TL: Kinh tế học là một môn khoa học – xã hội nghiên cứu 3 vấn đề cơ bản trong hoạt động của con người: sản xuất, trao đổi và tiêu dùng.. + Sản xuất là biến đổi các đầu vào thành các đầu
Trang 1ÔN TẬP QTDN
Chương 1:
Câu 1: Khái niệm kinh tế học? Nội dung nghiên cứu: SX, trao đổi, tiêu dùng
TL:
Kinh tế học là một môn khoa học – xã hội nghiên cứu 3 vấn đề cơ bản trong hoạt động của con người: sản xuất, trao đổi và tiêu dùng
+ Sản xuất là biến đổi các đầu vào thành các đầu ra ( sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ ) phục
vụ cho tiêu dùng xã hội, là sự chuyển đổi các nguồn lực xã hội thành vật dụng tiêu dùng
Xã hội muốn tồn tại và phát triển thì xã hội phải sản xuất VD: NVL, máy móc, nhân công -> quá trình SX -> đầu ra sản phẩm hàng hóa
+ Trao đổi là tự nguyện chuyển giao các vật phẩm, hàng hóa Các sản phẩm sản xuất ra để đưa đến tiêu dùng phải qua trao đổi Các hình thức trao đổi: tiền mua hàng, hàng đổi hàng, hàng tiền hàng, tiền – tiền
+ Tiêu dùng là sử dụng hàng hóa đáp ứng các nhu cầu của con người về ăn, mặc đến nhu cầu cao hơn về tinh thần
Kinh tế học là môn khoa học nghiên cứu các biện pháp xử lý các nguồn lực bị hạn chế: tự nhiên, nhân lực, tiền vốn, thời gian,… nhằm đem lại lợi ích lớn nhất có thể đạt được
Câu 2: Đường giới hạn năng lực sản xuất Vì sao phải nghiên cứu kinh tế học, giải thích đường giới hạn năng lực sản xuất
TL:
Đường giới hạn năng lực sản xuất là bao gồm tất cả các điểm thể hiện biểu diễn mối quan
hệ về sự kết hợp giữa các loại hàng hóa mà doanh nghiệp( xã hội ) có thể sản xuất ra trong thời gian nhất định
Giả sử nền kinh tế có 2 loại hàng hóa: LT và nhà ở
Tại điểm A: nguồn lực tập trung vào chỉ sản xuất lương thực
Tại điểm B: nguồn lực tập trung vào chỉ xây dựng nhà ở
Tại điểm C: điểm kết hợp lương thực + nhà ở
Tại điểm D: điểm nằm ngoài giới hạn( ngoài khả năng)
Trang 2Tại điểm E: lãng phí nguồn lực
Bản chất đường giới hạn năng lực sản xuất là sự đánh đổi các loại hàng hóa ( tăng lương thực -> giảm XD nhà ở ), cho phép các DN cân nhắc ở điểm nào phù hợp
Khi nghiên cứu về đường giới hạn năng lực sản xuất: đường giới hạn năng lực sản xuất cho phép cá nhân hay tổ chức biết cách phối hợp tối đa mức sản lượng có thể sử dụng toàn bộ nguồn lực có sẵn
• Tại sao phải nghiên cứ kinh tế học?
Nguồn gốc của mọi vấn đề kinh tế là sự khan hiếm Do vậy, cá nhân, DN sử dụng hiểu quả các nguồn lực để thỏa mãn nhu cầu một cách tối đa, giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu vô hạn và nguồn lực có hạn
Kinh tế học nghiên cứu các hành vi kinh tế và giải thích các hành vi đó KTH nghiên cứu
cụ thể 3 vấn đề: SX cái gì? SX ntn? Và sản xuất cho ai Phải nghiên cứu KTH là vì: nghiên cứu KTH giải quyết được mâu thuẫn giữa sự ham muốn hầu như vô hạn của con người với
sự khan hiếm hữu hạn của nguồn của cải vật chất
Vấn đề cơ bản của KTH chính là sự khan hiếm tài nguyên, của cải xã hội Nếu như nguồn của cải là vô tận thì xã hội sẽ không nhất thiết phải tiết kiệm và con người không phải nghiên cứu kinh tế học Trong thế giới thực của chúng ta đang sống mọi thứ có hạn nên con người phải lựa chọn những cách thức hoạt động tốt nhất, đem lại lợi ích nhiều nhất trên cơ sở những điều kiện ràng buộc sẵn có KTH sẽ giúp các cá nhân và tổ chức đưa ra những quyết định đúng đắn trong hoạt động của mình nhằm tối ưu hóa lợi ích Do đó phải nghiên cứu kinh tế học
- Bản chất của các vấn đề kinh tế: sự khan hiếm -> cá nhân DN tìm ra cách thức phù hợp
- Các vấn đề kinh tế ảnh hưởng đến CS của bạn: Giá cả hàng hóa tiêu dùng, giá xăng tăng, lãi suất giảm
Câu 3: Các thành phần tham gia vào nền kinh tế?
HTKT biến nguồn tài nguyên thiên nhiên là sức lao động thành của cải, vật chất, hàng hóa và dịch vụ phục vụ cho tiêu dùng, SXXH Các thành phần tham gia vào nền kinh tế:
cá nhân( hộ gia đình), DN và chính phủ
- Cá nhân ( hộ gia đình) sở hữu các yếu tố đầu vào ( cung cấp hàng hóa NVL, LTTP, các hàng gia công, …, sức lao động) của quá trình chu chuyển kinh tế và là người tiêu
Trang 3dùng cuối cùng các sản phẩm đầu ra của quá trình sản xuất Họ tìm mọi cách để tối đa hóa lợi ích tiêu dùng
- DN là một đơn vị nhân tạo do xã hôi tạo ra, tiến hành các hoạt động kinh doanh với mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận DN là nơi sử dụng các yếu tố đầu vào để tạo ra các sản phẩm hàng hóa và dịch vụ phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của xã hội DN: SX và thương mại
- Chính phủ là người điều tiết các hoạt động kinh tế giữa các cá nhân và DN Chính phủ tìm mọi cách để tối đa hóa phúc lợi xã hội Các thành viên trên trong xã hội có mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong quá trình thực hiện mục tiêu của mình Để đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi ích thì người tiêu dùng phải có thu nhập cao Thu nhập lại do quá trình sản xuất kinh doanh quyết định
- Mỗi thành phần tham gia nền kinh tế có mục tiêu riêng, có mqh chặt chẽ với nhau Câu 4: 3 mô hình kinh tế cơ bản?
Mỗi quốc gia sẽ lựa chọn cho mình một hướng đi, 1 mô hình:
• MHKT theo cơ chế thị trường: các DN có quyền tự chủ, quyền định đoạt như nhau trên thị trường; các thành phần kinh tế tự do cạnh tranh
Ưu điểm: công bằng cho tất cả các đối tượng
NĐ: sự chênh lệch về kinh tế khi quan tâm vào 1 số ngành “cá lớn nuốt cá bé”
• Mô hình kinh tế theo cơ chế mệnh lệnh: SXKD theo mệnh lệnh, phụ thuộc vào Nhà nước
Ud: thực hiện kế hoạch một cách tập trung
Nd: không phát huy sáng tạo các chủ thể kinh doanh, không tự do cạnh tranh
• MHKT theo cơ chế hỗn hợp: vận hành theo cơ chế TT nhưng có sự điều tiết của Nhà nước, cứ để cạnh tranh tự do 1 công ty bị thiệt thòi NN sẽ can thiệp
Dung hòa được ưu nhược điểm của 2 mô hình trên, chủ thể kinh doanh tối ưu hóa: không để bên nào thiệt thòi Đa số các quốc gia vận hành theo cơ chế hỗn hợp
Câu 5: Các mục tiêu của KT vĩ mô?
Thành tựu kinh tế vĩ mô được đánh giá theo 3 dấu hiệu: tăng trưởng kinh tế, ổn định KT, công bằng xã hội
- ổn định kinh tế là kết quả của việc giải quyết tố các vấn đề kinh tế cấp bách như lạm phát, suy thoái, thất nghiệp trong thời kỳ ngắn hạn
- Tăng trưởng kinh tế là đánh giá tốc độ phat triển kinh tế trong dài hạn Tăng trưởng trong ngắn hạn, phát triển trong dài hạn: tăng về mặt lượng trong thời gian ngắn, thời gian dài phát triển về vật chất
Trang 4- Công bằng xã hội là giải quyết được vấn đề phân phối vừa là vấn đền xã hội vừa là vấn đề kinh tế Thể hiện qua các mục tiêu công bằng:
+ Mục tiêu sản lượng: đạt được mức sản lượng cao tương ứng với mức sản lượng tiềm năng và với mức tăng trưởng kinh tế cao vững chắc
+ Mục tiêu việc làm: tạo nhiều việc làm tốt
+ Mục tiêu ổn định giá cả: Hạ thấp và kiểm soát lạm phát, ổn định giá cả
+ Mục tiêu đối ngoại: ổn định được giá hối đoái và cân bằng cán cân thanh toán quốc tế + PP công bằng: các mục tiêu thường được bổ sung cho nhau cần phải có sự lựa chọn ưu tiên trong thời gian ngắn
Theo cách tiếp cận lý thuyết HT, HTKT được xem như 1 HT mở gọi là hệ thống kinh tế vĩ
mô được đặc trưng bởi 3 yếu tố: đầu vào, đầu ra và hộp đen kinh tế vĩ mô
Câu 6: Phân biệt GDP, GND?
• GDP( Gross Domestic Products) – tổng giá trị quốc nội, là tổng giá trị sản phẩm dịch
vụ cuối cùng mà 1 nước sản xuất ra trong khoảng thời gian 1 năm trên lãnh thổ 1 quốc gia
• GNP( Gross National Products ) – tổng sản phẩm quốc dân, là tổng giá trị sản phẩm dịch vụ cuối cùng mà 1 nước sản xuất trong khoảng thời gian 1 năm
- Cách tính:
+ GNP: tính gộp kết quả các tổ chức kinh tế một nước( cả phần nước ngoài)
GNP = G1 + G2
Trong đó: G1 là sản lượng các ngành kinh tế quốc dân nước N hoạt động trong nước G2 là sản lượng các ngành kinh tế quốc dân nước N hoạt động nước ngoài + GDP: được tính trong phạm vi 1 nước
GDP = G1 + G3
Trong đó: G3 là sản lượng do công dân nước ngoài hoạt động trên nước N
Câu 7: Khái niệm cầu? Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng cầu
Cầu hàng hóa là số lượng hàng hóa dịch vụ mà người mua muốn mua và sẵn sàng mua tại mức giá khác nhau trong 1 thời gian nhất định
Trang 5Cách biểu diễn cầu hàng hóa: biểu cầu, hàm cầu, đường cầu.
VD:…
• Các yếu tố ảnh hưởng cầu hàng hóa:
+ Thu nhập của người tiêu dùng: Khi thu nhập tăng thì xu hướng mua sắm, tiêu dùng tăng
+ Giá cả hàng hóa liên quan( cao, thấp)
Hàng hóa thay thế: Pb tăng thì Qa tăng do Qb giảm và ngược lại
Hàng hóa bổ sung: Khi Pb tăng thì Qa giảm (Qb giảm)
+ Thị hiếu tiêu dùng mốt hàng hoá-> Qd tăng trong thời gian nhất định qua gđ đó hàng hóa trở lại tt ban đầu
+ Kỳ vọng của người mua: hy vọng giá cả tăng hoặc giảm trong thời gian nào đó
Câu 8: Kn về cung hàng hóa? Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng cung?
Cung hàng hóa là số lượng hàng hóa hay DV mà người bán muốn bán và sẵn sàng bán ở mức giá khác nhau trong thời gian xác định trong điều kiện các yếu tố khác không đổi
- Cung phải thỏa mãn 2 điều kiện:
+ Thái độ: ưu thích SX kinh doanh hàng đó hay không?
+ Khả năng: vốn, công nghệ, lao động
- Cách biểu diễn cung: biểu cung, hàm cung, đường cung
• Các yếu tố ảnh hưởng đến cung hàng hóa:
+ CN SX hàng hóa
+ Chi phí SX hàng hóa
+ Sự điều tiết của chính phủ( cơ chế, chính sách ): các chính sách về PL; Các chính sách
về XH và Mtrg; Các chính sách về tài chính
Ngoài ra còn chịu sự ảnh hưởng của thời tiết, khí hậu
Câu 9: Trạng thái cân bằng và cơ chế hình thành giá cả?
Trang 6Trạng thái cân bằng của thị trường được xác định ở mức giá cả và sản lượng cân bằng Tại điểm cân bằng: người mua mua được hết số hàng muốn mua; người bán bán được hết số hàng muốn bán
Cầu< cung: dư cung; Cầu > cung: dư cầu
• Cơ chế hình thành giá cả:
Giá cả hình thành và biến động do sự tương tác giữa cung và cầu trên thị trường, với mô hình tự do, cung và cầu luôn có xu hướng điều chỉnh trạng thái cân bằng xác định giá và lượng cân bằng mới Trong thời gian ngắn giá cả thị trường có thể không phải là giá cân bằng
Dư cung: Qs1 > Qd1: dù bán giá cao nhưng lượng bán Qd nhỏ người mua thấy P1 cao-> người bán giảm giá dần dần để vừa bán được hết hàng
Dư cầu: người bán sẽ bán rẻ so với bthg-> người bán tăng giá->dịch chuyển dần tới điểm cân bằng
Câu 10:
Giá trần là mức giá cao nhất mà người bán được phép bán trong điều kiện khan hiếm để bảo vệ người tiêu dùng
VD: Cơ sở thiết lập giá trần điện năng của chính phủ: đảm bảo lợi ích cho các hộ gia đình
có thu nhập thấp, tức là người nghèo vẫn có thể mua và sử dụng điện năng Song điều này dẫn đến sự thiếu hụt về cung so với cầu, để giải quyết vấn đề này chính phủ quy định đối với DN thì giá trần riêng, với hộ tiêu dùng thì ấn định giá trần riêng
Giá sàn là mức giá thấp nhất mà người bán bán ra trong trường hợp dư thừa hàng hóa nhằm bảo vệ nhà SX
VD: Hiện nay chính phủ đã đặt giá sàn cho một số mặt hàng nông sản Để giá sàn có hiệu lực: mức giá sàn được xác định cao hơn mức giá cân bằng của trạng thái tự do, TT ở trạng thái dư cung, định giá sàn là giá cho người sản xuất ( bảo hộ SX) hoặc người cung ứng gây
ra sự dư thừa hàng hóa Chính phủ có thể trợ giá dưới dạng là người mua cuối cùng với mức giá sàn
Chương 2:
Câu 1: Nêu các chỉ tiêu lựa chọn phương án, chỉ tiêu nào quan trọng nhất?
TL:
Trang 7Trước hết phải thỏa mãn điều kiện kỹ thuật Sau đó mới xét đến các điều
kiện về kinh tế: gồm 2 chỉ tiêu cơ bản: vốn đầu tư ban đầu – K(đ) và chi phí vận hành hàng năm- C (đ/n) trong khoảngTG nhất định
1. Chỉ tiêu về vốn đầu tư:
Là toàn bộ chi phí bằng tiền của LĐXH được đầu tư XD công trình trong 1 khoảng TG nhất định gồm:
- Tiền chi phí trước khi XD công trình như thăm dò, khảo sát thiết kế
- Tiền mua sắm máy móc, phương tiện, nhà xưởng XD công trình
- Tiền chi phí cho công tác nghiệm thu chạy thử và hoàn thiện chương trình
1. Chỉ tiêu chi phí vận hành hàng năm:
Là toàn bộ các chi phí tiêu tốn để đưa công trình vào vận hành bình thường theo thông số
đã thiết kế, đây chính là tổng sản phẩm hàng năm của công trình Bao gồm: CP chi NVL;
CP nhân công; CP quản lý sửa chữa; CP khấu hao điện năng
Hai chỉ tiêu trên có vai trò như nhau khi ss lựa chọn PA chúng ta không nên coi trọng chỉ tiêu nào quan trọng hơn mà phải kết hợp tổng hợp 2 chỉ tiêu này theo phương cách nhất định
VD:……
Phải lựa chon được PA tối ưu trong các PA đưa ra ss thỏa mãn các yêu cầu KT và có tính kinh tế nhất
Câu 2: Lựa chọn tối ưu là gì?
Việc lựa chọn quyết định tối ưu phải tiến hành trên cơ sở sự khan hiếm nguồn lực và mục tiêu cần đạt đến, bao giờ cũng phải gắn liền với những điều kiện cụ thể Sự lựa chọn này rất cần thiết cho tất cả các cá nhân và DN vì trong hoạt động SX kinh doanh luôn đối mặt với sự khan hiếm nguồn lực
Mục tiêu lướn nhất của DN là vấn đề lợi nhuận Thực hiện lựa chọn tối ưu phải xác định rõ mục tiêu Các quyết định lựa chọn dựa trên nguyên tắc giá trị: ss lợi ích đạt được và CP tiêu tốn, ss CP của các cơ hội có thể đạt được mục tiêu Tiêu chuẩn đưa ra các quyết định tối ưu là: với 1 nguồn lực hiện tại có được hiệu quả lớn nhất hoặc để đạt được cùng kết quả nhưng tiêu tốn chi phí thấp nhất
Trang 8Bản chất của sự lựa chọn tối ưu là căn cứ vào nhu cầu vô hạn của con người, XH, của thị trường đề ra các quyết định tối ưu về SX cái gì, SX ntn và SX cho ai trong giới hạn cho phép của nguồn lực hiện có thể đạt được lợi ích tối đa
Chương 3:
Câu 1: Kn
DN là 1 tổ chức KT có tên riêng, trị số, đăng ký KD nhằm thực hiện các HĐKD
Câu 2: Môi trường DN bao gồm các yếu tố tạo nên khung cảnh hoạt động của DN và ảnh hưởng đến hoạt động của DN
• Các môi trường DN:
+ MT vĩ mô: Chính trị - luật pháp; Kinh tế: lãi suất, hạn ngạch…; VH-XH: thói quen, tập quán tiêu dùng; thiên nhiên; công nghệ
+ Môi trường ngành: khách hàng; nhà cung cấp; nhà phân phối; đối thủ cạnh tranh
+ Môi trường nội bộ: nhân lực; vật lực; tài lực
Câu 3: Quản lý DN là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu trong điều kiện biến động của môi trường
• Quản lý là 1 khoa học và nghệ thuật
- Khoa học: nghiên cứu, kiểm nghiệm và đúc kết tri thức: có nguyên tắc và quy luật, tiếp tục nghiên cứu và phát triển
- Nghệ thuật quản lý: đối tượng phức tạp khác nhau bởi nhiều yếu tố; hoàn cảnh tác động phức tạp khác nhau
Câu 4: Chức năng quản lý: là tổng hợp các hành động hay hoạt động cùng loại của 1 hệ thống( hoặc 1 bộ phận) nhằm xác định lý do tồn tại của hệ thống hay bộ phận đó Chức năng có thể coi là nhiệm vụ cơ bản và tổng quát bao gồm tính chuyên môn hóa nhất định
• Phân loại chức năng quản lý:
- Theo lĩnh vực quản lý: SX, Kỹ thuật, Makerting, tài chính, nhân sự
- Theo quá trình tác động: lập kế hoạch-> tổ chức-> lãnh đạo-> kiểm tra
• Chức năng lập kế hoạch: là quá trình xác định các mục tiêu và xây dựng các PA đạt được mục tiêu
- Mục tiêu: ngắn hạn, trung hạn, dài hạn; chiến lược, tác nghiệp
Trang 9- Vai trò: xác định và thống nhất phương hướng hành động nhằm đạt được mục tiêu tổ chức
+ Lập kế hoạch là công cụ đắc lực trong việc phối hợp, các bộ phận và làm giảm sự chồng chéo công việc, lãng phí hoạt động
+ Lập kế hoạch làm giảm tính bất ổn của môi trường
+ Thiết lập các tiêu chuẩn để kiểm tra
• Chức năng tổ chức: Tổ chức là quá trình XD cơ cấu và phân công nhiệm vụ cho cá nhân, bộ phận trong tổ chức, XD cơ cấu cho việc phân cấp, phân quyền trong tổ chức
- 3 mô hình cơ cấu tổ chức cơ bản:
+ Mô hình trực tuyến:
ĐĐ: quản lý trực tiếp cấp dưới
UD: dễ quản lý hơn
ND: Nhà quản lý cần có nhiều kiến thức kỹ năng để quản lý nhân viên
+ Mô hình chức năng:
ĐĐ: quản lý theo chức năng chuyên môn
UD: cán bộ chuyên môn quản lý có chuyên môn tốt
ND: Gây ra những khó khăn cho NV chịu sự quản lý chồng chéo
+ Mô hình trực tuyến – chức năng
• Chức năng kiểm tra: là quá trình xác định, phát hiện các sai sót, phát hiện các yếu tố ảnh hưởng và đưa ra các biện pháp điều chỉnh phù hợp
Chương 4:
Câu 1: Khái niệm quá trình sx? Các loại hình sx? So sánh
Quá trình sxkd của DN theo nghĩa rộng là 1 quá trình từ khâu nghiên cứu nhu cầu thị trường, chuẩn bị công nghệ sx đến việc mua sắm vật tư kỹ thuật, tổ chức sx cho đến khâu cuối cùng là tiêu thụ sản phẩm, tích lũy tiền tệ Nói cách khác đó là toàn bộ qtrsxkd của
DN Gồm có 2 nhóm hoạt động cơ bản: các hoạt động chuẩn bị và các hoạt động chấp hành
Loại hình sản xuất là tổng hợp các biện pháp sử dụng kỹ thuật, các hình thức tổ chức qtrsx trong mqh tác động lẫn nhau để tiến hành qtrsx sản phẩm trong DN Loại hình sx phụ thuộc danh mục và khối lượng sp sx
Trang 10SX đơn chiếc SX hàng loạt SX hàng khối
Chất
lượng
sp
Thường rất nhỏ
không sx lặp lại tiếp
tục hoặc chỉ lặp đi
lặp lại sau những
khoảng thời gian
không định trước
Số lượng tương đối lớn, được lặp đi lặp lại sau những khoảng thời gian nhất định
Số lượng hàng năm rất lớn, sx liên tục
Quá
trình
TĐH
CMH
-Chỗ làm việc không
được CMH ổn định,
qtr CN được lập sơ
sài, theo kinh
nghiệm công nhân
-Máy móc thiết bị
được trang bị =
những thiết bị vạn
năng, được sắp xếp
theo từng máy có
tính năng td phù hợp
với công việc khác
nhau và luôn thay
đổi
-Chỗ làm việc được CMH, qtr CN khép kín, chi tiết
-Thiết bị máy móc chủ yếu là thiết bị vạn năng được sắp xếp theo phân xưởng đảm nhận 1 gđcn nhất của qtrsxsp, thiết bị mang tính chuyên dùng -Mỗi đoạn sx chỉ thực hiện 1 vài nguyên công chi tiết nhất định
-Phân xưởng chuyên môn đẹp, qtrsx khá ổn định
-Thiết bị chuyên dùng, các thiết bị tự động và cơ giới hóa cao
-Mỗi đoạn sx chỉ thực hiện 1 nguyên công chi tiết nhất định
Lao
động
chuyê
n môn
-Có trình độ nghề
nghiệp cao, năng
suất lđ thấp
-CP công nhân trong
giá thành sản phẩm
chiếm tỷ lệ cao
25-30%
-Có trình độ nghề nghiệp không cao, năng suất lđ cao
-CP công nhân trong giá thành sản phẩm chiếm tỷ lệ cao 10-15%
-Có trình độ nghề nghiệp không cao, năng suất lđ cao
-CP công nhân trong giá thành sản phẩm chiếm tỷ
lệ thấp
ứng
dụng
Phân xưởng sửa
chữa, sx theo đơn
hàng
CN cơ khí, dệt may, điện dân dụng, đồ gỗ
SX các mh thgd nc lớn và
ổn định như sx xi măng, sắt thép, giấy, điện năng
Có 3 loại hình sx: sx đơn chiếc, sx hàng loạt và sx hàng hóa
Chương 5:
Câu 1: Quản lý tài chính:
Kn: Tài chính DN là HT quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị phát sinh trong quá trình hoạt động của DN gắn liền với tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ
• Vai trò: