LÀM THẾ NÀO ĐỂ BẮT ĐẦU MỘT CUỘC TƯ VẤN THÀNH CÔNG? •Thái độ đồng cảm, thân thiện, tôn trọng bệnh nhân. •Không gian thoải mái, riêng tư. •Tôn trọng yếu tố bí mật. •Biết lắng nghe.
Trang 2Làm thế nào để bắt đầu một cuộc t vấn thành công?
Trang 3Néi dung t vÊn
Trang 4T vÊn sö dông thuèc
• Chia sÎ khã khăn gÆp ph¶i trong ®iÒu trÞ
Trang 6Lîi Ých cña ®iÒu trÞ
• øc chÕ sù nh©n lªn cña virus vµ h¹n chÕ tèi ®a lîng virus trong m¸u
• Phôc håi chøc năng miÔn dÞch, gi¶m nhiÔm trïng c¬ héi
• C¶i thiÖn chÊt lîng cuéc sèng,
tăng kh¶ năng sèng sãt
®iÒu trÞ gióp BN HIV:
Trang 7Tại sao phải dùng thuốc suốt đời?
Thuốc ARV không ch ữ a khỏi
10 ngày trở lại mức ban đầu
Bệnh sẽ chuyển sang AIDS
Trang 8Lợi ích của tuân thủ điều trị
• Giảm thiểu nguy cơ kháng thuốc
• Tăng hiệu quả của phác đồ điều trị
Tuân thủ điều trị giúp BN HIV:
Trang 9Tuân thủ biểu hiện như thế nào ?
Trang 10Mối liên quan giữa mức độ tuân thủ và
nguy cơ kháng thuốc
Adapted from Fig 1: Williams & Fiedland, 1997
Trang 11(Số thuốc uống/số thuốc kê đơn)
Ann Intern Med 2000;133:21
Tuân thủ bao nhiêu là đủ?
Trang 12HiÖu qu¶ cña
tu©n thñ tèt
Trang 13T¬ng t¸c thuèc
Thuốc ARV Các thuốc
tương tác
Cơ chế/Tác dụng
LPV/r Clarithromycin ức chế chuyển hóa - nồng độ clarithromycin tăng
EFV, NVP Clarithromycin Kích thích chuyển hóa - giảm nồng độ
clarithromycin
EFV Rifabutin Kích thích chuyển hóa, giảm đáng kể nồng độ
rifabutin/ Mức efavirenz có thể giảm
LPV/r Ketoconazole ức chế chuyển hóa, nồng độ ketoconazole tăng
Kích thích chuyển hóa, nồng độ saquinavir có thể giảm
Trang 14EFV,RTV, SQV/r,
NVP Rifampicin Kích thích chuyển hóa, giảm mức các
thuốc ức chế protease hoặc nevirapine
APV, LPV Ethyl estradiol Giảm đáng kể nồng độ Ethyl estradiol
ddI TDF Nồng độ ddI tăng
IDV, SQV và một
số thuốc ARV
khác
Carbamazepine Phenobarbit
ol, Phenytoin
Giảm nồng độ IDV, SQV và một số thuốc ARV khác
Trang 16• EFV(Efavirenz), AZT(Zidovudine),
bÞ gi¶m vµ lµm chËm hÊp thu bëi
thøc ăn cã nhiÒu mì hoÆc khi
uèng víi sữa
Trang 17• Lên lịch uống thuốc vào giờ nhất định: tránh
quên, đảm bảo duy tri hiệu quả của thuốc
• EFV , AZT , IDV , DDI: cần uống trớc khi ăn 1h
hoặc sau ăn 2h, tránh bữa ăn quá nhiều mỡ
T vấn
4h 8h 12h 16h 20h 24h
Trang 18Ph¶i lµm g ì nÕu quªn
1 liÒu thuèc?
• Nguyên tắc:
Phải uống ngay khi nhớ ra
Tính thời gian tới liều tiếp theo:
Nếu còn hơn 4h, uống liều tiếp theo vào giờ
bình thường
Nếu còn dưới 4h, phải đợi sau 4h mới uống
liều tiếp theo
Trang 19ATRIPLA
– efavirenz 600 mg – emtricitabine 200
mg – tenofovir disoproxil fumarate [DF]
300 mg
Ngµy 1 viªn mét lÇn
Trang 20TD KMM vµ c¸ch xö trÝ
• Buồn nôn :zidovudin, stavudin; didanosin;
abacavir; tenofovir; indinavir;saquinavir;
lopinavir; ritonavir
• Có thể cho uống thuốc
trong bữa ăn
• Zidovudin, indinavir,
didanosin không nên
dùng trong bữa ăn vì ảnh
hưởng tới hấp thu và
chuyển hóa thuốc
Trang 21 Cần bù nước điện giải đầy đủ bằng đường uống (oresol)
y tế để được dùng thuốc hoặc tiêm truyền
•Tiêu chảy:
TDF, SQV, LPV, RTV
Trang 22• Đau đầu: AZT, 3TC,
IDV, SQV, LPV
Có thể dùng thuốc giảm đau
thông thường như
paracetamol để giảm bớt đau
Thông báo cho NV Y tế
nếu quá đau để có biện pháp
thích hợp
Trang 23 Theo dõi kĩ, thường tự
hết
kéo dài cần thông báo
Trang 25Nên dùng vào buổi tối, trước khi đi ngủ
Các triệu chứng này thường không kéo dài
Nếu nặng có thể gặp BS để được dùng các loại
thuốc an thần, thuốc hỗ trợ để ngủ tốt hơn.
Rối loạn giấc ngủ, ác mộng : EFV, 3TC
Trang 26thuốc
Trang 27Nguyên tắc chung khi gặp TD KMM
• Không đợc tự ý ngừng thuốc
• Thông thờng các TD KMM sẽ
giảm hẳn sau 4-5 tuần
• Tự theo dõi các TD KMM và báo
cáo ngay cho NV Y tế nếu có dấu
Trang 28Cách bảo quản
Cần bảo quản trong tủ lạnh:
• ddI (Didanosine) dạng dung dịch
• d4T (Stavudine) dạng dung dịch
bảo quản trong tủ lạnh để gi ữ tác dụng của
thuốc trong 30 ngày
Các thuốc khác bảo quản nơi thoáng mát,
tránh ánh sáng trực tiếp
Trang 29Nh ữ ng khã khăn
thêng gÆp ph¶i trong ®iÒu trÞ?
Trang 3030
U ố ng t ấ t c ả thuốc này?su ố t
đ ờ i?
Tôi có ph ả i ă n hay không đợc ă n khi uống thuốc?
Liệu các thuốc này có thực sự giúp đợc cho tôi?
Tôi ph ả i uống thuốc nào bây
Trang 31Vấn đề tâm lý
động viên tham gia hoạt động nhóm, xã hội
Trợ giúp, động viên từ bạn bè, ngời thân!