỹ thuật chế biến các sản phẩm chăn nuôi thủy sản

- Kỹ thuật chế biến các sản phẩm cây công nghiệp và lâm sản

1.3.1.5 Trang bị cho học sinh những kiến thức về tạo lập doanh nghiệp

- Trang bị cho HS những kiến thức về một số khái niệm liên quan đến

kinh doanh và doanh nghiệp Cụ thể là: Các khái niệm kinh doanh, cơ hội

kinh doanh, khái niệm thị trường, doanh nghiệp, công ty trách nhiệm hữu hạn

- Một số kiến thức về kinh doanh hộ gia đình

-_ Kiến thức về doanh nghiệp nhỏ như đặc điểm, thuận lợi, khó khăn của

hoạt động sản xuất hàng hóa, hoạt động mua bán hàng hóa, hoạt động dịch vụ

Trang 18

- Những kiến thức về lựa chọn các mục kinh doanh như xác định lĩnh

vực kinh doanh, phân tích quyết định lĩnh vực kinh doanh

1.3.1.6 Trang bị cho học sinh những kiến thức về tố chức quản lí doanh nghiệp

* Xác định kế hoạch kinh doanh, trong đó cụ thể là:

- Các căn cứ để lập kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp

- Các phương pháp và nội dung lập kế hoạch kinh doanh

* Những kiến thức về thành lập doanh nghiệp, cụ thé 1a:

- Xác định ý tưởng kinh doanh

- Triển khai kế hoạch thành lập doanh nghiệp

- Tổ chức hoạt động kinh doanh, đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp và biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh

1.3.1.7 Rèn luyện kĩ năng thực hành và thí nghiệm nông nghiệp

- Kĩ năng chọn giống cây trồng, sản xuất giống cây trồng, nhân giống

vô tính (giâm, chiết, ghép )

- Biết xác định độ pH, nhận biết phẫu diện đất, phân biệt được các loại đất, đánh giá độ phì nhiêu của đất

- Nhận biết được một số loại phân hóa học thường dùng, biết cách sử

dụng hợp lí phân hóa học, biết cách ủ phân hữu cơ và sử dụng phân vi sinh

- Nhận biết được một số loại sâu bệnh hại lúa, hoa màu một số loại

bệnh hại cây trồng

- Biết cách pha chế thuốc Boocđô đề trừ nắm

- Biết cách phô biến tuyên truyền nội quy an toàn khi sử dụng thuốc

hóa học

- Biết chọn giống vật nuôi qua quan sát ngoại hình

- Biết cách phối hợp khâu phần ăn cho một số vật nuôi và biết cách sản

xuất thức ăn hỗn hợp cho cá

- Nhận biết được một số loại bệnh thường gặp ở trâu, bò, lợn và gia cầm

- Biết cách chế biến một số loại hoa quả để làm sirô, sữa đậu nành

Trang 19

- Biết cách bảo quản, chế biến thịt, sữa

- Có kĩ năng về lựa chọn cơ hội kinh doanh, xây dựng kế hoạch kinh doanh

1.3.2 Cấu trúc chương trình Công nghệ 10

1.3.2.1 Đặc điểm của chương trình Công nghệ 10

Chương trình Công nghệ 10 ở THPT có sự đổi mới căn bản so với chương trình cải cách giáo dục

Chương trình Công nghệ 10 chủ yếu là kiến thức đại cương về trồng

trọt, chăn nuôi thủy sản, bảo quản, chế biến nông, lâm, thủy sản và tạo lập

* Phần 1: Nông, lâm, ngư nghiệp:

Chương I: Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương

Chương II: Chăn nuôi, thủy sản đại cương

Chương III: Bảo quản, chế biến nông, lâm, thủy sản

* Phân 2: Tạo lập doanh nghiệp:

Chương IV: Doanh nghiệp và lựa chọn lĩnh vực kinh doanh

Chương V: Tổ chức và quản lí doanh nghiệp

1.3.2.3 Ý nghĩa của cấu trúc

Phù hợp với mục tiêu đào tạo và đặc thù môn học

Phù hợp với trình độ HS

Đáp ứng yêu cầu của thực tiễn sản xuất nông nghiệp

Thuận lợi cho việc rèn luyện kĩ năng

1.3.3 Các thành phần kiến thức

1.3.3.1 Kiến thức mở đầu

* Đặc điểm: Chủ yếu là những kiến thức sự kiện bao gồm cả sự kiện tự nhiên và sự kiện xã hội

Trang 20

- Kiến thức cơ sở về sinh học:

+ Kiến thức cơ sở về sinh lí

+ Kiến thức cơ sở về hình thái

+ Kiến thức cơ sở về sinh thái học

- Kiến thức cơ sở về nông học

- Kiến thức cơ sở về nông sinh học

Trong phạm vi của khóa luận này chúng tôi tập trung nghiên cứu thành

phần kiến thức kĩ thuật

1.3.3.3 Kiến thức kĩ thuật

* Khái niệm

Là những kiến thức về quy trình tăng năng suất của cây trồng, vật nuôi

nói chung hoặc từng loại cây trồng, Vật nuôi cụ thể

** Kiến thức về điều khiến tính di truyền bao gồm:

- Kĩ thuật sản xuất hạt giống

- Kĩ thuật bảo quản hạt giống

- Kĩ thuật chọn giống, nhân giống vật nuôi

Trang 21

- Kĩ thuật trong lâm nghiệp như ươm cây rừng, trồng cây rừng

- Kĩ thuật chế biến, bảo quản thức ăn vật nuôi

- Kĩ thuật nuôi dưỡng vật nuôi

- Kĩ thuật nuôi cá

- Kĩ thuật chế biến, bảo quản nông, lâm, thủy sản

** Kiến thức đâm bảo sự tồn tại, phát triển của cây trồng, vật nuôi bao gồm:

- Kĩ thuật phòng trừ sâu bệnh hại cây trồng

- Các biện pháp phòng trừ dịch bệnh trong chăn nuôi

* Nhiệm vụ

Trang bị cho học sinh những kiến thức về quy trình kĩ thuật trồng trọt,

chăn nuôi và một số biện pháp kĩ thuật cụ thể phục vụ cho nhu cầu của từng

Biện pháp: Nêu các điển hình sản xuất giỏi hoặc nêu các thành tựu

khoa học kĩ thuật mới liên quan đến bài học hoặc có thể nêu nguyên nhân dẫn

đến năng suất thấp ở một số địa phương

Trang 22

** Bước 2: Giới thiệu nội dung biện pháp kĩ thuật

Yêu cầu: HS tự mô tả được trình tự các thao tác, cách thực hiện từng

thao tác, nêu được tính liên hoàn của biện pháp và quy trình kĩ thuật

Biên pháp:

- Sử dụng các phương tiện trực quan như tranh vẽ hoặc sơ đồ trong SGK, tranh ảnh phóng to, các đoạn video, clip về các thao tác, quy trình kĩ thuật hoặc tổ chức các hình thức thí nghiệm nông nghiệp, thực hành rèn luyện thao tác kĩ thuật, hoặc tham quan

- Có thể sử dụng câu hỏi vấn đáp dựa trên kiến thức cơ sở và vốn hiểu

- HS hiểu được nguyên lí chung của quy trình sản xuất

Biện pháp: Chủ yêu sử dụng câu hỏi vấn đáp, yêu cầu HS vận dụng

kiến thức cơ sở và vốn hiểu biết thực tiễn để trả lời câu hỏi bằng cách giải

thích và chứng minh

1.4 Thực trạng dạy và học công nghệ 10 ở phố thông

1.4.1 Thực trạng dạy

- Đội ngũ GV chưa đảm bảo cá về số lượng lẫn chất lượng Bên cạnh

đó GV còn kiêm giảng dạy nhiều bộ môn cùng một lúc

- Cơ sở vật chất, trang thiết bị sử dụng cho dạy học chưa được chú

Trang 23

Trang 24

CHUONG 2: THIET KE BAI GIANG VE MOT SO BAI KIEN THUC

Ki THUAT TRONG SGK CONG NGHE 10

2.1 Các thiết kế bài giảng

Trên cơ sở phân tích nội dung, xây đựng tư liệu tôi thiết kế bài giảng tiêu

biểu cho từng chương

BAI 9: BIEN PHAP CAI TAO VA SU DUNG DAT XAM BAC

MAU, DAT XOI MON MANH TRO SOI DA

I Muc tiéu

Hoc xong bai nay, HS phai:

1 Kiến thức

- Phân tích được nguyên nhân hình thành, sự phân bố và tính chất của

đất xám bạc màu ở nước ta

- Trình bày được các biện pháp cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu, giải thích được cơ sở khoa học của các biện pháp kĩ thuật

- Phân tích được nguyên nhân gây xói mòn và tính chất của đất xói

mòn mạnh

- Trình bày được hiệu quả của biện pháp công trình và biện pháp nông

học trong việc cải tạo, sử dụng đất bị xói mòn mạnh trơ sỏi đá

2 Kỹ năng

- Rèn luyện kỹ năng quan sát

- Phát triển các thao tác tư duy, phân tích, tổng hợp

3 Thái độ

- Nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ tài nguyên đất

- Chủ động tích cực tham gia tuyên truyền ngăn chặn những hành vi tiêu cực làm suy thoái đất trồng

Trang 25

HI Tiến trình bài giảng

1 On dinh tổ chức: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh lớp học

2 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Thế nào là độ phì nhiêu của đất? Em hãy nêu một số biện pháp làm tăng độ phì nhiêu của đất?

3 Vào bài mới

- Theo Bộ Tài Nguyên và Môi Trường thì diện tích đất xói mòn ở nước

ta tính đến 3/2005 chiếm khoảng 17% diện tích đất tự nhiên Riêng ở miền

núi, con số này chiếm khoảng 25%

Vậy em hãy cho biết xói mòn đất ảnh hưởng như thế nào đến độ phì

nhiêu của đất?

- HS trả lời

- GV nhận xét tóm tắt và dẫn dắt vào bài mới

Xói mòn đất làm đất giảm độ phì nhiêu, làm cho đất bạc màu, thậm chí

xói mòn đất còn bào mòn lớp đất mặt khiến cho đất trở nên trơ sỏi đá Vậy can lam gi dé cải tạo tăng độ phì nhiêu cho loại đất này Hướng sử dụng các loại đất xám bạc màu và đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá này ra sao chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài hôm nay

Trang 26

Khóa luận tốt nghiệp

GV: Điều kiện khí hậu Việt Nam

có ảnh hưởng như thế nào đến sự

hình thành và tính chất đất ở Việt

Nam?

HS: Tra lời

GV: Em có nhận xét gì về diện tích

đất xấu và đất tốt ở nước ta?

Kế tên một số loại đất xấu cần cải

Chuyên tiếp: Vậy các loại đất đó có

thể sử dụng được không? Phương

hướng cải tạo và sử dụng các loại

I Đặc điểm chung của đất Việt

Nam

- Được hình thành trong điều kiện khí hậu nóng ẩm nên chất hữu cơ

và mùn trong đất dễ bị khoáng hóa,

chất dinh dưỡng dé hòa tan, dễ bị

rửa trôi

- Phân bố chủ yếu ở vùng đồi núi

nên bị thoái hóa mạnh

- Diện tích đất xấu nhiều hơn đất

tot

Trang 27

Truong DH Sư phạm Hà Nội 2

đât đó như thê nào chúng ta cùng

nghiên cứu mục tiếp theo

Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên

nhân, biện pháp cải tạo và hướng

sử dụng đất xám bạc màu

GV: Yêu cầu HS nghiên cứu mục II

SGK và trả lời câu hỏi:

Nguyên nhân hình thành đất xám

bạc màu?

GV: Tại sao địa hình dốc thoải lại

gây nên bạc màu đất?

GV: Kế tên một số tập quán canh

tác lạc hậu làm bạc màu đất mà em

biết?

GV: Cho học sinh quan sát tranh

ảnh về đất xám bạc màu và yêu cầu

HS dựa vào đó và các đặc điểm

- Tập quán canh tác lạc hậu: Độc

canh cây lúa

Trang 28

- Nghèo dinh dưỡng, nghèo mùn

- Số lượng vi sinh vật đất thấp, hoạt động yếu

3 Biện pháp cải tạo và sử dụng

Trang 29

Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2

va sử dụng loại đât này và cho biệt

cơ sở khoa học của mỗi biện pháp?

- Bón vôi — giảm độ chua

- Luân canh cây trồng: Luân canh

cây họ đậu, cây lương thực thực

phẩm, cây phân xanh —› tăng lượng

vi sinh vật cố định đạm, khắc phục

tình trạng nghèo dinh dưỡng

- Bón phân hữu cơ và phân hóa học

- Luân canh cây trồng

- Bón phân hữu cơ và phân hóa học hợp lý

Định dạng
Số trang	58
Dung lượng	6,91 MB