báo cáo thực tập tốt nghiệp: HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG HUYỆN TÂN KỲ TỈNH NGHỆ AN NĂM 2011

nằm trong bối cảnh chung của thế giới môi trường Việt Nam đã có những biểu hiện xấu đi, có nơi bị huỷ hoại nghiêm trọng gây nguy cơ làm mất cân bằng sinh thái, sự cạn kiệt các nguồn tài

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

-TRẦN THỊ LỆ THU

BÁO CÁO THỰC TẬP

HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG

HUYỆN TÂN KỲ TỈNH NGHỆ AN NĂM 2011

Thái Nguyên - 2012

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

-TRẦN THỊ LỆ THU

HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG

HUYỆN TÂN KỲ- TỈNH NGHỆ AN NĂM 2011

Ngành: Khoa học Môi trường

GVHDTT: THS VĂN HỮU TẬP

Thái Nguyên – Năm

LỜI CẢM ƠN

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô hiện đang giảng dạy tại Trường đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu giúp tôi trưởng thành hơn trong suốt 4 năm theo học tại nhà trường Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Khoa Khoa học Môi trường & Trái đất - những người đã cung cấp cho tôi những kiến thức chuyên ngành quý giá và trong thời gian thực tập đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để giúp tôi hoàn thành tốt báo cáo này.

Tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới ThS Văn Hữu Tập – Khoa Khoa học Môi trường & Trái đất - Trường đại học Khoa học – ĐH Thái Nguyên

đã giúp đỡ tôi tận tình, chu đáo trong suốt thời gian thực hiện báo cáo này.

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới TS Hồ Thị Loan – Trưởng phòng Tài Nguyên và Môi Trường huyện Tân Kỳ, anh Vương Đình Quang chuyên viên môi trường cùng các anh chị cán bộ, nhân viên trong phòng Tài Nguyên và Môi Trường

đã tạo mọi điều kiện và tận tình giúp đỡ tôi trong thời gian thực tập.

Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới gia đình, bạn bè, những người đã luôn giúp đỡ, ủng hộ, động viên tôi trong suốt thời gian theo học tại trường nói chung và thời gian thực tập nói riêng

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày 01 tháng 04 năm 2012 Sinh viên: Trần Thị Lệ Thu

I/ LÝ DO LỰA CHỌN VẤN ĐỀ THỰC TẬP

Như chúng ta đã biết môi trường đã trở thành vấn đề chung của nhân loại và được toàn thế giới quan tâm nằm trong bối cảnh chung của thế giới môi trường Việt Nam đã có những biểu hiện xấu đi, có nơi bị huỷ hoại nghiêm trọng gây nguy cơ làm mất cân bằng sinh thái, sự cạn kiệt các nguồn tài nguyên làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững của đất nước Trong tình hình chung của cả nước Nghệ An cũng là một trong những điểm nóng về vấn đề môi trường, đặc biệt nghiêm trọng ở một số huyện

đã có những đấu hiệu cho thấy môi trường đã bị ô nhiễm ở một mức độ nào đó đáng để chúng ta phải lưu tâm Tân Kỳ mặc dù đang gặp không ít khó khăn, nền kinh tế chưa thực

sự phát triển, các hoạt động Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, khai thác còn hạn chế Song dưới sức ép dân số, các hoạt động sản xuất và nhu cầu cuộc sống đã tác động đáng

kể đến môi trường xung quanh

Vì vậy việc lập báo cáo hiện trạng môi trường hằng năm là rất cần thiết để đánh giá thực trạng môi trường của huyện đặc biệt là môi trường trong khu vực thị trấn, các trục đường giao thông chính và khu vực làng nghề nhằm đưa ra các giải pháp kịp thời khắc phục tình trạng khu vựa đang bị ô nhiễm môi trường hiện nay

II/ GIỚI THIỆU VỀ CƠ QUAN THỰC TẬP

Phòng tài nguyên môi trường huyện tân kỳ được thành lập vào ngày 25 tháng 10 năm 2003 Căn cứ Quyết định số 45/2003 của UBND huyện Tân Kỳ, Tỉnh Nghệ An Có chức năng, nhiệm vụ tham mưu, giúp UBND huyện quản lý nhà nước về các lĩnh vực: Tài nguyên đất, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, môi trường

2.1 Chức năng và nhiệm vụ

2.1.1 Chức năng

(i) Phòng Tài Nguyên và Môi Trường là cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, có chức năng tham mưu, giúp UBND huyện quản lý nhà nước về các lĩnh vực: Tài nguyên đất, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, môi trường

(i) Phòng Tài Nguyên và Môi Trường có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của UBND huyện, đồng

thời chịu sự hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh Nghệ An.

2.1.2 Nhiệm vụ

(i) Trình UBND huyện ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các quy hoạch, kế hoạch, chính sách, pháp luật của nhà nước về quản lý tài nguyên và môi trường kiểm tra việc thực hiện sau khi UBND huyện ban hành

(ii) Tham mưu giúp UBND huyện lập quy hoạch sử dụng đất huyện và tổ chức thực hiện sau khi có quyết định phê duyệt; thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các xã, thị trấn

(iii) Thẩm định hồ sơ về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất, chyển quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sử hữu,

sử dụng tài sản gắn liền với đất cho các đối tượng thuộc thẩm quyền của UBND huyện.(iv) Theo dõi biến động về đất đai; cập nhật, chỉnh lý các tài liệu và bản đồ về đất đai; hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện thống kê, kiểm kê, đăng kysddaats đai đối với công chức chuyên môn về tài nguyên và môi trường ở các xã ,thị trấn; thực hiện việc lập và quản lý hồ sơ địa chính, xây dựng hệ thống thông tin đất đai của huyện

(v) Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan và UBND các xã, thị trấn xác định giá các loại đất, mức thu tiền sử dụng đất, tiên thuê đất của địa phương báo cáo Sở Tài Nguyên và Môi Trường trình cơ quan có thẩm quyền quyết định làm cơ sở thực hiện công tác giao đất, thu hồi đất, bồi thường , hỗ trợ và tái định cư theo quy định của pháp luật

2.2 Tổ chức bộ máy

- Trưởng phòng: Hồ Thị Loan

- Phó trưởng phòng: Nguyễn Văn Thanh

- Chuyên viên quản lý đất đai: Trương Thị Hải

- Chuyên viên môi trường: Vương Đình Quang

Nguyễn Mai Phương

III/ NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐƯỢC PHÂN CÔNG

IV/ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN

4.1 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thu thập, tổng hợp các tài liệu liên quan tới nội dung nghiên cứu

4.2 Phương pháp giải quyết công việc được giao

Báo cáo được xây dựng theo phương pháp phân tích mô hình: “ Động lực (phát triển kinh tế - xã hội là nghuyên nhân của sự biến đổi môi trường) – áp lực (các nguồn thải trực tiếp gây ô nhiễm và suy thoái môi trường) – Tác động (tác động cuae ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe cộng đồng, kinh tế và xã hội) – Đáp ứng (các giải pháp bảo

vệ môi trường về quản lý, chính sách, kỹ thuật)

V/ CÁC KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

5.1 Những nội dung kiến thức lý thuyết đã được củng cố

Trong quá trình thực tập và nghiên cứu tại Phòng Tài Nguyên Môi Trường huyện Tân Kỳ, tôi đã tìm hiểu và thu nhận được các kết quả như sau:

+ Mô hình DPSIR nghiên cứu trong môi trường

+ Củng cố các kiến thức đã tiếp thu được tại nhà trường và vận dụng những kiến thức đó vào thực tiễn (cụ thể là kiến thức gì???? Vận dụng được trong quá trình thực tập)

+ Nghiên cứu tìm hiểu những văn bản pháp luật (đã tìm hiểu những loại văn bản nào, cho nhận xét gì về các van ban đó – ngắn gọn thôi) giúp gì kiến thức lý thuyết cho thực tập)

+ Nâng cao năng lực khảo sát thực địa.???????

+ Tìm hiểu, nghiên cứu Luật bảo vệ môi trường, các văn bản nhà nước về quản lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải bệnh viện, nước thải,…

+ Tìm hiểu các công cụ quản lý, phân cấp quản lý trong việc quản lý môi trường (tìm hiểu được những công cụ nào_ phàn này đưa xuống kinh nghiệm thực thế tích luỹ được)+ Đánh giá thực trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt ở Huyện Tân Kỳ (phần này để vào kết quả là được)

+ Nắm được cơ sở pháp lý về quản lý môi trường (cơ sở đó như thế nào)

+ Tìm ra các giải pháp trong công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại địa phương (cho xuống kinh nghiệm thực tế- cụ thể hơn)

Phàn này em củng cố nhiều kiến thức đấy???? Xem lại cho sát nhé

5.2 Những kỹ năng thực hành đã học hỏi được

Để hoàn thành công việc được giao, đòi hỏi sinh viên phải có sự đầu tư thời gian tìm tòi, nghiên cứu các tài liệu có liên quan Trong quá trình thực hiện các công việc được giao em đã học được cách nhìn nhận, đánh giá thực trạng môi trường Học được cách thu thập được các số tiệu, tài liệu một cách hiệu quả nhất Dựa trên các kết quả phân tích của Trung Tâm Quan Trắc Tỉnh phải đi khảo sát thực địa để nắm rõ hơn tình hình của vấn đề nghiên cứu Có thể dùng phương pháp phỏng vấn, chụp ảnh thực trạng môi trường

Sau khi thu thập tài liệu, số liệu đã học được cách phân tích vấn đề theo mô hình tiếp cận hệ thống DPSIR: tìm hiểu nguyên nhân của sự biến đổi môi trường; nguồn thải trực tiếp gây ô nhiêm và suy thoái môi trường; ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường tới sức khỏe con người, kinh tế và xã hội từ đó tìm ra các giải pháp về quản lý, chính sách, kỹ thuật

Biết được nội dung yêu cầu, bố cục trình bày của một báo cáo hiện trạng môi trường hằng năm Đó là phải đưa ra được những con số cụ thể để chứng minh thực trạng môi trường của huyện nhà đang tốt lên hay xấu đi, phản ánh đúng thực tế Dựa trên những số liệu thu thập được phải so sánh với tình hình trong các năm trước

Đồng thời trong quá trình xử lý số liệu và làm báo cáo tôi đã được học hỏi thêm những

- Kỹ năng giao tiếp trong công sở

- Thái độ làm việc chăm chỉ, đúng mực của các cạn bộ trong phòng tài nguyên môi trường

- Sự hăng say học hỏi, tiếp thu các kiến thức mới

Thêm những kinh nghiệm về chuyên môn tích luỹ được

5.4 Các kết quả có liên quan

5.4.1 Phát triển kinh tế - xã hội là nguyên nhân của sự biến đổi môi trường

Tân kỳ là một huyện miền núi của tỉnh Nghệ An Cách trung tâm thành phố Vinh 90

Km về phía tây bắc và có toạ độ địa lý từ 18058'30'' đến 19032'30'' Vĩ Bắc và từ 105002'00'' đến 105014'30'' Kinh độ Đông

- Phía Tây Bắc giáp Nghĩa Đàn, Quỳ Hợp

- Phía Đông, Đông Bắc giáp Yên Thành, Đô Lương

- Phía Tây Nam giáp Anh Sơn

Huyện Tân Kỳ có vị trí hết sức thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội Có đường Hồ Chí Minh đi qua với chiều dài 38Km, đường 545 nối từ huyện Nghĩa Đàn và huyện Đô lương đã tạo điều kiện cho việc lưu thông hàng hoá và phát triển các ngành kinh tế Ngoài ra Tân Kỳ còn được thiên nhiên ưu đãi có tài nguyên tương đối phong phú, đa dạng đất đai, rừng, nước, khoáng sản,… để phát triển các ngành Nông - lâm nghiệp, Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ du lịch …

Một số chỉ tiêu kinh tế

Về kinh tế: Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 5.3% với tổng giá trị sản xuất là 1089 tỷ đồng, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng: Nông lâm, ngư nghiệp tăng 3.4%, công nghiệp xây dựng tăng 1.1%, dịch vụ tăng 0.5% các lĩnh vực văn hóa có nhiều tiến bộ, đời sống nhân dân được nâng cao, an ninh trật tự và an toàn xã hội ổn định

- Tổng giá trị sản xuất: 1091,4 tỷ đồng

Trong đó: + Nông lâm ngư nghiệp: 382,6 tỷ đồng

+ Công nghiệp xây dựng: 463,1 tỷ đồng + Dịch vụ: 245,7 tỷ đồng

Tình hình sử dụng đất của huyện năm 2010

Với tổng diện tích tự nhiên 72996.19 ha, so với các huyện trong tỉnh Tân Kỳ có diện tích tương đối lớn, diện tích nông nghiệp là 63580.97 ha chiếm 87% tổng quỹ đất tuy nhiên sự phân bố đất nông nghiệp lại không đồng đều giữa các xã và các tiểu vùng, bình quân đất nông nghiệp trên đầu người giữa các xã chênh lệch nhau còn khá lớn, với diện

tích đất sản xuất nông nghiệp là 25332.47 ha Diện tích đất lâm nghiệp là 37844.83 ha Trong đó rừng sản xuất có diện tích 29337.63 ha, rừng phòng hộ 8507.02 ha đây là rừng đầu nguồn có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo vệ đất, chống xói mòn, giữ nước, hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra đối với sản xuất nông nghiệp và các nghành khác

Đất chưa sử dụng 2269.34 ha chiếm tỷ lệ khá cao (chiếm 3.1% tổng diện tích đất tự nhiên) Đây là một trong những hạn chế lớn của huyện nhà cần được khắc phục để đưa vào sử dụng trong tương lai

5.4.2 Các nguồn thải trực tiếp gây ô nhiễm và suy thoái môi trường

5.4.2.1 Chất thải sinh hoạt

Tân Kỳ là một huyện trung du miền núi, lĩnh vực sản xuất chủ yếu là trồng trọt và chăn nuôi Vì vậy rác thải sinh hoạt chủ yếu phát sinh trong quá trình sinh hoạt, sản xuất của người dân Các loại túi nilon, bao bì mỏng, bìa cát tong,….Còn lại các loại chai nhựa, thùng nhựa, thủy tinh đều được người dân tận dụng hoặc đem bán Do sự quản lý, thu gom chưa được quan tâm một cách đầy đủ nên rác thải sinh hoạt vẫn đang là mối lo ngại lớn cho môi trường của huyện

Thành phần chủ yếu bao gồm các loại túi nilon, bao bì cũ lát, chai lọ đựng hóa chất,…đây là những loại phế thải có giá trị thấp hoặc không thể thu gom đem bán được nên được vứt bừa bãi ra ngoài

Lượng rác hàng ngày thải ra của huyện khoảng 30m3 (tương đương 15 tấn/ ngày)

cơ, huyết thanh quá hạn, hoá chất xét nghiệm

Trong nước thải bệnh viện ngoài các loại vi trùng từ máu, dịch, đờm, phân của người bệnh còn có dung dịch chứa các chất phóng xạ phát sinh trong quá trình chuẩn đoán, điều trị như nước tiểu của người bệnh, các bài tiết, nước rửa các dụng cụ có chứa phóng xạ( nước rửa, tráng phim X- quang)…

Các vi khuẩn gây bệnh có trong nước thải bệnh viện, nồng độ các chất ô nhiễm trong nước thải thay đổi tuỳ thuộc vào điều kiện hoạt động cụ thể của từng bệnh viện Song phần lớn đều ở mức khá cao đặc biệt là vi khuẩn như: Salmonalla, Shigella,Vibrio…nguy cơ nhiễm virus, chủ yếu là virus tiêu hoá, virus bại liệt, nhiễm các loại ký sinh trựng, amip và các loại nấm

Những loại gây bệnh đường ruột cho người, gia súc, gia cầm: Trực khuẩn đường ruột (Eschorichia), vi khuẩn bệnh thương hàn và phó thương hàn (Typhi và ParatyphiSalmonella)…

Bảng 1: Kết quả phân tích các mẫu nước thải tại bệnh viện Tân Kỳ

1003

4004

Colform MPN/100

(Nguồn: Trung tâm QT&KTMT, tháng 12/2011).

5.4.2.3 Nguồn thải công nghiệp

a Công ty Mía Đường Sông Con

Công ty Mía Đường Sông Con là đơn vị sự nghiệp đóng trên đại bàn thị trấn Lạt, những năm qua đã góp phần vào sự phát triển chung của toàn huyện Với công suất 1200 tấn/ngày

Nước thải của Công ty chứa nhiều chất hữu cơ, bã men, tinh bột phân huỷ tạo mùi hôi thối, gây ô nhiễm môi trường nước, đất và không khí Nguyên nhân là hệ thống xử lý nước thải của Công ty không triệt để, rò rỉ nước thải, hệ thống xử lý nước thải chưa đạt yêu cầu

Ô nhiễm bụi trong qua trình hoạt động là do nồi hơi có bộ phận dập tro bằng nước nhưng bị tắc tro không dập được nên sinh ra bụi ảnh hưởng đến sức khoẻ của người dân xung quanh

Bã mía sau khi ép được dùng làm nguyên liệu cho quá trình sản xuất phân vi sinh Trong giai đoạn lên men của hữu cơ sẽ có hiện tượng bốc mùi hôi hơn nữa khu vực sản xuất là vùng trũng khi mưa nước mưa đọng lại, bùn mía nhẹ xốp sẽ nổi lên và phát tán gây ô nhiễm môi trường

b Nhà máy Hóa Chất Vi sinh

Các yếu tố tác động đến môi trường do hoạt động sản suất của mỏ than bùn Tiên Kỳ qua công nghệ khai thác vận chuyển, bốc dỡ … gồm có:

- Khí thải chứa CO, CO2, SO2, NOx , CH4, H2S…

- Tiếng ồn và độ rung do đào đắp, bơm nước, bốc xếp, vận chuyển …

- Bụi lơ lửng do bốc xúc, vận chuyển…

tại làng nghề vượt TCVN 5937-1995: Bụi 1.0 mg/l ( Vượt 3.3 lần tiêu chuẩn cho phép),

5.4.3 Tác động ô nhiễm môi trường tới sức khỏe cộng đồng, kinh tế - xã hội

5.4.3.1 Tác động từ rác thải sinh hoạt

 CTR gây ô nhiễm toàn diện đến môi trường sống: không khí, đất, nước Gây hại sức khỏe: CTR có thành phần chất hữu cơ cao, là môi trường tốt cho các loài gây bệnh như ruồi, muỗi, chuột, gián… qua các trung gian có thể phát triển mạnh

 Ô nhiễm nước: Rác sinh hoạt không được thu gom, thải vào kênh, rạch, sông, hồ… gây ô nhiễm môi trường nước bởi chính bản thân chúng Rác nặng lắng làm nghẽn đường lưu thông, rác nhẹ làm đục nước, nylon làm giảm diện tích tiếp xúc với không khí, giảm DO trong nước, làm mất mỹ quan, gây tác động cảm quan xấu đối với người sử dụng nguồn nước Chất hữu cơ phân hủy gây mùi hôi thối, gây phú dưỡng hóa nguồn nước Nước rò rỉ trong bãi rác đi vào nguồn nước ngầm, gây ô nhiễm nguồn nước ngầm, như ô nhiễm kim loại nặng, nồng độ nitrogen, phospho cao, chảy vào sông hồ gây ô nhiễm nguồn nước mặt