Một số bệnh của con người do ô nhiễm không khí

Một số bệnh của con ng ời do ONKK gây ra Bao gồm: da, điếc, bệnh nhiễm độc chì … mũi dị ứng, hen phế quản, viêm phổi, các bệnh ngo…i da, bệnh về mắt…... Những ng ời nhạy cảm nhất đối vớ

Mét sè bÖnh cña con ng êi

do « nhiÔm m«i tr êng kh«ng khÝ

Gi¸o viªn h íng dÉn: PGS TS TrÞnh ThÞ Thanh

Häc viªn thùc hiÖn: Nhãm 1 vµ 9

Líp: K14- CH MT

Nội dung

 Tác động của ONKK đến sức khoẻ con ng ời

I Nguån g©y « nhiÔm kh«ng khÝ

 Ch¸y rõng lµm ph¸t t¸n khãi bôi, CO2,… vµo MT

t¶i Khãi, NO2, CO2, bôi,

Sinh ho¹t Bôi, khãi, NOx, CO2, SO2, hîp chÊt h÷u c¬…

Khãi th¶i tõ CN, GTVT lµm cho

KK ngµy cµng ON

KhÝ th¶i tõ « t«, xe m¸y

vÉn n»m ngoµi tÇm kiÓm so¸t

Kh«ng khÝ « nhiÔm ®ang ®e däa nghiªm träng

søc kháe ng êi d©n

II Tác động của ONKK đến

sức khoẻ con ng ời

1 Con đường xõm nhập v à chuyển hoá chất độc trong cơ thể con người.

2 Tỏc động của một số chất đến sức khoẻ con người.

BM cơ thể Phổi Da Đường

tiờu húa Mỏu và bạch mạch

Xõm nhập Hấp thu

MT bờn ngoài

Màng mao mạch Phõn bố Trong cơ thể

Tớch trữ

Tỏc dụng

Tỏc dụng

Kết hợp với vị trớ đặc hiệu

Biến đổi và chuyển húa

MT bờn

ngoài

Đường tiờu húa

Thận Phổi Thải trừ

Chất chuyển húa

1 Con đ ờng xâm nhập và chuyển hoá chất độc trong cơ thể con ng ời

2 T/động của chất gây ON KK đến sức khoẻ con người

III Một số bệnh của con ng ời do

ONKK gây ra

Bao gồm:

da, điếc, bệnh nhiễm độc chì …

mũi dị ứng, hen phế quản, viêm phổi, các bệnh

ngo…i da, bệnh về mắt…

Những ng ời nhạy cảm nhất đối với sự ON KK

người cao tuổi phụ nữ mang thai trẻ em dưới 14 tuổi

người cú bệnh về phổi và

tim mạch người làm việc ngoài trời người tập thể dục, thể thao ngoài trời

 Trong s nh ng ngố ữ ười m c b nh, ngắ ệ ười có th i gian s ng HN ờ ố ở

c ng lâu xu hà ướng m c các b nh c ng cao ắ ệ à

 S Y t HN ph i h p v i H Y HN, H c vi n Quân y cho th y: ở ế ố ợ ớ Đ ọ ệ ấ

Ngườ ối s ng HN >10 n m có t l m c các b nh mãn tính v ở ă ỷ ệ ắ ệ ềtai m i h ng 24,5%, b nh c p tính 11,5%, ngũ ọ ệ ấ ườ ối s ng HN ở

trong kho ng th i gian 3 n m thì ả ờ ă tû lÖ m¾c bÖnh gi¶m ®i 1 nöa.

1- Bệnh liên quan tới phổi

a Bệnh nhiễm bụi phổi silic

- Nguyên nhân: Do tiếp xúc với KK chứa bụi silic tự do nh : hoạt

động khai thác KS, sx và sử dụng các loại đá mài, chế biến chất carborundun, chế tạo thủy tinh, đồ sành sứ, gạch chịu lửa… có

chứa silic tự do.

- Đặc điểm: là bệnh không hồi phục, làm giảm tuổi thọ ng ời

bệnh, tử vong hay xảy ra trong tuổi 40 … 50, sau các biến chứng

nh phế quản- phế viêm, suy tim phải- lao phối hợp.

- Viện Y học lao động và VSMT cho biết: năm

M i đá - m t trong nh ng ngh à ộ ữ ề

1- Bệnh liên quan tới phổi

b Bệnh bụi phổi ở công nhân mỏ

than

 Nguyên nhân: Do hít phải KK chứa bụi than, bụi sắt…dẫn

đến bệnh bụi phổi của công nhân mỏ than, công nhân trong nhà máy tuyển than, dân c sống gần mỏ than, gần tuyến đ ờng vận chuyển than…

 Đặc điểm: Ng ời hít thở KK chứa bụi vào phổi, lắng đọng xung quanh các phế quả nhỏ và động mạch phổi nhỏ đi kèm, tạo thành

những ổ bụi nhỏ.

1- BÖnh liªn quan tíi phæi

c BÖnh bôi phæi nhiÔm bôi ami¨ng (abestos)

 Nguyªn nh©n: Do L§ trong ®iÒu kiÖn KK chøa ami¨ng nh c«ng nh©n nhµ m¸y xi m¨ng, chÕ biÕn cao su, nhµ m¸y sx m¸ phanh

«t«, vËt liÖu c¸ch ©m, lµm ngãi ami¨ng- xi m¨ng …

 C¸c bÖnh th êng gÆp : ThÓ x¬ hãa phæi, thÓ cã tæn th ¬ng mµng phæi lµnh tÝnh, u ¸c tÝnh, chai da

1- BÖnh liªn quan tíi phæi

d BÖnh bôi phæi b«ng

 Nguyªn nh©n: Do L§ tiÕp xóc víi bôi b«ng nh : xÐ b«ng, ch¶i

th«, lam sîi, cuèn sîi, bèc sîi, dÖt v¶i thu ho¹ch b«ng, tÏ h¹t

b«ng,

 §Æc ®iÓm: G©y gi¶m dung tÝch h« hÊp, kh«ng håi phôc ® îc, co

th¾t c¸c phÕ qu¶n nhá b»ng sù co c¬ hay do phï niªm m¹c ® êng h« hÊp…

1- BÖnh liªn quan tíi phæi

e BÖnh viªm phæi

 Nguyªn nh©n: Do tiÕp xóc víi vi khuÈn g©y bÖnh nµy trong kh«ng khÝ, nhÊt lµ trong c¸c bÖnh viÖn.

 §Æc ®iÓm: Ban ®Çu lµ viªm thïy phæi Tuy nhiªn, vi

khuÈn g©y bÖnh lu«n th«ng qua khoang mòi, qua c¸c m¹ch m¸u vµ ph©n phèi ®i kh¾p c¬ thÓ t¹o ra c¸c æ vi trïng G©y tö vong do c¶n trë h« hÊp hoÆc nhiÔm trïng m¸u.

 Tỷ lệ mắc hen phế quản của dân cư các quận nội thành cao gấp 1,4 lần các huyện ngoại thành.

 Các yếu tố thuận lợi phát sinh bệnh:

• Nghề nghiệp: xảy ra sau thời gian làm việc 15 - 20 năm trong các xí nghiệp có nhiều độc chất nồng độ cao, nhất là khi điều kiện bảo hộ không tốt.

• Môi tr ờng sống bị ON: do khí thải từ các nhà máy, xe có động cơ, nhà máy đốt rác…

• Tệ nạn hút thuốc lá: số liệu thống kê cho thấy ng ời nghiện thuốc lá nặng (trên 20 điếu/ngày) bị ung th phổi nhiều hơn ng ời khác hơn 75%

 Hàng năm có 30.100 ng ời ở Mỹ chết do các bệnh về phổi và do ảnh h

ởng của khí thải CN từ các nhà máy năng l ợng

f Ung th phế quản … phổi

 Nguyên nhân: do tiếp xúc với Pb nh các công

việc khai thác, chế biến, điều chế, sử dụng

Pb, quặng chì, hợp kim và hỗn hợp chì,…

 Độc tính của Pb: Chì & hợp chất chì đều

độc, chúng càng dễ hòa tan bao nhiêu thì

càng độc bấy nhiêu Đb: ở 500 - 600oC chì bay hơi, khi tiếp xúc với không khí biến

thành oxyt chì rất độc.

2 - Bệnh nhiễm độc nghề nghiệp do chì

(Pb) và các hợp chất chì

2- Bệnh nhiễm độc nghề nghiệp do chì

(Pb) và các hợp chất chì

1/ Tai biến não: Là biểu hiện đặc biệt nghiêm trọng, bệnh nhân

nhức đầu dữ dội, co giật, động kinh, mê sảng, hôn mê, dễ tử vong.

2/ Viêm thận: Phát triển chậm, protein niệu nhẹ, đạm huyết tăng nhẹ, lên trên 0,5 g/l N ớc tiểu có thể có hồng cầu, bạch cầu.

3/ Huyết áp cao: Lúc đầu có thể huyết áp cao đơn thuần, sau đó

thành vĩnh viễn & phối hợp với viêm thận Pb gây hại đến mạch

& nhu mô thận, huyết áp cao có thể gây tai biến tim mạch: xuất huyết, tim to, suy tim.

3 - Bệnh viêm màng não

 Nguyên nhân: Do tiếp xúc với các vi khuẩn

 Đặc điểm: Triệu chứng ban đầu là viêm xoang mũi, sau đó nhanh chóng phát triển thành viêm màng não.

 §Æc ®iÓm: tuy kh«ng g©y chÕt ng êi cÊp tÝnh

nh ng lµm søc kháe suy gi¶m, kiÖt quÖ, n¨ng suÊt L§ gi¶m sót, bÖnh th êng ph¸t ë vïng da

hë nh : tay, cæ, mÆt

BÖnh x¹m da

5 - BÖnh ®iÕc nghÒ nghiÖp do tiÕng ån

Nguyªn nh©n: Do sèng & lµm viÖc trong MT

cã tiÕng ån kÐo dµi, ©m l îng lín, nhÊt lµ ë c¸c khu vùc gÇn ® êng GT, khu XD, khu c«ng

nghiÖp nÆng vµ nhÑ,…

§Æc ®iÓm: G©y chøng mÖt mái, nhøc ®Çu,

nÕu nghiªm träng g©y ï, ®iÕc tai

6- Bệnh nhiễm độc do CO

 Nguyên nhân: Do tiếp xúc với CO, sinh ra chủ yếu từ các quá

trình đốt cháy không hoàn toàn xăng, dầu, khí đốt

 Đặc điểm: CO ngăn cản sự vận chuyển O2 đến các tế bào

HbO2 = Hb + O2 (ở điều kiện bình th ờng)

HbO2 + CO = COHb + O2 (khi có CO)

- COHb là chất bền vững có ái lực mạnh hơn oxy 210-240 lần nên khi CO xâm nhập vào cơ thể bị ngạt do thiếu oxy.

- Ng ời dễ bị nhiễm độc: phụ nữ có thai, ng ời nghiện r ợu chè, béo phì, mắc bệnh tim mạch N ớc ta nồng độ tối đa cho phép: 0,03 mg/l

& xoang, gây ra viêm mũi, viêm xoang.

mũi, sổ mũi Nếu mắc cả 5 triệu chứng <-> bệnh đã

nặng.

IV Mét sè BiÖn ph¸p

phßng tr¸nh

Biện pháp phòng chống chung

1 Kỹ thuật công nghệ … vệ sinh lao động

- Thay thế nguyên nhiên liệu sản xuất

- Nâng cấp, bảo d ỡng máy móc

- Kịp thời sửa chữa các thiết bị hỏng

- Thay thế thiết bị cũ lạc hậu

- Lắp đặt hệ thống xử lý khí thải, bụi

- Trồng cây xanh

- Qui hoạch tr ớc khi xây dựng

- Vận hành máy móc đúng quy trình

- Tuyên truyền, GD nâng cao hiểu biết

& nhận thức của công nhân về BVMT

2 Biện pháp tổ chức

3 Biện pháp phòng hộ cá nhân

 Đối với ng ời dân

- Mang khẩu trang & kính khi ra đ ờng

- Vệ sinh mắt, mũi nhiều lần trong ngày

- Khi có dấu hiệu của bệnh tai mũi họng, bệnh nhân cần đi điều trị

 Đ ối với công nhân

- Cần có và sử dụng th ờng xuyên các trang thiết bị bảo hộ LĐ

- Cần phải khám sức khoẻ định kỳ cho công nhân

- Ng ời mắc bệnh phải có biện pháp điều trị kịp thời

Phải đeo khẩu trang khi đi đường vỡ lượng khớ

thải quỏ nhiều.

Hiện nay ch a có giải pháp nào khác ngoài cách tự bảo vệ mình - Do

đó khi ra đ ờng nên đeo khẩu trang để giảm hít thở khí ON!

 MTKK bị ON gây ra nhiều bệnh cho con ng ời, đặc biệt là những bệnh hiểm nghèo

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n !