NGHIÊN cứu GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG của THƯ VIỆN TRƯỜNG đại học CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ hồ CHÍ MINH – cơ sở THANH HOÁ

1.1: Cơ sở hình thành đề tài Thư viện là môt nơi không thể thiếu của một trường đại học. Thư viện có một vai trò rất lớn trong quá trình đào tạo và nâng cao chất lượng đào tạo trong một trường đại học. Thư viện với một môi trường học tập thuận lợi , tài liệu phong phú, công tác tra cứu thông tin, mượn trã tài liệu thuận... Thư viện đóng vai trò gián tiếp, xây dựng thói quen tự học, tự bồi dưỡng cho học sinh, sinh viên trong học tập và nghiên cứu khoa học, đặc biệt thư viện trường càng đóng vai trò quan trọng hơn khi trường đại chuyển từ học niên chế sang học tín chỉ. Mặt khác, thư viện giúp bạn đọc tạo dựng được tính chủ động và hình thành hướng phấn đấu đạt kết quả cao trong học tập của mình Thư viện trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh cơ sở Thanh Hóa nằm ngay tại tầng 1 của dãy nhà K giãng đường chính của trường. Thư viện trường với một diện tích rộng lớn với một phòng tự học ,đọc sách với 130 chỗ ngồi ,có kết nối Wifi cho phép kết nối internet; kho sách phong phú về thể loại ,với nhiều loại sách giáo trình, sách tham khảo, tài liệu nghiên cứu của nhiều chuyên ngành khác nhau; 2 phòng cho mượn để họp nhóm cho nhiều người, một phòng đọc báo, tạp chí với những cuốn báo tạp chí cung cấp thêm thông tin xã hội cho sinh viên, một phòng máy tính với máy tính cho phép sinh viên truy cập thông tin

từ học niên chế sang học tín chỉ Mặt khác, thư viện giúp bạn đọc tạo dựng được tính chủ động và hình thành

hướng phấn đấu đạt kết quả cao trong học tập của mình

• Thư viện trường Đại học Công nghiệp thành phố

Hồ Chí Minh cơ sở Thanh Hóa nằm ngay tại tầng

1 của dãy nhà K- giãng đường chính của trường Thư viện trường với một diện tích rộng lớn với

một phòng tự học ,đọc sách với 130 chỗ ngồi ,có kết nối Wifi cho phép kết nối internet; kho sách

phong phú về thể loại ,với nhiều loại sách giáo

trình, sách tham khảo, tài liệu nghiên cứu của

nhiều chuyên ngành khác nhau; 2 phòng cho

mượn để họp nhóm cho nhiều người, một phòng đọc báo, tạp chí với những cuốn báo tạp chí cung cấp thêm thông tin xã hội cho sinh viên, một

phòng máy tính với máy tính cho phép sinh viên truy cập thông tin

• … Với cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại và những cán bộ nhân viên thư viện dày dặn kinh nghiệm nên thư viện là nơi thuận tiện cho việc

phục vụ học tập, là một nơi các bạn sinh viên tìm đến để học tập, tra cứu, tìm kiếm tài liệu phục vụ học tập và nghiên cứu của mình Nhưng nhìn

vào hoạt động thư viện trường càng ngày càng ít các bạn sinh viên đến học tập và nghiên cứu tại thư viện, phòng tự học vắng tanh, phòng học

nhóm, phòng máy tính thì bỏ không Với mong muốn tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt

động và hoàn thiện vai trò của thư viện trường

và để thư viện trường đáp ứng được nhu cầu

của các bạn sinh viên

2 Mục đích nghiên cứu

• tìm hiểu về quá trình hoạt động của thư viện, một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sinh viên, thu hút sinh viên đến học tập và

nghiên cứu tại thư viện, hoàn thiện vai trò của thư viện để thư viện là một điểm đến cho các bạn sinh viên và góp phần nâng cao chất

lượng đào tạo của nhà trường.

3 Phạm vi nghiên cứu

Các bạn sinh viên đang học tại trường Đại học

Công nghiêp thành phố Hồ Chí Minh Cơ sở 3

Thanh Hóa Đề tài được thực hiện trong khoảng thời gian từ 15/9 – 26/10/2013

Phiếu điều tra: thăm dò, lấy ý kiến của sinh viên trường đại học công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh CS 3TH

Phương pháp phỏng vấn qua mạng internet như mail và facebook: Gửi bảng câu hỏi đã soạn sẵn qua mail hoặc facebook cho những bạn sinh viên trong trường Đh Công nghiệp TPHCM Cơ sở 3 Thanh Hóa

5 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

• Từ việc nghiên cứu về thực trạng của thư viện, các phòng của thư viện,mô hình giả thiết ảnh

hưởng tới chất lượng thư viện, từ việc thăm dò

ý kiến của các bạn sinh viên để tìm ra một số

giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động thư

viện đáp ứng nhu cầu của sinh viên, thu hút

sinh viên đến học tập và nghiên cứu tại thư

viện, hoàn thiện vai trò của thư viện để thư viện

là một điểm đến cho các bạn sinh viên, phục vụ cho học tập và góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.

• "Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học, khắc phục

cơ bản lối truyền thụ một chiều Phát huy phương pháp dạy học tích cực, sáng tạo, hợp tác; giảm thời gian

giảng lý thuyết, tăng thời gian tự học, tự tìm hiểu cho học sinh, sinh viên; gắn bó chặt chẽ giữa học lý thuyết

và thực hành, đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học,

sản xuất và đời sống” là một trong những giải pháp

được nêu trong Thông báo kết luận số 242-TB/TW

ngày 15/4/2009 về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 - khóa VIII Như thế quá trình đổi mới sự

nghiệp giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo trong đó đổi mới phương pháp dạy - học là công

việc trọng tâm luôn được Đảng, Nhà nước, ngành

Giáo dục – Đào tạo cùng các cấp quản lý giáo dục và

xã hội coi trọng

• Để thực hiện giải pháp nêu trên, những năm qua và

hiện nay nhiều trường đại học, cao đẳng trong cả nước

đã chuyển từ phương thức đào tạo theo niên chế sang phương thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ Yêu cầu

của đào tạo theo hệ thống tín chỉ là giảm đáng kể giờ lên lớp lý thuyết và tăng số giờ thảo luận, thí nghiệm, thực hành Giờ tự học của sinh viên tăng gấp đôi Với các yêu cầu đó, đòi hỏi thư viện cần phải có hoạt động thông tin đủ mạnh (Vốn tài liệu: hệ thống giáo trình, tài liệu tham khảo, nguồn tài nguyên thông tin của các

ngành đào tạo, liên kết chia sẻ nguồn thông tin, ) đáp ứng nhanh chóng, đầy đủ nhu cầu của người dạy,

người học Việc triển khai mô hình đào tạo theo tín chỉ thành công gắn liền với nhiều yếu tố, trong đó nguồn tài liệu, nguồn tài nguyên thông tin đóng một vai trò

quan trọng, quyết định chất lượng dạy - học và nghiên cứu khoa học

• Các thư viện đại học với chức năng, nhiệm vụ

cung cấp nguồn thông tin và đáp ứng thỏa đáng nhu cầu người dùng tin để thúc đẩy việc tự học,

tự nghiên cứu của các cán bộ giảng dạy và sinh viên trong trường Đồng thời là yếu tố đóng vai trò quyết định chất lượng đào tạo, đặc biệt quan

trọng trong chuyển giao tri thức và nghiên cứu

khoa học Vì vậy, đổi mới giáo dục đại học phải song hành với đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động thông tin của các thư viện trường đại học là cần thiết nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu thông tin cho người dùng tin ở bất kỳ thời điểm nào và bất kỳ nơi đâu với tinh thần “phục vụ những gì

bạn đọc cần”

• Thực trạng phát triển hoạt động thông tin tại thư viện đại học địa phư Ơ ng hiện nay ít nhiều khó khăn

do chậm đổi mới trong tình hình ngành công nghệ thông tin và truyền thông phát triển nhanh chóng

đã tác động mạnh mẽ đến ngành thông tin - thư viện Thế giới hiện nay đang phát triển là thực hiện thư viện số và kết nối để thu hẹp diện tích, khoảng cách địa lý Trong khi đó, ngành thông tin – thư

viện nước ta đang bước đầu xây dựng và phát

triển theo hướng thư viện số Vì thế, hoạt động

này còn đơn giản:

Maketing các hoạt động thông tin ít được quan tâm, chú trọng

Nhân viên chưa được bồi dưỡng hay đào tạo lại

đúng chuyên ngành thông tin - thư viện theo

hướng chuẩn hóa về chuyên môn

• 3.1.MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU TỔNG THỂ

• Xuất phát từ cơ sở lý luận về chất lượng thư viện, đã được phân tích ở chương 2 chúng tôi đưa ra mô hình nghiên cứu đề xuất được xác

định như sau:

Báo cáo

Cơ sở hạ tầng, trang thiết bị

Phát triển và đa dạng hóa nguồn tài

nguyên

Hoạt động quảng bá

Kinh phí

Đa dạng hóa các loại hình dịch vụ

Chia sẻ nguồn thông tin

Chất lượng thư viện

3.2 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT

• Căn cứ mô hình nghiên cứu tổng thể, sau khi khảo sát, nghiên cứu các văn bản có liên quan đến chất lượng thư viện, vai trò và nhiệm vụ

của thư viện thời hiện đại , tôi xây dựng mô hình nghiên cứu đề xuất và thực hiện đánh

giá theo mô hình nghiên cứu này để rút ra các giải pháp nâng cao chất lượng thư viện trường ĐHCN tp.HCM Cơ sở Thanh Hóa như sau:

2 Trang thiết bị

Chất lượng Thư viện

Bảng 3.2.2: Giả thuyết và kỳ vọng của các biến nghiên cứu

Biến độc lập thiết Giả Phát biểu Kỳ vọng

Nhân viên thư viện H1 Nhân viên thư viện đào tạo thì nâng cao chất lượng thư viện (+)

Nguồn tài liệu H5 Nguồn tài liệu phong phú và thường xuyên được bổ sung thì nâng cao chát lượng thư viện (+)

Không gian học tập H6 Không gian học tập tốt thì nâng cao chất lượng thư viện (+)

.

• Bước 2: Là nghiên cứu chính thức định lượng gồm 2 giai đoạn Giai đoạn đầu sẽ tiến hành

điều tra trực tiếp khoảng 30 người, nhằm xác lập tính lôgic của bảng câu hỏi hay để loại bớt những biến được xem là thứ yếu và không

quan tâm Giai đoạn kế tiếp sẽ triển khai việc điều tra bằng bảng câu hỏi.

• Các dữ liệu sau khi thu thập sẽ được xử lý

bằng phần mềm SPSS 16.0 Sau khi mã hóa

và làm sạch, dữ liệu sẽ được đưa vào xử lý và phân tích để mô tả qua các công cụ phân tích sau:

3.3.2 Quy trình nghiên cứu

• Toàn bộ quy trình nghiên cứu có thể mô tả

theo trình tự sau: xác định vấn đề nghiên cứu,

cơ sở lý thuyết , dàn bài thảo luận, phỏng vấn thử, bảng câu hỏi [1], hiệu chỉnh, bảng câu hỏi chính thức, phỏng vấn chính thức (thu thập

thông tin), xử lý, cuối cùng là báo cáo nghiên cứu.

Mô hình nghiên cứu

Dàn bài thảo luận (n = 5…10)

Phỏng vấn thử (n = 5….10)

Bảng 2 Thang đo các khái niệm

2 Tần suất sử dụng Thang đo điều mục 4 điểm

3 Nhân khẩu học

- Phần nội dung: bao gồm các câu hỏi điều tra

thông tin, thăm dò ý kiến

- Phần quản lý: những thông tin về cá nhân của sinh viên được hỏi và cảm ơn

3.5 MÃ HÓA CÁC BIẾN QUAN SÁT

• Căn cứ vào các câu hỏi trong phiếu khảo sát ý kiến nhân viên đã thu thập được, tác giả tiến hành mã hóa các biến như sau:

Mã hóa Diễn giải

Q1 Nhân viên thư viện có giúp đỡ bạn trong quá trình hoạt động tại thư viện không

Q2 Số lượng máy tính có đủ cho sinh viên sử dụng không?

Q3

Ngoài là một nơi cung cấp tài liệu cho quá trình học tập, thư viện trường có các hoạt động khác nhằm tìm hiểu nhu cầu của sinh viên đối với thư viện không

Q4 Thư viện trường là tiếp cận được công nghệ mới như các phần mềm máy tính được nâng cấp, các trang mang xã hội

được phép xử dụng không Q5 Tốc độ kết nối internet của máy tính trong phòng đa phương tiện như thế nào

Q6 Thư viện có đáp ứng đủ giáo trình, tài liệu cho học tập

của bạn không Q7 Sách trong thư viện có phong phú và đa dạng không

Q8 Mức độ hài lòng về thái độ phục vụ của thầy cô quản lý

thư viện

3.6.1 Mẫu

3.6.1.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu là sinh viên của trường Đại học Công nghiệp Thành phố HCM Cơ sở

TH Cách thức lấy mẫu được thực hiện bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp Trong quá trình lấy mẫu, tác giả sẽ cố gắng đạt được sự cân bằng trong từng nhân tố đánh giá mức độ ảnh hưởng như: tỷ lệ sinh viên của các chuyên ngành đào tạo khác nhau

3.6.1.2 Phương pháp chọn mẫu

Tổng thể là các bạn sinh viên đang theo học tại trường ĐHCN TP.HCM Cơ sở Thanh Hóa.Đơn

vị mẫu: điều tra 50 mẫu bằng cách lấy danh

sách sinh viên từ đó dùng làm khung chọn mẫu

để chọn mẫu theo phương pháp ngẫu nhiên.

3.6.1.3 Thời gian phỏng vấn: 3 tuần

3.6.2 Thông tin mẫu

Tổng số phiếu nhận về sau quá trình phỏng vấn

là 50 phiếu Các kết quả được tổng hợp và minh họa lại bằng phần mềm SPSS 16.0.

Bảng 3 Tiến độ nghiên cứu

Công việc Tuần thứ

A Nghiên cứu sơ bộ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

I.Thực trạng.

Thực trạng phát triển hoạt động thông tin tại thư

viện đại học hiện nay ít nhiều khó khăn do chậm đổi mới trong tình hình ngành công nghệ thông tin và

truyền thông phát triển nhanh chóng đã tác động

mạnh mẽ đến ngàn thư viện Thế giới hiện nay

đang phát triển là thực hiện thư viện số và kết nối

để thu hẹp diện tích, khoảng cách địa lý Trong khi

đó, ngành thư viện nước ta đang bước đầu xây

dựng và phát triển theo hướng thư viện số Một số thực trạng đang diễn ra trong hoạt động thư viện

hiện nay

- Số bản sách chưa phong phú, sách giáo trình

chưa cung cấp đủ cho quá trình học tập của sinh

viên

• - Cơ sở vật chất hạ tầng còn nhỏ hẹp, công

nghệ thông tin còn lạc hậu Tiếp cận và ứng

dụng công nghệ mới còn chậm trong khi xã hội bùng nổ thong tin, nhu cầu con người và xã

hội không được đáp ứng - Hoạt động thông

tin cung cấp chủ yếu phổ biến như mượn, trả tài liệu, đọc tại chỗ, tra cứu, sao chụp tài

liệu, -Việc liên kết, chia sẻ nguồn tài nguyên thông tin giữa các thư viện đại học của cơ sở

cơ sở chính với cơ sở còn bị động do thiếu

tính liên kết giữa các đơn vị;chênh lệch trình

độ, chênh lệch và khác biệt về công nghệ; chi phí cho công nghệ cao.

Một số biểu đồ nổi bật phản ánh nội dung nghiên cứu được tổng hợp và minh họa lại bằng phần

mềm SPSS 16.0 như sau:

1.Thư viện là lưu trữ sách tài liệu, giáo trình phục

vụ cho quá trình học tập, thư viện là một kho tàng lưu trữ các tài liệu tham khảo, các luận văn, luận án tốt nghiệp được lưu trữ lâu đời Thư viện ĐHCN

Thành phố HCM cơ sở Thanh Hóa với kho sách

phong phú về thể loại, giáo trình của nhiều chuyên ngành là nơi cung cấp giáo trình phục vụ cho quá trình học tập của sinh viên

Một số biểu đồ nổi bật phản ánh nội dung nghiên

cứu được tổng hợp và minh họa lại bằng phần

mềm SPSS 16.0 như sau:

• 1.Thư viện là lưu trữ sách tài liệu, giáo trình phục

vụ cho quá trình học tập, thư viện là một kho tàng lưu trữ các tài liệu tham khảo, các luận văn, luận

án tốt nghiệp được lưu trữ lâu đời Thư viện

ĐHCN Thành phố HCM cơ sở Thanh Hóa với kho sách phong phú về thể loại, giáo trình của nhiều chuyên ngành là nơi cung cấp giáo trình phục vụ cho quá trình học tập của sinh viên.Nhưng nhìn

vào biểu đồ thể hiện khả năng đáp ứng giáo trình, tài liệu cho học tập của sinh viên ta thấy rõ rằng: 26% ý kiến cho rằng thư viện đáp ứng đủ giáo

trình phục vụ học tập, nhưng có tới 74% ý kiến lại cho rằng thư viện không ứng đủ giáo trình cho

quá trình học tập Từ đó chúng ta đưa ra giải

pháp cho vấn đề này

• Nhằm nâng cao chất lượng hoạt động thông tin của thư viện trường đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh

cơ sở Thanh Hóa chúng tôi đề xuất các giải pháp như sau:

• 1: Phát triển và đa dạng hóa nguồn tài nguyên

• Nguồn tài nguyên là phần quan trọng cốt lõi của thư viện Một chiến lược phát triển nguồn tài nguyên đúng hướng và phù hợp có vai trò quyết định chất lượng thư viện Để thực hiện giải pháp này cần tiến hành những hành động cụ thể sau:

• Hình thành chính sách phát triển bộ sưu tập Chính sách phát triển bộ sưu tập đóng vai trò tiên quyết trong việc xây dựng nguồn tài liệu và hiệu quả sử dụng tài liệu của thư

• Đánh giá tính hiệu quả của nguồn tài liệu sau một thời gian sử dụng.

• Tập huấn ứng dụng công nghệ thông tin cho nhân viên

• 2.:Bồi dưỡng và đào tạo thêm cho đội ngũ quản lý thư viện

• Bồi dưỡng và đào tạo lại nguồn nhân lực đều có liên quan đến các vấn đề tổ chức và phát triển hoạt động thông tin, và chất lượng hoạt động thông tin thực hiện giải pháp này cần chú ý như sau:

-Xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển chuyên môn, nghiệp vụ theo hướng chuẩn hóa và lựa chọn, ứng

dụng công nghệ vào công việc trên cơ sở của vai trò,

kế hoạch chiến lược của trường để đảm bảo thư viện luôn phát triển và đáp ứng nhu cầu của sinh viên.

Có kế hoạch phát triển nhân sự trên cơ sở tuyển dụng

viên chức mới được đào tạo đúng chuyên ngành, ngành công nghệ thông tin, ngoại ngữ hay chọn hình thức đào

tạo, bồi dưỡng phù hợp cho nhân viên đang công tác (bồi dưỡng chuyên môn, tự đào tạo, đào tạo tại chức, )

Việc bồi dưỡng hay đào tạo của thư viện cần có mối liên

hệ hết sức chặt chẽ với các đơn vị đào tạo chuyên ngành nhằm các đơn vị đào tạo sẽ tư vấn về mặt đào tạo nhân

sự, về một số chuẩn kỹ thuật

Luôn tạo điều kiện cho nhân viên học tập nâng cao trình

độ, khuyến khích học tập thông tin đó là động lực phát

triển hoạt động thông tin

Cần biết về các chuyên ngành tin học để phục vụ cho nhu cầu của sinh viên, việc chia sẻ thông tin càng được thúc đẩy, dẫn đến chất lượng dịch TT-TV càng được nâng cao

3.Nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang thiết bị đáp ứng yêu cầu của người dùng

4: Đa dạng hóa các loại hình dịch vụ thông tin:

Đa dạng hóa nguồn tin và chia sẻ nguồn tin

Chuyên môn nghiệp vụ tốt

Hỗ trợ của CNTT

5 Đẩy mạnh maketing hoạt động thông tin trong thư viện: Một trong những nhiệm vụ của marketing trong hoạt động thông tin thư viện là nghiên cứu về sự vận động, thay đổi nhu cầu thông tin cũng như sự phânbố, phát triển lượng người dùng tin khuyến khích người dùng tin khai thác và

sử dụng các sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện; và cải thiện hình ảnh của hệ thống thông tin – thư viện, cần chú trọng đến các yếu tố sau: