Các bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường nước

- Thuốc bảo vệ thực vật.- Nước thải từ hoạt động chăn nuụi gia sỳc, - Nguồn nước tự đọng lõu ngày, chứa những mầm bệnh, vật mang dịch bệnh v.v....  Sự vận chuyển của bất kỳ một chất n

Các bệnh liên quan tới ô nhiễm

môi trường nước

Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Trịnh Thị Thanh

Đ¹i häc khoa häc tù nhiªn

Khoa m«i tr êng

o 0 o

-Líp cao häc k14

Nhãm 5 + 7

CÁC NGUỒN NƯỚC GÂY BỆNH.

CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG & ẢNH HƯỞNG.

CÁC LOẠI BỆNH DO Ô NHIỄM NƯỚC

CÁC GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA.

Các bệnh liên quan tới ô nhiễm nước

C¸c nguån n íc g©y bÖnh

N íc th¶i c«ng nghiÖp

N íc th¶i n«ng nghiÖp

1 2 3

1 2

Nước mặt

Nước ngầm

- Thuốc bảo vệ thực vật.

- Nước thải từ hoạt động chăn nuụi gia sỳc,

- Nguồn nước tự đọng lõu ngày, chứa những mầm

bệnh, vật mang dịch bệnh v.v

- Nước thải sinh hoạt chứa nhiều vi sinh vật gõy bệnh.

Nướcưthảiưnôngưnghiệpư&ưSinhưho t ạt

Hợp chất bên ngoài từ vị trí tiếp

xúc đi vào máu Trong máu, hợp

Tiếp xúc

- Đơn vị của sự tiếp xỳc: ppm hay đơn vị khối

lượng trờn một một khối khụng khớ, một lớt nước hay một kg thực phẩm

- Liều lượng tiếp xỳc qua da thường được tớnh

bằng nồng độ của dung dịch tiếp xỳc với diện tớch

bề mặt cơ thể.

- Cú 2 hỡnh thức tiếp xỳc, cú thể trực tiếp qua

da hoặc qua con đường tiờu húa

1

Cơ chế tác động

HÊp thô

- Hấp thụ là quá trình các chất thấm qua màng tế bào và xâm nhập vào máu

- Các độc chất còn có bị hấp thu qua đường tiêu hoá, hô hấp, da…Hấp thụ gồm hai giai đoạn:

• Sự vận chuyển từ bề mặt cơ thể vào máu hay huyết thanh.

• Từ máu vào các mô.

VẬN CHUYỂN

 Các chất độc sau khi vào cơ xâm nhậm vào máu đến các cơ quan trong cơ thể Sau đó một số chất

có thể chuyển hoá, một số chất bị tích đọng trong cơ thể

 Sự vận chuyển của bất kỳ một chất nào đó có thể bị ảnh hưởng bởi sự tích luỹ tại các tế bào khác nhau trong cơ thể Các tế bào này có thể được xem như những khu vực lưu giữ Các khu vực

Chuyển hóa

+ Sự chuyển hoỏ cỏc chất độc phụ thuộc vào: khu vực chất độc tớch đọng, điều kiện mụi trường, đặc tớnh cơ quan tớch đọng

+ Xu hướng chung cỏc chất độc bị biến đổi tạo thành những chất ớt cú khả năng gõy độc đối với cơ thể, và bị đào thải ra ngoài mụi trường qua hệ bài tiết hoặc hệ hụ hấp.

+ Tuy nhiờn, trong quỏ trỡnh chuyển húa của cỏc chất độc cũng cú thể tạo thành những chất độc khỏc cú tớnh độc cao hơn bản thõn chất độc ban đầu.

+ Độc chất trong cơ thể cú thể tham gia vào quỏ trỡnh trao đổi chất của cơ thể tại cỏc tế bào cư trỳ Quỏ trỡnh này cú thể chia thành 2 giai đoạn như sau:

4

Cơ chế tác động

Minh họa phản ứng của giai đoạn I:

C¸c hîp chÊt dÔ hßa tan trong n íc vµ dÔ ph¶n øng h¬n

Epoxit Hydroxyl Sulfhydryl Hydroxylamin

…

Các phản ứng của giai đoạn 2 tham gia vào sự tổng hợp dẫn xuất của chất lạ Các phản ứng này được xem như phản ứng liên hợp, đóng một vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất để loại bỏ độc tính.

Cl, I

…

T¸c nh©n liªn hîp: S, nhãm metyl CH3, H2SO4, –CH3, H2SO4,

Chất độc đào thải ra khỏi cơ thể cú thể qua 3 con đường chớnh: Hệ tiờu húa, Hệ hụ hấp, Hệ bài tiết.

5

Cơ chế tác động

Chất độc Tác động

Cu 2+ Gây tổn thương đường tiêu hoá, gan, thân và niêm mạc

Hg +1 , Hg +2 Nhiễm độc thuỷ ngân (bệnh Minamatta), Ảnh hưởng

đến hệ thần kinh.

Cr +6 , Cr +3 Gây các bệnh về da do crome (loét da, loét vách ngăn

mũi, viêm da, chàm)

Pb 2+ Gây bệnh nhiễm độc chì vô cơ (liệt chì, tai biến não,

viêm thận, huyết áp cao, thấp khớp do chì, nếu nặng có thể dẫn đến tử vong)

Chất hữu cơ thuỷ

Chất độc Tác động

Các hợp chất hữu cơ như

aldrin và dieldrin (cơ clo) Có ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương và gan Isoproturon, Carbofuran,

Bentazone, Atrazine,

DDT, Lindane,…

Đều gây ung thư.

As Gây bệnh da chân, da tay bị nứt nẻ, nổi mụn,

u, gây ho, mắt đỏ, và cuối cùng là gây ung thư đường ruột, dạ dày, gan và thận),

Niken Gây ung thư phổi, viêm xoang mũi, phế quản,

…)

Cd +2 Gây ung thư qua đường hô hấp, ngoài ra còn

ảnh hưởng đến nội tiết, máu, tim mạch, phá huỷ xương

CÁC LOẠI BỆNH DO Ô NHIỄM NƯỚC

(có thể chia thành 5 loại bệnh)

1.Vị khuẩn gây bệnh đường ruột

 Nguyên nhân:Do sử dụng nước bị ô nhiễm vi khuẩn gây bệnh, đặc biệt là nhóm Samonella

 Con đường xâm nhập: trực tiếp qua nước hoặc gián tiếp qua nước dùng để chế biến thực phẩm

 Các bệnh thường gập:tả, lỵ, thương hàn, ỉa chảy,…

 Cách khống chế:

• Cải thiện việc cung cấp nước

• Xử lý vệ sinh phân tốt

• giữ vệ sinh cá nhân, thực phẩm tốt

Bệnh do ô nhiễm nước bởi vi sinh vật

Bệnh do ô nhiễm nước bởi vi sinh vật

3 Bệnh do giun sán:

 có 2 loại bệnh:

1 Loại nhiễm giun không có vật chủ trung gian các bệnh giun

2 Loại nhiễm sán do vật chủ trung gian sống trong nước

 Con đường xâm nhập: ấu trùng giun sán từ n ước, ốc, sò, hến, cá, cua nhiễm bệnh xâm nhật vào người qua đường tiêu hoá

 Bệnh sán lá gan, sán lá ruột, sán phổi…

 Cách khống chế:

- Không ăn sống các loại thuỷ sản nuôi trồng trong nước

- Điều trị triệt để người mắc bệnh

Bệnh do ô nhiễm nước bởi vi sinh vật

4 Các bệnh do côn trùng có liên quan tới nước

Đường lây truyền: Muỗi  đẻ tr ứ ng vào nước  bọ gậy  cung quăng  muỗi  người nhiễm bệnh

• Muỗi gây bệnh sốt rét: 4 loại

• Muỗi gây bệnh sốt xuất huyết: Aedes aegypti: loại này sống và đẻ trứng trong nước Đốt người và gấy ra bệnh

• Muỗi gây bệnh giun: tulexpipiens: chúng sống trong các vùng nước bẩn, ao

tù nước đọng

1 Tiêu diệt các nơi đẻ muỗi, dụng cụ đựng nước có nắp đậy, thường xuyên vệ sinh dụng cụ chứa nước ăn, khơi thông cống rãnh, loại bỏ các nơi có nước tù đọng

2 Diệt ấu trùng muỗi: thả cá, nhỏ dầu diesel vào vũng nước tù đọng

3 Diệt muỗi bằng phun thuốc, hương diệt muỗi

4 Chống muỗi đốt: nằm ngủ trong màn…

Bệnh do ô nhiễm nước bởi vi sinh vật

5 Các bệnh khác: Các bệnh mắt, ngoài da, chấy, rận…

 Nguyên nhân: do sử dụng nước không sạch trong vệ sinh cá nhân

 Cách lây truyền: trực tiép từ người bệnh sang người lành

 Các bệnh thường gặp: bệnh đau mắt hột, viêm màng tiêp hợp, bệnh ngoài da: ghẻ, lở, hắc lào, nấm ngoài da và chấy rận

 Bệnh bướu cổ: do nước thiếu Iốt

mg sẽ gây hoen ố men răng và các bệnh xương khớp.

tạo thành nitrosamin- là chất có khả năng gây ung thư Nitrat có thể tác dụng với hemoglobin và gây bệnh thâm tím…( với nồng độ > 5mg/ lit)

các chất gây ung thư ) và một số bệnh khác

1g chì hấp thụ vào cơ thể 1lần thường là liều gây tử vong

Nguyên nhân: do nước bị nhiễm nước thải công nghiệp hoặc các chất hoá học dùng trong đời sống và sinh hoạt

Bệnh do ô nhiễm nước bởi hoá chất

Bệnh do ô nhiễm nước bởi hoá chất

3 Tuyên truyền, vận động bà con nông thôn loại bỏ một số thói quen xấu như tắm giặt, sinh hoạt bằng nước sông, nước ao hồ đã bị nhiễm bẩn.Và các biện pháp sử dụng an toàn đối với hoá chất bảo vệ thực vật

4 Thường xuyên quan trắc, lấy mẫu nước tại các thủy vực, các nguồn sử dụng nước để đánh giá chất lượng nước, có biện pháp phòng chống hay xử lý kịp thời để đảm bảo chất

Uống nước không hợp vê sinh

Tắm giặt, sinh hoạt bằng nước

sông, nước ao hồ

THANK YOU