ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊNTRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC ---ĐOÀN THỊ MỸ TRÀ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH BẮC KẠN Ngành: Khoa học Môi trường GVHDTT: TH
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
-ĐOÀN THỊ MỸ TRÀ
BÁO CÁO THỰC TẬP
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN Y TẾ
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH BẮC KẠN
Thái Nguyên - 2012
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
-ĐOÀN THỊ MỸ TRÀ
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN Y TẾ
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH BẮC KẠN
Ngành: Khoa học Môi trường
GVHDTT: THS VĂN HỮU TẬP
Thái Nguyên – Năm 2012
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Để có kiến thức và kết quả thực tế như ngày hôm nay, trước hết em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Khoa học môi trường và Trái đất đã dìu dắt tận tình và truyền đạt những kiến thức chuyên ngành quý báu trong thời gian học tập tại trường Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Ths.Văn Hữu Tập - Khoa Khoa học môi trường & Trái đất đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập.
Bên cạnh đó em xin chân thành cảm ơn anh Lục Thanh Hải- Chuyên Phòng Tổng hợp và Đánh giá tác động môi trường – Chi cục bảo vệ môi trường tỉnh Bắc Kạn cùng toàn thể các anh chị trong Phòng Tổng hợp và Đánh giá tác động môi trường đã tận tình giúp đỡ trong thời gian thực tập tại đây.
viên-Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn Bs Hoàng Anh – Trưởng khoa chống nhiễm khuẩn – Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn đã tận tình giúp đỡ để tôi hoàn thành bài báo cáo.
Mặc dù đã cố gắng hoàn thành báo cáo thực tập tốt nghiệp với tất cả nỗ lực nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót nhất định Kính mong sự thông cảm và tận tình chỉ bảo của các thầy cô trong khoa để bài báo cáo của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày 1 tháng 4năm 2012
Đoàn Thị Mỹ Trà
Trang 4ĐÁNH GIÁ THỰC TẬP CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
I Hình thức trình bày:
………
………
………
………
………
………
………
II Nội dung báo cáo: ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Giáo viên hướng dẫn
Trang 5MỤC LỤC
Trang 6I LÝ DO LỰA CHỌN VẤN ĐỀ THỰC TẬP
Chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ quan trọng củangành y tế Nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe củanhân dân, được sự quan tâm của Đảng và nhà nước, hệ thống các cơ sở y tế không ngừngđược tăng cường, mở rộng và hoàn thiện Tuy nhiên trong quá trình hoạt động, hệ thống y
tế đặc biệt là bệnh viện đã thải ra môi trường một lượng lớn chất thải nguy hại Theo tổchức Y tế thế giới, trong thành phần của chất thải bệnh viện có khoảng 10% là chất thảinhiễm khuẩn và khoảng 5% là chất thải gây độc hại như chất phóng xạ, chất gây độc tếbào, các hóa chất độc hại phát sịnh trong quá trình chuẩn đoán và điều trị Đó là nhữngyếu tố nguy cơ làm ô nhiễm môi trường, lan truyền mầm bệnh tới các vùng xung quanh,dẫn tới tăng nguy cơ nhiễm trùng bệnh viện và tăng tỷ lệ bệnh tật của cộng đồng dân cưsống trong cùng tiếp giáp
Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn là bệnh viện hạng II tuyến tỉnh với quy mô 320giường bệnh, gần 320 cán bộ viên chức gồm 28 khoa phòng, lưu lượng người bệnh đếnkhám từ 150-250 người/ngày, vào điều trị trung bình từ 20-50 người / ngày, do đó lượngchất thải nguy hại phát sinh trong quá trình hoạt động khám chữa bệnh cũng tương đốilớn, việc quản lý chất thải nguy hại nếu không tuân thủ tốt theo các quy định thì sẽ gây ranhững hậu quả đáng tiếc Trong những năm qua, bệnh viện đã triển khai nhiều hoạt động
để quản lý và xử lý chất thải nguy hại để giảm thiểu tác động đến môi trường, đảm bảo sựhài lòng của người bệnh đến điều trị Bên cạnh đó liệu có còn tồn tại những mặt hạn chếtrong công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại tại Bệnh viện đa khoa tỉnh
Bắc Kạn hay không? Em xin chọn đề tài “Đánh giá công tác quản lý chất thải nguy hại tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn”
II GIỚI THIỆU VỀ CƠ QUAN THỰC TẬP
Trang 7Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Bắc Kạn được thành lập theo Quyết định số2528/QĐ-UBND ngày 05/12/2008 của UBND tỉnh về việc thành lập Chi cục bảo vệ môitrường tỉnh Bắc Kạn trên cơ sở nâng cấp phòng Môi trường thuộc Sở Tài nguyên và Môitrường.
Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Bắc Kạn có tư cách pháp nhân; có con dấu; có tàikhoản tại kho bạc nhà nước hoặc ngân hàng; kinh phí hoạt động của Chi cục được ngânsách nhà nước đảm bảo theo quy định của Pháp luật
2 Nhiệm vụ và quyền hạn:
Chi cục Bảo vệ Môi trường thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn qui định tại Thông tư liêntịch số 12/2007/TTLT-BTNMT-BNV ngày 27/12/2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường
và Bộ nội vụ gồm những điều sau đây
1.1 Chủ trì hoặc tham gia xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, chươngtrình, kế hoạch, dự án, đề án về bảo vệ môi trường theo phân công của Giám đốc Sở; tổchức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chương trình, kế hoạch, dự án, đề án liênquan đến chức năng, nhiệm vụ đã được cấp có thẩm quyền ban hành, phê duyệt;
1.2 Tham mưu cho Giám đốc Sở hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thực hiện cácquy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật môi trường quốc gia trong các hoạt động sảnxuất, kinh doanh và dịch vụ;
1.3 Tham mưu cho Giám đốc Sở trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phốtrực thuộc Trung ương việc tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược vàviệc thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định của phápluật; giúp Giám đốc Sở kiểm tra việc thực hiện các nội dung của báo cáo đánh giá tácđộng môi trường sau khi được phê duyệt và triển khai các dự án đầu tư;
1.4 Điều tra, thống kê các nguồn thải, loại chất thải và lượng phát thải trên địa bàntỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; trình Giám đốc Sở hồ sơ đăng ký hành nghề, cấp
Trang 8mã số quản lý chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật; kiểm tra việc thực hiện cácnội dung đã đăng ký hành nghề quản lý chất thải; làm đầu mối phối hợp với các cơ quanchuyên môn có liên quan và các đơn vị thuộc Sở giám sát các tổ chức, cá nhân nhập khẩuphế liệu làm nguyên liệu sản xuất trên địa bàn;
1.5 Giúp Giám đốc Sở phát hiện và kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lýcác cơ sở gây ô nhiễm môi trường; trình Giám đốc Sở việc xác nhận các cơ sở gây ônhiễm môi trường nghiêm trọng đã hoàn thành việc xử lý triệt để ô nhiễm môi trườngtheo đề nghị của các cơ sở đó;
1.6 Đánh giá, cảnh báo và dự báo nguy cơ sự cố môi trường trên địa bàn tỉnh,thành phố trực thuộc Trung ương; điều tra, phát hiện và xác định khu vực bị ô nhiễm môitrường, báo cáo và đề xuất với Giám đốc Sở các biện pháp ngăn ngừa, khắc phục ônhiễm, suy thoái và phục hồi môi trường;
1.7 Làm đầu mối phối hợp hoặc tham gia với các cơ quan có liên quan trong việcgiải quyết các vấn đề môi trường liên ngành, liên tỉnh và công tác bảo tồn, khai thác bềnvững tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học theo phân công của Giám đốc Sở;
1.8 Giúp Giám đốc Sở xây dựng chương trình quan trắc môi trường, tổ chức thựchiện quan trắc môi trường theo nội dung chương trình đã được phê duyệt hoặc theo đặthàng của tổ chức, cá nhân; xây dựng báo cáo hiện trạng môi trường và xây dựng quyhoạch mạng lưới quan trắc môi trường trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trungương; theo dõi, kiểm tra kỹ thuật đối với hoạt động của mạng lưới quan trắc môi trường ởđịa phương;
1.9 Tổ chức thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, chủ trì hoặc tham giathực hiện các dự án trong nước và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường theophân công của Giám đốc Sở;
1.10 Tham mưu cho Giám đốc Sở hướng dẫn nghiệp vụ về quản lý môi trường đốivới Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh vàcán bộ địa chính – xây dựng xã, phường, thị trấn; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục phápluật về bảo vệ môi trường theo phân công của Giám đốc Sở;
1.11 Theo dõi, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ môitrường trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; phối hợp với Thanh tra Sởtrong việc thực hiện thanh tra, phát hiện các vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trênđịa bàn và đề nghị Giám đốc Sở xử lý theo thẩm quyền; tham gia giải quyết khiếu nại, tốcáo, tranh chấp về môi trường theo phân công của Giám đốc Sở;
Trang 91.12 Quản lý tài chính, tài sản, tổ chức bộ máy và cán bộ, công chức, viên chứcthuộc Chi cục theo phân cấp của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương,Giám đốc Sở và quy định của pháp luật;
B TỔ CHỨC BỘ MÁY
III NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐƯỢC PHÂN CÔNG
Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn
IV PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
4.1 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập số liệu:
+ Điều tra khảo sát lượng chất thải phát sinh tại các khoa phòng của Bệnh viện
+ Tham khảo ý kiến cán bộ quản lý tình hình thu gom, vận chuyển, lưu trữ chất thảirắn y tế
+ Tìm hiểu về phương pháp xử lý chất thải rắn y tế
4.2 Phương pháp giải quyết công việc được giao
Tổng hợp số liệu viết báo cáo.
Chi cục trưởng
Phòng tổng hợp
và ĐTM Phòng kiểm soát ô nhiễm Trung tâm quan trắc môi trường
Phòng tư vấn - Dịch vụ Phòng quan trắc- Phân tích
Trang 10V CÁC KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
5.1 Những nội dung kiến thức lý thuyết đã được củng cố
Trong thời gian thực tập ở Phòng tổng hợp và Đánh giá tác động môi trường em đãđược củng cố những kiến thức liên quan đến quản lý môi trường như luật bảo vệ môitrường 2005 các văn bản, nghị định, thông tư liên quan đến đánh giá tác động môi trường
Bên cạnh đó để hoàn thành công việc được giao là Đánh giá công tác quản lý chấtthải rắn y tế tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Kạn đã giúp em hiểu sâu sắc hơn về nguồngốc phát sinh, thành phần, tính chất nguy hại của chất thải y tế
Nghiên cứu quy chế quản lý chất thải y tế và các tiêu chuẩn việt nam liên quanđến chất thải rắn y tế giúp em trong quá trình đánh giá công tác quản lý của bệnh viên
Ngoài ra, em còn có dịp tìm hiểu và quan sát về công nghệ xử lý chất thải rắn nguyhại bằng lò đốt.Từ những gì đã thu được qua nội dung của đề tài, sẽ giúp ích cho em nângcao khả năng phân tích và đưa ra được những ý kiến đánh giá đối với nội dung này
5.2 Những kỹ năng thực hành đã học hỏi được
Trong thời gian thực tập cũng như trong quá trình viết báo cáo kỹ năng thực hànhMicrosoft word của em được thực hành tốt hơn Để hoàn thành được bài báo cáo thì emtrực tiếp đến Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Kạn thu thập những thông tin, số liệu cần thiết
do đó phải sử dụng kỹ thuật phỏng vấn để thu thập thông tin, số liệu một cách có hiệu quảnhất Ngoài ra em còn được quan sát và vận hành lò đốt rác thải y tế Mediburner
5.3 Những kinh nghiệm thực tiễn đã tích lũy được
Trong suốt quá trình thực tập, bản thân em đã tích lũy được một số kinh nghiệmthực tiễn như sau:
Những lý thuyết đã học được trên ghế giảng đường với môi trường thực tiễn bênngoài không hoàn toàn trùng khớp Với bất cứ một vấn đề gì cũng có thể có những điểmkhông tương đồng Vì vậy, chúng ta cần có sự trau dồi kiến thức thực tế, vận dụng hài hòagiữa lý thuyết và thực tế để có được kết quả tốt nhất
Với mỗi công việc được giao đều đỏi hỏi chúng ta phải có sự đam mê, nỗ lực, kiêntrì và quyết tâm, có như vậy chúng ta mới có được những kết quả mình mong muốn
Kinh nghiệm trong nghiên cứu, tìm hiểu quy trình quản lý chất thải rắn, em tíchluỹ được kinh nghiệm như: để biết quy trình quản lý của họ phải biết cách khai thác thôngtin như dùng những câu hỏi vừa tế nhị, vừa dễ hiểu để lấy thông tin, không nên dùng
Trang 11những câu hỏi khó nghe, những câu hỏi mang tính chuyên môn quá làm người cần hỏikhông muốn trả lời hoặc không biết trả lời (em ghi them vào)
Ngoài ra, để tìm hiểu tốt vấn đề đó cần tìm đúng đối tượng để khai thác thông tin(em ghi them vào)
Kinh nghiệm khác: có thể quan sát thực tế hiện trạng để đánh giá công tác quản lý,mức độ ô nhiễm… (em ghi them vào)
……… em bịa them những thông tin kinh nghiệm phù hợp với nội dung đã thuthập được
5.4 Các kết quả có liên quan
5.4.1 Khái niệm, phân loại chất thải y tế
Chất thải y tế là chất thải phát sinh trong các cơ sở y tế, cơ sở nghiên cứu, từ các
hoạt động khám chữa bệnh, chăm sóc, xét nghiệm, phòng bệnh và văn phòng Ngoài ra nócòn có thể bao gồm chất thải phát sinh từ các nguồn thứ yếu như những thứ tạo ra trong khi chăm sóc sức khỏe tại gia đình
Theo quyết định số 43/2007/QD-BYT ngày 30/11/2007 của Bộ y tế về việc ban hànhquy chế quản lý chất thải y tế và dựa vào các đặc điểm lý, hóa, sinh học, tính chất nguy hại thì chất thải trong các cơ sở y tế được phân thành 5 nhóm:
- Chất thải lây nhiễm gồm:
+ Chất thải sắc nhọn(loại A): Là chất thải có thể gây ra các vết cắt hoặc chọc thủng , có thể nhiễm khuẩn bao gồm: bơm kim tiêm, đầu sắc nhọn của dây truyền, lưỡi dao mổ, đinh mổ, cưa, các ống tiêm, mảnh vỡ thủy tinh và các vật dụng sắc nhọn khác sử dụng trong các hoạt động y tế
+ Chất thải lây nhiễm không sắc nhọn (loại B): là chất thải bị thấm máu, thấm dịchsinh học của cơ thể và các chất thải phát sinh từ buồng bệnh cách ly
+ Chất thải có nguy cơ lây nhiễm cao (loại C): là chất thải phát sinh trong các phòng xét nghiệm như bệnh phẩm và dụng cụ đựng dính bệnh phẩm
+ Chất thải giải phẫu (loại D): Bao gồm các mô, cơ quan, bộ phận cơ thể người, rau thai, bào thai và xác động vật thí nghiệm
- Chất thải hóa học nguy hại gồm:
+ Dược phẩm quá hạn, kém phẩm chất không có khả năng sử dụng
Trang 12+ Chất hóa học nguy hại sử dụng trong y tế.
+ Chất độc tế bào: vỏ các chai thuốc, lọ thuốc, các dụng cụ dính thuốc gây độc tế bào, và các chất tiết từ người bệnh được điều trị bằng hóa trị liệu
+ Chất thải chứa kim loại nặng: thủy ngân( từ nhiệt kế, huyết áp kế thủy ngân bị
vỡ, chất thải từ hoạt động nha khoa), cacdimi (pin, ắc quy), chì( tấm gỗ bọc chì hoặc vật liệu tráng chì sử dụng trong ngăn tia xạ từ các khoa chuẩn đoán hình ảnh, xạ trị)
- Chất phóng xạ: Gồm các chất phóng xạ rắn, lỏng và khí phát sinh từ các hoạt động chuẩn đoán, điều trị, nghiên cứu và sản xuất
- Bình chứa áp xuất: Bao gồm bình đựng oxy, CO2, bình ga, bình khí dung
- Chất thải thông thường là chất thải không chứa các yếu tố lây nhiễm, hóa học nguy hại, phóng xạ, dễ cháy, nổ gồm:
+ Chất thải sinh hoạt phát sinh từ các buồng bệnh(trừ các buồng cách ly)
+ Chất thải phát sinh từ các hoạt động chuyên môn y tế như các chai lọ thủy tinh,chai huyết thanh, các vật liệu nhựa, các loại bột bó trong gãy xương kín Những chất thải này không dính máu, dịch sinh học và các chất hóa học nguy hại
+ Chất thải phát sinh từ các công việc hành chính: giấy, báo, tào liệu, vật liệu đóng gói, thùng các tông, túi nilon, túi đựng phim
+ Chất thải ngoại cảnh: lá cây và rác từ khu vực ngoại cảnh
5.4.2 Nguồn gốc phát sinh, thành phần, khối lượng chất thải rắn y tế của Bệnh viện
đa khoa tỉnh Bắc Kạn
Giới thiệu về bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Kạn:
Bệnh Viện Đa Khoa tỉnh Bắc Kạn trước năm 1997 là bệnh viện B thuộc tỉnh BắcThái(cũ) với quy mô 200 giường bệnh phục vụ công tác khám chữa bệnh cho cán bộ nhânviên phía Bắc của tỉnh Bắc Thái
Đến năm 1997 tại quyết định số:53/QĐ-UB ngày 4 tháng 2 năm 1997 của UBNDtỉnh Bắc Kạn.Về việc thành lập bệnh viện Đa Khoa tỉnh Bắc Kạn là bệnh viện hạng IItuyến tỉnh duy nhất trên địa bàn tỉnh, nằm trên tổ 10 Phường Nguyễn Thị Miinh Khai, thị
xã Bắc Kạn, xung quanh có nhiều dân cư sinh sống, vị trí thuận tiện lưu thông và đi lạicủa bệnh nhân đến khám chữa bệnh