BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC... Lời đầu tiên em xin chân thành cảm ơn quý thầy – cô giáo trường Đại học Tây Bắc, những người đã trực tiếp giảng dạy và truyền đạt những k
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC
HÀ THỊ THU HỒNG
Á DỤNG HƯ NG HÁ DẠY HỌC T CH C C
Đ H NH THÀNH HÁI NI ĐỊ T NHI N
TRONG DẠY HỌC ĐỊ 10 THPT
CHUYÊN NGÀNH: Ý UẬN - HƯ NG HÁ
HÓ UẬN TỐT NGHI ĐẠI HỌC
Người hướng dẫn: ThS Nguyễn Thị Huệ
S N , NĂ 2013
Trang 3
Lời đầu tiên em xin chân thành cảm ơn quý thầy – cô giáo trường Đại học Tây Bắc, những người đã trực tiếp giảng dạy và truyền đạt những kiến thức bổ ích cho em, từ đó tạo nền tảng cơ bản vô cùng quý giá để em bước đầu tìm hiểu
về những vấn đề của khóa luận sau này
Đặc biệt, em xin bày t l ng k nh trọng và biết ơn sâu sắc tới cô giáo Thạc
s guy n Th uệ người đã tận tình hướng d n, chỉ bảo em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành khóa luận
Em cũng xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, các thầy – cô giáo trong khoa – Đ a trường Đại học Tây Bắc, thư viện nhà trường; các thầy – cô giáo
và các em học sinh trường trung học phổ thông n iếu, cùng bạn bè và những người thân trong gia đình đã tạo điều kiện thuận lợi cho em học tập, nghiên cứu hoàn thành khóa luận này
Trong quá trình nghiên cứu với thời gian và khả n ng c n hạn chế nên khóa luận không tránh kh i những sai sót K nh mong nhận được sự góp ý, nhận xét từ các thầy – cô và các bạn để khóa luận được hoàn chỉnh hơn
Trân trọng cảm ơn
ơn La, tháng 05 n m 2013
inh viên thực hiện
Trang 5
1 1.1 uá tr nh h nh th nh hái ni thông u uá
Trang 6ỤC ỤC
Đ U 1
1 d h n i 1
2 i u, nhiệ giới h n nghi n u 2
2
2
2
3 ị h nghi n u n 3
hư ng h nghi n u n 4
, thông tin 4
5
5
5
Nh ng ng g i 5
B i 6
ẾT QU NGHI N CỨU 7
Chư ng 1: C S UẬN VÀ TH C TIỄN CỦ ĐỀ TÀI 7
1.1 C u n 7
7
1.1.1.1 Nhận thức về khái niệm 7
hận thức về khái niệm đ a l và khái niệm đ a l tự nhiên 8
10
on đường hình thành khái niệm khoa học 10
on đường hình thành khái niệm đ a l và khái niệm đ a l tự nhiên 11
14
1.2 C h iễn 15
15
Trang 7Tình hình giảng dạy khái niệm đ a l của giáo viên 17
10 THPT 18
c tiêu chương trình của sách giáo khoa Đ a l 10 THPT 18
i dung chương trình sách giáo khoa Đ a l 10 THPT 18
10 THPT 19
Đặc điểm tâm l 19
Đặc điểm nhận thức 20
Tiểu kế hư ng 1 21
Chư ng 2: Á DỤNG HƯ NG HÁ DẠY HỌC T CH C C Đ H NH THÀNH HÁI NI ĐỊ T NHI N TRONG DẠY HỌC ĐỊ 10
THPT 22
2.1 Hệ h ng h n kh i niệ ng SG Đị 10 THPT 22
2.2 Hệ h ng kh i niệ ị nhi n ng hư ng nh Đị 10 THPT 24
2.3 Tiế n hư ng h d y h h ể h nh h nh kh i niệ ị nhi n ng d y h Đị 10 THPT 32
32
34
36
38
Tiểu kế hư ng 2 39
Chư ng 3: TH C NGHI SƯ HẠ 40
3.1 h, nhiệ nguy n h nghiệ 40
40
40
40
3.2 N i dung h nghiệ 41
3.3 T h h nghiệ 41
3 iể , nh gi kế u h nghiệ 42
42
Trang 8q 43
3 q 44
Tiểu kế hư ng 3 46
ẾT UẬN VÀ IẾN NGHỊ 47
1 Nh ng ng g i 47
2 kiến nghị 47
D NH ỤC TÀI I U TH H O
HỤ ỤC
Trang 9M Đ U
1 d h n i
Hi n n y giá d c t tr ng những v n đ đ ng đư c nhi u u c gi
tr n thế gi i u n t nư c t c ng v y, giá d c đư c c i u c sách h ng đầu t tr ng những ng nh đư c ưu ti n đầu tư phát tri n chính củ đ t
nư c Xu t phát từ những tư tư ng cơ n củ ng C ng n Vi t N v giá d c v đ tạ chúng t đ hông ngừng c i tiến ch t ư ng dạy v học đ
từ đó n ng c ch t ư ng giá d c
H chung v u thế h i nh p u c tế c n ngư i có cơ h i đư c gi ưu
v học h i nhi u hơn y chính ôi trư ng thu n i đ giúp c n ngư i có
h n ng đư c th hi n nh V hơn thế nữ c n ngư i c n đư c tr ng th nhi u iến th c i X h i ng y c ng phát tri n, y u cầu v c n ngư i ng y
c ng có những đ i h i c hơn Chính v v y giá d c hông ngừng đư c thúc
đ y đ phát tri n nh tạ r những thế h c n ngư i i hông ch đư c tr ng đầy đủ v n iến th c ph ng phú c n có th những ỹ n ng như: ỹ
n ng phân tích, ỹ n ng đánh giá ỹ n ng chiế ĩnh giúp ch nư c t thực
hi n thắng i công cu c công nghi p hó – hi n đại hó đ t nư c tr ng gi i
đ ạn hi n n y ự phát tri n nh nh v ạnh củ h học – công ngh đ tạ r nhi u cái i tạ đi u i n ch c n ngư i học t p hông ch ó h p tr ng phạ
vi củ t u c gi c n có cơ h i đ học t p gi ưu v i ạn ọi nơi
tr n thế gi i
Hi n n y, tr ng uá tr nh dạy học GV v n c n s d ng chủ yếu các PPDH truy n th ng v i i u truy n th iến th c th cách thuyết tr nh n ng v thông á v gi ng gi i V v y đ ch uá tr nh học t p củ HS tr n n
đ ng, không phát huy đư c tính tích cực v phát tri n tư duy sáng tạ củ H
t ôn chính tr ng h th ng giá d c THPT – í có t v i
tr nh t đ nh tr ng vi c cung c p những iến th c ch H u ôn n y H
đư c trang b h i ư ng tri th c ph ng phú v tự nhi n inh tế – h i v những ỹ n ng ỹ hết s c cần thiết tr ng cu c s ng i dưỡng ch H thế
gi i u n h học v những u n đi nh n th c đúng đắn u n trọng h nh
th nh ch H nh n cách c n ngư i i tr ng h i chủ nghĩ
c i t, tr ng chương tr nh í H đư c cung c p đầy đủ những iến th c đại cương từ đó tạ ti n đ n n óng vững chắc đ ch các tiếp thu những iến th c đ í s u n y Tr ng đó h th ng các hái ni t phần iến th c r t u n trọng tr ng n i dung củ chương tr nh Nhưng các hái
Trang 10ni n y hầu hết những hái ni hó v trừu tư ng n n vi c d ng những
PP H ph h p đ giúp ch H dễ d ng nắ đư c hái ni đi u r t cần thiết Tuy nhi n hi n n y v n đ h nh th nh hái ni đ í ch H nh t các hái ni đ í tự nhi n tr ng h th ng n i dung iến th c củ í p chư đư c nghi n c u nhi u
- Từ thực trạng dạy v học ôn í p th y đư c sự cần thiết ph i
t ng cư ng áp d ng PPDHTC đ h nh th nh iến th c đ í nói chung v hái
đạt đư c c ti u tr n đ t i t p trung gi i uyết t s nhi v như s u:
- Nghi n c u cơ s í u n v thực tiễn đ ác đ nh h th ng hái ni cơ
Trang 113 ị h nghi n u n
V n đ ác đ nh hái ni v phương pháp h nh th nh hái ni đ có
ch s nghi n c u từ há u ng ch đến n y vi c ác đ nh hái ni v phương pháp h nh th nh hái ni m trong SGK í các trư ng phổ thông c n
ít đư c u n t Thực tế, tr n thế gi i v tr ng nư c đ có nhi u công tr nh sách á t i i u viết v v n đ ác đ nh hái ni v các phương pháp h nh
th nh hái ni đ í nói chung v hái ni đ í inh tế – h i nhưng v n
đ ác đ nh hái ni v phương pháp h nh th nh đ í tự nhi n v n c n chư
đư c đ c p t cách th đáng
Tr n thế gi i đ có nhi u công tr nh í u n củ các nh h học đ c p đến h th ng hái ni đ í Trư c ti n ph i đến các công tr nh v cơ s phương pháp u n củ ác – nin đ đóng góp t phần u n trọng v vi c
h nh th nh hái ni đ í Tr ng đó nin đ đư r đ nh nghĩ v hái ni
v ch r c n đư ng v nh n th c thế gi i hách u n củ h i i ngư i
Các nh t í học tr n thế gi i c ng như tr ng nư c đ u thừ nh n nhi v học t p củ H uá tr nh ĩnh h i những hái ni h học V nhi v gi ng dạy chủ yếu củ V trư ng phổ thông dạy ch H các hái ni h học đó Tr ng những n gần đ y, Tâm lí học hi n đại ch
r ng các hái ni H tiếp thu đư c các hái ni gắn i n v i h ạt
đ ng Theo D.Ja np nrin ông ch r ng: i học đơn v cơ s củ uá
tr nh giá d c v n i dung củ i học chính hái ni tương ng v i nó các ỹ n ng, ỹ )
Các nh đ í tr n thế gi i c ng đ nói đến các hái ni v đ í như:
N N nr n i uch in T ôr n r n v n Tr ng
đó có t s công tr nh đ nói đến h th ng iến th c đ í H ph i tiếp thu
đó những hái ni v c n ch r ch V những phương pháp h nh th nh
i u tư ng hái ni đ í
Tác gi T ôr n ch r ng: “Vi c h nh th nh t h th ng hái ni
tr ng ý th c củ H t nhi v r t đ dạng củ ngư i V Vi c gi ng dạy
tr ng trư ng phổ thông ph i dự v h th ng những hái ni r r ng v những d u hi u cơ n củ chúng ph i đư c đ nh nghĩ t cách h học v húc triết” [ 8, tr.70]
H i nh sư phạ ngư i c r n v n tr ng cu n sách
“H nh th nh i u tư ng v hái ni tr ng gi ng dạy í” đ c i “V n đ
h nh th nh i u tư ng v hái ni v n đ cơ n củ t n uá tr nh gi ng dạy í” [ 7 tr 24] Tr ng cu n sách n y tác gi đ ph n tích sự tiếp thu t
Trang 12v i hái ni chung v đ í tự nhi n v đ í inh tế – h i củ H , phát
hi n những thiếu sót đi n h nh tr ng iến th c ỹ n ng củ H v tr ng thực
tế gi ng dạy củ V chú ý đến những đi u i n củ phương pháp gi ng dạy có tác d ng góp phần h nh th nh những hái ni chung Tác gi củ cu n sách
đ ch ng inh đư c những uy u t cơ n củ sự h nh th nh những hái ni
đ í tr ng uá tr nh gi ng dạy v ích thích H tự r ng th những iến
th c v đ í
Vi t N nhi u nh h học c ng đ th y đư c tầ u n trọng củ
h th ng hái ni v vi c h nh th nh hái ni như: Nguyễn ư c Nguyễn Ngọc Th nh Nguyễn Ngọc u ng Nguyễn Trọng Phúc Nguyễn i ng Tiến
c H i v đ có nhi u công tr nh sách á t i i u viết v hái ni đ í
c ng như các phương pháp h nh th nh hái ni đ í
Tr ng đó nổi t nh t giá tr nh “ í u n dạy học đ í phần đại cương”
củ iá sư Nguyễn ư c, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Phúc các tác gi c i các hái
ni những iến th c ý thuyết u n trọng v cơ n củ các tri th c đ í trong trư ng phổ thông c i t iá sư Nguyễn ư c đ ch r tr ng t
s i học củ V cần dạy ch H t s hái ni chính v hái ni ph ách giá vi n í p 6 n 986
Tuy nhi n vi c ác đ nh hái ni v phương pháp h nh th nh hái ni
đ í tự nhi n nư c t đến n y chư có t công tr nh n đ c p đến c th Chính v v y đ y t đ t i c n r t i cần đư c t hi u v nghi n c u
hư ng h nghi n u n
, thông tin
Thu th p t i i u ư c đầu ti n củ uá tr nh nghi n c u t đ t i
y phương pháp nghi n c u r t u n trọng giúp ch vi c tiếp c n v i các hái ni đ í đư c nh nh hơn Tr ng uá tr nh nghi n c u đ t i vi c thu th p các t i i u v t í u n giúp t hi u s u hơn v PP H đ có đư c t i i u ph c
v ch vi c nghi n c u những v n đ v hái ni đ í
Tr ng uá tr nh nghi n c u đ t i tôi đ nghi n c u t s t i i u có i n
u n như: T i i u v Triết học, T í học iá d c học í u n dạy học nói chung v í u n dạy học đ í nói ri ng các sách viết v vi c s d ng các phương ti n v thiết dạy học các u n án u n v n í sách giá
vi n í các t i i u v đổi i PP H củ iá d c v tạ
u hi ph n tích v í t i i u s i u thông tin th y u cầu s giúp
Trang 13ng Tr ng đ t i tôi đ s d ng t s phiếu đi u tr nh h i thác những thông tin có i n u n đến thực trạng vi c dạy v học hái ni đ í tự nhi n
Tr n cơ s những s i u thu th p đư c nh vi c tổng h p t s có t t i i u
t n di n v hái uát những v n đ nghi n c u
y phương pháp u n trọng nh t hi u thực tế v vi c dạy v học các hái ni đ í tự nhi n củ H phương pháp h nh th nh hái ni đ í tự nhi n củ V v H hi dạy v học ôn í Tr ng đ t i phương pháp n y
đư c s d ng nh :
- Thông u các đ t i tr v thi củ H trư ng THPT V n iếu
- Thông u các gi dạy củ V các trư ng THPT V n iếu
- Th h s i u củ các V dạy í tr ng trư ng THPT V n iếu
Thực nghi sư phạ đư c tiến h nh tại trư ng THPT V n iếu thu c
V n iếu – huy n Th nh ơn – t nh Phú Thọ Ng i vi c gi ng dạy trực tiếp
củ tác gi đ t i c n có sự gi ng dạy củ t s V í củ nh trư ng
Tr ng đ t i phương pháp n y đư c d ng đ í ết u s i u th ng
s u hi tiến h nh đi u tr v thực nghi Vi c tính t án s i u s u hi đ tiến
h nh đi u tr thực nghi đ giúp ch tôi nắ đư c thực trạng v vi c dạy v
nh góp phần n ng c hi u u dạy – học ôn í nói chung v hái ni
đ í tự nhi n nói ri ng
- Thông u ết u nghi n c u đ t i ngu n t i i u th h hữu ích ch các V, HS c ng như những i u n t v n đ n y
Trang 14B i
Ng i phần đầu v ết u n đ t i g 3 chương:
Chương Cơ s í u n v cơ s thực tiễn
Chương 2 p d ng phương pháp dạy học tích cực đ h nh th nh hái
ni đ í tự nhi n tr ng dạy học í 10 THPT
Chương 3 Thực nghi sư phạ
Trang 15cơ n đó : Tính chung tính n ch t v tính phát tri n
- Tính chung: hái ni ết u củ uá tr nh nh n th c đi từ cái đơn
nh t đến cái phổ iến từ cái ri ng đến cái chung ng c n đư ng khái quát hóa
ự tổng h các d u hi u các thu c tính chung củ t nhó sự v t hi n tư ng
c ng i tạ th nh n i dung củ hái ni
- Tính n ch t: Tr ng các d u hi u v thu c tính chung ngư i t ph n
i t t cách r r ng ại sự v t hi n tư ng n y v i ại sự v t hi n tư ng hác ưu ý r ng cái n ch t gi c ng cái chung nhưng hông ph i cái chung n c ng cái n ch t
- Tính phát tri n: hái ni hông ch công c củ tư duy c n
ết u củ uá tr nh tư duy Nh n th c h học c ng phát tri n th các hái
ni h học có n i dung c ng đổi i c ng tiếp c n v i n ch t củ sự v t
hi n tư ng đó hái ni đư c ch nh í v đến t c n đó s sinh r hái ni i
Tr ng u n đi củ nin v c n đư ng i n ch ng củ sự nh n th c
ch n í th hái ni t tr ng h nh th c cơ n củ gi i đ ạn nh n th c ý tính hái ni h nh th c cơ n củ nh n th c ý tính ph n ánh những đ c tính n ch t củ sự v t ự h nh th nh hái ni ết u củ sự hái uát tổng h p i n ch ng các đ c đi thu c tính củ sự v t h y t p sự v t
Th u n đi củ T í học: “ hái ni t đ i tư ng tr ng suy nghĩ trừu tư ng t ý tư ng t ý nghĩ củ t t n gọi chung tr ng phạ tr ôgic h c t sự diễn u t – ng suy nghĩ – v các đ i tư ng v hi n tư ng
Trang 16tr ng T í học hái ni h nh th c cơ n củ tư duy ph n ánh những thu c tính chung n ch t củ sự v t uá tr nh hi n tư ng hái ni hông
ph i đ i tư ng có th nh n th y đư c Thông u vi c chúng t u n sát t
hi u đ i tư ng từ đó t s hi u r v đ i tư ng nh v sự tư duy Vi c tư duy
củ c n ngư i dự v những thu c tính chung n ch t củ sự v t hi n tư ng
đ h nh th nh n n những hái ni ri ng ti n tr ng vi c gi tiếp c n ngư i đ sáng tạ r những hái ni giúp ch vi c gi tiếp h ng ng y củ
c n ngư i v thế gi i v c i tạ thế gi i h nh th c cơ n củ tư duy hái
ni có đ c đi trừu tư ng v hái uát”
hận thức về khái niệm đ a l và khái niệm đ a l tự nhiên
hái ni đ í sự ph n ánh tr ng tư duy sự v t v hi n tư ng đ í đ
đư c trừu tư ng h á v hái uát h á dự v d u hi u n ch t s u hi đ tiến h nh các th tác tư duy s sánh ph n tích tổng h p ự v những d u hi u hái
ni đư r t có th ph n i t đ í v i những hái ni h học khác
c đi củ hái ni đ í đó t ết u củ uá tr nh tư duy trừu
tư ng đơn v cơ s củ iến th c đ í v có tính hông gi n hái ni đ í
g có: hái ni đ í chung hái ni đ í ri ng v hái ni đ í t p h p
- hái ni đ í chung: Ph n ánh các thu c tính các i i n h tr ng
n ch t nhưng ại chung ch t n t ại các sự v t v hi n tư ng đ í Ví
d : Phép chiếu h nh n đ cách i u th t c ng củ Trái t n t t phẳng đ i đi tr n t c ng tương ng v i t đi tr n t phẳng
- hái ni đ í ri ng: Ph n ánh những thu c tính chung v n ch t củ
t sự v t h c t hi n tư ng đ í ri ng i t c th Ví d : Phép chiếu phương v phép chiếu h nh nón phép chiếu h nh tr …
- hái ni đ í t p h p: những hái ni trung gi n giữ hái ni
chung v ri ng Nhó hái ni n y đư c d ng nhi u tr ng phần í hu vực Ví d : hu vực ông N , hu vực ỹ tinh
Ng i cách ph n ại tr n ngư i t c n ph n i t r : hái ni đ í c
th v hái ni đ í trừu tư ng Các hái ni đ í c th g những
Trang 17u n Ví d : óng i n thủy tri u C n những hái ni đ í trừu tư ng những hái ni v các sự v t v hi n tư ng đ í chúng t hông th trực tiếp tri giác đư c ng các giác u n Ví d : ự ph n d n cư đô th hó
Thông thư ng tr ng í ngư i t h y ph n th nh đ í tự nhi n v đ
í inh tế – h i Tr ng đó, khái ni đ í tự nhi n đư c hi u sự ph n ánh
tr ng tư duy sự v t v hi n tư ng đ í tự nhi n đ đư c trừu tư ng h á v hái uát h á dự v d u hi u n ch t s u hi đ tiến h nh các th tác tư duy s sánh ph n tích tổng h p
C ng như hái ni đ í hái ni đ í tự nhi n c ng đư c chi th nh
ại đó : hái ni đ í tự nhi n chung hái ni đ í tự nhi n ri ng
v hái ni đ í tự nhi n t p h p ự v d u hi u n ch t củ các sự
v t hi n tư ng đ í tự nhi n t ph n chi chúng th nh những hái ni
đ í tự nhi n hác nh u Các hái ni đ í tự nhi n n y s ch t iết
đư c các đ c đi các i i n h v tích ch t củ các sự v t hi n tư ng đ
í tự nhi n đ c i t chương tr nh í 10 phần có các hái ni đ í tự nhi n đại cương
- hái ni đ í tự nhi n chung: hái ni đư c h nh th nh d sự
ph n ánh củ các thu c tính các i i n h tr ng n ch t nhưng ại chung ch
t n t ạt các sự v t hi n tư ng đ í tự nhi n c ng ại Tr ng ôn
í THPT các hái ni đ í tự nhi n chung đư c đ c p nhi u nh t tr ng chương tr nh í phần í tự nhi n í phần đ í đại cương
n n h th ng các hái ni đư c c i “ ương s ng” củ t n n i dung chương tr nh í 10 THPT
- hái ni đ í tự nhi n ri ng: những hái ni ph n ánh những thu c tính n ch t t sự v t hi n tư ng đ í tự nhi n ri ng i t chương
tr nh í các hái ni đ í ri ng đư c đ c p đến r t nhi u i hái
ni ch i n u n đến t đ i tư ng v ph n ánh tính đ c đá củ nó
- hái ni đ í tự nhi n t p h p: Là những hái ni đ í tự nhi n trung gi n giữ các hái ni đ í tự nhi n chung v hái ni đ í tự nhi n
ri ng hái ni đ í tự nhi n t p h p gi c ng có đ c tính ri ng nhưng
nó ại n u n đ c đi chung củ t s sự v t hi n tư ng t p h p hu vực
nh thổ n đó
Ví d : hái ni “ ông” hái ni đ í tự nhi n chung đó d ng
nư c tự nhi n ch y tr ng ng d nó đ v đư c nuôi dưỡng nh ư ng nư c
tr ng ưu vực cung c p
Trang 18hái ni “sông H ng” hái ni đ í tự nhi n ri ng hái ni
n y ch nói v t đ i tư ng c th đó sông H ng ông H ng có tổng chi u dài là 1 49 ắt ngu n từ Trung u c ch y u Vi t N v đổ r i n ông
ạn ch y tr n đ t Vi t N d i 5 m ông H ng c n có các t n gọi hác như: H ng H , Nhĩ H Nguyên Giang tiếng Trung sông Thao, Phú ương hay sông Cái
hái ni “sông Vi t N ” hái ni đ í tự nhi n t p h p tr ng hái
ni n y th hi n đ c đi chung củ các c n sông nhưng t p h p Vi t Nam
on đường hình thành khái niệm khoa học
Tr ng đ i s ng hái ni có t v i tr hết s c u n trọng nh t tr ng
uá tr nh học t p hái ni vừ s n ph , vừ phương ti n củ h ạt đ ng
nh t h ạt đ ng trí tu hái ni đư c h nh th nh s góp phần tạ n n nh n cách củ cá nh n Chính v v y vi c nắ đư c hái ni vừ giúp H nắ chắc tri th c củ ôn học vừ giúp ch sự phát tri n tư duy v c phát tri n
nh n cách củ H
Th u n đi củ chủ nghĩ ác – nin ch r ng h ạt đ ng nh n th c
củ c n ngư i g các c đ hác nh u như: C giác tri giác tư duy
tư ng tư ng nó đư c chi th nh h i nhó nh n th c c tính v nh n th c
ý tính C n đư ng i n ch ng củ sự nh n th c ch n í từ trực u n sinh
đ ng đến tư duy trừu tư ng v từ tư duy trừu tư ng đến thực tiễn
- Nh n th c c tính h y c n gọi trực u n sinh đ ng gi i đ ạn đầu củ uá tr nh nh n th c ó gi i đ ạn nh n th c c n ngư i
tr ng h ạt đ ng thực tiễn s d ng các giác u n đ tiến h nh ph n ánh các sự
ch t củ sự v t hách u n Nh n th c ý tính đư c th hi n dư i 3 h nh th c cơ
n : hái ni phán đ án v suy u n V sự h nh th nh hái ni ết u
Trang 19củ sự hái uát tổng h p i n ch ng các đ c đi thu c tính củ sự v t hi n
tư ng hách u n
Th V si v th “Thông thư ng các i u tư ng những đi
tự v t tri giác ch sự h nh th nh các hái ni h học” Nhưng i u
tư ng ch t h nh th c củ nh n th c c tính i ch ph n ánh những đ c
đi n ng i củ sự v t hi n tư ng n n chư ph n ánh hết đư c tính n ch t
củ hi n tư ng u n v y c n ngư i ph i thực hi n h ng ạt các tư duy ph c tạp hác như: sánh đ i chiếu ph n tích tổng h p… đ n u n đư c tính n
ch t củ sự v t hi n tư ng Chính tr n cơ s củ những th tác ôgic đó củ tư duy hái ni đư c h nh th nh
V v y tr ng dạy học u n h nh th nh hái ni ch H ngư i V ph i
tổ ch c h nh đ ng củ H tác đ ng v đ i tư ng th đúng uy u t h nh th nh hái ni nh h học đ phát hi n r tr ng ch s Chúng t cần y h nh
đ ng củ các cơ s ch uá tr nh h nh th nh hái ni
Tr ng uá tr nh dạy – học u n h nh th nh hái ni ch H V có th
tổ ch c ch các h ạt đ ng th các ư c s u:
ư c t V n y sinh nhu cầu nh n th c ch H
ư c h i V tổ ch c ch H h ạt đ ng nh phát hi n r những d u hi u những thu c tính v i i n h giữ các d u hi u thu c tính củ hái ni
ư c V d n dắt H t r những nét n ch t củ hái ni v
ch H nh n th c đư c những d u hi u n ch t đó
ư c n hi đ nắ đư c n ch t ôgic củ hái ni cần giúp H
đư r đư c những d u hi u v ôgic củ chúng v đ nh nghĩ hái ni
ư c n h th ng hó hái ni
ư c sáu uy n t p v n d ng hái ni H đ nắ đư c
on đường hình thành khái niệm đ a l và khái niệm đ a l tự nhiên
Như chúng t đ iết các hái ni đ í th nh phần cơ n củ iến
th c đ í Vi c h nh th nh hái ni đ í nh hư ng nhi u t đến uá tr nh học t p ôn í củ H ự h nh th nh các hái ni có ý nghĩ uyết đ nh
đ i v i vi c tiếp thu các tri th c đ í c ng như sự phát tri n tư duy nh hư ng
t i sự phát tri n các n ng ực v ỹ n ng đ í củ H Vi c tiếp thu các hái
ni đ í c ng nh hư ng đến c ni tin u n đi củ H H c ng nắ vững hái ni th u n đi v ni tin củ họ s c ng vững chắc ng th i
c n giá d c ch H thế gi i u n h học ng y u u hương đ t nư c…
Trang 20Vi c h nh th nh hái ni đ í v hái ni đ í tự nhi n tr ng gi ng dạy đ í có i n u n đến phương pháp uy nạp v diễn d ch tr ng tư duy ôgic
t ết u n chung t nguy n tắc chung có nghĩ đi từ cái ri ng đến cái chung Trư c hết ch H u n sát các sự v t hi n tư ng đ í th t v trực u n
h c ch ví d v những sự v t hi n tư ng tr n cơ s đó h nh th nh các i u
tư ng tiếp đến giúp H t d u hi u chung nh t v đ c đi củ sự v t hi n
Trang 21tư ng u n sát đư c s u đó hư ng d n H đ nh nghĩ hái ni h c n u đ c
Nhưng vi c h nh th nh hái ni đ í v hái ni đ í tự nhi n ch
H tr ng nh trư ng phổ thông hông ch tu n th t phương pháp uy nạp
h c diễn d ch có đư c hi u u t i ưu th tuỳ từng hái ni từng i học
V ph i v n d ng ph i h p c h i phương pháp s ch ph h p nh t
Trong quá tr nh h nh th nh hái ni đ í v hái ni đ í tự nhi n
ch H các nh h học đ u th ng nh t có th chi th nh t s gi i đ ạn
Tr ng cu n “Phương pháp gi ng dạy đ ý trư ng phổ thông” củ Nguyễn
i ng Tiến ông đ chi r 3 gi i đ ạn như s u:
- i i đ ạn : N u hái ni i ác đ nh các d u hi u n ch t củ hái ni
u n h nh th nh hái ni đ í v hái ni đ í tự nhi n ch H đạt
hi u u c tr ng uá tr nh gi ng dạy V cần ưu ý t s v n đ s u:
Trang 22Chú ý hi h nh th nh hái ni đ í c n đ i h i V dạy đ í ph i có
tr nh đ chuy n ôn c có hi u iết s u r ng iết s d ng th nh thạ các
PP H iết s d ng phương pháp ph h p tr ng từng n i dung c th củ i học c i t ph i chú trọng t i các PP HTC như: Phương pháp n u v n đ phương pháp đ th ại g i phương pháp đóng v i,
PP HTC t thu t ngữ rút gọn đư c d ng nhi u nư c đ ch những phương pháp giá d c dạy học th hư ng phát huy tính tích cực chủ đ ng sáng tạ củ ngư i học PP HTC hư ng t i vi c h ạt đ ng hó tích cực hó
h ạt đ ng nh n th c củ ngư i học nghĩ t p trung v phát huy tính tích cực
củ ngư i học ch hông ph i t p trung v phát huy tính tích cực củ ngư i dạy tuy nhi n đ dạy học th PP HTC th V ph i n ực nhi u s v i dạy
th phương pháp th đ ng
Trong PPDHTC có n d u hi u cơ n :
- ạy học thông u tổ ch c các h ạt đ ng học t p củ H : Tr ng PP HTC ngư i học – đ i tư ng củ h ạt đ ng dạy đ ng th i chủ th củ h ạt đ ng học
h học hơi d y n i ực v n có củ i ngư i ết u học t p s đư c nh n
đư c v n hi u iết v inh nghi củ i H v củ c p ch hông ph i ch
dự tr n v n hi u iết v inh nghi s ng củ thầy giá
- ết h p đánh giá củ thầy v i tự đánh giá củ tr : Trư c đ y tr ng dạy học ọi ngư i v n thư ng h y có u n ni V có đ c uy n đánh giá HS Nhưng tr ng PP HTC V ph i hư ng d n H tự đánh giá đ đi u ch nh cách
Trang 23sự th nh đạt tr ng cu c s ng i thầy cô c ng như nh trư ng ph i tr ng cho HS
Như v y từ dạy học th đ ng s ng dạy học tích cực V hông c n đóng
v i tr đơn thuần ngư i truy n đạt iến th c V tr th nh ngư i thiết ế
tổ ch c hư ng d n các h ạt đ ng đ c p h c th nhó nh đ H tự ực chiế ĩnh n i dung học t p chủ đ ng tiếp thu các c ti u iến th c ỹ n ng thái đ th y u cầu củ chương tr nh Tr n p h ạt đ ng củ H chính V
ch c v n trọng t i v ngư i ch t ại những iến th c cu i c ng ch H Tuy nhi n tr ng h u s ạn giá án V ph i đầu tư công s c v th i gi n r t nhi u s v i i u dạy học th đ ng Chính v v y, V ph i có tr nh đ chuy n
ôn s u r ng có tr nh đ sư phạ c i có th tổ ch c hư ng d n các h ạt
đ ng củ H
1.2 C h iễn
Tình hình nắm khái niệm đ a l của học sinh
Tr ng u thế t n cầu hó inh tế thế gi i công nghi p hó – hi n đại hó
đ t nư c iá d c v đ tạ có t v trí đ c i t hông ch tạ r những thế
h c n ngư i Vi t N đủ đ c n t i c n thích ng v i các y u cầu củ thế
gi i Tr ng c u th nh củ sự nghi p giá d c đó ôn í đóng t v i tr
u n trọng Ng i truy n th iến th c ch H th ôn í c n y dựng ch
HS có t cách nh n v các v n đ củ tự nhi n inh tế – h i tầ vĩ ô
ôn í tr ng nh trư ng phổ thông giúp H có đư c những hi u iết
cơ n h th ng v Trái t thi n nhi n v những h ạt đ ng inh tế củ c n ngư i tr n phạ vi u c gi hu vực v thế gi i r n uy n ch H những ỹ
n ng h nh đ ng ng thích h p v i ôi trư ng tự nhi n h i ó t phần củ học v n phổ thông cần thiết ch i ngư i đ ng tr ng h i hi n đại Tr n n n t ng những iến th c v ỹ n ng tr ng ch H ôn í góp phần đáng v vi c thực hi n c ti u giá d c phổ thông
í p chương tr nh đầu c p THPT đ y chương tr nh đại cương g h i phần đ í tự nhi n v đ í inh tế – h i Trong chương tr nh í có r t nhi u hái ni nh t các hái ni v tự nhi n thư ng r t trừu tư ng hó hi u g y hó h n ch uá tr nh học t p củ H
H th ng hái ni đ í tự nhi n tr ng chương tr nh í 10 THPT cơ
s đ giúp ch H học t t các iến th c đ í v s u V v y, vi c h nh th nh
Trang 24đúng các hái ni đ í tự nhi n tr ng í có tầ u n trọng đ c i t
đ i v i vi c nắ vững h th ng iến th c củ t n chương tr nh í THPT
Hi n n y, v i thực trạng dạy ôn í nh t vi c h nh th nh hái ni
đ í tự nhi n ch H p THPT c n có nhi u hạn chế V chủ yếu v n thư ng uy n s d ng các PP H truy n th ng th i u thuyết inh gi ng
gi i thông á iến th c chư phát huy đư c tính chủ đ ng phát tri n đư c tư duy tính sáng tạ ch H H học t cách th đ ng v ghi nh áy óc iến
th c V đư r i u i n cơ s v t ch t v các phương ti n dạy học củ
nh trư ng c n chư đầy đủ dạy học v n gắn i n v i chủ yếu vi c d ng
ng ph n v cách học y V trung t H ch th gi v i v i tr
đ ng tr ng các gi học n n ch t ư ng dạy v học c n chư c chư tạ h ng thú học t p ch H Nh n chung gi đ í chư ng ại nhi u h ng thú ch H trư ng THPT
iết đư c t nh h nh nắ hái ni đ í tự nhi n củ H p THPT
tr ng uá tr nh nghi n c u đ t i đ tiến h nh ph ng v n các V trực tiếp gi ng dạy í v thu th p ết u i i tr 1 tiết v i i tr học ỳ phần í tự nhi n) củ trư ng THPT V n iếu
u ết u i i tr củ H ch th y đ s H ch nắ đư c các c u
h i nh hái ni Những c u h i v i t p cần hi u s u hái ni h y đ i h i tính sáng tạ th H hông đư c nhi u H nắ hái ni ơ h v ch
h i các hái ni đ í tự nhi n chính : Tư duy trừu tư ng é thiếu đ d ng dạy học v t i i u th h hạn chế v iến th c h i cơ s v t ch t củ
nh trư ng c n thiếu t hác d t í c c tự ti n n H hông ạnh dạn phát i u tr ng các i học tr n p ết u đi u tr ch th y 33 5% H r t
ít phát i u y dựng i v các hông iết h c iết nhưng ngại phát i u ngại tr i v s s i v có 3 % H hông gi phát i u d n đến hông
hí p học trầ ít sôi nổi v hạn chế vi c ĩnh h i hái ni củ H i u đó
c ng ph n ánh các PP H củ V chư phát huy đư c tính tích cực củ H
uá tr nh dạy học củ V chư huyến hích đư c t t c H tr ng p h ạt
Trang 25C ng u đi u tr ph ng v n chúng tôi thu nh n đư c nhi u ý iến v đ ngh củ H Phần n các đ ngh nh trư ng cần cung c p th nhi u phương ti n v thiết dạy học đ í nh t các phương ti n trực u n t s
có ý iến các thầy cô í cần r ng iến th c i n h thực tế nhi u hơn đ các hi u r các hái ni đ í tự nhi n
Tình hình giảng dạy khái niệm đ a l của giáo viên
Tr ng chương tr nh giá d c đ í phổ thông í p có t v trí
u n trọng N i dung chủ yếu củ í cung c p những hái ni cơ n
ch H V hái ni n n iến th c r t trừu tư ng đ i h i V hi dạy học
ph i áp d ng những PP H ph h p t ng cư ng phát huy tính chủ đ ng sáng
tạ th gi ĩnh h i tri th c củ H u uá tr nh t hi u ph ng v n v đi u
tr trư ng THPT V n iếu nh n chung đ i ng V đ u có ng t huyết v i ngh nghi p v ng y u ến H c tr nh đ chuy n ôn há vững v ng
Tuy nhi n đ i v i vi c h nh th nh hái ni đ í tự nhi n t s V
v n thư ng uy n s d ng các PP H truy n th ng truy n th iến th c th cách thuyết tr nh gi ng gi i thông á n n ch t ư ng dạy c n chư c t s
V c ng đ s d ng PP HTC như: Phương pháp th u n phương pháp n u
v n đ v gi i uyết v n đ ết h p v i các phương ti n dạy học trực u n tuy nhi n ại s d ng hông thư ng uy n n n ết u đ ại c n hạn chế
u đi u tr , các V í củ trư ng ch r ng những yếu t như: c đích đ ng cơ học t p củ H c n chư r r ng H c n chư có phương pháp học t p ph h p H c n yếu v h n ng tư duy trừu tư ng iến th c c p trung học cơ s củ H c n yếu V c n thiếu các phương ti n v thiết dạy học H thiếu đ d ng học t p v V chư có PP H ph h p v chư tạ h ng thú học t p ch H đ nh hư ng trực tiếp t i ch t ư ng học t p ôn í
c ng như vi c h nh th nh hái ni đ í tự nhi n củ H p THPT
Th ý iến củ các V v vi c áp d ng các PP H đ h nh th nh các hái ni đ í tự nhi n ch H p THPT th phương pháp đạt hi u u c
t p ch H v nếu có đủ inh phí v đ đư c n t n ch H th n n tổ
ch c các uổi th u n thực tế ch H
Trang 2610 THPT
c tiêu chương trình của sách giáo khoa Đ a l 10 THPT
V iến th c: Cung c p ch H những iến th c cơ n cần thiết v :
- Trái t các th nh phần c u tạ củ Trái t các hi n tư ng sự v t đ
í v tác đ ng u ại giữ chúng t s uy u t phát tri n củ ôi trư ng tự nhi n tr n Trái t
- n cư v các h ạt đ ng củ c n ngư i tr n Trái t i u n h giữ
d n cư h ạt đ ng s n u t v ôi trư ng sự cần thiết ph i h i thác h p í t i nguyên thiên nhiên v v ôi trư ng nh phát tri n n vững
V ỹ n ng: Củng c v tiếp t c h nh th nh v phát tri n H :
- ỹ n ng học t p v nghi n c u đ í: u n sát nh n ét ph n tích s sánh đánh giá các sự v t hi n tư ng đ í ph n tích s d ng n đ t t v
V thái đ h nh vi: óp phần i dưỡng ch H :
- T nh y u thi n nhi n u hương đ t nư c thông u vi c ng thích h p
v i tự nhi n v tôn trọng các th nh u inh tế – v n h á củ nh n d n Vi t N
ôi trư ng n ng c ch t ư ng cu c s ng củ gi đ nh c ng đ ng
i dung chương trình sách giáo khoa Đ a l 10 THPT
Ng y 5 tháng 5 n 2 6 trư ng iá d c v tạ đ í uyết
đ nh s 6/2 6/ – T v vi c n h nh Chương tr nh iá d c phổ thông Tr ng đó n i dung chương tr nh củ í c ng có những th y đổi
v đổi i đ tiếp c n đư c v i những th nh tựu i nh t củ h học đ í v
Trang 27N i dung chương tr nh củ í g 2 phần chính : í tự nhi n v đ í inh tế – h i
Phần đ í tự nhi n:
- n đ : t s phương pháp i u hi n các đ i tư ng đ í tr n n đ Phương pháp s d ng n đ t t đ í đ t hi u đ c đi củ các đ i
tư ng hi n tư ng v ph n tích các i u n h đ í
- V tr H u các chuy n đ ng củ Trái t: hái uát v V Tr h
t Tr i tr ng V Tr Trái t tr ng h t Tr i Các h u chủ yếu củ chuy n đ ng tự u y u nh tr c v chuy n đ ng u nh t Tr i củ Trái t
cư các ại h nh uần cư v đô th hó
- Cơ c u n n inh tế: Ngu n ực phát tri n inh tế v cơ c u n n inh tế
- í nông nghi p: V i tr v đ c đi các nh n t nh hư ng đến sự
ph n nông nghi p í ng nh nông nghi p tr ng trọt v ch n nuôi
- í công nghi p: V i tr v đ c đi các nh n t nh hư ng t i phát tri n v ph n công nghi p í t s ng nh công nghi p chủ yếu v t
s h nh th c chính v tổ ch c nh thổ công nghi p
- í d ch v : V i tr v đ c đi các nh n t nh hư ng đến sự phát tri n v ph n các ng nh d ch v í t s ng nh d ch v đó : Ng nh
gi thông v n t i ng nh thông tin i n ạc v ng nh thương ại
- ôi trư ng v sự phát tri n n vững: ôi trư ng v t i nguy n thi n nhi n ôi trư ng v sự phát tri n n vững
Trang 28th i n ng ực trí tu nh n sinh u n thế gi i u n ý tư ng v t n
nh n cách củ c n ngư i đ ng đư c phát tri n v iến đổi v ch t tạ đi u i n
ch họ th gi v cu c s ng tự p s u hi r i h i ghế củ nh trư ng
u uá tr nh t hi u đi u tr v ph ng v n v đ c đi t í củ H
p THPT tôi đ th y r ng tuổi n y các có những đ c đi t í như s u:
H p THPT c ng như H hác c ng tuổi c ng có những đ c
đi t í chung củ tuổi th nh ni n y chính th i ỳ các có sự phát tri n ạnh nh t v th ch t v t í ự phát tri n t í ng tính uy
u t tuổi H THPT ngự tr uy u t v tính t c n đ i tạ th i tính u thu n v uy u t v tính hông đ ng đ u củ sự phát tri n th hi n t t c các ĩnh vực củ nh n cách Các đi u i n phát tri n t í tuổi H THPT gắn
i n v i h ạt đ ng học t p các h ạt đ ng chung hác h ạt đ ng gi tiếp v i những ngư i ung u nh
Thực tế ch th y n cạnh những t ạnh củ tuổi n y H p THPT v n c n có nhi u đi cần hắc ph c Phần n các c n há r t r
tr ng gi tiếp ít th hi n nh v c n đ ng tr ng vi c gi i uyết những t nh
hu ng đư c đ t r
c th ng tính uy u t tr ng sự phát tri n t í củ H tuổi THPT g y r những hó h n nh t đ nh ch V tr ng vi c nh n di n đánh giá
nh t u n sát tr n n có c đích có h th ng v t n di n hơn
Tư duy củ các H p THPT đ ng tính tư duy c th , khái quát,
đ c p v tích cực hơn Các có h n ng tư duy í u n tư duy trừu tư ng t cách đ c p sáng tạ đ ng th i tính ph phán củ tu duy c ng phát tri n
Trí tư ng tư ng củ các đ phát tri n có tính tổ ch c h nh nh tư ng
tư ng ph ng phú Trí nh trực u n h nh tư ng phát tri n Nhi u H đ iết tổ
ch c vi c ghi nh có ý nghĩ v có huynh hư ng phát tri n trí nh Nhưng
Trang 29c ng có nhi u học v nh iến th c th i u áy óc n n vi c nắ iến
- Các hái ni đ í tự nhi n t th nh phần cơ n củ iến th c đ
í Nó sự ph n ánh tr ng tư duy những sự v t v hi n tư ng đ í tự nhi n đ
đư c trừu tư ng h á v hái uát h á dự v d u hi u n ch t s u hi đ tiến
h nh các th tác tư duy s sánh ph n tích tổng h p
- ự cần thiết ph i áp d ng các PP HTC đ h nh th nh hái ni đ í tự nhiên ch H p THPT v thực trạng dạy – học ôn í c ng như vi c hình thành các hái ni đ í tự nhi n p hi n n y hi u u còn chư
c Tr ng hi h th ng hái ni đ í tự nhi n chính “ ương s ng” củ
t n n i dung phần đ í tự nhi n p THPT Vi c h nh th nh đúng đắn các hái ni đ í tự nhi n tr ng í có tầ u n trọng đ c i t đ i
v i vi c nắ vững h th ng iến th c củ t n chương tr nh í THPT
nh hư ng n đến ết u học ôn í p v p 2 củ H
Trang 30Chư ng 2
Á DỤNG HƯ NG HÁ DẠY HỌC T CH C C Đ H NH THÀNH HÁI NI ĐỊ T NHI N TRONG DẠY HỌC ĐỊ 10 TH T 2.1 Hệ h ng h n kh i niệ ng SG Đị 10 THPT
Tr ng chương tr nh đ í củ trư ng phổ thông các tri th c đ í đư c th
ni N n dạy học có hi u u c h y hông ph thu c v vi c V có ác
đ nh đư c r r ng các hái ni tr ng i hay không V i ại hái ni d các đ c đi cơ n củ nó có phương pháp h nh th nh ri ng
V t ph n ại hái ni , đ s các tác gi tr ng v ng i nư c đ u
th ng nh t ph n ại các hái ni nói chung v hái ni đ í nói ri ng
th nh: hái ni chung hái ni ri ng v hái ni t p h p ng nhi u hi
vi c ác đ nh các ại hái ni c ng g p nhi u hó h n i v đôi hi hái
ni đó vừ hái ni chung nhưng c ng có hi nó hái ni ri ng đi u
đó c n ph thu c v vi c t đ t nó v h th ng hái ni n Ví d : Gió là hái ni chung gió hái ni ri ng Nhưng tr ng đ í tự nhi n Vi t
N th gió hái ni chung gió hạ v gió đông là hái ni ri ng H c tr ng gió hạ củ gió th gió hạ là hái ni chung c n gió mùa Tây Nam TBg ( ắt ngu n từ h i hí chí tuyến hình thành trong v nh ng n v gió mùa Tây Nam Em ắt ngu n từ h i hí
ích đạ ại hái ni ri ng Chính v v y, vi c ác đ nh đư c h th ng
ph n v các c p hái ni hết s c u n trọng v cần thiết
n cạnh đó hái ni đ í c ng đư c ph n ại th nh hái ni đ í chính v hái ni đ í ph ng nếu ch có v y th chư th t đầy đủ v nó
i ch n u n đư c c đ trừu tư ng củ hái ni
H c cách ph n ại dự v n i dung củ các hái ni đ í đ chi
th nh hái ni gi ng v hái ni i
Th tác gi r n – n hái ni hác nh u c đ hái uát hó như giữ các hái ni đơn nh t ( hái ni ri ng – i u hi n n ch t
Trang 31củ t hi n tư ng ri ng i t như những th nh phần củ t p nh t đ nh v những hái ni chung i u th n ch t củ t p các sự v t các i u n
h giữ chúng h c củ t p nh hái ni t p h p có t chu i n
g những hái ni hác nh u v c đ trừu tư ng H th ng những hái
ni cơ n v ph thu c đư c h nh th nh tr n cơ s như v y hái ni chính v hái ni ph ) c đ trừu tư ng c ng c th hái ni c ng
r ng c n những hái ni u t hi n c đ trừu tư ng th p n tr ng những hái ni ch đạ chúng
C ng gi ng như nhi u tác gi hác th r n – n c ng thừ
nh n các hái ni có u n h v i nh u th v i tr chủ đạ chính v v i tr
ph thu c ph v đư c chi th nh nhi u c p hác nh u th c đ trừu
tư ng hó đ y chính c u trúc ng ng củ hái ni
Ng i r th công tr nh nghi n c u u n án Phó tiến sĩ “H th ng hái
ni v phương pháp h nh th nh hái ni tr ng giá tr nh đ í inh tế các
nư c các p X – X trư ng THPT” củ Tiến sĩ Nguyễn i ng Tiến đ th
hi n r v vi c ph n c p hái ni ng ch r ng các hái ni có c u trúc
ng ng v c u trúc dọc Tr ng đó, c u trúc dọc sự sắp ếp các nhó hái ni
th th tự C n c u trúc ng ng sự th hi n củ từng yếu t tr ng c u trúc dọc, l sự t p h p các hái ni chính v h th ng hái ni c p đ th p hơn hái ni ph thu c nh c th hó hái ni chính tr ng i u n h v phát tri n củ nó th cách diễn d ch h c uy nạp ng đ đư r ô h nh ph n
c p hái ni há r r ng s u đ y:
Trang 32ĩ [13]
hái ni ph c p 3 hái ni
ph c p 2
hái ni ph c p 3 hái ni
ph c p 1
hái ni ph c p 3 hái ni g c hái ni
ph c p 2
hái ni ph c p 3 hái ni
ph c p 1
hái ni ph c p 3 hái ni
ph c p 2
hái ni ph c p 3
2.2 Hệ h ng kh i niệ ị nhi n ng hư ng nh Đị 10 THPT
Như v y từ sự ph n tích h th ng ph n c p hái ni đ í tr n t th y
r ng các u n đi v sự ph n ại hái ni đ u có các hái ni chung (khái
ni g c v hái ni ri ng hái ni ph chúng đư c chi th nh các c p hác nh u V dự tr n đó đ t i đ th nh p ng h th ng hái ni đ í tự nhi n tr ng í như s u:
Trang 33- Phép chiếu h nh nón nghiêng
- Phép chiếu h nh tr
đ ng
- Phép chiếu h nh tr ngang
- Phép chiếu h nh tr nghiêng
Trang 34- hạ