Ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao thành tích học tập môn cầu lông cho nữ học sinh khối 11 trường THPT cao bá quát gia lâm hà nội

Nguyễn Thị Anh Ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao thành tích học tập môn cầu lông cho nữ học sinh khối 11 trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm Khoá luận tốt nghiệp

Nguyễn Thị Anh

Ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao thành tích học tập môn cầu lông cho nữ học sinh khối 11 trường THPT

Cao Bá Quát - Gia Lâm

Khoá luận tốt nghiệp đại học

Hà Nội - 2010

Tên tôi là : Nguyễn Thị Anh

Sinh viên : Lớp K 32 — Khoa Giáo dục thể chat

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nghiên cứu, số liệu được trình bày trong khóa luận là hoàn toàn trung thực và độc lập với kết quả của tác giả khác

Hà Nội, ngày 14 thang 5 nam 2010

Sinh viên

Nguyễn Thị Anh

Bang 3.1 : Két qua phong van vé các loại sức mạnh được thê hiện 24

trong tập luyện và thi dau cầu lông n = 20

Bảng 3.2: Bảng đánh giá thành tích sức mạnh của nữ học sinh khối 6

11 trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm

Bảng 3.3: Kết quả lựa chọn các test kiểm tra sức mạnh trong môn cầu 27

lông

Bảng 3.4: Kết quả phỏng vấn về việc ứng dụng các bài tập phát triển

sức mạnh cho học sinh nữ khối 11 trường THPT Cao Bá 28

Quát - Gia Lâm (n = 20)

Bảng 3.5: Nội dung bài tập phát triển sức mạnh cho học sinh nữ khối 39

11 trường THPT Cao Ba Quat - Gia Lam

Bảng 3.6: Tiến trình ứng dụng các bài tập vào quá trình thực nghiệm 31

Bảng 3.7: So sánh kết quả trước thực nghiệm của 2 nhóm (n = 30) 34

Bảng 3.8: Kết quả sau 6 tuần thực nghiệm của 2 nhóm (n = 30) 36 Biểu đồ 1: Biểu đồ thành tích bật cao tại chỗ trước và sau thực

nghiệm.(tính theo x )

Biểu đồ 2: Biểu đồ thành tích lăng tạ tay 1,5 kg trong 30 giây trước 39

va sau thyc nghiém.(tinh theo X )

Biểu đồ 3: Biéu đồ thành tích nằm sắp chống đây trong 30 giây trước

40

Đặt vấn đề

Chương 1 : Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

1.1 Cơ sở lý luận xác định hướng nghiên cứu của đề tài

1.1.1 Những quan điểm của Đảng và Nhà nước về GDTC trong

trường phổ thông

1.1.2 Mục tiêu của GDTC trong trường học

1.1.3 Vai trò của GDTC trong trường học

1.1.4 Nội dung của công tác GDTC trong trường học

1.1.5 Nhiệm vụ của GDTC trong trường học

1.2 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT

1.2.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THPT

1.2.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT

1.3 Cơ sở sinh lí của giáng dạy và huấn luyện thể lực cho học sinh

THPT

1.4 Đặc điểm huấn luyện thể lực chuyên môn trong cầu lông

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến thành tích môn cầu lông

1.6 Khái niệm và phân loại sức mạnh

Chương 2: Nhiệm vụ, phương pháp, tố chức nghiên cứu

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

2.2 Phương pháp nghiên cứu

3.1 Điều tra đánh giá thực trạng sức mạnh của nữ học sinh khối I1

trường THPT Cao Bá Quát- Gia Lâm

3.1.1 Xác định test đánh giá năng lực sức mạnh

3.1.2 Đánh giá thực trạng sức mạnh của nữ học sinh khối I1 trường

THPT Cao Bá Quát- Gia Lâm

3.2 ứng dụng, tổ chức một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng

cao thành tích học tập môn cầu lông cho nữ học sinh đánh giá thực

trạng sức mạnh của nữ học sinh khối I1 trường THPT Cao Bá Quát-

Gia Lâm

3.2.1 ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao

thành tích học tập môn cầu lông cho nữ học sinh đánh giá thực trạng

sức mạnh của nữ học sinh khối 11 trường THPT Cao Bá Quát- Gia

Lâm

3.2.1.1 Lựa chọn một số bài tập phát triển sức mạnh

3.2.1.2 Tô chức thực nghiệm

3.2.2 Đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng

cao thành tích học tập môn cầu lông cho nữ học sinh đánh giá thực

trạng sức mạnh của nữ học sinh khối II trường THPT Cao Bá Quát-

Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta phát triển với tốc độ ngày càng cao với quy mô ngày càng lớn Nó thúc đây một cách sâu sắc toàn

diện các hoạt động trong mọi lĩnh vực như: Kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội,

thể dục thể thao (TDTT) Trong đó phát triển lĩnh vực hoạt động TDTT chiếm một vị trí vô cùng quan trọng, là một yếu tố không thê thiếu được đối với sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước

Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến mục tiêu giáo dục toàn điện

cho thế hệ trẻ, trong đó giáo dục về đức, trí, thể, mỹ được coi là vấn đề hệ

trọng nhằm giáo dục, hình thành nhân cách học sinh, sinh viên làm chủ tương

lai đất nước theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng IX và Chỉ thị 17/CT-TW

ra ngày 23/10/2002 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về: “Chiến lược phát

triển ngành TDTT đến năm 2010” [2] Vấn đề Giáo đục thể chất (GDTC) cho

thế hệ trẻ cần giáo dục toàn diện: “Đức dục, trí đục, thể dục, mỹ duc”

Hoạt động TDTTT không chỉ đem lại sự thỏa mãn về nhu cầu tỉnh thần

và thể chất mà thông qua TDTT chúng ta có thể đánh giá được sự phát triển văn hóa thể chất của mỗi địa phương, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia, nó còn là phương tiện giao lưu mở rộng quan hệ với các quốc gia trên thế giới, là niềm

tự hào dân tộc, cũng như sự khăng định vị trí của mình trên vũ đài quốc tế Thấy được ý nghĩa xã hội to lớn của hoạt động TDTT mà Đảng và Nhà nước xác định, GDTC trong sự nghiệp giáo dục là một nhân tố không thể thiếu trong quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách cho mỗi học sinh, sinh viên nói riêng và cho môi người dân Việt Nam nói chung

ứng những nhu cầu khác nhau, sở thích và điều kiện hoàn cảnh khác nhau của mỗi người

Cầu lông du nhập vào nước ta năm 1960 Tuy nó xuất hiện muộn so với một số môn thể thao khác như: Điền kinh, Bóng đá, Bóng chuyên song đã nhanh chóng phát triển rộng khắp ở các tỉnh thành, ngành trên toàn quốc Cầu lông là môn thể thao được phát triển mạnh mẽ, phong trào cầu lông ở Việt Nam có sự phát triển đáng kể Sự phát triển môn cầu lông là phù hợp với tầm

vóc, tố chất thể lực, phẩm chất ý chí của người Việt Nam Tuy nhiên, về thành

tích đỉnh cao của môn cầu lông nước ta hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu

và mục tiêu của ngành đề ra Trong các cuộc thi đấu quốc tế, các vận động viên cầu lông Việt Nam tham dự vẫn chỉ với mục đích chính là cọ sát, học hỏi kinh nghiệm

Cũng như các môn thể thao khác thi đấu cầu lông là một trong những hoạt động đòi hỏi người tập sự phát triển toàn diện các tố chất thể lực như:

Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo và khả năng phối hợp vận động Các

tố chất thể lực này có thể đáp ứng yêu cầu thực hiện kỹ thuật và vận dụng

nhiều chiến thuật nhằm đạt thành tích cao trong tập luyện và thi đấu cầu lông

Các tố chất vận động như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bên, tính linh hoạt trong thi đấu cực kì quan trọng và rất cần thiết, có ý nghĩa quyết định đến kết quả trận đấu Bởi vì đặc điểm của cầu lông là môn thi đấu gián tiếp với một đến hai người trên sân Người tập phải di chuyển liên tục với cường độ lớn nên đòi hỏi mỗi người tập phải có trình độ thể lực toàn diện Mặt khác, thi đấu cầu lông người tập rất căng thăng, với cường độ hoạt động tối đa liên tục và phát huy hết mọi khả năng của cơ thể, tiêu hao nhiều năng lượng

người tập phải sử dụng rất nhiều đến các tố chất thé lực của chính mình và đặc biệt trong đó là các hoạt động đòi hỏi sức mạnh Sức mạnh trở thành một

yếu tố quan trọng trong cầu lông, đánh cầu lông có sức mạnh mới đạt được

hiệu quả thi đấu cao, nhất là những quả đánh cầu rứt điểm Do vậy sức mạnh

có ảnh hưởng tích cực tới thành tích tập luyện và thi đấu trong cầu lông

Trường trung học phổ thông (THPT) Cao Bá Quát - Gia Lâm là trường

có phong trào TDTT phát triển mạnh mẽ Hàng năm trường đã đạt được nhiều thành tích về các mặt như : Học tập, văn nghệ, TDTT Các môn thể thao thế mạnh của trường đã nhiều lần đạt giải như: Cầu lông, cờ vua, điền kinh, bóng bàn Trong đó môn cầu lông là môn học được quan tâm nhất và có nhiều học sinh yêu thích nhất

Qua theo dõi việc tập luyện và thi đấu của nữ học sinh khối I1 trường

THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm Chúng tôi nhận thấy rằng các em sử dụng nhiều kĩ thuật tấn công như: Đập cầu, phông cầu, cắt cầu Song chưa phát huy được sức mạnh của động tác, nên hiệu quả đạt được trong tập luyện và thi

đấu chưa cao Chúng tôi đã đặt ra câu hỏi: “Tại sao thành tích của nữ học sinh

khối 11 trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm trong tập luyện và thi đấu chưa tốt? Phải chăng vì trình độ thể lực của các em không được đảm bảo? Hay vì

tâm lý thiếu tự tin khi thi đấu”? Chúng tôi nhận thấy phần lớn các em chưa

nhận thức được tầm quan trọng của thể lực đối với sự phát triển thành tích Vì

vay thé lực có tầm quan trọng như thế nào đối với thành tích cầu lông, đặc biệt trong đó sức mạnh có ảnh hưởng gì? Loại sức mạnh nào cần thiết cho sự phát triển thành tích cầu lông và mối tương quan giữa tố chất sức mạnh với kết quả tập luyện và thi đấu cầu lông ra sao? Đó là vấn đề chúng tôi cần nghiên cứu cùng với mục đích góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục

thể chất của trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm Chính vì vậy chúng tôi

mạnh đạn nghiên cứu đề tài:

“ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh nhằm nâng cao thành

tích học tập môn cầu lông cho nữ học sinh khối I1 trường THPT Cao Bá

Quát - Gia Lâm ”

* Mục đích nghiên cứu:

Lua chon được các bài tập nhằm nâng cao thành tích học tập môn cầu

lông cho nữ học sinh khối 11 trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm Đồng thời xác định mối tương quan của tố chất sức mạnh với thành tích học tập môn cầu lông của nữ học sinh khối 11 trường THPT Cao Bá Quát Góp phần định hướng cho công tác giảng dạy và huấn luyện thê lực nói chung cũng như sức mạnh núi riêng trong quá trình tập luyện và thi đấu môn cầu lông cho nữ học sinh khối I1 trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm

Chương 1 Tông quan các vân đề nghiên cứu

1.1 Cơ sở lí luận xác định hướng nghiên cứu của đề tài

1.1.1 Những quan điểm của Đảng và Nhà nước về GDTC trong trường

phố thông

Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến mục tiêu giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, trong đó giáo dục về đức, trí, thể, mỹ được coi là vấn đề hệ

trọng nhằm giáo dục, hình thành nhân cách học sinh, sinh viên làm chủ

trương lai đất nước theo tỉnh thần Nghị quyết Đại hội Đảng IX và Chỉ thị

17/CT - TW ra ngày 23/10/2002 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về: “Chiến

lược phát triển ngành Thể dục thể thao đến năm 2010” [2] Vấn đề Giáo dục thé chat (GDTC) cho thé hệ trẻ cần giáo đục toàn diện: “Đức dục, trí duc, thé

dục, mỹ dục”

Hiến pháp Nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 tại

điều 41 quy định “Nhà nước thống nhất quản lí sự nghiệp phát triển thể dục

thé thao, quy định chế độ giáo dục thể chất bắt buộc trong trường học, khuyến

khích và giúp đỡ phát triển các hình thức mở rộng các hoạt động thể dục thể

thao quần chúng, chú trọng các hoạt động thê thao chuyên nghiệp, bồi dưỡng các tài năng thể thao”[7]

Chỉ thị 36 CT/ TW ngày 24/ 03/1994 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (Khóa VII) giao trách nhiệm cho Bộ Giáo dục - Đào tạo và Tổng cục Thể đục Thể thao thường xuyên phối hợp chỉ đạo tống kết công tác GDTC cải tiến chương trình giảng dạy, tiêu chuẩn rèn luyện thân thể, đào tạo giáo viên thé

dục thể thao cho trường học các cấp, tạo những điều kiện cần thiết về cơ sở

vật chất dé thực hiện chế độ GDTC bắt buộc ở tất cả các trường học, làm cho

việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên, qua đó phát hiện và tuyển chọn nhiều tài năng cho quốc gia

Luật giáo dục được Quốc hội khoá IX Nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 21/ 02/ 1998 và Pháp lệnh TDTT được ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua tháng 09/ 2000 quy định : “Nhà nước coi trọng TDTT trường học nhằm phát triển và hoàn thiện thể chất cho tầng lớp thanh thiếu niên, nhi đồng GDTC là nội dung giáo đục bắt buộc đối với học

sinh, sinh viên được thực hiện trong hệ thống giáo dục quốc dân từ mầm non

đến đại học” [8] TDTT trường học bao gồm việc tiến hành chương trình

GDTC bắt buộc và tổ chức hoạt động TDTT ngoại khoá cho người học Nhà

nước khuyến khích và tạo điều kiện cho học sinh được tập luyện TDTT phù

hợp với đặc điểm lứa tuổi và điều kiện từng nơi GDTC là một bộ phận quan

trọng để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, góp phần nâng cao dân trí,

đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu xây dựng và báo vệ Tổ quốc Việt nam xã hội chủ nghĩa

1.1.2 Mục tiêu của GDTC trong trường học

Giáo dục thể chất trong trường học góp phần nâng cao hiệu quả học tập, lao động sẵn sàng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc GDTC trong trường phố thông mục tiêu chính là nắm vững kiến thức cơ bản, kĩ năng cơ bản, nâng cao

ý thức và năng lực TDTT của học sinh hình thành phẩm chất đạo đức tốt, góp

phần phát triển hài hoà thể chất và hình thành con người mới phát triển toàn

diện về: “Đức dục, trí dục, thể dục, mỹ dục”

1.1.3 Vai trò của GDTC trong trường học

Giáo dục thể chất có vai trò rất quan trọng trong việc rèn luyyện học

sinh về thể lực để nâng cao sức khoẻ với mục tiêu “Khoẻ để học tập, xây

dựng và bảo vệ Tổ quốc”, “Khoẻ đề chinh phục đỉnh cao tri thức”

- GDTC trường học là cơ sở nền tảng của nền TDTT quốc dân

- GDTC là yếu tố tích cực trong đời sống văn hoá tinh thần

- GDTC trong trường học làm phong phú đời sống xã hội hiện tại

- GDTC trường học là yếu tố cơ bản đề chuẩn bị cho lao động sẵn sàng xây đựng và bảo vệ Tổ quốc

1.1.4 Nội dung của công tác GDTC trong trường học

- Thực hiện giờ học TDTT nội khóa tối thiểu 2 tiết tuần theo chương

trình quy định

- Tổ chức tập luyện và kiểm tra tiêu chuẩn rèn luyện thân thể theo lứa

tuổi mỗi năm một lần

- Tổ chức tập luyện ngoại khoá cho câu lạc bộ thể thao tự chọn trong trường học

- ôn định hệ thống thi đấu thể thao của học sinh, sinh viên theo chu ki năm và nhiều năm, như 4 năm 1 lần có cuộc thi TDTT toàn quốc là: Hội khoẻ

phù đồng, hội thi văn hóa - thé thao các trường phô thông dân tộc nội trú, giải

chạy báo Hà Nội mới

1.1.5 Nhiệm vụ của GDTC trong trường học

Để đạt được mục tiêu của GDTC trong trường học cần phải thực hiện

các nhiệm vụ sau:

- Phát triển cân đối hình thái và chức năng co thé hoc sinh theo lứa tuổi,

phát triển toàn diện năng lực thể chất, tăng cường sức khoẻ và khả năng chống đỡ những tác động có hại của môi trường cho các em

- Hình thành và hoàn thiện cho học sinh những kĩ năng, kĩ xảo vận động trong cuộc sống kế cả kĩ năng, kĩ xảo thể dục và thê thao, đồng thời trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về sử dụng phương tiện, phương pháp TDTT

- Hình thành cho học sinh những thói quen giữ gìn vệ sinh, rèn luyện thân thể thường xuyên, giáo dục phẩm chất ý chí, rèn luyện tính tập thể, ý thức tô chức kỉ luật, xây đựng niềm tin khát VỌng có cuộc sống lành mạnh cho

mỗi học sinh

1.2 Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh THPT

Để phát triển tố chất sức mạnh tốt nhất và nâng cao thành tích học tập cho học sinh, chúng ta phải hiểu rõ những cơ sở huấn luyện thể thao thanh thiếu niên Trước hết là cơ sở tâm sinh lí lứa tuổi

1.2.1 Đặc điểm tâm lí lứa tuổi

Trong các môn thể thao nói chung và môn cầu lông nói riêng, tâm lí đóng một vai trò quan trọng Nó cùng các yếu tố khác như : Kĩ, chiến thuật,

thế lực và tâm lí tạo nên thành tích thể thao Cầu lông là môn thể thao đòi hỏi

nỗ lực ý chí cao và khả năng hoạt động của hệ thần kinh và cơ bắp Hiệu quả

tập luyện và thi đấu gắn liền với các phẩm chất tâm lí như năng lực phán

đoán, lòng dũng cảm và sự ổn định của hệ thần kinh

Tâm lí con người rất phong phú và đa dạng, trong thé thao khi tham gia các hoạt động tập luyện và thi đấu tâm li của mỗi người cũng được biểu hiện

khác nhau Người có tâm lí tốt, ôn định là điều kiện để thực hiện các hoạt

động theo ý muốn, đồng thời có kết quả thi đấu cao, ngược lại người có tâm lí

không tốt sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới thành tích thi đấu Vì vậy, trong quá

trình giảng dạy, huấn luyện đòi hỏi người giáo viên, huấn luyện viên thé thao

phải nắm được các quy luật, đặc điểm tâm lí lứa tuổi của học sinh để có

những biện pháp điều chỉnh hợp lí

Đối với học sinh THPT thì các em có những bước nhảy vọt về mặt thê

chất và tinh thần Đây là lứa tuổi có nhiều thay đổi lớn Các em thích chứng tỏ mình là người lớn, muốn người khác tôn trọng mình, đã có trình độ hiểu biết nhất định, có khả năng phân tích tổng hợp, ham hiểu biết, nhiều hoài bão

nhưng còn nhiều nhược điểm và thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống Bên cạnh

đó ở lứa tuổi này nếu không được giáo dục đúng các em đễ mắc phải những

thói hư tật xấu và dễ dàng mắc vào các tệ nạn xã hội

ở giai đoạn này, sự phát triển của các em diễn ra khá phức tạp, đời sống

tâm lí có nhiều mâu thuẫn, nhiều thay đổi, thường biểu hiện ở tính linh hoạt

thần kinh trung ương cao Đồng thời dưới sự tác động của nhiều yếu tố mà khả năng tư duy của các em được phát triển nhanh, khả năng nắm bắt hoạt động vận động tốt Vì vậy các em có thể tiếp thu các động tác kĩ thuật nhanh

chóng ở lứa tuổi này các em rất ham học hỏi, sáng tạo nhưng vẫn còn thiếu

tính kiên trì bền bỉ khi phải khắc phục những khó khăn trong quá trình tập luyện nên thường xuyên nảy sinh tâm trạng chán nản Do vậy những bài tập đưa ra nhằm nâng cao và hoàn thiện kĩ năng các động tác kĩ thuật cần phải chú ý nhiều thời gian, lượng vận động, hình thức và phương pháp tập luyện Các bài tập phải mang tính đa dạng phong phú nhằm gây được trạng thái hưng phấn, thoải mái trong quá trình tập luyện để các em hoàn thành tốt bài

tập

Cầu lông là môn thể thao thi đấu gián tiếp, dé thi đấu đạt được hiệu quả

cao cần phải trang bị đầy đủ về kĩ, chiến thuật, thé lực và đặc biệt là phải

được huấn luyện chu đáo về mặt tâm lí Bởi vì trong quá trình thi đấu nếu tâm

lí không ổn định thì sẽ làm ảnh hưởng không nhỏ đến thành tích thi đấu của

vận động viên

Vì vậy mà việc rèn luyện các phẩm chất tâm lí: Lòng đũng cảm, tự tin,

tính quyết đoán, tính kỉ luật, tinh thần đồng đội và đặc biệt là tâm lí sẵn sàng

thi đấu là rất cần thiết

1.2.2 Đặc điểm sinh lí lứa tuổi học sinh THPT

Trong quá trình sống và phát triển, cơ thé con người có sự biến đổi da

dạng về cấu tạo, chức năng sinh lí dưới tác động của các yếu tố môi trường sống và di truyền Vì vậy tập luyện thể dục thể thao sẽ có ảnh hưởng tích cực tới cơ thể người tập nếu như hoạt động tập luyện đó phù hợp với đặc điểm

tâm lí lứa tuổi, giới tính và trình độ tập luyện của đối tượng Do đó việc

nghiên cứu, tìm hiểu về đặc điểm sinh lí của đối tượng tập có ý nghĩa vô cùng

quan trọng, góp phần tích cực vào việc nâng cao thành tích của người tập nói riêng và của nền thể thao nước nhà nói chung Đặc điểm nổi bật của lứa tuổi này là sự biến đôi đáng ké của cơ thê được biểu hiện thông qua sự phát triển

nhanh, mạnh của hệ vận động, những thay đổi trong hệ tim mạch, hệ thần

kinh, hệ hô hấp, sự phát triển của hệ sinh dục và hàng loạt quá trình sinh học khác

1.2.2.1 Hệ thần kinh

Trong giai đoạn này hệ thần kinh phát triển mạnh và đi tới hoàn thiện Khả năng tư duy nhất là khả năng phân tích, tổng hợp, trừu tượng hóa, phát

triển rất thuận lợi cho sự hình thành phản xạ có điều kiện Do sự phát triển

mạnh của tuyến giáp, tuyến yên, tuyến sinh dục làm cho hưng phấn thần kinh chiếm ưu thế hơn ức chế Giữa hưng phấn và ức chế thần kinh không cân

bằng ảnh hưởng đến hoạt động thể lực Vì vậy giáo viên cần sử dụng bài tập

thích hợp và thường xuyên quan sát phản ứng của cơ thể học sinh để giải quyết kịp thời những hiện tượng sai lệch

1.2.2.2 Hệ xương

Trong giai đoạn này hệ xương và các cơ lớn lên một cách đột ngột cả

về chiều dài và chiều rộng Các tổ chức sụn được phát triển với tốc độ nhanh,

chiều dài cột sống tăng lên và có xu hướng cong veo

1.2.2.3 Hệ cơ

ở giai đoạn này phát triển nhanh nhưng vẫn chậm so với hệ xương Khối lượng cơ tăng lên rất nhanh, đặc tính cơ tăng nhưng không đều chủ yếu

là phát triển cơ nhỏ và dài Do đó khi hoạt động chóng dẫn đến mệt mỏi Vì

sự phát triển thiếu cân đối nên khi tập luyện người giáo viên, hướng dẫn viên cần phải chú ý đến phát triển cơ bắp cân đối cho học sinh

1.2.2.4 Hệ tuần hoàn

Đang trên đà phát triển mạnh đáp ứng đầy đủ lượng oxy cho cơ thê

Huyết áp ở lứa tuổi này thường tăng đột ngột, mạch máu không ồn định nếu hoạt động trong thời gian dài sẽ dẫn đến mệt mỏi Vì vậy trong giảng dạy phải tuân theo nguyên tắc tăng đần khả năng thích hợp của cơ thể với khối lượng

vận động

1.2.2.5 Hệ hô hấp

Hệ hô hấp đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, tuy nhiên các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sức co giãn của lồng ngực ít chủ yếu là co giãn của cơ hoành Dung tích sống của phổi còn ít Đó chính là nguyên nhân làm cho tần số hô

hấp của các em tăng cao, khi hoạt động chóng dẫn đến mỏi mệt

Chịu tác động của các tuyến nội tiết phát triển và có tác dụng tốt đối

với việc điều hoà thân nhiệt Do tiêu hóa và bài tiết tốt nên lứa tuổi này khả năng hồi phục thể lực rất nhanh

và đòi hỏi phải nắm vững các đặc điểm lứa tuổi cũng như áp dụng chúng vào mục tiêu huấn luyện

Cần lưu ý rằng, trong giảng dạy, huấn luyện thể thao không chỉ cần

quán triệt các đặc điểm sinh lí ở lứa tuổi mà đặc điểm tâm lí cũng đóng vai trò

quan trọng Vì vậy, trong khoa học TDTT thường ton tại khái niệm tâm sinh lí lứa tuổi Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi được xem xét một cách hữu cơ trong

toàn bộ quá trình giảng dạy và huấn luyện nhất là huấn luyện thé thao cho học sinh THPT

Hiện nay tồn tại rất nhiều quan điểm về huấn luyện thể lực cho người

tập Quá trình huấn luyện thê thao cho người tập là việc hướng dẫn củng cố các hệ cơ quan của cơ thê, nâng cao khả năng chức phận của chúng, đồng thời

là việc phát triển mạnh các tố chất vận động (Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm đẻo và khả năng phối hợp vận động)

Trong quá trình huấn luyện thé thao cần phải đặc biệt chú ý đến sự phù

hợp giữa lượng vận động và mức độ phát triển tâm lí Lứa tuổi học sinh

THPT, cơ thể các em vẫn chưa hoàn thiện nếu tập luyện nóng vội, rút ngắn

giai đoạn, sử dụng các bài tập chuyên môn hạn hẹp cũng có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt Vì vậy những bài tập phát triển toàn diện, có lượng vận động tối ưu phải được ưu tiên sử dụng trong các chương trình giảng dạy cũng như huấn luyện thê thao cho học sinh

Khả năng vận động của cơ thể cũng tuân theo các đặc điểm lứa tuổi Trong quá trình tập luyện người tham gia tập luyện cần phải khởi động đầy

đủ, kĩ càng để đề phòng chấn thương và phát huy hết khả năng vận động của

cơ thé

Quá trình mệt mỏi của học sinh cũng phụ thuộc vào đặc điểm lứa tuổi

và được thể hiện ở hai mặt:

Thứ nhất: Trong giai đoạn mệt mỏi khả năng vận động nói chung cũng như các chỉ số( Tần số động tác, sức mạnh, độ chuẩn) giảm rõ rệt

Thứ hai: Mệt mỏi của học sinh xuất hiện ngay cả khi môi trường bên trong cơ thể có những biến đối nhỏ

Đặc điểm lứa tuổi cũng ảnh hưởng tới cả tính chất của quá trình hồi

phục sau vận động Sau các bài tập yếm khí trong thời gian ngắn, sự hồi phục khả năng vận động, các chức năng sinh lí và dinh dưỡng xảy ra nhanh hơn Sau các bài tập kéo dài có tính chất phát triển sức bền sự hồi phục diễn ra chậm hơn

1.4 Đặc điểm huấn luyện thể lực chuyên môn trong cầu lông

Cầu lông là môn thể thao đối kháng gián tiếp, hoạt động của các vận

động viên trên sân rất toàn diện, liên tục và khan trương, tốc độ trận đấu diễn

ra rất nhanh Do đó đòi hỏi người tập phải có thể lực tốt mới có thể nâng cao thành tích của môn thê thao này

Huấn luyện thể lực chuyên môn là hướng đến việc củng cố và nâng cao

khả năng làm việc của các cơ quan chức phận, các tố chất, các tổ chất vận động phủ hợp với đòi hỏi của mỗi môn thể thao lựa chọn

Chuẩn bị thế lực chuyên môn cần thiết phải chia làm 2 phần:

- Chuẩn bị thê lực chuyên môn cơ sở là hướng đến việc xây dựng các nền táng cơ bản phủ hợp với đặc thù chuyên môn của cầu lông

- Chuẩn bị thể lực chuyên môn cơ bản là việc phát triển một cách rộng rãi các tố chất vận động thỏa mãn những đòi hỏi của môn cầu lông nói riêng

và các môn thé thao khác nói chung

Đề huắn luyện sức mạnh chuyên môn cần sử dụng các bài tập chuyên môn cầu lông Các bài tập đó phải đảm bảo những yêu cầu sau:

- Phát triển toàn diện các loại sức mạnh của cơ thẻ

- Phát triển cân đối sức mạnh của tat cá các nhóm cơ của hệ vận động

- Phát triển năng lực sử dụng hợp lý sức mạnh

- Kết hợp hợp lý các bài tập phát triển sức mạnh chuyên môn với các bài tập phát triển chung, toàn điện làm cơ sở cho phát triển sức mạnh chuyên môn đề nâng cao thành tích

Tố chất thể lực đóng vai trò chủ đạo trong việc hình thành những năng

lực vận động của người tập cầu lông và phụ thuộc trực tiếp vào các đặc điểm

kĩ, chiến thuật thi đấu, vào các chỉ số lượng vận động thi đấu, sự căng thắng

tâm lí Vì vậy chúng ta phải phát triển thể lực toàn diện cho người tập Nó

luôn là cơ sở nền tảng cho sự phát triển thể lực chuyên môn mà chỉ phát triển

tốt thể lực chuyên môn thì việc nâng cao thành tích thể thao mới có được Nếu

chỉ phát triển một tố chat thé lực thì không thể nâng cao thể lực chuyên môn cho người tập

1.5 Một số yếu tố ảnh hướng đến thành tích học tập môn Cầu lông :

1.5.1 Các yếu tố về thể lực

Bên cạnh các yếu tố hiểu biết, đạo đức, ý chí, kĩ thuật, chiến thuật thé

lực là một trong những yếu tố quan trọng trong tập luyện và thi đấu cầu lông

Thẻ lực là nền tảng cho việc thực hiện các kĩ thuật và mọi hành vi chiến thuật,

trình độ thể lực không cao sẽ không đáp ứng được quá trình thi đấu căng thang liên tục trong thời gian dai

Các môn thể thao tập thể hoặc cá nhân nói chung và môn cầu lông nói riêng trong thi đấu phải thực hiện các kĩ thuật khác nhau trong thời gian dài

do vậy ở các hiệp thi dau, tran dau người chơi sẽ bị giảm sút về thể lực dẫn

đến việc thực hiện các kỹ thuật kém hiệu quả Đặc biệt trong thi đấu đơn của môn cầu lông thì thể lực có vai trò hết sức quan trọng nó quyết định nhiều đến kết qua thi đấu của VĐV

Như vậy, trong tập luyện và thi đấu môn cầu lông đòi hỏi cá nhân phải

có trình độ cao, muốn vậy luôn phải tạo được một nền móng thể lực chuyên

môn tốt để phục vụ cho việc phát triển các kĩ thuật, chiến thuật, tâm lý và

thành tích sau này

1.5.2 Các yếu tô về kĩ thuật

Khi trình độ kỹ thuật thấp thi kỹ năng vận động thể hiện động tác phải tập trung chú ý cao vào các thành phần động tác, cách làm chưa ồn định Nếu được lặp lại nhiều lần thì động tác càng trở thành thuần thục, các cơ sở phối hợp vận động dần dần được tự động hóa

Đặc điểm biểu hiện chính của kỹ xảo là sự điều khiển tự động hoá đối

với động tác Vậy kỹ xảo vận động thể hiện ở mức thực hiện động tác một

cách tự động hoá với độ vững chắc cao Khi phải nắm chắc và hoàn thiện kỹ

thuật động tác thì kỹ năng là sự bậc thang giai đoạn chuyền tiếp đề thành kỹ xảo vận động, song cũng có nhiều trường hợp phải học những động tác riêng

lẻ có ý nghĩa bổ trợ nhưng không cần hình thành kỹ xảo, các động tác này

thường là các bài tập phải chia ra các phần nhỏ nhưng dùng để giáo dục tính

khéo léo Sự điều khiến tự động hoá đối với các động tác là một đặc điểm có

ý nghĩa quyết định đối với sự hình thành kỹ xảo vận động Như vậy, tự động hóa động tác sẽ mở rộng khả năng sử dụng các động tác đã có và nâng cao tính hiệu quả của chúng Kỹ xảo vận động là rất cần thiết đối với môn cầu lông cũng như các môn thê thao khác

Mỗi người cần phải luôn tập chung vào từng chỉ tiết động tác trong

hành vi chiến thuật của mình, khi đã thành kĩ xảo tính liên tục của động tác

thé hiện ở tính nhẹ nhàng liên kết và tính nhịp điệu bền vững của động tác Sự

hình thành một kỹ xảo hoàn thiện có liên quan đến tri giác chuyên môn về động tác và về môi trường xung quanh như cảm giác với cầu

1.5.3 Các yếu tố tâm lý

Môn thể thao cầu lông có ảnh hưởng nhất định đến việc phát triển các

mặt tâm lý của người tập như: Tri giác, sự quan sát, trí nhớ, sự tư duy, trí

tưởng tượng cảm xúc và các phâm chất đạo đức ý chí Tâm lý thi đấu của

VĐV cầu lông xuất hiện trong các hoàn cảnh khác nhau trong trận đấu, hiệp

dau, từng giai đoạn của điểm số khác nhau, có khi xuất hiện tức thời VĐV có

thể điều chỉnh được có khi xuất hiện trong thời gian dài mà người chơi chưa

điều chỉnh được Tâm lý có ảnh hưởng trực tiếp đến thành tích thi đấu Trang

thái tinh thần, đạo đức của một đội hoặc một cá nhân phụ thuộc trực tiếp vào tính chất, mối quan hệ lẫn nhau trong đội Do vậy tinh thần đoàn kết sự phối hợp nhịp nhàng, khéo léo, ăn ý là mối quan hệ tôn trọng và giúp đỡ lẫn nhau Đối với những cá nhân trong các trận đánh đơn thì yêu cầu về sự nỗ lực ý chí

lòng quyết tâm còn phải cố gắng hơn rất nhiều và nó cũng chính là điều kiện

cần thiết của sự thành công

1.6 Khái niệm và phân loại sức mạnh

Đề làm sáng tỏ tầm quan trọng của sức mạnh trong cầu lông ta cần tìm

hiệu các van dé sau:

Như chúng ta đã biết bất cứ một hoạt động nào đều cần phải có sức

mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực thé duc thé thao thì sức mạnh rất quan trọng Nó

hầu như có mặt trong toàn bộ việc thực hiện các kĩ, chiến thuật trong tập

luyện và thi đấu của tất cả các môn thê thao Cho nên có thể nói sức mạnh có liên quan rất lớn đến thành tích của các môn thể thao

Theo sinh lý thì sức mạnh là một khả năng của cơ thể được sử dụng để thắng một trở lực nào đó Trong thé dục thể thao nói chung và cầu lông nói riêng, sức mạnh là một yếu tố rất quan trong dé đạt tới những thắng lợi Mỗi động tác của cầu lông đều cần đến sức mạnh, kế từ động tác đơn giản nhất như di chuyến tới vị trí đánh cầu, những động tác phức tạp như: Đánh cầu,

đập cầu Khi người tập thực hiện các động tác kĩ thuật trong thi đấu cầu lông

hầu như có sự tham gia của tất cả các nhóm cơ để tạo nên sức mạnh tổng hợp Sức mạnh cơ và sức mạnh căng cơ phụ thuộc vào yếu tố chủ quan như: Khả

năng của sức mạnh, khéo léo, linh hoạt; yếu tố khách quan như sức cản của

không khí

Vậy “ sức mạnh của con người là khả năng khắc phục lực đối kháng bên ngoài hoặc dé kháng lại nó bằng sự nỗ lực cơ bắp” Cơ bắp có thé sinh ra lực trong các trường hợp:

- Không thay đổi độ dài cơ (đẳng trường)

- Tăng hoặc giảm độ đài của cơ ( đẳng trương)

Bằng thực nghiệm và phân tích khoa học, người ta đã đi đến một số kết luận có ý nghĩa cơ bản trong phân loại sức mạnh

+ Trị số lực sinh ra trong các động tác chậm hầu như không khác biệt

với các trị số phát huy trong điều kiện đăng trường

+ Trong chế độ nhượng bộ, khả năng sinh lực của cơ là lớn nhất, đôi

khi gấp 2 lần lực phát huy trong điều kiện tĩnh

+ Trong các động tác nhanh, trị số lực giảm dần theo chiều tăng tốc độ

+ Khả năng sinh lực trong các động tác nhanh tuyệt đối ( tốc độ) và khả

năng sinh lực trong động tác tĩnh tối đa (sức mạnh tĩnh)

Trên cơ sở đó có thể phân chia sức mạnh của con người thành các loại:

- Sức mạnh tương đối: là sức mạnh được tính trên một kilogam trọng lượng cơ thể theo công thức

- Sức mạnh tốc độ: Khả năng sinh lực trong các động tác nhanh Nhóm

sức mạnh tốc độ lại được phân nhỏ tùy theo chế độ vận động thành sức mạnh

động lực và sức mạnh hoãn xung

Sức mạnh là yếu tố quan trọng trong tập luyện và thi đấu cầu lông Nếu

sử dụng sức mạnh tối đa có thể dành điểm trực tiếp hoặc làm cho đối tượng

lúng túng, bị động dễ tạo ra cơ hội dành điểm Trong cầu lông sức mạnh tốc

độ được thể hiện trong các đường cầu tấn công như quả đập cầu, các đường

cầu cao sâu Đặc biệt được thể hiện các đường di chuyển bật nhảy đập cầu,

các động tác bật nhảy đánh cầu liên tục trên cao

Theo công thức: F = m.a

Ta thấy sức mạnh ở đây chủ yếu phụ thuộc vào m (khối lượng vật thé

bị động) và a là (gia tốc động tác) Như vậy thì nguyên lí trên để tăng sức

mạnh đánh cầu bằng hai cách:

+ Tăng vật di động (tăng sức mạnh)

+ Tăng độ co đuôi cơ (tốc độ động tác)

Song đo đặc điểm cầu lông (luật quy định), đó là trọng lượng vợt, cầu

không thay đổi (m không thay đổi) Như vậy để tăng sức mạnh đánh cầu chủ

yếu phụ thuộc vào gia tốc động tác Biên độ lớn hay nhỏ, gia tốc nhanh hay

chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đường bay và sức mạnh của cầu Muốn có sức mạnh phải tăng nhanh sức mạnh vung tay, ra sức cuối cùng, sử dụng chủ yếu bằng nỗ lực cổ tay dé tạo ra một lực bột phát lớn

Từ những cơ sở lí luận trên cho chúng ta thấy được sức mạnh có vai trò

và ý nghĩa hết sức quan trọng trong cầu lông

Chương 2

Nhiệm vụ - phương pháp - tổ chức nghiên cứu

2.1 Nhiệm vụ

Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài tiến hành giải quyết những

nhiệm vụ sau:

Nhiệm vụ 1: Điều tra đánh giá thực trạng sức mạnh của nữ học sinh

khối I1 trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm

Nhiệm vụ 2: ứng dụng, tố chức một số bài tập sức mạnh nhằm nâng cao thành tích học tập môn cầu lông cho nữ học sinh khối 11 trường THPT

Cao Bá Quát - Gia Lâm

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ trên trong quá trình nghiên cứu chúng tôi

đã sử dụng các phương pháp sau:

2.2.1 Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu có liên quan

Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi đã tiễn hành đọc và phân tích tài liệu tham khảo để tổng hợp, chọn lọc một số vấn đề có liên quan đến đề tài về

cơ sở lí luận, sinh lí, sinh hóa, lí luận và phương pháp thể dục thể thao, để phát triển sức mạnh ở lứa tuổi nay, dam bao tinh khoa học của khóa luận

Phương pháp này giúp cho chúng tôi trên cơ sở phân tích và tổng hợp những thông tin đánh giá thực trạng của vấn đề nghiên cứu và mối quan hệ của nó với các vấn đề có liên quan dé từ đó đánh giá, so sánh một cách khách

quan

2.2.2 Phương pháp quan sát sư phạm

Là phương pháp nghiên cứu đựa trên cơ sở quan sát để theo dõi, tim hiểu những đối tượng nghiên cứu Thông qua phương pháp này chúng tôi thu thập các số liệu và đánh giá những ưu, nhược điểm của đối tượng nghiên cứu

Chúng tôi tiến hành quan sát 10 buổi tập ngoại khóa và 10 buổi tập

chính khóa của học sinh nữ khối 11 Chúng tôi đã quan sát học sinh nữ khối

11 ôn lại kĩ thuật phát cầu thấp thuận tay, phát cầu thấp trái tay và học kĩ thuật