Nhiệm vụ của đề tài Đề tài nghiên cứu những vấn đề lí luận của việc vận dụng CNTT vào GDQP- AN ở trường THPT để giảng dạy một số bài kĩ thuật chiến đấu bộ binh trong chương trình nhằm
Trang 1Trường đại học sư phạm hà nội 2 trung tâm giáo dục quốc phòng hà nội 2
nguyễn văn giang
nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học bài kỹ thuật
trong chương trình lớp 11 - trung học phố thông
Khoá luận tốt nghiệp đại học Chuyên ngành: Giáo dục quốc phòng
Người hướng dẫn khoa học thiếu tá: đặng việt hùng
Hà nội - 2010
Trang 2Hà Nội, ngày 15 tháng 5 năm 2010
Sinh viên
Nguyễn Văn Giang
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan khoá luận này là kết quả nghiên cứu của bản thân tôi
Những kết quả thu được hoàn toàn chân thực và chưa có đề tài nào nghiên cứu Nêu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm
Hà Nội, ngày 15 tháng 5 năm 2010
Sinh viên
Nguyễn Văn Giang
Trang 4CAC KY HIEU VA CHU VIET TAT
Công nghệ thông tin :
Giáo dục quốc phòng- an ninh :
BGD&ĐT
Trang 5Bang 1:
Bang 2:
Bang 3:
Bang 4:
DANH MUC BANG, BIEU DO
Đánh giá chất lượng học tập (không có ứng dụng CNTT) Kết quả kiểm tra đánh giá (không có ứng dụng CNTT) Đánh giá chất lượng học tập (có ứng dụng CNTT) Kết quả kiểm tra đánh giá (có ứng dụng CNTT)
Trang 6
MỤC LỤC
Trang
1 LY do chon G6 tai.c.cccccccccccccscscsecsescscsessesesssessssssesesssssssssessssesessesussesees 1
3 Phương pháp nghiên cứu c cà cà Sàn hs key 2
4 Đối tượng nghiên cứu ccc cóc C22 n2 c2 1n csnnhx nh nh, 2
5 ý nghĩa của đề tài c cc tt 2 E1 2121112121101 re 3
Chương 1: Một số vấn đề cơ sớ lí luận của việc ứng dụng CNTT góp ở phần đỗi mới phương pháp dạy học môn GDQP-AN ở trường THPT
1.1 _ Lí luận chung về phương pháp giảng dạy môn GDQP-AN ở trường 4
¡"
1.1.1 Khang định môn GDQP-AN với tính cách là một khoa học 4
1.1.2 VỊ trí môn GDQP-AN trong trường THPT 9
1.1.3 Cơ sở khoa học và thực tiễn của môn GDQP-AN 11 1.2 Muc dich, nhiém vu cua mOn GDQP-AN ccccccscceeeseseeceeesseeeeeeesseeeees 13 Chương 2 Thực trạng việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy phan kĩ thuật chiến đấu bộ binh ớ trường THPT hiện nay
21 Tình hình việc ứng dụng CNTT góp phần đổi mới phương pháp dạy học phần 16
kĩ thuật chiến đấu bộ binh -c-c c2 s22 <2
2.1.1 Những thuận lợi trong việc ứng dụng CNTT vào dạy học phần kĩ thuật chiến
Trang 7dau bO Dinh 0 e eee cee cee cece ccc eee cee ceeuueseeenseesecuanseeees
Những hạn chế trong việc ứng dụng CNTT vào dạy học phần kĩ thuật chiến
Chương 3 Một vài phương pháp ứng dụng CNTT vào việc dạy phần kĩ thuật chiến đấu bộ binh ở trường THPT
Xây thư viện tư liệu
Xây dựng bài giảng điện tử c cĂQ SàQ nhì sàn se,
Đa dạng hoá phương pháp dạy học - -
Hướng dẫn học sinh ứng dụng CNTT phục vụ học tập
Vận dụng phần mềm bắn tập MBT-03 vào kiểm tra bắn súng AK,
CKC đối với học sinh
Vài kinh nghiệm bước đầu từ việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy phần kĩ thuật chiến đấu bộ binh
KẾT LUậN - KIẾN NGHỊ cc cà cà n cọ S22 nề By ky hy cày
Tài LIệU THAM KHảO
Trang 8LOI MO DAU
1 Li do chon dé tai
Chúng ta đang sóng trong những năm đầu của thế kỉ XXI- thé ki cua hội nhập
và phát triển Sau 30 năm giải phóng và hơn 20 năm đổi mới, tình hình kinh tế, xã hội nước ta đã có những chuyền biến mạnh mẽ Chính sách mở cửa của Đảng và
Nhà nước tạo cho nhân dân ta có điều kiện thuận lợi để thay đổi vận mệnh của
mình Đời sống vật chất, tỉnh thần không ngừng được cải thiện, trình độ dân trí có những tiến bộ tích cực
Trong những năm gần đây, vị thế của nước ta trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao Chúng ta vừa hoàn thành xuất sắc vai trò Uỷ viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc và làm tốt công tác nước chủ nhà của các hội nghị quốc tế quan trọng: APEC, ASEAN Do đó, Việt Nam đã nhận được sự khen ngợi của bạn bè quốc tế và trở thành tắm gương để các quốc gia đang phát triển trên thế giới nghiên cứu, học tập
Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển của nước ta, các thế lực thù địch vẫn không
ngừng sử dụng các thủ đoạn DBHB-BLLĐ để xuyên tạc, chống phá, gây rối loạn hong xoá bỏ chế độ XHCN đang tồn tại trên đất nước ta Nhận thức được điều đó, Đảng ta chỉ thị phải nâng cao hơn nữa trình độ phòng thủ quốc gia về mọi mặt, trong đó, nâng cao nhận thức cho nhân dân phái là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu Chỉ khi nhân dân hiểu về CNXH, về chế độ mà Đảng ta đang lãnh đạo xây dựng thì nhân dân mới đoàn kết một lòng sẵn sàng bảo vệ chế độ
Trong bối cảnh như vậy, giáo dục nói chung, GDQP-AN nói riêng ngày càng
có vị trí quan trọng Việc nâng cao dân trí, trình độ học vấn cho thế hệ trẻ, giáo dục truyền thống yêu nước, yêu CNXH là nhiệm vụ hàng đầu của
ngành giáo dục, đào tạo
Hiện nay, GDQP-AN đã được đưa vào chương trình dạy học chính khoá và chứng minh được vai trò quan trọng của nó Nhận thức về tình hình chính trị, xã hội
của đại bộ phận học sinh đã được nâng cao rõ rệt Đây là nền tảng giúp các em dần
hình thành bản lĩnh chính trị và tư duy giai cấp trong nhận thức và hành động của
Trang 9bản thân Tuy nhiên, chất lượng các giờ học GDQP-AN vẫn còn hạn chế do những nguyên nhân khách quan: vật chất giảng dạy còn thiếu, sân bãi tập luyện chưa đảm báo Đồng thời, một nguyên nhân rất quan trọng khác là do phương pháp giảng dạy của giáo viên đã cũ kĩ, lạc hậu
Ngày nay, CNTT được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực và trở thành phương tiện sản xuất chủ yếu, là tác nhân giúp nâng cao năng suất và chất lượng của quá trình lao động
Với mục đích nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục, đào tạo, ngày
30/9/2008 Bộ GD-ĐT ra chỉ thi số 55/2008/CT-BGDĐT khẳng định, phải không ngừng đổi mới phương pháp dạy học và tích cực ứng dụng thành tựu công nghệ mới phục vụ công tác giảng dạy và học tập, trong đó ứng dụng CNTT là biện pháp cần làm ngay
Đối với nội dung kĩ thuật chiến đấu bộ binh, việc ứng dụng CNTT giúp các
em học sinh hiểu tác dụng, tính năng chiến đấu, cấu tạo các bộ phận của súng, kĩ thuật bắn súng
Xuất phát từ những lí do trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “ứng dụng CNTT trong giảng dạy phần kĩ thuật chiến đấu bộ binh ở chương trình THPT”
2 Nhiệm vụ của đề tài
Đề tài nghiên cứu những vấn đề lí luận của việc vận dụng CNTT vào GDQP-
AN ở trường THPT để giảng dạy một số bài kĩ thuật chiến đấu bộ binh trong chương trình nhằm phát huy tính tích cực của học sinh
3 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra: tiến hành điều tra thực trạng dạy học GDQP-AN ở trường THPT hiện nay, tình hình ứng dụng các phương tiện hỗ trợ công tác giảng dạy
- Phương pháp quan sát: quan sát thực tế các giờ học GDQP-AN và tình hình ứng dụng CNTT tại các trường THPT
- Phương pháp nghiên cứu phân tích tổng hợp: tiến hành điều tra, nghiên cứu
thực tiễn các giờ học GDQP-AN hiện nay, phân tích làm rõ những hạn chế, tồn tại
từ đó tổng hợp và đưa ra những nhóm giải pháp khắc phục
Trang 10- Phương pháp thống kê: tiến hành điều tra, thống kê các số liệu thu được
4 Đối tượng nghiên cứu
Vận dụng CNTT trong dạy học môn GDQP-AN để dạy một số bài kĩ thuật chiến đấu bộ binh trong chương trình THPT nhằm phát huy tính tích cực học tập của học sinh
5 ý nghĩa của đề tài
Về thực tiễn: kết quả nghiên cứu là cơ sở cho giáo viên vận dụng CNTT vào từng bài giảng và học tập môn GDQP-AN đạt kết quả cao
Về khoa học: đề tài là cơ sở cho việc đây mạnh ứng dụng CNTT trong giảng dạy tại các trường THPT đối với nhiều nội dung khác nhau
Trang 11CHƯƠNG 1 MỘT SÓ VÁN ĐÈ CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN GÓP PHẢN ĐỎI MỚI PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC MÔN GDQP-AN Ở TRƯỜNG THPT
1.1 Lí luận chung về phương pháp giảng dạy môn GDQP-AN ở trường THPT 1.1.1 Khẳng định môn GDQP-AN với tính cách là một khoa học
1.1.1.1 Những vấn đề nghiên cứu trong phương pháp GDQP-AN
Sự nghiệp bảo vệ đất nước, bảo vệ thành quả cách mạng của nhân dân
ta từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 và dẫn đến cuộc cách mạng năm 1975 thống nhất đất nước đã mở ra cho các trường những tiền đề cơ bản để phát triển khoa học kĩ thuật, khoa học cơ bản, khoa học xã hội và nhân văn nói chung và công tác GDQP-AN nói riêng
Với truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước của cha ông ta từ suốt bao thế ki nay, với các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc thắng lợi do Hai Bà Trưng, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Lí Bôn, Triệu Quang Phục lãnh đạo đã thể hiện là những nhà quân sự tài tình với những cách đánh thông minh, tài giỏi
Cuộc kháng chiến thần thánh của nhân dân ta đánh thắng để quốc Pháp và Mĩ xâm lược càng thể hiện đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng ta là đúng đắn,
sáng tạo Tư tưởng chỉ đạo tác chiến của Đảng là vô địch Nghệ thuật quân sự, nghệ
thuật chỉ đạo chiến tranh, hình thức tác chiến, chiến lược, chiến thuật và cách đánh ngày càng được củng có, hoàn thiện
Ngày nay, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc, bảo vệ thành quả cách mang của nhân dân ta đang được đặt ra cho tầng lớp thanh niên, học sinh, sinh viên hết sức nặng nề Do đó khi nhà trường cách mạng đưa bộ môn quân sự (GDQP) vào chương trình chính khoá đã khẳng định được vị trí và tầm quan trọng của nó Song
bộ môn quân sự (GDQP) và phương pháp giảng dạy với tư cách là một khoa học
Trang 12trong quá trình đào tạo để gắn liền với sự trưởng thành cùng các môn khoa học khác còn ở giới hạn nhất định
Muốn xây dựng và phát triển phương pháp GDQP-AN trong hiện tại và những thập kỉ tiếp theo phải căn cứ vào truyền thống đâu tranh của dân tộc từ xưa đến nay Nhất là những kinh nghiệm quý báu trong đấu tranh cách mạng của nhân dân ta, của quân đội ta từ khi có Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo
Phương pháp giảng dạy GDQP-AN với tư cách là một khoa học ở các trường
sư phạm còn rất mới, rất trẻ Nó hình thành và phát triển như một nội dung có tính chất độc lập Có thể nói nội dung và phương pháp giảng dạy huấn luyện quân sự (GDQP) được đưa vào các trường Đại học Sư phạm khoảng hai thập kỉ nay Chúng
ta chậm hơn may chục năm so với các nước trên thế gidi
Tuy sinh sau đẻ muộn và nó được hình thành với yêu cầu cấp thiết trước mắt
và lâu dài của cách mạng, phương pháp giảng dạy GDQP-AN của chúng ta đã phát triển vững vàng từng bước trên cơ sở vận dụng phương pháp lí luận của chủ nghĩa Mác- Lênin về vấn đề quân sự Đồng thời chúng ta đã có những kinh nghiệm quý báu trong tô chức phương pháp huấn luyện quân sự của lực lượng quân sự vũ trang Những ảnh hưởng về các thành tựu khoa học quân sự hiện đại trên thế giới đã có tác động trực tiếp vào khả năng phát triển của bộ môn này
Những bộ giáo trình, tài liệu huấn luyện, các phương tiện, dụng cụ chuyên
dụng giảng đạy quân sự của một số nước Đông Âu và của Liên Xô (trước đây) đã được vận dụng, thực hành vào trong chiến đấu, trong huấn luyện, giảng dạy ở nước
ta chang han:
- “Nguyên lí bắn súng bộ binh”
- “Binh khí- kĩ thuật các loại vũ khí phục vụ trong lực lượng vũ trang”
- “Vũ khí hạt nhân, vũ khí sinh học, phương pháp phòng tránh ”
Ở nước ta, nếu tính từ những năm 1970 trở lại đây, giáo trình về phương pháp giảng dạy, huấn luyện quân sự (GDQP) ở các trường Đại học Sư phạm được biên soạn rất ít và hầu như không có một giáo trình hoàn thiện nào phục vụ giảng dạy Những năm qua chúng ta chỉ tiếp thu và vận dụng vào huấn luyện và giảng dạy theo phương pháp huấn luyện cho chiến sĩ trong lực lượng vũ trang Phải đến cuối
Trang 13những năm 1970 và những năm 1980, Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp - Bộ Giáo dục cùng các cơ quan, nhà trường của Bộ Quốc phòng mới tổ chức các lớp tập huấn, tổng kết, rút kinh nghiệm giảng dạy về nội dung và phương pháp truyền đạt Nhìn chung phương pháp huấn luyện, giảng dạy quân sự (GDQP) quá trình
phát triển của nó còn rất chậm, chưa tiến kịp với các môn khoa học khác, kể cả so
với nội dung, phần học trong chương trình GDQP-AN Công trình khoa học về
công tác bộ môn chưa nhiều Tiếng nói độc lập, tiếng nói riêng còn ít, hạn chế Lực
lượng làm công tác nghiên cứu cả phần lí luận, nội dung, phương pháp GDQP-AN quá mỏng kể cả ở cấp Bộ Số cán bộ, giáo viên giảng dạy, huấn luyện quân sự (GDQP) ở các trường còn thiếu nhiều kể cả ở các trung tâm GDQP Trình độ sư phạm, lí luận dạy học của giáo viên quân sự ít được bồi dưỡng Cơ sở vật chất dạy học, kinh phí cho GDQP-AN chưa đầy đủ, chưa thống nhất, chưa định mức được cụ thể Những điều ấy phần nào ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo chuyên môn cho học sinh, sinh viên
Có lẽ vấn đề đặt ra cho tất cả chúng ta nhất là những cán bộ, giáo viên làm công tác nghiên cứu và trực tiếp giảng dạy, huấn luyện môn GDQP-AN phải suy nghĩ và giải đáp?
GDQP-AN- vị trí, vai trò của nó trong các trường học cả nước
- Những đặc điểm, tâm lí của học sinh, sinh viên về năng lực, hứng thú với học tập GDQP-AN
- Phương pháp đặc trưng, đặc thù của việc dạy, học môn GDQP-AN
- Những vấn đề khoa học, quân sự cần trang bị cho học sinh, sinh viên trong giai đoạn cách mạng hiện nay và những thập kỉ tiếp theo
- Quy hoạch về số lượng, chất lượng cán bộ nghiên cứu, giáo viên giảng dạy chương trình GDQP-AN bậc đại học, cao đẳng, trung học sư phạm và các trường THPT những điều kiện đảm bảo cho công tác GDQP-AN
1.1.1.2 Phương pháp GDQP-AN là một khoa học
Đối tượng và nhiệm vụ của khoa học về phương pháp GDQP-AN là những vấn đề nan giải, nhất là trong cơ chế hiện nay
Trang 14Cần phải khẳng định rằng nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở thời đại ngày nay, ở thé ki XXI phải có lực lượng trẻ, được đào tạo toàn diện, có tinh thần yêu nước, yêu CNXH, có ý thức tô chức kỉ luật, có tư duy và kiến thức quân sự cần thiết Đây là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược đào tạo con người mới, chuẩn bị
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài của Đảng ta Có ý kiến cho rằng: Quân sự đơn
thuần chỉ nên trang bị cho sinh viên, học sinh những động tác và kiến thức sơ đăng
để đối tượng ấy chỉ nên biết là được Hoặc thời gian học tập cần ít thôi, không cần thiết phải trang bị cơ sở vật chất kĩ thuật, kinh phí
Quan niệm như vậy sẽ rất sai lầm, hạn chế và ảnh hưởng tới phạm vi nghiên cứu toàn bộ lĩnh vực của nền khoa học quân sự hiện đại Đồng thời hạn chế tới tác dụng của việc đào tạo con người, con người toàn diện, người giáo viên nhân dân, quan niệm ấy rất không phù hợp và nó ảnh hưởng trực tiếp tới cách tổ chức, cách truyền đạt và phương pháp nghiên cứu bộ môn
Nhiệm vụ GDQP-AN cho học sinh, sinh viên là cần thiết, không thể thiếu được trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, và tất nhiên khoa học quân
sự cũng là đối tượng nghiên cứu, ứng dụng trong công nghiệp hóa đất nước Nội dung quân sự cũng rất hấp dẫn, lôi cuốn và có sự cảm thụ Phương pháp huắn luyện
và tô chức học quân sự không chỉ quan tâm nghiên cứu tới các bài, các nội dung cụ thể như: “Tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc”, “Xây dựng nền quốc phòng toàn dân”, “Nghệ thuật đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam” đến các hình thức cơ bản trong chiến thuật, các loại vũ khí phục vụ trong chiến tranh, các điều lệnh, điều lệ, chế độ quân đội điều quan trọng hơn là phải thấy được, tìm hiểu được việc huấn luyện quân sự, GDQP-AN để làm gì? Tác dụng cụ thể của bộ môn này trong môi trường học sinh, sinh viên đang học tập? Nó giúp gì cho thế hệ trẻ học sinh, sinh viên khi bước vào đời
Khoa học phương pháp GDQP-AN, huấn luyện quân sự vừa phải tiếp tục đi sâu vào bản chất nền khoa học quân sự hiện đại, vừa phải khai thác, khám phá ra sức mạnh tông hợp và tiềm tàng to lớn chứa ẩn trong từng nội dung, từng khoa mục, từng động tác kĩ thuật, chiến thuật để tác động vào người học Thông qua đó
Trang 15người học dễ cảm nhận và có chuyển biến thực sự cho quá trình nhận thức và tiếp
thu kiến thức
Phương pháp giảng dạy GDQP-AN, huấn luyện quân sự có nhiệm vụ khái quát được những hình thức và phương pháp cơ bản trong giảng dạy, tìm ra những hình thức, tổ chức những quy luật, những điều kiện cần thiết về quân sự cho quá
trình đào tạo tìm hiểu mục đích, yêu cầu và giá trị đích thực của việc huấn luyện
quân sự phương pháp giảng dạy GDQP-AN, huấn luyện quân sự còn phải nghiên cứu những nội dung, cách trình bày, tác phong trình bày, phương pháp dạy, học trong chương trình chính khoá và hoạt động ngoại khoá, từ đó có định hướng, kế hoạch đề xây dựng phong trào, xây đựng nếp sống quân sự, nếp sống sư phạm, ồn định nơi sinh hoạt học tập và bảo vệ trật tự trị an
Khoa học phương pháp giảng dạy GDQP-AN, huấn luyện quân sự còn phải phát hiện và giải quyết những mối quan hệ, liên hệ tự nhiên khách quan giữa mục đích, nội dung và phương pháp hình thức tô chức cơ bản trong giảng dạy và học tập Khoa học phương pháp giảng dạy GDQP-AN, huấn luyện quân sự là những chỉ dẫn nghiệp vụ sư phạm có ý nghĩa hết sức quan trọng tới kết quả của học sinh, sinh viên Khang dinh rang một khoa học chỉ được thừa nhận khi nó xác định được nội dung, đối tượng và phương pháp nghiên cứu riêng của mình Đối tượng và nhiệm vụ khoa học của phương pháp giảng dạy GDQP-AN, huấn luyện quân sự là một quá trình tìm tòi, thử nghiệm của thầy và trò, phương pháp giảng dạy GDQP-
AN là một khoa học nghiên cứu những đặc điểm về quy luật của giáo viên và quá trình học tập của học sinh, sinh viên Nhìn chung đây là một quá trình phức tạp, lâu dài để tìm ra các vấn đề cơ bản giải quyết mối quan hệ mâu thuẫn trong sự tồn tại và phát triển của sự vật
Có thể kết luận khoa học về phương pháp giảng dạy GDQP-AN, giải đáp các vấn đề sau:
1.GDQP-AN trong các nhà trường hiện nay là gì?
2 Giảng dạy, huấn luyện quân sự để làm gì?
3 GDQP-AN và tổ chức học tập cho học sinh, sinh viên như thế nào?
Trang 16Khoa học về phương pháp giảng dạy GDQP-AN, có nhiệm vụ đúc kết những
tư tưởng và kinh nghiệm tốt, khái quát thành những quan điểm lí luận, những yêu cầu, nguyên tắc khoa học Đồng thời phải nghiên cứu, vận dụng sáng tạo những kết quả và thành tựu mới trong quá trình đấu tranh bảo vệ đất nước
Cơ sở khoa học để nghiên cứu xây dựng chương trình bộ môn trong nhà trường sư phạm Việc xây dựng chương trình GDQP-AN cho mỗi năm học ở trường THPT của lớp 10, lớp I1, lớp12 của mỗi cấp mỗi bậc học như sau: đại học, cao đăng, trung học chuyên nghiệp phải nhất quán và đồng bộ phân chia chương trình học tập phải hợp lí, cơ bản khoa học phù hợp với trạng thái, tâm sinh lí của từng lứa tuổi Ví dụ: Học sinh lớp 10 phải tính toán, cân nhắc rất kĩ nên đưa chương trình GDQP-AN vào học tập của các em như thế nào cho phù hợp Nội dung nào học trước, nội dung nào học sau mục đích để học sinh làm quen dần, hiểu dần, biết dần Qua đó tạo được tính ham hiểu biết cái mới trong không khí học tập sôi nổi của phương pháp tổ chức và lứa tuổi học tập Chương trình GDQP-AN được sắp xếp theo từng năm, từng cấp, phải đi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, tuần
tự và logic với nhau, không tách rời nhau đơn điệu Chương trình GDQP-AN phải thể hiện sâu sắc mối liên hệ trực tiếp giữa người dạy và người học, giữa việc học tập
ở trường với việc vận dụng sử dụng ngoài thực tế cuộc sống Đội ngũ cán bộ nghiên
cứu, giáo viên giảng dạy phải thường xuyên tìm cách cải tiến những điều kiện, hình thức giảng dạy, huấn luyện và học tập bộ môn Mọi có gắng trong cải tiễn phương pháp tổ chức huấn luyện của giáo viên đều không tránh khỏi và kém hiệu quả khi chương trình, nội dung bố trí, sắp xếp không khoa học, không hợp lí, không sát thực
tế, không hệ thống và trình tự
Khoa học về phương pháp giảng dạy GDQP-AN, có nhiệm vụ nghiên cứu và giải thích cơ sở lí luận khoa học quân sự Nó hệ thống hoá, khái quát hoá kinh nghiệm giảng dạy, huấn luyện, khoa mục huấn luyện và những vấn đề, đề tài nghiên cứu về khoa học quân sự khác
Tóm lại: phương pháp giảng dạy GDQP-AN là một khoa học vì nó chỉ ra những hướng đi đúng, phù hợp, nó nghiên cứu và giải quyết những phạm trủ trong lĩnh vực quân sự, nó giải quyết những quan hệ giữa người dạy và người học, nó
Trang 17thúc đây và tạo khả năng phát triển của bộ môn, nó thúc đây khả năng hiểu biết nền khoa học quân sự hiện đại tiến lên
1.1.2 Vị trí của môn GDQP-AN trong trường THPT
GDQP-AN là một bộ phận của nền giáo dục toàn dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền giáo dục quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân; là môn học chính khoá trong chương trình giáo dục của cấp THPT
Môn học GDQP-AN góp phần giáo dục toàn điện cho học sinh về lòng yêu nước, yêu CNXH, niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, có ý thức cảnh giác trước âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch, có kĩ năng quân sự,
an ninh cần thiết để tham gia vào sự nghiệp xây dựng, cúng cố nền quốc phòng toàn
dân, an ninh nhân dân
1.1.3 Cơ sở khoa học và thực tiễn của môn GDQP-AN
* Cơ sở khoa học
- Quan điểm và lịch sử phát triển của chương trình Thực hiện nghị định 219/CP ngày 28-12-1961 của Hội đồng Chính phủ (nay
là Chính phủ) về việc huấn luyện quân sự cho quân nhân dự bị và dân quân tự vệ,
việc huấn luyện quân sự phô thông đến trình độ đại học với mục đích chuẩn bị cho
thế hệ trẻ cả về mặt tỉnh thần và kĩ năng quân sự cơ bản nhằm sẵn sàng tham gia quân đội, dân quân tự vệ, đáp ứng sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ
Tổ quốc
Chiến tranh kết thúc, đất nước bước vào thời kì xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời bình Từ thực tiễn phát triển của kinh tế- xã hội và sự đổi mới của giáo dục, đào tạo năm 1991 chương trình GDQP-AN ban hành quyết định 2732/QĐÐ của
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã có những thay đổi lớn về tên gọi, về kết cấu nội dung theo hướng tăng cường thời lượng giáo dục truyền thống và nhận thức, giảm bớt phần thực hành kĩ năng quân sự cho phù hợp với thời bình
Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của giáo dục đào tạo và bảo vệ Tổ quốc trong
tình hình mới, năm 2000 chương trình GDQP-AN cho học sinh, sinh viên tiếp tục
được sửa đổi, bổ sung và ban hành theo quyết định số 12/2000/QĐ-BGD&ĐT về
Trang 18chương trình giáo dục phô thông cấp THPT Đáp ứng yêu cầu tô chức dạy, học theo phân phối chương trình Tuy nhiên, kiến thức về an ninh chưa được quy định cụ thể
cơ bản số tiết bố sung được điều chỉnh bởi các nội dung trong chương trình ban hành theo quyết định số 16/2006/QĐ-BGD&ĐT
Ngày 10-7-2007 Chính phủ ban hành nghị định số 116/2007/NĐ-CP về GDQP
-AN, theo đó chương trình GDQP-AN cho học sinh, sinh viên được sửa đổi lồng ghép nội dung an ninh và cập nhật kiến thức quốc phòng quân sự Chương trình được ban hành theo các quyết định riêng cho mỗi cấp học và trình độ đào tạo đã đánh dấu bước thay đồi lớn về hình thức và nội dung trong quá trình phát triển của môn học
Hệ thống kiến thức GDQP-AN được đưa vào chương trình THPT là những kiến thức ban đầu, cần thiết cho việc nhận thức về quốc phòng an ninh và thực hành các kỹ năng quân sự phục vụ trực tiếp cho việc hình thành nếp sống có kỉ luật trong sinh hoạt tập thể, ý thức cộng đồng ở trường, lớp và sẵn sàng tham gia vào lực lượng vũ trang Nội dung chương trình đã được lựa chọn phủ hợp với năng lực tư duy, khả năng hoạt động thực tiễn theo lứa tuổi, giới tính, và điều kiện kinh tế- xã hội của đất nước
Hệ thống kiến thức trong chương trình môn học được cấu trúc theo hệ thống hình bậc thang từ thấp đến cao, luôn có sự kế thừa và phát triển; những kiến thức và
kĩ năng ở lớp đưới là tiền đề nhận thức tốt hơn những kiến thức và kĩ năng ở lớp trên Mặc dù trong mỗi mạch nội dung kiến thức và thực hành đều có tính độc lập tương đối, song tổng hợp của mỗi lớp sẽ tạo cho học sinh một mảng kiến thức tương đối cơ bản về quốc phòng- an ninh
Môn học GDQP-AN ở cấp THPT trong giai đoạn hiện nay cần coi trọng việc giáo dục nhận thức về quốc phòng an ninh cho học sinh, giáo dục lịch sử, truyền thống của địa phương gắn liền với phần thực hành các kĩ năng quân sự, an ninh và
tổ chức hội thao quốc phòng- an ninh theo quy định
* Cơ sở thực tiễn
Về phương pháp dạy học:
Trang 19- Phương pháp dạy học môn GDQP-AN có những nét đặc thù khác biệt với phương pháp dạy học các bộ môn khác Cụ thê như sau:
- GDQP-AN là môn học đặc thù kể cả nội dung và phương pháp, hình thức thực hiện Phương pháp giảng dạy môn GDQP-AN nhằm đạt được hiệu quả tối ưu các mục tiêu của môn học
- Trong mỗi chủ đề, bài giảng của chương trình cần có những phương pháp riêng thể hiện tính đặc thù của môn học Trong phần dạy thực hành các kĩ năng quân sự, giáo viên phái thuần thục động tác, vừa giảng vừa thực hiện động tác mẫu vừa sử dụng phương pháp thuyết trình kết hợp nhuần nhuyễn với việc sử dụng các giáo cụ trực quan Trong những điều kiện cụ thể cần sử dụng tối đa các phương tiện dạy học hiện đại để thực hiện giảng dạy
- Khi thực hiện giảng các bài về lịch sử, truyền thống đánh giặc giữ nước giáo viên không giảng theo thông sử mà trong mỗi giai đoạn lịch sử phải biết hệ thống lại và đúc kết được những điểm nổi bật về nghệ thuật đánh giặc giữ nước, những danh nhân lớn của dân tộc; phải nêu bật được kinh nghiệm được rút ra qua các cuộc đấu tranh giữ nước
- Rèn luyện từng bước cho học sinh kĩ năng thực hành, trong đó cần chú ý
cách tổ chức để tạo điều kiện cho học sinh có thể quan sát và tiến hành luyện tập
hiệu quả nhất
- Chu trong phương pháp nghiên cứu, nêu vấn đề, tạo tình huống để học sinh độc lập suy nghĩ, giải quyết và phát biểu ý kiến hoặc thể hiện bằng hành động của mình
Về kiếm tra đánh giá kết quá học tập:
- Môn học GDQP-AN phải được kiểm tra, ghi vào học bạ, tính điểm trung bình chung vơi các môn học khác để đánh giá học lực của từng học sinh Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập phải căn cứ vào mục tiêu của môn học với chuẩn kiến thức
và kĩ năng của môn học đã được quy định, phải căn cứ vao tinh thần, thái độ học tập với động cơ học tập đúng đắn, có ý thức tổ chức kỉ luật, căn cứ vào khả năng tiếp thu kiến thức và kĩ năng thực hành động tác theo yêu cầu của từng bài
- Đánh giá kết quả học tập của học sinh phải có 4 điểm kiểm tra sau:
Trang 20+ Kiểm tra miệng
+ Kiểm tra 15 phút
+ Kiểm tra 1 tiết
+ Kiểm tra học kì (lý thuyết hoặc thực hành)
Về vận dụng chương trình theo vùng, miền và các đối tượng học sinh:
- Chương trình được xây dựng để bố trí giảng dạy theo chương trình
Itiết/tuần Tuy nhiên, căn cứ vào điều kiện thực tế, hàng năm BO GD&DT sé co hướng dẫn thực hiện chương trình cụ thể
- Các bài trong chương trình đều có tính độc lập tương đối nên có thể
thay đồi trình tự của một số bài ở mỗi lớp
- Có thể đưa thêm những kiến thức gắn với thực tiễn ở địa phương, đặc biệt với các bài về lịch sử, truyền thống của địa phương trong các phần liên hệ, mở rộng
Về chuẩn kiến thức và kĩ năng môn học:
- Mức độ cần đạt được đối với môn học GDQP-AN: giúp học sinh hiểu được lịch sử, truyền thống đấu tranh hào hùng của dân tộc, nâng cao lòng yêu nước, yêu CNXH, có ý thức trước âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch, có kĩ năng quân
sự, an ninh cần thiết để tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng có nền quốc phòng
toàn dân, an ninh nhân dân
- Mức độ cần đạt được đối với phần chiến đấu bộ binh:
Nắm chắc tính năng cấu tạo, chuyền động gây nỗ của lựu đạn, quy
tác dùng lựu đạn và tư thế động tác ném trúng đích, bảo đảm an toàn
+ Về kĩ năng:
Trang 21Biết thực hành tháo, lắp thông thường súng tiểu liên AK hoặc súng trường CKC, biết thực hành bắn trúng mục tiêu cố định bằng súng tiểu liên AK hoặc súng trường CKC
Thực hành được động tác ném lựu đạn trúng đích, bảo đảm an toàn
1.2 Mục đích, nhiệm vụ môn GDQP-AN
1.2.1 Mục đích
-_ Giúp học sinh có những hiểu biết ban đầu về nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, về truyền thống chống giặc ngoại xâm vẻ vang của dân tộc, của quân đội, công an và nghệ thuật đánh giặc giữ nước của cha ông Có những kiến thức tối thiểu về phòng thủ dân sự, tính năng kĩ thuật, chiến thuật một số loại vũ khí bộ binh
- Có kĩ năng tối thiểu về điều lệnh đội ngũ, kĩ thuật chiến đầu bộ binh, biết sử dụng súng tiểu liên AK, súng trường CKC Thực hành tập bắn trúng mục tiêu cố định bằng thiết bị điện tử, laser Làm được các động tác từng người trong chiến đấu,
có khả năng tự bảo vệ mình
- Xây dựng niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc, của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam Xác định nghĩa vụ trách nhiệm của thanh niên, học sinh tham gia vào các hoạt động về các công tác quốc phòng- an ninh ở nhà trường, địa phương trong sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc, góp phần hình thành lối sống có thức tổ chức kỉ luật của thế hệ trẻ học sinh
1.2.2 Nhiệm vụ
Xuất phát từ mục tiêu, yêu cầu của môn học GDQP-AN trong các nhà trường THPT có những nhiệm vụ sau:
- Trang bị cho học sinh hệ thống kiến thức, kĩ năng quân sự quốc phòng
Đây là nhiệm vụ hàng đầu của môn học GDQP-AN Nhiệm vụ này đòi hỏi phải trang bị cho học sinh những hiểu biết về đường lối quân sự, về chiến tranh quân đội và bảo vệ Tổ quốc, về nghệ thuật quân sự Việt Nam, về nội dung cơ bản của quốc phòng Bên cạnh đó, phải trang bị cho học sinh một số kĩ năng quân sự, các thao tác kĩ thuật, các hành động chiến thuật, chiến đấu cần thiết
Trang 22- Hình thành phát triển tư duy quân sự, góp phần phát triển trí tuệ, khả năng sáng tạo cho học sinh
Trên cơ sở trang bị các kiến thức, kĩ năng quân sự cho học sinh, môn học GDQP-AN còn thực hiện nhiệm vụ quan trọng là hình thành, phát triển tư duy quân
sự, góp phần bồi dưỡng phát triển các phẩm chất trí tuệ cơ bản cho học sinh như:
tính định hướng, bề rộng, độ sâu của tư duy, đặc biệt là tính linh hoạt, sáng tạo
- Góp phần hình thành quan điểm, niềm tin khoa học, giáo dục lý tưởng, phẩm chất đạo đức cách mạng cho học sinh
Trên cơ sở trang bị các kiến thức, kĩ năng quân sự và phát triển năng lực hoạt
động trí tuệ cho học sinh, môn học GDQP-AN còn góp phần hình thành các quan
điểm, niềm tin khoa học, giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống đấu tranh dựng nước, giữ nước, giáo dục lòng trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và CNXH, bồi dưỡng nhân cách, những quan điểm, phẩm chất cần thiết và ý thức trách nhiệm của học sinh đối với Tổ quốc, rèn luyện tác phong, nếp sống kỉ luật, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của nhà trường
- Chuẩn bị tâm lí cho người học
Đây là một đặc thù của GDQP-AN Thông qua việc thực hiện các nội dung GDQP-AN cần phải hình thành cho học sinh một tâm thế (sẵn sàng bên trong) nhận mọi nhiệm vụ, công tác quốc phòng, quân sự và ý chí quyết tâm vượt qua mọi thử thách, khó khăn để hoàn thành các nhiệm vụ, công tác đó trong hoàn cảnh đa dạng của hoạt động quân sự, của chiến tranh
Với nhiệm vụ, chức năng riêng của mình, môn GDQP-AN có vị trí quan trọng trong nhà trường, nó xếp ngang hàng với các môn khoa học khác
Trang 23CHƯƠNG 2 THwC TRaNG VIéC #NG DuNG CONG NGH6 THONG TIN TRONG GIANG DaY PHAN Ki THUAT CHIEN DAU Bộ BINH ở TRƯờNG TRUNG HoC PH6 THONG
HIệN NAY
2.1 Tình hình ứng dụng CNTT góp phần đổi mới phương pháp dạy học ở
phần kĩ thuật chiến đấu bộ binh
Trong những năm gần đây, cùng với xu hướng đổi mới phương pháp dạy học trên toàn quốc, các trường THPT đã không ngừng đổi mới phương pháp dạy học và đạt được những kết quả nhất định
Trang 24Hiện nay, phương pháp dạy học truyền thống vẫn chiếm ưu thế tại các trường THPT Hiện tượng “Thầy đọc, trò chép” vẫn rất phố biến, làm hạn chế tính khám phá của học sinh, người thầy vô tình trở thành chú thể áp đặt kiến thức lên học sinh Tuy nhiên, không thể phủ nhận vai trò tích cực của người thầy, một người thầy có chuyên môn vững vàng, đạo đức trong sáng sẽ truyền đạt đầy đủ kiến thức tới học sinh, tạo điều kiện giúp các em khám phá những tri thức mới và phát huy tính chủ
động, sáng tạo của các em Nếu đạt được tiêu chí này thì thật tuyệt vời Nhưng thời
gian 45 phút của mỗi tiết học đòi hỏi người thầy hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là rất khó khăn Do vậy, cần phải tìm ra phương pháp dạy học mới hỗ trợ cho giáo viên trong công tác giảng dạy
Như chúng ta đã biết, hiện nay CNTT đã đang và sẽ trở thành lực lượng sản xuất chủ yếu CNTT là đại biểu ưu tú cho sự phát triển rực rỡ của tri thức nhân loại CNTT đã thâm nhập vào tất cả mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục Hầu hết các quốc gia có nền giáo dục phát triển: Anh, Pháp, Mĩ,.đều có hỗ trợ đắc lực của CNTT Do đó, chất lượng đảo tạo của học rất cao và được cả thế giới công nhận ở Việt Nam, sau nhiều năm đổi mới kinh tế, xã hội, đã có những chuyền biến mạnh mẽ CNTT đang bước đầu thâm nhập vào một
số lĩnh vực Do mới áp dụng CNTT vào quá trình giáo dục, đào tạo nên chất lượng
mang lại còn rất hạn chế Đa số giáo viên, học sinh còn rất bỡ ngỡ, chưa thích nghi được với phương pháp dạy học mới Tuy nhiên, việc ứng dụng CNTT đã tạo ra những chuyền biến tích cực: lượng kiến thức mà mỗi học sinh tiếp thu được ở các giờ học là rất lớn, thông tin được truyền tải nhanh hơn, đa dạng hơn, không khí mỗi gid hoc co ung dung CNTT rất sôi nồi, kiến thức bài học được hình tượng hoá, nghệ thuật hoá một cách sinh động giúp các em dễ hình dung và tiếp thu Đồng thời, với
sự giúp đỡ của CNTT khối lượng công việc của giáo viên trở nên nhẹ nhàng hơn, tạo điều kiện để giáo viên có thêm động lực phấn đấu
Đối với môn học GDQP-AN, ứng dụng CNTT trở thành giải pháp đắc lực để nâng cao chất lượng giảng dạy, đặc biệt là phần kĩ thuật chiến đấu bộ binh
Khi chưa có ứng dụng CNTT, công việc của giáo viên khá nặng nhọc mà hiệu quả mang lại chưa cao Giáo viên phải trực tiếp làm mẫu, phân tích động tác, một số
Trang 25nội dung giáo viên chỉ có thể cung cấp cho học sinh thông qua lời nói mà không thể cho học sinh quan sát trực tiếp Ví dụ: sự chuyền động của đạn sau khi bắn hạn chế này làm giảm lòng tin của học sinh vào kiến thức khoa học và hiệu quả sử dụng lời nói của giáo viên thiếu tính thuyết phục
Khi bài học có ứng dụng CNTT, giáo viên chỉ cần “Ấn nút” bao nhiêu kiến thức hiện ra trước mắt học sinh một cách hấp dẫn, sinh động Các tư thế vận động được quan sát, nghiên cứu đưới rất nhiều khía cạnh, điều đó giúp học sinh hình dung chính xác về động tác, qua đó rút ra được khái niệm đúng đắn, đầy đủ
Với bài học giới thiệu các loại súng bộ binh, lựu đạn, thuốc nổ CNTT giúp học sinh quan sát từng chi tiết, bộ phận dù là nhỏ nhất của các loại vũ khí này, thấy được đặc điểm, tác dụng, tính năng chiến đấu của chúng Một đặc điểm mà phương pháp dạy học cũ không thể có được đó là CNTT giúp học sinh quan sát được sự
chuyển động của các bộ phận trong một chu kì liên tục: ví dụ sự chuyển động của
các bộ phận của súng khi bóp cò, quá trình gây nô của lựu đạn sau khi rút chốt an toàn
Đối với bài giảng kĩ thuật bắn súng tiểu liên AK và súng trường CKC, hiệu
quả mà CNTT mang lại là vượt trội, học sinh thay được sự chuyển động tuần tự,
nhịp nhàng của các bộ phận của súng trong một chu kì bắn Đồng thời hình thành nhận thức đúng đắn cho học sinh về khái niệm: đường ngắm cơ bản, đường ngắm đúng, điểm ngắm đúng Qua đó chất lượng giờ học được nâng lên một bậc
CNTT đã thực sự giúp ích cho người giáo viên, góp phần tích cực trong việc đôi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo
2.1.1 Những thuận lợi trong việc ứng dụng CNTT vào dạy học ớ phần kĩ thuật chiến đấu bộ binh
- Được sự quan tâm của ngành giáo dục đào tạo: Trước thực trạng phương pháp dạy học cũ đã lỗi thời, không còn phù hợp trước sự phát triển của giáo dục, đào tạo nước ta Trước yêu cầu phải đôi mới phương pháp dạy học, ngành giáo dục đào tạo quyết tâm đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giảng dạy Trong chỉ thị số 55/2008/CT- BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT ngày 30-9-2008 về tăng cường giảng dạy đào tạo và ứng dụng CNTTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012, trong những
Trang 26nhiệm vụ quan trọng mà Bộ GD&ĐT đặt ra là: nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí của CNTT, về triển khai có hiệu quả yêu cầu đây mạnh ứng dung CNTT, đổi mới quản lí tài chính và xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” năm 2008-
2009 là năm học “Day mạnh một cách hợp lí việc triển khai ứng dụng CNTT trong đổi mới phương pháp dạy và học ở từng cấp học”
Thực hiện chỉ thị của Bộ GD&ĐT các trường THPT đã mạnh dạn ứng dung
CNTTT vào dạy học Ban giám hiệu các trường có quyết tâm cao và tập trung chỉ đạo đẩy mạnh việc đổi mới phương pháp dạy và học Nhiều trường THPT đã trang bị hệ thống máy chiếu Projector hiện đại và các thiết bị nghe, nhìn tiên tiến Hàng năm, các trường đều cử một số giáo viên đi học tập nâng cao trình độ sử dụng các thiết bị thông tin Một số giáo viên đã chủ động tự tìm tòi, học hỏi để tự nâng cao trình độ của bản thân Sau một thời gian, kết quả thu được rất đáng kẻ Đội ngũ giáo viên biết sử dụng CNTT tại các trường THPT ngày càng gia tăng cả về số lượng và chất lượng Đây là cơ sở thuận lợi để các trường đẩy mạnh hơn nữa ứng dụng CNTT Việc sử dụng bài giảng điện tử sẽ chuyến tải lượng lớn thông tin đến hoc sinh, việc trao đồi thông tin nhanh hơn, hiệu quả hơn Các bài giảng điện tử được cấu trúc thành từng Slide trong đó có minh hoạ thêm hình ảnh sinh động: sự chuyển động của viên đạn khi bắn, chuyền động các bộ phận của súng khi bóp cò Các bài giảng có sự minh hoạ của những ví dụ thực tiễn, những thước phim tài liệu, tư liệu lịch sử là yếu tố tạo nên sự hấp dẫn, sinh động của bài giảng và gắn kết bài giảng với thực tiễn của lịch sử và hiện tại Qua đó giúp các em thêm yêu, quí trọng những
gì các em đang có và nâng cao hơn nữa ý thức học tập, tu dưỡng rèn luyện sao cho xứng đáng với truyền thống hào hùng của dân tộc Đây là hiệu quả mà phương pháp truyền thống không thẻ đạt được
Được sự ủng hộ tích cực của học sinh, đa số học sinh rất mong muốn được học các giờ học có ứng dụng CNTT Đây là nguồn động viên, cô vũ tinh thần vô giá giúp các thầy cô có thêm động lực nghề nghiệp để hoàn thành tốt công việc của mình Hiện nay CNTT đã trở nên rất quen thuộc với các em học sinh, nhiều em đã
có thể sử dụng thành thạo các thao tác tin học Do đó, các em có nhu cầu được học
các giờ học có ứng dụng CNTT Khi các em học sinh “Chủ thể của quá trình nhận
Trang 27thức” đã thể hiện nhu cầu được học các giờ học có ứng dụng CNTT thì việc ứng dụng CNTT phái được đây mạnh hơn nữa
2.1.2 Những hạn chế trong việc ứng dụng CNTT vào việc dạy học và học phần kĩ thuật chiến đấu bộ binh
* Về phía giáo viên:
- Một số giáo viên còn quen với cách dạy cũ: phương pháp dạy học truyền thống đã có từ rất lâu, bám rễ, ăn sâu trong nhận thức và hành động của giáo viên Việc đổi mới phương pháp dạy học là một quá trình lâu dài, phức tạp, đòi hỏi phải trải qua nhiều giai đoạn Do đó, muốn thay đổi phương pháp dạy học phải có những bước đi cụ thể cho từng thời kì Sự nôn nóng chạy theo thành tích là trở lực của quá trình đổi mới Đổi mới phương pháp đạy học phải xuất phát từ đổi mới trong tư duy
và nhận thức cho giáo viên Trong thời gian đầu tiến hành đổi mới, đa số giáo viên
đã có sự thích ứng tích cực Bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận giáo viên còn quen với cách dạy cũ Do rất nhiều yếu tố khác nhau: trình độ bản thân, điều kiện gia đình .nên bộ phận giáo viên này chưa thê tiếp bước cho quá trình đổi mới Muốn khắc phục hiện tượng này Bộ GD&ĐT cần có những chính sách, biện pháp tác động kịp thời để đưa bộ phận giáo viên này vào guồng quay của sự nghiệp đổi mới
- Nhiều giáo viên ngại sử dụng CNTT do tốn thời gian, công sức: việc biên soạn một bài giảng điện tử đòi hỏi giáo viên phải có sự chuẩn bị công phu, kĩ lưỡng
Do vậy, một số giáo viên với suy nghĩ ngại việc nên chưa ứng dụng CNTT vào bài giảng của mình Đây là biểu hiện cho tỉnh thần nghề nghiệp chưa cao, đi ngược lại
xu hướng phát triển của giáo dục
- Nhiều giáo viên không muốn trang bị máy tính phục vụ dạy học khi đời sống gia đình còn khó khăn Thực tế cho thấy mức lương của giáo viên chỉ đủ trang trải cuộc sống hàng ngày mà chưa có sự tích luỹ Việc ứng dụng CNTT đòi hỏi giáo viên phải bỏ ra một khoản tiền khá lớn để tự trang bị cho mình máy vi tính, do vậy giáo viên chưa thể đưa CNTT vào trong bài giảng của mình Để có thể giải quyết vấn để này ngành Giáo dục đào tạo cần có những chính sách hỗ trợ kịp thời động viên, khuyến khích giáo viên ứng dụng CNTT thay đổi phương pháp dạy học
Trang 28- Một số giáo viên khác chưa thật sự có gắng tự học, tự nâng cao khả năng ứng dụng CNTT, chưa dám nghĩ, dám làm Trong bối cảnh cả nước đã tích cực ứng dụng CNTT đổi mới phương pháp dạy học, nhưng biểu hiện trên của một bộ phận giáo viên cần phải phê bình nghiêm khắc và có biện pháp để giáo viên tự nâng cao
trình độ tin học
* Về phía học sinh
- Một số học sinh chưa thích nghỉ với phương pháp học hiện đại này, chỉ chủ động ngồi nghe, xem phim ảnh và sôi nổi bình luận hoặc say sưa nghe thầy giáo giảng quên cả việc ghi bài
Quá trình ứng dụng CNTT nhằm đổi mới phương pháp dạy học là một chặng đường lâu dài, tất yếu không tránh khỏi những hạn chế về nhiều phía.Việc một bộ phận học sinh chưa thích nghi được với phương pháp dạy học là điều đã được dự đoán, song cũng cần có những biện pháp giúp các em thích nghi dần với phương pháp dạy học mới này
- Một số học sinh gặp khó khăn trong việc chép bài, không biết lựa chọn thông tin, nội dung chính để ghi vào bài học, ghi chậm hoặc không đầy đủ Phương pháp dạy học mới đòi hỏi học sinh phải là người chủ động ghi chép bài, xử lí thông tin,
lựa chọn thông tin chính của bài học nhằm phát triển tính chủ động, sáng tạo cho
học sinh Do mới áp dụng, học sinh còn nhiều bỡ ngỡ, do đó, giáo viên phải hướng dẫn, chỉ bảo các em những điểm cần chú ý ghi chép Qua thời gian, mức độ hướng dẫn của giáo viên sẽ giảm dẫn
CHƯƠNG 3
MộT Vài PHƯƠNG PHáP ứNG DụNG CÔNG NGHệ THÔNG TIN VàO DạY HọC
PHằN Kĩ THUẬậT CHIếN ĐấU Bộ BINH ở CHƯƠNG TRìNH THPT
3.1 Xây dựng thư viện tư liệu
Trang 29Thư viện tư liệu: là kho thông tin cung cấp cho giáo viên những tư liệu cần thiết
để thiết kế giáo án điện tử nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng giảng dạy
Xây dựng thư viện tư liệu cho phần kĩ thuật chiến đấu bộ binh là cơ sở cho việc đôi mới phương pháp dạy học môn GDQP-AN có ứng dụng CNTT nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn GDQP-AN
Các tư liệu trong thư viện có thể được khai thác từ các nguồn sau:
- Khai thác thông tin, tranh ảnh, phim video từ mạng internet thông qua một số trang web uy tín: edu.vn; violet.vn, trong đó Violet.vn là trang web được nhiều giáo viên khai thác sử dụng
- Violet.vn là trang thông tin trực tuyến giúp giáo viên biên soạn giáo án, bài giảng điện tử
- Violet.vn có đầy đủ các chức năng dùng đề tạo các trang nội dung bài giảng như: nhập dữ liệu văn bản, các công thức toán học, các dữ liệu multimedia (ảnh, âm thanh, phim hoạt hình Flash ) sau đó lắp ghép các dữ liệu, sắp xếp thứ tự, căn chỉnh hình ảnh tạo các chuyển động và hiệu ứng, xử lí các tương tác với người dùng
- Violet cung cấp sẵn những mẫu bài tập chuẩn thường được sử dụng trong các SGK và bài tập: bài trắc nghiệm, bài tập ô chữ, bài tập kéo thả chữ, kéo thả hình ảnh
- Sau khi soạn thảo xong bài giảng, Violet sẽ cho phép xuất bản bài giảng ra thành một file exe hoặc file HTML chạy độc lập
- Violet có giao điện được thiết kế trực quan và đễ dùng, ngôn ngữ giao tiếp và phần trợ giúp của Violet hoàn toàn bằng tiếng Việt Vì vậy, một giáo viên không giỏi về tin học và ngoại ngữ vẫn có thể sử dụng được Violet một cách dễ dàng Mặt khác, do sử dụng Unicode nên font chữ trong Violet và trong sản phẩm bài giảng đều đẹp, dễ nhìn và có thể thể thể hiện được mọi thứ tiếng trên thế giới Thêm nữa Unicode là bảng mã chuẩn quốc tế nên font tiếng Việt luôn đảm bảo tính ồn định trên mọi máy tính, mọi hệ điều hành và mọi trình duyệt Internet
Trang 30-_ Khai thác tranh ảnh từ sách, báo, tài liệu, tạp chí: ví dụ SGK GDQP-AN lớp
11, báo Quân đội nhân dân Đây là những nguồn cung cấp thông tin chính xác, đáng tin cậy
- Khai thác từ băng hình, phim video, các phần mên, tranh ảnh, bản đồ, hình vẽ thông qua chức năng cung cấp thông tin của trung tâm tin học Bộ GD&ÐT 3.2 Xây dựng bài giảng điện tử
Trong những năm gần đây, máy vi tính được sử dụng rộng rãi trong các nhà trường với tư cách là phương tiện dạy học với nhiều loại phần mềm được thiết kế dưới các quan điểm khác nhau Hình thức sử dụng máy vi tính vào dạy học rất đa dạng và phong phú Tuy nhiên, bài giảng điện tử là một hình thức sử dụng phổ biến hiện nay Bài giảng điện tử có thể được viết dưới bắt kì ngôn ngữ lập trình nào tuỳ vào trình độ CNTT của người viết hoặc dựa vào phần mềm trình diễn sẵn có như Frontpage, Publisher, Power Point, trong đó Power point là đơn giản nhất
Nhưng bài giảng điện tử hay giáo án điện tử là gì? Muốn soạn bài giảng điện
tử phải bắt đầu từ đâu? Phải qua các bước nào? Cần những phần mềm gì?
3.2.1 Khái niệm bài giảng điện tử
Bài giảng điện tử là một hình thức tổ chức bài học lên lớp mà ở đó toàn bộ
kế hoạch hoạt động dạy học đều được chương trình hoá do giáo viên điều khiến thông qua môi trường Multimedia do máy vi tính tạo ra
Cần lưu ý bài giảng điện tử không phải đơn thuần là các kiến thức mà học sinh ghi chép mà đó là toàn bộ quá trình dạy học, tất cả các tình huống sẽ xảy ra trong quá trình truyền đạt và tiếp thu kiến thức của học sinh Bài giảng điện tử càng không phải là một công cụ đề thay thế “Bảng đen, phấn trắng” mà nó phải đóng vai trò định hướng trong tất cả các hoạt động trong lớp
Các đơn vị của bài học đều phải được Multimedia được hiểu là đa phương tiện,
đa môi trường, đa truyền thông Trong môi trường multimedia thông tin được truyền dưới các dạng: văn bản (text), đồ hoạ (graphics); hoạt hình (animation); ảnh chụp (image); âm thanh (audio) và phim video (video clip)
Giáo án điện tử là bản thiết kế cụ thể toàn bộ kế hoạch đạy học của giáo viên
trên giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động dạy học đó đã được Multimedia hoá một cách