Giáo án bàn tay nặn bột (môn sinh học lớp 6)

I.Mục tiêu bài học : 1.Kiến thức : + HS nhận biết dược các bộ phận của kính lúp và kính hiển vi.+ Biết cách sử dụng kính lúp, các bước sử dụng kính hiển vi. 2.Kĩ năng : + Rèn kĩ năng thực hành, sử dụng kính hiển vi+ Kĩ năng hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm. 3.Thái độ : Có ý thức giữ gìn bảo vệ kính lúp và kính hiển vi.

Trang 1

Chương II : TẾ BÀO THỰC VẬT

KÍNH LÚP, KÍNH HIỂN VI VÀ CÁCH SỬ DỤNG

Tiết : 04

Bài : 05

I.Mục tiêu bài học :

1.Kiến thức :

+ HS nhận biết dược các bộ phận của kính lúp và kính hiển vi

+ Biết cách sử dụng kính lúp, các bước sử dụng kính hiển vi

2.Kĩ năng : + Rèn kĩ năng thực hành, sử dụng kính hiển vi

+ Kĩ năng hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm

3.Thái độ : Có ý thức giữ gìn bảo vệ kính lúp và kính hiển vi.

II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

1.Giáo viên: + Tranh phóng to hình kính hiển vi (có chú thích)

+ Bốn bộ kính lúp và kính hiển vi

+ Mẫu vật : 1 vài bông hoa, rễ nhỏ

+ Phiếu học tập, bảng phụ 2.Học sinh : Mẫu đám rêu, rễ hành Kính lúp (nếu có)

III Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tình hình lớp : (1’)

- Điểm danh học sinh

- Chuẩn bị kiểm tra bài cũ

2 Kiểm tra bài cũ : 5’

a Câu hỏi kiểm tra:

- Thế nào là thực vật có hoa và không hoa?

b Dự kiến trả lời:

+ TV có hoa là TV mà cơ quan ss là hoa, quả, hạt

+ TV không có hoa cơ quan ss không phải là hoa, quả, hạt

+ Cơ thể TV có hoa gồm hai loại cơ quan :

- Cqsd gồm rễ, thân, lá có chức năng chính là nuôi dưỡng cây

- Cqss gồm hoa, quả, hạt có chức năng sinh sản, duy trì và phát triển nòi giống

3 Giảng bài mới :

CÁC

BƯỚC HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH VỞ THỰC HÀNH

NHỮNG ĐIỂM LƯU Ý

Bước 1: Tình huống xuất phát

- Yêu cầu học sinh đặt kínhlúp lên bàn

- GV đưa ra 1 kính lúp và 1kính hiển vi đặt câu hỏi:

+ Theo các em, kính lúp vàkính hiển vi có cấu tạo nhưthế nào?

- Yêu cầu học sinh vẽ kínhlúp và kính hiển vi và các

- Hs quan sát về:

+ Hình dạng+ Cấu tạo…

Trang 2

- HS nêu câu hỏi:

+ Kính lúp có cấu tạo nhưthế nào?

+ Kính hiển vi có cấu tạonhư thế nào?

+ Sử dụng kính lúp vàkính hiển vi khi nào vànhư thế nào là đúng?

+ Cách sử dụng của hailoại kính này có giốngnhau không?

+ Bộ phận nào của kính làquan trọng nhất?

Vẽ , kính lúp vàkính hiển vi

- Chú thích các bộphận

- Ghi câu hỏi thắcmắc của cá nhânvào vở thực hành

- HS chỉ vẽ phát họa được hình dạng cấu tạo nhìn chung

- HS có thểhỏi thêm vềnhững loạikính quansát khác màcác em biết

Bước 3: Xây dựng giả thuyết và thiết kế phương án thí nghiệm

- Chọn và giới thiệu các

hình vẽ của HS về biểu

tượng ban đầu

- Gợi ý HS đề xuất giả

- Đề xuất giả thuyết:

+ GT1: Kính hiển vi

phóng to vật hơn kính lúprất nhiều Kính hiển vi cónhiều bộ phận cấu tạophức tạp hơn kính lúp để

có thể điều chỉnh quan sátvật có kích thước rất nhỏbé

+ GT2: Kính lúp và kính

hiển vi dùng để phóng tovật cho dễ quan sát Mặtkính là bộ phận quan trọngnhất của kính lúp Ốc vặn

là bộ phận quan trọng nhấtcủa kính hiển vi để điềuchỉnh khi quan sát

- HS ghi các giảthuyết của cá nhânvào vở thực hành

- Thảo luận vàđưa ra các giảthuyết chung củanhóm

- Có thể ghi lạicác giả thuyếtchung của nhóm

Trang 3

+ GT3: Kính lúp gồm

khung và mặt kính tròn

Kính hiển vi có chân đứng,tay cầm, ống kính lớn với

3 ống kính nhỏ, bàn để vậtmẫu, gương và ốc vặn

+ GT4: Kính lúp để quan

sát chi tiết vật có kíchthước lớn, nên khi quan sát

có thể cầm kính nhìn trựctiếp vật; kính hiển vi quansát cấu tạo trong vật cókích thước rất nhỏ nên khiquan sát phải cắt nhỏ vật ramới quan sát được…

- Đặt câu hỏi nghi vấn để

hướng HS tới việc đề xuất

phương án kiểm chứng giả

thuyết

- GV hướng học sinh tới

phương án quan sát tranh

+ P.Á 1: Quan sát hình vẽ

phóng to có chú thíchchính xác các bộ phận củakính lúp và kính hiển vi

+ P.Á 2: Quan sát trực

tiếp một số mẫu vật đãchuẩn bị trước qua kínhlúp và kính hiển vi…

- Ghi phương ánkiểm chứng của

cá nhân và củanhóm

Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi – nghiên cứu

+ Cách sử dụng kính lúp+ Cách sử dụng kính hiểnvi

- Vẽ lại hình ảnh mới quansát được và chú thích các

bộ phận tương ứng vào vởthực hành

- Chú thích lạihình vẽ kính lúp

và kính hiển vi

- Ghi chép quátrình thực nghiệm(cả họat động làmsai và làm đúng)+ cách chỉnhgương

+ cách sử dụng ốcđiều chỉnh

+ cách đặt mẫutrên bàn kính

* Lưu ý: Hs

nhiều thờigian để sửdụng hiệuquả kínhhiển vi 

GV nên nhẹnhàng dẫndắt các emđến với thínghiệm,tránh làm

hs căng

Trang 4

thẳng khilàm saiBước 5: Kết luận và hệ thống hóa kiến thức

- ghi lại kết luận

cá nhân và của nhóm

- Hs ghi nộidung kiếnthức nhưtrong phiếuhọc tập vàbảng phụ

Nội dung phiếu học tập: Điền những từ thích hợp sau: Tay cầm, chân kính, gương phản chiếu, tấm kính, thân kính, bàn kính

- Kính lúp gồm 2 phần : ……… bằng kim loại, ……….trong lồi 2 mặt.

4 Dặn dò, chuẩn bị tiết sau : (3’)

- Học bài và trả lời câu hỏi sgk

- Mỗi nhóm chuẩn bị : 1 củ hành tây, 1 quả cà chua chín

IV Rút kinh nghiệm, bổ sung :

Tiết : 05

Bài : 06 Thực hành

QUAN SÁT TẾ BÀO THỰC VẬT

I.Mục tiêu bài học :

1.Kiến thức : HS phải làm được 1 tiêu bản TBTV ( TB vảy hành hoặc TB thịt quả cà chua chín).

Trang 5

2.Kĩ năng : + Tăng cường kĩ năng sử dụng Kính hiển vi.

3.Thái độ : + Bảo vệ, giữ gìn dụng cụ

+ Trung thực chỉ vẽ những hình quan sát được

1.Giáo viên :

+ Tranh vẽ phóng to củ hành và TB vảy hành, quả cà chua chín và TB quả cà chua chín

+ Kính hiển vi, tiêu bản TBBB vảy hành và thịt quả cà chua chín

2.Học sinh : mỗi nhóm một quả cà chua chín và một củ hành tây

- Gợi ý: ngôi nhà được xâylên từ những viên gạch

- Đặt củ hành tây và quả càchua chín lên bàn

+ Nếu coi những củ quảnày như ngôi nhà, và các

tế bào xây dựng nên nó lànhững viên gạch thì các tếbào đó phải có hình dạngnhư thế nào để xây dựngnên “ngôi nhà” như thếnày?

- Yêu cầu học sinh vẽ các

tế bào tưởng tượng ra

- Hs đặt mẫu vật lên bàn

và quan sát về:

+ Hình dạng+ Màu sắc

- Tự liên tưởng đến hìnhdạng của các tế bào có thểtạo ra nó

Bước 2: Hình thành biểu tượng ban đầu

- Quan sát tìm các hình vẽđúng và sai trong khi học

- Tiến hành vẽ tế bào + tựchú thích theo suy nghĩcủa mình

Vẽ tế bào càchua, hành tây

Trang 6

sinh vẽ

- Khuyến khích HS nêu

những suy nghĩ, nhận thức

ban đầu của mình về tế bào

dưới dạng các câu hỏi

+ Có phải tế bào cà chuacũng tròn giống như quả

cà chua không?

+Tế bào hành tây có đầunhọn đuôi tròn giống củhành tây phải không?

- Chú thích các

bộ phận

- Ghi câu hỏithắc mắc của cánhân vào vởthực hành

Bước 3: Xây dựng giả thuyết và thiết kế phương án thí nghiệm

tượng ban đầu

thuyết về tế bào trên cơ sở

các nhóm biểu tượng

+ GT1

+ GT2

- HS quan sát + so sánh sựgiống nhau và khác nhau

- Thảo luận vàđưa ra các giảthuyết chungcủa nhóm

- Có thể ghi lạicác giả thuyết

nhóm

+ P.Á 1: Lấy một phần thịt

quả cà chua cho lên lamkính + quan sát dưới kínhhiển vi

Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi – nghiên cứu

+ Ở tế bào cà chua chỉ cầnquyệt một lớp mỏng

+ Ở tế bào hành cần lấy

- Ghi chép quátrình thí nghiệm_

Trang 7

một lớp thật mỏng, trảiphẳng trên mặt lam kính

- Vẽ lại hình ảnh mới quansát được và chú thích các

bộ phận tương ứng vào vởthực hành

Bước 5: Kết luận và hệ thống hóa kiến thức

- Giới thiệu tranh H6.2 (củhành và tế bào biểu bì vảyhành) và H6.3 (quả càchua và tế bào thịt quả càchua);

- Quan sát + chỉnh sữa lỗisai trên hình vẽ (khôngđược mở sgk)

- Đối chiếu với hình vẽban đầu

- Vẽ lại hìnhhoàn chỉnh +chú thích

4 Dặn dò, chuẩn bị tiết sau :3’

- Học bài và trả lời câu hỏi sgk tr27

- Sưu tầm tranh ảnh về hình dạng các TBTV

Tiết : 07

+ Tăng cường kỹ năng thực hành, thao tác trình bày vở thí nghiệm

3.Thái độ : Yêu thích môn học

1.Giáo viên :

+ ĐDDH: Tranh vẽ phong to H8.1, 8.2 SGK

+ Dụng cụ:Bong bóng, keo, đất sét

2.Học sinh : Ôn lại khái niệm trao đổi chất ở cây xanh

Trang 8

+ TB thực vật gồm những thành phần chủ yếu nào ? + Hình dạng kích thức của chúng như thế nào ?

- Gợi ý học sinh về sự thayđổi kích thước của cây ởcác thời điểm khác nhau

- Quan sát tìm các hình vẽđúng và sai trong khi họcsinh vẽ

- Khuyến khích HS nêunhững suy nghĩ, nhận thứcban đầu của mình về quátrình cây lớn lên dưới dạngcác câu hỏi

- HS vẽ các giai đoạn lớnlên của cây (vài ngày, vàituần, vài tháng, vài năm)theo suy nghĩ cá nhân củamình

+Khi cây lớn lên các tếbào có lớn lên theo không?

+ Số lượng tế bào có tănglên cùng với sự lớn lên củacây không?

+ Việc tưới nước, bónphân có tác động gì tới sựthay đổi của các tế bào?

Vẽ các giai đoạn

- Mô tả cây lớnlên theo suy nghĩcủa các em

- Ghi câu hỏi thắcmắc của cá nhânvào vở thực hành

hình vẽ của HS về biểutượng ban đầu

- Gợi ý HS đề xuất giảthuyết trên cơ sở các nhómbiểu tượng

- HS quan sát + so sánh sựgiống nhau và khác nhau

- HS ghi các giảthuyết của cá nhânvào vở thực hành

- Thảo luận vàđưa ra các giả

GV hướngdẫn HS -thảo luậngiữa cácnhóm

Trang 9

+ GT1

+ GT2

+ GT3

+ GT4………

+ GT1: Các tế bào trong

cây lớn lên nhờ hấp thụ các chất dinh dưỡng làm cây lớn lên

+ GT2: Số lượng tế bào

trong cây tăng lên nhiều lần  cây lớn lên

+ GT3: Các tế bào mới

được tạo ra nhờ việc tách

ra từ các tế bào cũ có sẵn trong cây

+ GT4: Cây hút nước và

chất dinh dưỡng làm tăng

số lượng và kích thước của

tế bào  cây lớn lên

thuyết chung của nhóm

- Có thể ghi lại các giả thuyết chung của nhóm - Nhiều lớpkhông nêu

được GT3, nên GV cần có gợi

hướng

thuyết

- Thảo luận nhóm  đề xuất phương án làm mô hình kiểm chứng giả thuyết

+ Làm mô hình tế bào bằng bong bóng

+ cho nước vào  bong bóng tăng kích thước + tiến hành phân chia “tế bào”

- Ghi phương án kiểm chứng của

Lưu ý: bong bóng được

sử dụng ở đây tương tự như một tế bào

- GV hướng HS tới

phương án làm mô hình

kiểm chứng giả thuyết

- Tiến hành làm mô hình bong bóng như đề xuất của phương án (cách thực hiện xem phần “rút kinh nghiệm”)

- Vẽ lại hình ảnh mới quan sát được và chú thích các

bộ phận tương ứng vào vở thực hành

- Ghi chép quá trình

- Vẽ lại

- Lưu ý HS các thao tác

an toàn khi dùng kéo, Giáo viên đóng vai như "trọng tài" cho cuộc thảo luận và chuẩn hóa mối liên quan

- Giới thiệu tranh H8.1 (Sơ

đồ sự lớn lên của tế bào);

- Quan sát + chỉnh sữa lỗi sai trên chú thích hình vẽ

- Vẽ lại hình hoàn chỉnh + chú thích

Lưu ý HS

sự phát

Trang 10

H8.2 (Sơ đồ sự phân chia

tế bào);

- Phát phiếu học tập

 Kết luận chung về cấu

tạo và chức năng của hoa

và phân chia tế bào

1 Sự lớn lên của tế bào

Tế bào non có kích thướcnhỏ, lớn dần thành tế bàotrưởng thành nhờ quá trìnhtrao đổi chất

2 Sự phân chia tế bào

- Đầu tiên, từ một nhânphân thành hai nhân

- Tế bào chất phân chia

- Vách tế bào hình thànhngăn đôi tế bào cũ thànhhai tế bào mới

- Ghi kết luận cánhân vào vở thựchành  thảo luậnnhóm rút ra kếtluận chung

triển (biếnđổi) từng

bộ phận

Phiếu học tập:

Điền vào chỗ trống các từ thích hợp: ( 2 nhân, phân chia, ngăn đôi, 2 )

Quá trình phân bào: đầu tiên hình thành ……… sau đó chất TB ………, vách TBhình thành ……… TB cũ thành ……… TB con

4 Dặn dò, chuẩn bị tiết sau : (3’)

- Học bài và trả lời câu hỏi sgk

- Đọc mục “ Em có biết”

- Mỗi nhóm chuẩn bị 1 số cây có rễ rửa sạch như : cây cam, rau cải, nhãn, dền…

Tiết : 10

2.Kĩ năng : + Thao tác, các bước tiến hành TN.

3.Thái độ : Giáo dục lòng yêu tự nhiên bảo vệ TV

1.Giáo viên :

- Dụng cụ: Chậu nhỏ, dụng cụ đào đất.

Trang 11

- Mẫu vật thật: một số cây có rễ.

2.Học sinh : Rễ cây + Kết quả của các mẫu thí nghiệm ở nhà

-Cấu tạo miền hút của rễ gồm những bộ phận nào ? Chức năng?

- Quan sát tìm các hình vẽđúng và sai trong khi họcsinh vẽ

- Khuyến khích HS nêunhững suy nghĩ, nhận thứcban đầu của mình về tế bàodưới dạng các câu hỏi

- Tiến hành vẽ hoặc mô tảtheo suy nghĩ của mình

+ Cây cần nước nhiều hayít?

+Không có đất cây sốngđược không?

+ Tại sao phải bón phâncho cây?

+ Chỉ tưới nước và bónphân đầy đủ thôi thì cây cóphát triển tốt không?

- Ghi lại việcchăm sóc cây+ Tưới nước+ Bón phân+ Nhổ cỏ, bắtsâu, xới đất …

- Ghi câu hỏithắc mắc của cánhân vào vởthực hành

- Chọn và giới thiệu các - HS quan sát

Trang 12

tượng ban đầu

thuyết “cây cần gì để phát

triển tốt”

+ GT1

+ GT2

+ GT3

+ GT4

+ GT1: Cây cần đất + GT2: Cây cần nước + GT3: Cây cần đủ các

loại muối khoáng

+ GT4: Cây cần xới đất,

bắt sâu, làm cỏ

- HS ghi các giả thuyết của cá nhân vào vở thực hành

- Thảo luận và đưa ra các giả thuyết chung của nhóm

- Có thể ghi lại các giả thuyết chung của nhóm

thuyết

+ Phương án 1: kiểm chứng

giả thuyết 1

giả thuyết 2

giả thuyết 3

giả thuyết 4

- Thảo luận nhóm  đề xuất phương án thí nghiệm kiểm chứng giả thuyết

- Trồng hai cây A và B vào hai chậu cho đến khi cây bén rễ

+ P.Á 1: tiếp tục trồng cây

A trong chậu đất; còn cây

B trồng trong chậu nước

có đủ chất dinh dưỡng cây cần

+ P.Á 2: Không tưới nước

cây chậu A, còn chậu B vẫn tưới nước đều đặn

+ P.Á 3: chậu A chỉ tưới

nước Chậu B vừa tưới nước vừa bón phân

+ P.Á 4: chậu A để bình

thường Chậu B làm cỏ, bắt sâu, xới đất cẩn thận

- Ghi phương án kiểm chứng của

- GV phát dụng cụ cho các

nhóm HS làm thí nghiệm

- Tiến hành làm thí nghiệm trồng cây vào chậu  đem

về nhà chăm sóc  sau 2 tuần báo cáo kết quả

- Ghi chép quá trình thí nghiệm

_

- GV có chuẩn bị sẳn kết

quả thí nghiệm đã làm trước

- Quan sát + nhận xét kết quả thực hành

- Mô tả lại kết quả thí nghiệm

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	3,21 MB