Nội dung cơ bản của quản lí nhà nước về lao động

Quyền quản lý nhà nước QLNN về lao động thực chất là sự thể hiện quyền lực nhà nước trong lĩnh vực lao động nhằm bảo vệ tốt nhất cho các chủ thể tham gia quan hệ lao động QHLĐ, đặc biệt

Đề tài tiểu luận:

NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA QUẢN LÍ NHÀ

NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG.

A LỜI MỞ ĐẦU

Việc quản lý, sử dụng nguồn lao động luôn là mối quan tâm không chỉ của người sử dụng lao động mà còn của cả Nhà nước Quyền quản lý nhà nước (QLNN) về lao động thực chất là sự thể hiện quyền lực nhà nước trong lĩnh vực lao động nhằm bảo vệ tốt nhất cho các chủ thể tham gia quan hệ lao động (QHLĐ), đặc biệt là nhân lực Về mặt kinh tế - xã hội, QLNN về lao động

có vai trò đặc biệt trong việc quản lý nguồn nhân lực quốc gia, khắc phục những khía cạnh tiêu cực của lao động, làm cho các QHLĐ, quá trình lao động trở nên có tổ chức và có hiệu quả hơn Về mặt pháp lý, Nhà nước là chủ thể có quyền lực pháp lý lớn nhất, có quyền ban hành

và thực thi pháp luật, áp dụng các trách nhiệm

pháp lý đối với tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật(1)

B NỘI DUNG

I/ Nội dung cơ bản của quản lí nhà nước về lao động

Theo quy định của pháp luật (2), QLNN về lao động có bảy nội dung như sau:

1 Nắm cung - cầu lao động để làm cơ sở quyết định chính sánh quốc gia, quy hoạch, kế hoạch

về nguồn nhân lực trên phạm vi toàn quốc;

2 Ban hành và hướng dẫn thi hành các văn bản pháp luật lao động;

3 Xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình quốc gia về việc làm, di dân xây dựng

vùng kinh tế mới, đưa người lao động đi nước ngoài;

4 Quyết định các chính sách về tiền lương, bảo hiểm xã hội, an toàn - vệ sinh lao động và các chính sách khác về lao động và xã hội; về xây dựng mối quan hệ lao động trong các doanh nghiệp;

5 Tổ chức và tiến hành nghiên cứu khoa học

về lao động, thống kê thông tin về lao động và thị trường lao động, mức sống, thu nhập của người dân;

6 Thanh tra, kiểm tra việc thi hành pháp luật lao động và xử lí các vi phạm pháp luật lao động, giải quyết các vấn đề tranh chấp lao động

và các vấn đề phát sinh trong quá trình lao động (đặc biệt là đình công)

7 Mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế và các tổ chức trong lĩnh vực lao động

Các nội dung trên có thể phân thành ba nhóm:

- Nhóm một: gồm các nội dung 1, 2, 3, 5 và 7

là những nội dung pháp lí chung phục vụ nhu cầu phát triển lực lượng lao động

- Nhóm hai (nội dung thứ 4): đây là nhóm nội dung rất quan trọng vì nó có tính chi phối mạnh

mẽ tới mối quan hệ xã hội, gồm các nội dung nhằm tạo điều kiện cho việc xác lập - duy trì và phát triển QHLĐ

- Nhóm ba (nội dung thứ 6): với chức năng là đảm bảo cho sự duy trì, ổn định và làm lành mạnh môi trường lao động và QHLĐ

Tuy nhiên nếu nhìn tổng quát, QLNN về lao động có thể quy về hai mảng nội dung cơ bản:

+ Xây dựng chính sách, pháp luật và tổ chức, hướng dẫn thi hành các chính sách, pháp luật lao động liên quan tới việc làm, thị trường lao động, điều chỉnh QHLĐ, tiền lương và thu nhập của người lao động, bảo hiểm xã hội, chế độ sử dụng lao động, chính sách hợp tác quốc tế về lao động…

+ Thực hiện điều hành cả ở tầm vĩ mô và vi

mô với quá trình quản lí lao động, tổ chức thanh tra- kiểm tra việc thực thi chính sách, pháp luật lao động, xử lí các vi phạm pháp luật lao động, giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình lao động

II/ Các biện pháp quản lý nhà nước về lao

động

Để thực hiện QLNN về lao động có hiệu quả nhà nước vừa dựa vào hệ thống các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền mà còn phải biết đề ra và sử dụng các biện pháp quản lí thích hợp Các biện pháp chủ yếu được sử dụng gồm:

- Ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành

Bộ luật lao động, các luật, pháp lệnh về lao động;

- Ban hành các chính sách, các quy định nhằm

tổ chức tốt các hoạt động chức năng của hệ thống cơ quan QLNN về lao động;

- Xây dựng chính sách phục vụ cho sự vận hành của thị trường lao động;

- Quyết định thành lập và cho phép các doanh nghiệp tiến hành các hoạt động trong lĩnh vực sử dụng lao động;

-

- Quản lí các trung tâm giới thiệu việc làm, các cơ sở đào tạo nghề;

- Tiến hành đăng kí nội quy lao động thoả ước lao động tập thể, thang-bảng lương, hợp đồng cung ứng lao động cho bên nước ngoài, hợp đồng lao động (HĐLĐ) của người lao động (NLĐ) đi làm việc ở nước ngoài;

- Ban hành sổ lao động, sổ bảo hiểm xã hội,

sổ lương,(3) các mẫu hợp đồng lao động(4) và mẫu thoả ước lao động tập thể;(5)

- Ban hành các mẫu biểu khác phục vụ cho công tác quản lí lao động trên phạm vi toàn quốc (ví dụ như các mẫu báo cáo về tình hình sử dụng lao động, tuyển lao động, xử lí kỉ luật lao động

sa thải, chấm dứt HĐLĐ vì lí do mất việc làm…);

-

- Cấp giấy phép cho các doanh nghiệp, tổ chức thực hiện các hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài;

- Cấp giấy phép cho NLĐ là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam;(6)

- Thông tin và thống kê về thị trường lao động;

- Thanh tra, kiểm tra, giám sát các hoạt động

sử dụng lao động, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực lao động;

- Xử phạt vi phạm pháp luật lao động…

Các biện pháp sẽ được sử dụng một cách thích hợp trong các trường hợp nhất định trên cơ sở các văn bản pháp luật Các cơ quan QLNN về lao động, các cán bộ, công chức hoặc người

được giao các nhiệm vụ cụ thể sẽ tiến hành các biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo tính đúng đắn

và hiệu quả của công tác quản lí

C KẾT LUẬN

QLNN về lao động là một hình thức QLNN đặc biệt và có hiệu quả to lớn trong thực tiễn Điều này có được là nhờ ở chức năng cũng như

từ sức mạnh vốn có của bản thân nhà nước thực hiện các hoạt động, biện pháp nhằm quản lí, sử dụng tốt nguồn lao động cũng như trong các mối quan hệ lao động

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Trường Đại học Luật Hà Nội Giỏo trỡnh Luật lao động, NXB Cụng an nhõn dõn, Hà Nội-

2010

2 Bộ luật lao động năm 1994, sửa đổi, bổ sung năm 2002, 2006 và 2007

3 Bộ luật dõn sự năm 2005

4 Tr-ờng Đại học Luật Hà Nội, Từ điển giải thích thuật ngữ luật học (Luật đất đai, Luật lao

động, T- pháp quốc tế), Nxb CAND, Hà Nội,

1999

5 Trần Thuý Lâm, Trần Minh Tiến, H-ớng dẫn

áp dụng các điều của Bộ luật lao động, Nxb

Lao động-xã hội, Hà Nội, 2004

6 Nghị định của Chính phủ số 06/CP ngày

20/01/1995 quy định chi tiết và h-ớng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật lao động về an toàn lao động, vệ sinh lao động

7 Nghị định của Chính phủ số 110/2002/NĐ-CP ngày 27/12/2002 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 06/CP ngày 20/01/1995

Chỳ thớch:

(1) Trường Đại học Luật Hà Nội, Giỏo trỡnh Luật lao động, NXB Cụng an nhõn dõn, Hà Nội-2010, tr.119.120

(2) Xem: Điều 180 Bộ luật lao động năm 1994 (sửa đổi, bổ sung năm 2002)

(3) Xem: Điều 182 Bộ luật lao động năm 1994 (sửa đổi, bổ sung năm 2002)

(4) Mẫu HĐLĐ được ban hành kèm theo Thông

tư số 21/2003/TT-LĐTBXH ngày 22/9/2003 hướng dẫn thi hành Nghị định Chính phủ số 44/2003/NĐ-CP ngày 09/5/2003 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật lao động về HĐLĐ

(5) Ban hành kèm theo Nghị định số 196/CP ngày 31/12/1994 hướng dẫn chi tiết một số điều của Bộ luật lao động về thoả ước lao động tập thể

(6) Xem: Khoản 3 Điều 184 Bộ luật lao động năm 1994 (sửa đổi, bổ sung năm 2002)