389 Hoàn thiện kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại Công ty TNHH kiểm toán và định giá Việt Nam

389 Hoàn thiện kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại Công ty TNHH kiểm toán và định giá Việt Nam

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Sơ đồ 1.1: Tổ chức Bộ máy của Công ty 6

Biểu 1.1: Báo cáo kết quả kinh doanh tóm tắt của Công ty 8

Sơ đồ 1.2: Tổ chức bộ máy kế toán của công ty 10

Biểu 1.2: Bảng phân loại khách hàng của Công ty năm 2006 19

Biểu 1.3: Bảng phân loại khách hàng năm 2006 20

Sơ đồ 2.1: Quy trình kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán 28

Biểu số 2.1: Hệ thống tham chiếu soát xét báo cáo và hồ sơ kiểm toán 29

Sơ đồ 2.2: Tháp phân công nhiệm vụ tại phòng nghiệp vụ 30

Biểu số 2.2 : Kế hoạch kiểm toán tổng quát Công ty XYZ (A200) 34

Biểu số 2.3: Nhóm kiểm toán viên kiểm toán khách hàng XYZ 36

Biểu số 2.4: Kế hoạch kiểm toán phần hành tiền khách hàng XYZ 38

Biểu số 2.5: Hệ thống tham chiếu hồ sơ kiểm toán 42

Sơ đồ 2.3: Trình tự tham gia soát xét của Ban Giám đốc 45

Sơ đồ 2.4: Trình tự soát xét của chủ nhiệm kiểm toán 45

Biểu số 2.6: Giấy tờ làm việc kiểm tra chi tiết tiền mặt 46

Biểu số 2.7: Giấy tờ soát xét kiểm tra báo cáo tài chính của 49

Công ty CP XYZ 49

Biểu số 2.8: Giấy tờ soát xét báo cáo kiểm toán của Công ty CP XYZ 52

Sơ đồ 3.1: Nội dung kiểm soát chất lượng trong kiểm tra chéo 58

LỜI MỞ ĐẦU

Xu hướng hội nhập toàn cầu hoá đã đặt ra cho Việt Nam rất nhiều cơhội và thách thức Cho đến nay có thể nói Việt Nam đã và đang từng bướckhẳng định vị trí của mình trên trường quốc tế ở nhiều lĩnh vực, tiêu biểunhư dịch vụ kế toán- kiểm toán, bảo hiểm, chứng khoán…và đã thu hútđược rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài Gia nhập WTO là một cơ hội lớn chocác doanh nghiệp, tuy nhiên vấn đề đặt ra là làm thế nào để các nhà đầu tưlựa chọn mình như một sự đúng đắn Vì vậy kiểm toán ra đời và phát triển làmột điều tất yếu Chỉ thực sự phát triển ở Việt Nam từ năm 91 nhưng ngànhkiểm toán đã gặt hái được rất nhiều thành công, đến nay đã có hơn 100 công

ty kiểm toán lớn nhỏ ra đời Các nhà đầu tư sẽ dựa vào các thông tin từ cácbáo cáo tài chính, vì thế đòi hỏi các thông tin này phải minh bạch và đángtin cậy Mặt khác, nhờ có kiểm toán đã giúp Nhà nước phát hiện ra nhữnggian lận tránh được những tổn thất to lớn Thấy được vai trò và tầm quantrọng của kiểm toán vậy ngược lại làm thế nào kiểm soát được chất lượngcác cuộc kiểm toán Để làm được điều này ngay từ đầu các công ty kiểmtoán độc lập phải tự xây dựng cho mình chiến lược đúng đắn và lâu dài.Ngay từ việc tuyển nhân viên kiểm toán cũng cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng,đến quá trình tiến hành các cuộc kiểm toán Hoạt động kiểm toán độc lập đãtrở thành nhu cầu tất yếu đối với hoạt động kinh doanh và nâng cao chấtlượng quản lý cho doanh nghiệp Tuy nhiên, việc kiểm soát chất lượng hoạtđộng kiểm toán ở Việt Nam đến nay vẫn còn là vấn đề bất cập Quá trìnhkiểm toán cần có sự hướng dẫn và giám sát trong quá trình thực hiện Đồngthời việc cân nhắc đến khả năng phục vụ khách hàng của Công ty kiểm toán

và tính chính trực của nhà quản lý công ty khách hàng là nhân tố quan trọngđến chất lượng kiểm toán

Mục đích của công tác quản lý chất lượng kiểm toán là để đảm bảo độtin cậy, tính trung thực và khách quan của thông tin kiểm toán, qua đónhững tổ chức hoặc cá nhân sử dụng những thông tin kiểm toán có thể tintưởng vào kết quả kiểm toán Bởi vì, nếu kiểm toán đưa ra những ý kiếnnhận xét, kết luận không phù hợp, thiếu tin cậy trong báo cáo kiểm toán thì

sẽ gây ảnh hưởng đến quyết định của người sử dụng và kết quả kiểm toán cóthể gây ra những thiệt hại về kinh tế và vi phạm chuẩn mực đạo đức nghềnghiệp kiểm toán

Từ những nhận thức về tầm quan trọng của công tác quản lý chấtlượng kiểm toán nên sau một thời gian được thực tập tại Công ty TNH Kiểm

toán và Định giá Việt Nam (VAE) em xin được trình bày chuyên đề “Hoàn

thiện kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại Công ty TNHH kiểm toán và định giá Việt Nam” Chuyên đề của em gồm ba phần:

Phần I: Tổng quan chung về Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam(VAE)

Phần II: Thực trạng quá trình kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại Công ty VAE

Phần III: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại Công ty VAE

Để hoàn thành tốt chuyên đề, này em xin chân thành cảm ơn thầy giáoTH.S CPA Trần Mạnh Dũng và các cô chú, anh chị trong công ty đã nhiệttình giúp đỡ em

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Mai Hương

PHẦN I TỔNG QUAN CHUNG VỀ CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN

VÀ ĐỊNH GIÁ VIỆT NAM (VAE)

1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty VAE.

Tên công ty : Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam(VAE)Tên tiếng Ạnh : Vietnam Auditing and Evaluation Limited CompanyVăn phòng chính tại Hà Nội : Tầng 11, toà nhà Sông Đà, 165 CầuGiấy, Hà Nội

Tel : 844.2670492/844.2670491

Email : vae co@fpt.vn

Công ty được thành lập dựa trên cơ sở giấy chúng nhận kinh doanh số

0103000692 ngày 21/12/2001 do Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội cấp Qua 5năm hoạt động công ty đã thay đổi tên nhiều lần và có thể chia ra làm ba giaiđoạn chủ yếu sau:

Giai đoạn đầu: được tính từ ngày 21/12/2001 đến đầu năm 2004.

Công ty VAE là công ty cổ phần và thuộc quyền sở hữu của các cổ đông và

có trụ sở tại: 466 Nguyễn Trí Thanh quận Đống Đa Thành Phố Hà Nội Vớivốn điều lệ là một tỷ đồng, Công ty có khoảng 10 nhân viên, cơ sở vật chấtcủa công ty chưa có nhiều nên công ty còn gặp nhiều khó khăn Từ khithành lập đến nay công ty đã thay đổi 6 lần giấy phép kinh doanh do tăngcác loại hình dịch vụ cung cấp, do thay đổi trụ sở chính, thay đổi vốn điều

lệ Trong thời gian này công ty quản lý theo từng lĩnh vực chuyên môn khácnhau như kiểm toán tài chính, tư vấn và định giá, kiểm toán đầu tư xây dựng

cơ bản

Năm 2002, để thuận lợi cho việc hoạt động và mở rộng quy mô, công

ty chuyển trụ sở đến số nhà 5 dãy D số 142 Đường Đội Cấn, phường ĐộiCấn, Quận Ba Đình, Thành Phố Hà Nội, tuy nhiên đây vẫn là trụ sở đi thuê.Năm 2003 công ty từng bước ổn định và kinh doanh mở rộng hơn

Giai đoạn sau: 30/03/2004 Chính Phủ ban hành nghị định số 105 đã

tạo điều kiện thuận lợi về thị trường cho các công ty kiểm toán, để đáp ứngnhu cầu của thị trường cũng như để tạo môi trường làm việc ổn định cho cán

bộ công nhân viên với mục đích lâu dài, công ty đã mua trụ sở tai tầng 11Toà nhà Sông Đà, số 165 Đường Cầu Giấy, Hà Nội, đây là trụ sở chính củacông ty Cũng trong thời gian này, để phục vụ cho việc mở rộng thị trườngcông ty tăng vốn điều lệ lên 2 tỷ đồng, và công ty cũng thay đổi tổ chứcquản lý đó là thực hiện khoán doanh thu, khoán các khoản chi phí chi điệnthoại, khoán quỹ lương về các phòng nghiệp vụ Điều này làm tăng hiệu quảcông việc và nâng cao trách nhiệm của cán bộ công nhân viên

Đến 01/10/2006, Công ty chuyển sang Công ty TNHH nhiều thànhviên, cơ cấu tổ chức theo Luật doanh nghiệp, nhưng chức năng các phòngnghiệp vụ vẫn giữ như cũ Công ty đã mở chi nhánh, văn phòng đại diệntrong nước: Thành Phố Hồ Chí Minh, Sơn La, Hà Giang Hiện nay vốn điều

lệ của Công ty là khoảng 3 tỷ đồng và Công ty nằm trong 12 công ty kiểmtoán có khả năng được thẩm định giá trị của một doanh nghiệp

2 Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty VAE

Để tạo điều kiện phát triển công ty ngày càng lớn mạnh trong những

năm tới, công ty đã dần thay đổi và hoàn thiện bộ máy quản lý theo hướngmới, với nguyên tắc tổ chức của Công ty VAE tổ chức và hoạt động theonguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, dân chủ và tôn trọng pháp luật

+ Cơ quan quyết định cao nhất của công ty là Hội đồng thành viên.Ban kiểm soát được lập từ thành viên của Hội đồng.

+ Tổng giám đốc công ty do Hội đồng thành viên bầu và miễn nhiệm

và là người điều hành kinh doanh của công ty Các Phó giám đốc và Kế toántrưởng do Tổng giám đốc chỉ định và được phê chuẩn bởi Hội đồng thànhviên.Sau đây là Sơ đồ bộ máy tổ chức của công ty:

Sơ đồ 1.1: Tổ chức Bộ máy của Công ty

Chức năng nhiệm vụ các phòng ban trong Công ty VAE

 Hội đồng thành viên: gồm các thành viên, góp vốn thành lập Công

ty , là cơ quan quyết định cao nhất của Công ty, có quyền quyết định chiếnlược phát triển và kế hoạch phát triển hàng năm của công ty, quyết định các

CÁC VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN

TP HỒ CHÍ MINH

PHÒNG

NGHIỆP

VỤ I

PHÒNG NGHIỆP

VỤ II

PHÒNG NGHIỆP

VỤ III

SƠN LA

HÀ GIANG

PHÒNG TỔNG HỢP

mức lương thưởng và lợi ích khác đối với Chủ tịch hội đồng thành viên, cóquyển bầu, bãi nhiệm Chủ tịch hội đồng thành viên, Tổng Giám Đốc, PhóTổng Giám Đốc Nhiệm kỳ của hội đồng thành viên là hai năm.

 Tổng Giám Đốc: Tổng Giám Đốc do hội đồng thành viên bầu chọn,

là người trực tiếp điều hành các hoạt động hằng ngày, phụ trách tài chính, tổchức phòng nghiệp vụ II, tổng hợp điều hành công ty theo đúng nghị quyếtcủa Hội đồng thành viên và của Ban Giám Đốc

 Các Phó Tổng Giám Đốc: là người phụ trách từng phòng bannghiệp vụ, các văn phòng đại diện của Công ty Các Phó Tổng Giám Đốc sẽthay mặt Tổng Giám Đốc, giải quyết một số công việc khi Tổng Giám Đốcvắng mặt hai Phó Tổng Giám Đốc, mỗi người chịu trách nhiệm một lĩnhvực khác nhau kiểm toán báo cáo tài chính và kiểm toán quyết toán vốn đầu

 Các phòng nghiệp vụ của công ty: Đây là bộ phận trực tiếp thựchiện các hợp đồng kinh doanh, trực tiếp cung cấp các dịch vụ cho kháchhàng và tạo lợi nhuận cho công ty, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Phó TổngGiám Đốc Tại mỗi phòng nghiệp tổ chức theo phương thức bổ ngang tức làtrong một phòng đều cung cấp các dịch vụ kiểm toán tài chính, kiểm toánquyết toán vốn đầu tư, tư vấn…

 Phòng tổng hợp: Phòng tổng hợp bao gồm bộ phận kế toán và bộphận hành chính Bộ phận kế toán có nhiệm vụ giúp Ban Giám đốc quản lýmọi hoạt động tài chính của công ty, kiểm tra việc thực hiện các chỉ têu tài

chính, bộ phận kế toán theo dõi và quản lý tài sản của công ty, các nguồnlực của công ty…Bộ phận hành chính làm nhiệm vụ lễ tân, tiếp khách hàng,kiểm tra, quản lý các giấy tờ công văn được chuyển đến Công ty và thôngbáo cho những người có liên quan

Các văn phòng đại diện của công ty tại các Tỉnh và Thành phố, cónhiệm vụ giao dịch và khai thác khách hàng, ký kết hợp đồng Khi các hợpđồng đã được ký kết công ty sẽ phân công các nhân viên phù hợp tại trụ sở

để tiến hành công việc

3 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty VAE

Từ khi được thành lập đến nay, Công ty đã không ngừng phát triển cả

về quy mô và chất lượng dịch vụ, nhất là từ khi chuyển sang loại hình Công

ty TNHH nhiều thành viên doanh thu cũng như uy tín của công ty ngày cànglớn và đã có một vị thế trong các công ty kiểm toán độc lập Thể hiện trướchết là doanh thu của công ty không ngừng tăng lên nhanh chóng, có nămtăng đột biến sau đây là bảng cơ cấu doanh thu của công ty trong những nămgần đây:

(Đơn vị : 1.000 đồng )

Biểu 1.1: Báo cáo kết quả kinh doanh tóm tắt của Công ty

Qua số liệu ta thấy doanh thu của Công ty tăng khá nhanh trong năm

2005 so với năm 2004 là hơn 7 tỷ đồng, tương đương với tăng 291%,nguyên nhân tăng nhanh trong năm 2005 là do thị trường của Công ty mởrộng, hiệu quả của quản lý theo cơ chế mới Mặt khác Chính phủ ban hànhQuyết Định 105 cũng ảnh hưởng lớn đến các công ty kiểm toán, về mặt mởrộng thị trường cho các công ty hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ kiểm toán.Một ảnh hưởng không nhỏ tới doanh thu của Công ty là: hiện nay các Công

ty Nhà Nước đang trong quá trình cổ phần hoá vì thế dịch vụ định giá pháttriển, làm cho doanh thu của công ty trong lĩnh vực này tăng lên, hơn nữanhu cầu về thay đổi cơ chế quản lý doanh nghiệp trên thị trường cũng làmcho dịch vụ định giá tài sản tăng lên, dịch vụ định giá được xem như thếmạnh của công ty Thêm vào đó là do sự phát triển của cơ chế thị trường đòihỏi các doanh nghiệp không ngừng cải thiện chất lượng quản lý nên dịch vụ

về tư vấn cũng tăng, góp phần làm tối đa hoá lợi ích của nhà nước và củadoanh nghiệp

Năm 2001 đánh dấu sự ra đời của công ty, trong năm mới hoạt động

do còn mới tiếp xúc với thi trường, nên khách hàng chưa nhiều ảnh hưởngđến doanh thu và đời sống công nhân viên tại công ty Tuy nhiên, gần đâycông ty đã hoạt động hiệu quả và mang lại lợi ích không nhỏ cho công nhânviên ở công ty Từ năm 2004 đến 2006 mức lương của nhân viên liên tụctăng từ 2.800.000 đồng đến 4.200.000đ đến 4.500.000đ

Hàng năm, đội ngũ công nhân viên của công ty tăng khoảng 20người,công ty có đội ngũ công nhân viên lớn mạnh, có chuyên môn cao vàthường xuyên được đào tạo để tiếp thu những quy định, chính sách mới củaNhà nước và các cơ quan có thẩm quyền Hiện nay trong công ty dao độngtrong khoảng 100 người, năm 2005 có 10 người có chứng chỉ quốc gia,trong năm 2006 số chứng chỉ được tăng lên là 15 người, cùng với nhân viên

nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm toán và các nhân viên được đào tạochứng chỉ về định giá Ngoài ra, Công ty còn luôn quan tâm đến đời sốngcủa nhân viên tạo điều kiện cho học tập thêm, nghiên cứu thêm về nghiệp vụcủa bản thân không ngừng nâng cao trình độ, để tư vấn hoặc chuyên gia chokhách hàng đúng mục đích và năng lực, chuyên môn.

4 Tổ chức hệ thống công tác kế toán tại công ty

Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam là một pháp nhânhạch toán độc lập, tự trang trải chi phí bằng nguồn thu từ các hoạt động dịch

vụ do khách hàng trả theo hợp đồng dịch vụ và thực hiện nghĩa vụ với Ngânsách Nhà nước Công ty được trích lập các quỹ theo quy chế tài chính vàhạch toán kinh doanh của Công ty

4.1 Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty VAE

Bộ máy kế toán của Công ty tổ chức theo hình thức tập trung Cácphòng nghiệp vụ và các bộ phận khác trong Công ty phối hợp với bộ phận

kế toán của Công ty để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế cho đầy đủ, chính xácdưới sự chỉ đạo và điều hành trực tiếp của kế toán trưởng

Bộ phận kế toán của Công ty gồm có kế toán trưởng, kế toán thanhtoán, kế toán tổng hợp và thủ quỹ Công ty có bộ máy kế toán gọn nhẹ đápứng được nhu cầu hạch toán kế toán cần thiết trong đơn vị và đáp ứng đượcnhu cầu về quản lý thông tin và cung cấp thông tin về tài chính kế toán chonhững người quan tâm

Quan hệ chỉ đạo

Sơ đồ 1.2: Tổ chức bộ máy kế toán của công ty

Kế toán thanh toán

Kế toán trưởng

Kế toán tổng hợp Thủ quỹ

Kế toán trưởng: Phụ trách công tác kế toán và tài chính chung của

toàn Công ty, tập hợp các thông tin kinh tế tài chính của kế toán thanh toán

và kế toán tổng hợp cung cấp nhằm phục vụ cho yêu cầu hoạt động củaCông ty

Kế toán tổng hợp: Cuối quý kế toán tổng hợp tất cả số liệu tại các

phòng nghiệp vụ làm căn cứ để lập báo cáo tài chính, kế toán tổng hợp chịutrách nhiệm hạch toán các phần hành

Kế toán thanh toán: Tập hợp các chứng từ được phê duyệt làm căn cứ

cho thủ quỹ thực hiện các khoản thu chi trong các phòng nghiệp vụ

Thủ quỹ: Nắm giữ tài chính của Công ty, có trách nhiệm thu chi theo

sự phê duyệt của Ban Giám Đốc

4.2 Các chính sách kế toán của Công ty áp dụng

 Chế độ kế toán áp dụng tại Công ty theo Quyết Định 15/TC/QĐ của

Bộ tài chính về ban hành chế độ kế toán

* Niên độ kế toán của Công ty từ 30/9 đến 31/10 năm sau

* Đơn vị tiền tệ sử dụng trong ghi chép kế toán: Đồng Việt Nam

 Hình thức ghi sổ kế toán mà Công ty sử dụng là Chứng từ ghi sổ

 Nguyên tắc ghi nhận doanh thu: Trong kỳ dựa vào hợp đồng kinh tế

và tiến độ thực hiện dịch vụ, KTV phát hành “giấy đề nghị chuyển tiền” giấy

này được kế toán theo dõi trong một sổ chi tiết riêng nhằm theo dõi, thúc nợ

và đòi nợ mà không dùng để ghi nhận doanh thu Khi thu được tiền chonhững khoản này, kế toán ghi nhận là tiền trả trước của khách hàng Đối vớicác hợp đồng kinh tế hoàn thành trong kỳ (đã giao báo cáo kiểm toán và lập

thanh lý hợp đồng) hoặc khi khách hàng yêu cầu, KTV lập “giấy yêu cầu

phát hành hoá đơn” chuyển cho kế toán lập và phát hành hoá đơn tài chính,

kế toán thực hiện kết chuyển toàn bộ doanh thu của hợp đồng đó tại thờiđiểm hoàn thành hợp đồng Cuối năm tài chính căn cứ vào toàn bộ giấy đề

nghị chuyển tiền đã phát hành để lập hoá đơn và kết chuyển toàn bộ doanhthu cho hợp đồng dịch vụ trong năm

 Hệ thống sổ sách tài khoản kế toán, báo cáo tài chính của công tythực hiện theo quy định của Bộ Tài chính và các quy định khác có liên quancủa các cơ quan chức năng khác, tuy nhiên do đặc thù về ngành nghề kinhdoanh nên công ty sử dụng một số tài khoản chi tiết để hạch toán cho phùhợp với tình hình cụ thể tại công ty Ngoài ra còn có một số giấy tờ kế toánkhác như giấy yêu cầu chuyển tiền, giấy yêu cầu phát hành hoá đơn Điềunày đã được quy định rõ ràng trong quy chế tài chính của công ty

 Tài sản cố định và trích khấu hao TSCĐ

Tài sản cố định được phản ánh theo nguyên giá, khấu hao luỹ kế vàgiá trị còn lại

Khấu hao tài sản cố định được tính theo phương pháp đường thẳngđối với từng tài sản cố định hoặc đối với nhóm tài sản cố định Tỷ lệ khấuhao được áp dụng theo tỷ lệ đã đăng ký

5 Đặc điểm quy trình kiểm toán chung của công ty.

Trong mỗi công ty sẽ có quy trình kiểm toán của riêng mình, một quytrình khoa học và chất lượng sẽ tạo thành công bước đầu cho cuộc kiểmtoán Do vậy, công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam đã cóchương trình kiểm toán chung cụ thể, khoa học, hiệu quả và phù hợp vớicông ty

Quy trình kiểm toán công ty gồm các bước sau:

5.1 Lập kế hoạch kiểm toán.

Bước đầu một cuộc kiểm toán được đánh dấu của việc ký kết hợpđồng kiểm toán, bên khách hàng sẽ gửi Thư mời kiểm toán và được chấpthuận của công ty kiểm toán Sau đó, tiến hành ký kết cung cấp dịch vụ chokhách hàng và để ký một hợp đồng với khách hàng công ty phải căn cứ vào

khả năng của mình và nhu cầu của khách hàng, đồng thời công ty phải xemxét uy tín, danh tiếng của công ty thực hiện hợp đồng đó Trước khi ký kếthợp đồng kiểm toán với khách hàng, công ty kiểm toán sẽ xem xét mục đíchcủa cuộc kiểm toán của khách hàng để có định hướng sơ bộ ban đầu cho hợp

lý Nếu công ty thấy có thể chấp nhận được hợp đồng, công ty tiến hành lập

kế hoạch kiểm toán

Kế hoạch kiểm toán đối với mỗi cuộc kiểm toán cụ thể được các chủnhiệm kiểm toán lập khi đã tiến hành khảo sát sơ bộ về khách hàng, kếhoạch này được lập căn cứ vào chương trình kiểm toán chung của công ty

Bước đánh giá rủi ro kiểm toán được các chủ nhiệm kiểm toán đánhgiá chủ yếu thông qua kinh nghiệm của họ và căn cứ vào cuộc kiểm toán đốivới các công ty hoạt động cùng lĩnh vực với khách hàng mà công ty đã kiểmtoán trước đó Sau đó, chủ nhiệm kiểm toán xem xét đến tính hoạt động liêtục của công ty khách hàng dể đưa ra ý kiến cho phù hợp, làm giảm rủi rokiểm toán cho công ty Cũng trong giai đoạn này, các chủ nhiệm kiểm toánphân công các kiểm toán viên thực hiện các công việc phù hợp với chuyênmôn của từng người

Từng khoản mục sẽ được công ty xây dựng kế hoạch kiểm toán chitiết Khi bắt đầu kiểm toán một khoản mục công ty đưa ra một số lưu ý đốivới kiểm toán viên được phân công thực hiện khoản mục đó, đồng thời xemxét các mục tiêu kiểm toán đối với khoản mục này, các công việc mà kiểmtoán viên cần thực hiện đối với khoản mục cần kiểm toán:

+ Một là: Kiểm tra hệ thống kiểm soát nội bộ của công ty khách hàng

đối với các khoản mục đang kiểm toán đối với từng khoản mục cụ thể Dokhách hàng là da dạng, nên kiểm toán viên phải vận dụng linh hoạt chươngtrình kiểm toán đã xây dựng để đạt được hiệu quả cao nhất cho cuộc kiểmtoán Trong bước đánh giá này công ty thường xem xét việc thực hiện các

chính sách, các quy chế quản lý đối với các khoản mục, xem xét việc ghichép kế toán có tuân thủ chế độ kế toán và các quy định có liên quan đang

có hiệu

lực hay không Ngoài ra kiểm toán viên có thể xem xét các dấu hiệucủa sự phê duyệt của các nhà quản lý công ty khách hàng

+ Hai là: Phân tích soát xét.

So sánh số dư các khoản mục trong năm tài chính đang đựơc kiểmtoán với tổng số dồn tích phát sinh trong kỳ, hoắc với số dư cùng kỳ nămtrước

Kiểm toán viên có thể so sánh thêm các chỉ tiêu các khoản mục vớitổng số các khoản mục, hoặc tính toán phân tích các tỷ suất trong một sốkhoản mục đặc biệt như tài sản, doanh thu, phải thu, phải trả…, phân tíchxem xét tính phù hợp các khoản mục, và so với tình hình chung qua các năm

sự biến động bất thường của khoản mục nghi vấn

+ Ba là: Kiểm tra chi tiết.

Trong bước công việc này kiểm toán viên tiến hành kiểm tra chi tiết

dối với các khoản mục cụ thể để tìm và soát xét sai phạm Đây là công việc

chủ yếu của một cuộc kiểm toán và chiếm tỷ trọng lớn trong thời gian đểthực hiện một cuộc kiểm toán cụ thể:

Kiểm toán viên tiến hành đối chiếu các số liệu trên các sổ sách kếtoán của khách hàng với nhau để kiểm tra Xem xét Nếu số lượng quá lớn,kiểm toán viên có thể thực hiện chọ mẫu để kiểm tra tính chính xác, đầy đủ

và hợp lý của việc ghi chép các nghiệp vụ phát sinh Đối với các khoản mục

cụ thể, công ty đều xây dựng thủ tục rà soát đối ứng để tìm và kiểm tra cácđối ứng bất thường Khi thực hiện kiểm tra chi tiết các kiểm toán viên yeucầu khách hàng cung cấp đầy đủ các giấy tờ càn thiết cho công việc củamình và mọi phát hiện của kiểm toán viên đều phải được ghi chép đầy đủ,

đây sẽ là cơ sở để đưa ra ý kiến kiểm toán Trong chương trình kiểm toánchung có hướng dẫn chi tiết, cụ thể Thông qua việc kiểm tra chi tiết này đểkiểm toán viên cũng có thẻ đánh giá về hệ thống kiểm soát nội bộ của công

ty khách hàng

Các thủ tục kiểm toán bổ sung cũng được công ty xây dựng cho từngkhoản mục, để kiểm toán viên khi thấy cần thiết sẽ áp dụng kinh hoạt thrtục này, chánh việc kiểm toán viên tự ý đưa ra những thủ tục bổ sungkhông cần thiết

5.2 Thực hiện kiểm toán.

Trên cơ sở các kế hoạch đã được lập ra về thời gian, phạm vi tiếnhành kiểm toán và các thủ tục kiểm toán đã được xây dựng sẵn, VAE tiếnhành thực hiện kiểm toán toàn diện theo đúng kế hoạch đã lập ra Tronggiai đoạn này, nhóm kiểm toán sẽ thực hiện rà soát lại lần nữa hệ thốngkiểm soát nội bộ của khách hàng để đưa ra mức đánh giá cuối cùng về rủi

ro của các sai phạm trọng yếu và thực hiện các thủ tục kiểm toán c ơ bản.Kiểm toán viên tiến hành kết hợp kiểm tra chi tiết với tổng hợp, kết hợpgiữa tổng hợp với phân tích, vừa nghiên cứu tổng quan vừa kiểm tra chọnmẫu, khai thác tối đa các tài liệu có sẵn Ngoài ra, việc sử dụng các giấy

tờ làm việc của Công ty giúp cho công tác kiểm toán được thực hiện vớihiệu quả cao nhất

Khi thực hiện các kiểm toán viên không được tự ý thay đổi kếhoạch đã xây dựng trừ một số trưòng hợp đặc biệt nhưng phải có sự phêchuẩn của chủ nhiệm kiểm toán, sau khi đã thoả thuận với khách hàng.Đối với các sự kiện phát sinh trong quá trình thực hiện kiểm toán màkhông có trong kế hoạch kiểm toán thì đều phải được báo cáo cho chủnhiệm kiểm toán để có hướng giải quyết phù hợp, và phải có căn cứ ghichép đầy đủ

5.3 Kết thúc kiểm toán và lập báo cáo

Kết thúc kiểm toán, kiểm toán viên tiến hành tổng hợp kết quả vàlập Thư quản lý và Báo cáo kiểm toán gửi cho khách hàng

Thư quản lý chi tiết nêu lên các vấn đề cần khắc phục trong hệthống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ của công ty khách hàng màkiểm toán viên phát hiện qua cuộc kiểm toán vừa thực hiện

Những ý kiến về Báo cáo tài chính của khách hàng được kiểm toánviên trình bày trên Báo cáo kiểm toán Báo cáo kiểm toán mà kiểm toánviên lập tuân thủ theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và các Chuẩn mựckiểm toán quốc tế được Việt Nam công nhận

Công việc kiểm toán sau khi kết thúc luôn góp phần làm cho tìnhhình tài chính của khách hàng trở nên tốt hơn, việc ghi chép sổ sách cókhoa học hơn

Khi kết thúc kiểm toán cũng là lúc kiểm toán viên lập xong Báo cáokiểm toán, nếu có một số vấn đề phát sinh liên quan đến việc điều chỉnhhay sửa đổi lại Báo cáo thì kiểm toán viên vẫn có trách nhiệm xem xét lại

và đánh giá về những sửa đổi có hợp lý hay không

6 Các loại hình dịch vụ và chiến lược phát triển của Công ty

6.1 Mục tiêu kinh doanh và các lĩnh vực kinh doanh của Công ty

 Mục tiêu hoạt động của công ty được xây dựng nhằm nâng cao chấtlượng dịch vụ tốt nhất, chiếm được sự hài lòng của khách hàng:

* Góp phần tạo lập một môi trường kinh doanh minh bạch và hiệuquả, giúp cho các đơn vị kinh tế có được BCTC đúng đắn

* Tăng cường tích luỹ phát triển kinh doanh

* Không ngừng nâng cao lợi ích của các thành viên

* Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Ngân sách Nhà nước

* Các lĩnh vực kinh doanh của công ty

Xuất phát từ mục tiêu chiến lược của công ty, nên phần cung cấp dịch

vụ cho khách hàng cũng mang những nét đặc trưng riêng của mình, cụ thểVAE chuyên cung cấp cho khách hàng với những dịch vụ chuyên nghiệp và

đa dạng sau:

 Kiểm toán tài chính

- Kiểm toán Báo cáo tài chính

- Kiểm toán nội bộ

- Kiểm toán xác nhận số lượng, tỷ lệ nội địa hoá chất sản phẩm

 Kiểm toán xây dựng cơ bản

- Kiểm toán Báo cáo quyết toán vốn xây dựng cơ bản hoàn thành dựán

- Kiểm toán xác định giá trị quyết toán công trình

- Kiểm toán xác định giá trị quyết toán vốn đầu tư

 Định giá tài sản

- Định giá lại tài sản, vốn góp kinh doanh

- Định giá trị doanh nghiệp trong sát nhập, giải thể

- Định giá tài sản thế chấp, chuyển nhượng, mua, thuê tài sản

 Tư vấn kinh doanh

- Tư vấn chính sách thuế hiện hành

- Tư vấn tài chính doanh nghiệp

- Tư vấn thành lập doanh nghiệp

- Tư vấn lập kế hoạch chiến lược, đào tạo, hội thoả

 Tư vấn đầu tư

- Tư vấn tìm hiểu đánh giá thị trường

- Tư vấn tổng dự toán

- Tư vấn đấu thầu

 Dịch vụ tư vấn chuyển đổi báo cáo tài chính theo chuẩn mực quốc tế(phục vụ cho hợp nhất báo cáo với công ty mẹ).

6.2 Thị trường khách hàng của công ty VAE.

Là một Công ty kiểm toán được đánh giá cao về kiểm toán và địnhgiá tài sản, VAE có số lượng khách hàng khá lớn trong thị truờng kinh tếViệt Nam Khách hàng của Công ty bao gồm các Công ty lớn nhỏ, các dựán trong đó có số lượng các doanh nghiệp có số vấn đầu tư nước ngoàitrong các lĩnh vực khác nhau như:

+ Các doanh nghiệp Nhà Nước: điển hình là các đơn vị thành viên củaTổng công ty Bưu chính Việt Nam, Tổng công ty Than Việt Nam, Tổngcông ty Dệt may Việt Nam, Tổng công ty Hoá chất Việt Nam, Tổng Công tyGiấy Việt Nam

+ Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: Công ty khí Côngnghiệp Bắc Việt Nam, Công ty Glass Tech Internationnal INC (100% vốnnước ngoài)…

+ Các dự án do chính phủ của các tổ chức quốc tế tài trợ: Dự án hỗ trợdoanh nghiệp vừa và nhỏ - SMITH- STIFFING – CHLB Đức, Các dự ánthuộc Quỹ toàn cầu…

Với chiến lược phát triển khách hàng của công ty bằng việc mở rộngthêm chi nhánh ở các tỉnh trên lãnh thổ Việt Nam, các chi nhánh này cónhiệm vụ giao dịch và ký kết hợp đồng, tại mỗi trụ sở đều có nhân viên quản

lý và phụ trách khai thác khách hàng Đây là một đặc điểm cung cấp dịch vụkhách hàng đem lại hiệu quả không nhỏ cho công ty, tính đến năm 2006 thìkhách hàng tăng lên nhanh chóng, có một số dữ liệu về khách hàng củaCông ty như sau:

Biểu 1.2: Bảng phân loại khách hàng của Công ty năm 2006

hàng

Doanh nghiệp nhà nước và các đơn vị thành viên 165

Các công ty hoạt động theo luật doanh nghiệp 85

(*) Nguồn: Hồ sơ kiểm toán tại VAE năm 2006

Công ty luôn có phương trâm hoạt động là:” chất lượng phải đi kèm

với số lượng” Do vậy, ngoài việc tăng số lượng các dịch vụ cung cấp công

ty còn không ngừng phát triển năng lực phù hợp với công việc

Để khách hàng tìm hiểu thông tin về công ty được kịp thời, công tythựuc hiện việc phát triển khách hàng dưới nhiều hình thức khác nhau như:

+ Đối với khách hàng mới: công ty giới thiệu năng lực và giới thiệucác loại hình dịch vụ, mà công ty có khả năng cung cấp qua hồ sơ chào bán,qua đó khách hàng có thể tìm hiểu dịch vụ mình đang cần một cách nhanhchóng

+ Đối với khách hàng cũ: công ty không ngừng tạo niềm tin chokhách hàng, thông qua việc không ngừng nâng cao chất lượng các cuộckiểm toán trước, và các ưu đãi riêng với từng đối tượng

+ Các khách hàng do quen biết, công ty sẽ đi sâu nghiên cứu xemkhách hàng cần dịch vụ gì để tư vấn, giới thiệu các năng lực của công ty

+ Phối hợp các công ty tài chính khác để giới thiệu khách hàng cho nhau:giới thiệu cho các công ty tài chính các dịch vụ mà công ty không có, đồng thờiđược các công ty khác giới thiệu cho khách hàng cần dịch vụ của mình

Từ những cố gắng của lãnh đạo và nhân viên trong công ty, nên sốlượng khách hàng của công ty qua các năm đều tăng, cụ thể ta có bảngkhách hàng năm 2006 như sau:

Biểu 1.3: Bảng phân loại khách hàng năm 2006

Các loại dịch vụ cung cấp Số lượng khách hàng

(*) Nguồn: Hồ sơ kiểm toán tại VAE năm 2006

Như vậy, công ty đã có nhiều biện pháp nâng cao chất lượng phục vụkhách hàng của mình: từ chất lượng đến khả năng phục vụ khách hàng nhằmtăng số lượng khách hàng Đây là, một cố gắng rất lớn từ phía người lãnhđạo cũng như nhân viên của Công ty

PHẦN II TÌNH HÌNH KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG

KIỂM TOÁN TẠI CÔNG TY VAE

1 Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán cho toàn bộ Công ty VAE

1.1 Các quy định chung của Công ty VAE về kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán

Để chất lượng hoạt động kiểm toán được thoả mãn ở mức cao nhất,công ty VAE đã xây dựng cho mình một hệ thống qui định về chất lượnghoạt động kiểm toán Hệ thống qui định phù hợp với chuẩn mực kiểm toánViệt Nam và chuẩn mực kiểm toán quốc tế được Việt Nam chấp nhận liênquan đến tính độc lập của kiểm toán viên(KTV), lưu trữ hồ sơ, trình bày Báocáo kiểm toán, hay lập kế hoạch kiểm toán…Đồng thời các qui đinh nàyđược dựa trên các qui định của Bộ Tài Chính về kiểm soát chất lượng hoạtđộng kiểm toán Nội dung của các qui định đã được Công ty xây dựng tậptrung vào các vấn đề sau:

Tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp của các nhân viên trong Công ty

Tính tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp được qui định rõ trongChuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220” kiểm soát chất lượng hoạt động

kiểm toán” như sau: cán bộ, nhân viên chuyên nghiệp của công ty kiểm toán

phải tuân thủ các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kiểm toán, gồm: độc lập, chính trực, khách quan, năng lực chuyên môn, tính thận trọng, bí mật, tư cách nghề nghiệp và tuân thủ chuẩn mực chuyên môn” Do đây là phần nội

dung mang tính trừu tượng nên có thể áp dụng cao đối với các công ty kiểmtoán, nên Công ty đã cụ thể hoá thành các qui định như:

Quy định về quyền sử dụng thông tin: Theo quy định thì các văn bản

của công ty được đăng tải dưới một hình thức chung và nhanh chóng, đểtoàn bộ nhân viên có thể đọc và cập nhật một cách sớm nhất về tính độc lậpvới khách hàng mình đang phụ trách

Quy định về đánh giá kiểm toán viên: Định kỳ công ty thực hiện các

lớp đào tạo về tính độc lập của KTV Sau mỗi khoá học, công ty tổng hợpkết quả làm việc của KTV về việc thực hiện đúng nguyên tắc dân chủ, kháchquan, bí mật về khách hàng mà KTV thực hiện, ngoài ra còn đánh giá sai sót

về nghiệp vụ trong quá trình hoạt động của họ

Quy định về cung cấp dịch vụ: công ty không được phép cung cấp cho

khách hàng các dịch vụ ngoài kiểm toán có thể gây ảnh hưởng tới đảm bảotính độc lập của KTV, và có thể cung cấp các dịch vụ tư vấn nếu các dịch vụđảm bảo tính độc lập đối với KTV và Công ty (ví dụ như làm công tác kếtoán cho chính khách hàng đang thực hiện kiểm toán) Các dịch vụ mới khicung cấp cho khách hàng phải đảm bảo được kiểm soát và đánh giá kỹ theocác quy định về tính độc lập hiện có tại Công ty

Quy định về kiểm soát: Công ty thực hiện các thử nghiệm kiểm soát

để đảm bảo hệ thống kiểm soát về tính độc lập và hệ thống kiểm soát kháchoạt động tốt Nếu các thành viên trong Công ty thực hiện đầu tư, bảo hiểm,hay uỷ thác tín dụng thì thành viên phải đảm bảo các hoạt động bảo hiểm,đầu tư, uỷ thác tín dụng của mình không liên quan đến khách hàng mà mìnhđang kiểm toán

Các quy định trên, được giám sát bởi các bộ phận phụ trách về Tínhtuân thủ nguyên tắc nghề nghiệp của KTV mà Ban giám đốc chỉ định Việcđánh giá chất lượng hoạt động kiểm toán mà Công ty đã quy định trên đâycũng đã góp phần làm tăng hiệu quả của các cuộc kiểm toán

Kiểm soát khách hàng và ký kết hợp đồng

Việc đánh giá khách hàng, đánh giá rủi ro thực hiện hợp đồng kiểmtoán là yếu tố quan trọng hàng đầu đảm bảo chất lượng kiểm toán Do vậytrước khi chấp nhận một hợp đồng kiểm toán, các chủ nhiệm kiểm toán tiếnhành đánh giá khách hàng và đánh giá RR, tính tuân thủ đạo đức của KTV

Đánh giá khách hàng là việc thực hiện các phương pháp nhằm đưa racác tài liệu phục vụ cho việc chấp nhận và thực hiện hợp đồng với kháchhàng Số lượng các tài liệu cần thu thập phụ thuộc vào quy mô hoạt độngsản xuất kinh doanh của khách hàng kiểm toán

Nội dung đánh giá khách hàng tập chung vào những phần như:

+ Tính độc lập của KTV

+ Khả năng hoạt động liên tục

+ Khả năng tranh chấp lợi ích giữa khách hàng và công ty

Kết quả đánh giá được trình bày rõ trong biên bản đánh giá về kháchhàng có chữ ký của các chủ nhiệm kiểm toán có liên quan Biên bản đánhgiá nhằm đảm bảo Công ty tránh tranh chấp về quyền lợi và nghĩa vụ giữakhách hàng và Công ty, góp phần đánh giá rủi ro, đảm bảo chất lượng kiểmtoán

Công tác đánh giá rủi ro được tiến hành song song với thực hiện kiểmtoán để đưa ra các mức độ rủi ro gồm rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát từ đóxác định rủi ro kiểm toán có thể chấp nhận được khi ký kết hợp đồng kiểmtoán với khách hàng Công việc đánh giá rủi ro được ghi chép trên giấy tờlàm việc mục số 100 trong hồ sơ kiểm toán Nhiệm vụ của KTV phần này làthu thập bằng chứng phục vụ cho đánh giá rủi ro

Hệ thống 20 câu hỏi đánh giá rủi ro kiểm toán, môi trường kiểm soát

là giấy tờ làm việc chủ yếu để kiểm toán viên thu thập các thông tin và đánh

giá rủi ro Đánh giá rủi ro là cơ sở để xây dựng chương trình kiểm toán vàphạm vi công việc các KTV tiến hành trong các bước tiếp theo.

Quá trình đánh giá và ký kết hợp đồng, được tiến hành chặt chẽ vàtuân thủ nghiêm túc để đảm bảo không có bất kỳ yếu tố nào dẫn đến rủi ro,hoặc ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động kiểm toán

Công tác tuyển dụng và đào tạo nhân viên

Công tác tuyển dụng và đào tạo nhân viên góp phần bảo đảm đội ngũKTV đáp ứng được các yêu cầu về chuyên môn, đạo đức, kinh nghiệm bảnthân khi cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp cho khách hàng Công ty quyđịnh công tác tuyển dụng và đầo tạo gồm các phần việc sau: Tiếp nhận nhânviên, phát triển nghề nghiệp, bồi dưỡng và khen thưởng, luân chuyến cán bộ

và trao đổi nhân viên

Hàng năm, Công ty tổ chức thi tuyển nhân viên gồm tuyển dụng KTV

và trợ lý kiểm toán, tất cả các nhân viên được tuyển vào Công ty phải trảiqua cuộc thi tuyển một chương trình dự thi bao gồm có hồ sơ kiểm tra vềchuyên môn, nghiệp vụ kế toán, kiểm toán, tài chính, tiếng anh Sau khi cácnhân viên trải qua vòng một sẽ được chọn vào vòng hai: phỏng vấn trựctiếp Về nội dung thi loại theo vòng, sẽ đảm bảo cho Công ty có thể tuyểnđược những nhân viên có đủ năng lực và trình độ đáp ứng yêu cầu về kiểmtoán Kết quả thi tuyển được lập thành báo cáo gửi lên cho Tổng giám đốcphê duyệt

Về tiêu chuẩn nhân viên chuyên nghiệp: Công ty cũng đặt ra nhữngtiêu chuẩn nhất định đối với nhân viên, đây cũng là yếu tố ảnh hưởng đếnchất lượng kiểm toán của Công ty Cụ thể Công ty quy định nhân viên phảiđạt những tiêu chuẩn sau:

 Đạt trình độ chuyên môn nhất định, tốt nghiệp từ Đại họctrở lên

 Tư cách đạo đức tốt, trung thực, độc lập, tháo vát, thậntrọng, hiểu biết, ham muốn nghề kiểm toán và tư vấn

 Chấp nhận điều kiện làm việc lưu động, cường độ làmviệc thêm giờ nhiều

 Ưu tiên người có kinh nghiệm thực tế phù hợp chuyênmôn về kế toán kiểm toán, tư vấn thuế và dịch vụ kế toán

Về đào tạo chuyên môn nghiệp vụ: để nâng cao uy tín và chất lượngkiểm toán, Công ty nhận thức một cách rõ ràng mức độ quan trọng của trình

độ của nhân viên, và nó góp phần phát triển khách hàng của Công ty ngàymột nhiều hơn Do vậy mà công ty cũng đã có những quy định về đào tạonhân viên theo hai phương thức như: Đào tạo lớp lý thuyết kết hợp với thựctế; Đào tạo theo cách làm việc thực tế (thường áp dụng đối với nhân viên đã

có nhiều năm kinh nghiệm)

Nội dung kế hoạch đào tạo nội bộ Công ty theo cách lý thuyết kết hợpvới thực tế gồm:

* Hướng dẫn cách thức thực hiện thủ tục kiểm toán cơ bản đối vớitừng Tài khoản kế toán

* Hướng dẫn cách thức lập và tham chiếu giấy tờ làm việc

* Hướng dẫn cách đọc và cập nhật văn bản pháp quy liên quan đếncông việc kiểm toán

* Hướng dẫn các thủ tục và công việc hành chính khác

* Giải thích các vướng mắc của nhân viên và các từ riêng của công tychuyên dụng

Ngoài ra, Công ty quy định phân công hướng dẫn nhân viên mới trênnguyên tắc: cứ một nhân viên mới sẽ được hướng dẫn bởi hai nhân viên phụtrách, trong đó hai người đó một nhân viên nhiều kinh nghiệm phụ trách

Các phòng ban cũng phân định trách nhiệm rõ ràng đối với người hướng dẫncác nhân viên mới.

Sau một thời gian đào tạo nhất định các nhân viên mới đã nắm vững

lý thuyết Các phòng xây dựng kế hoạch để nhân viên mới được tham giakiểm toán thực tế tại các cơ sở về thời gian, phần hành cụ thể Cuối thời gianđào tạo thực tế, mỗi nhân viên mới được lập Bảng đánh giá kết quả côngviệc về mức độ hoàn thành công việc đã được giao từ người phụ trách, đánhgiá về chương trình thực hiện trong thời gian thực tế

Sử dụng ý kiến chuyên gia

Công ty quy định khi KTV cần tham khảo ý kiến chuyên gia để làmtăng mức độ tin cậy của ý kiến kiểm toán về các lĩnh vực chuyên môn phứctạp Trước khi tham khảo ý kiến, KTV cần xem xét đến những yếu tố như:chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệm, danh tiếng của chuyên gia về lĩnh vựcxin ý kiến; Tính độc lập, khách quan của chuyên gia tư vấn Ngoài ra, KTVphải thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp để chứng minh rằngcông việc của chuyên gia đáp ứng được mục đích của cuộc kiểm toán Phạm

vi công việc của chuyên gia được ghi chép trên giấy giao việc hoặc trao đổitrực tiếp với chuyên gia

Quy trình, kỹ thuật và hồ sơ kiểm toán

Quy trình, kỹ thuật kiểm toán trong các năm có khác nhau, nhưngđược Công ty quy định chặt chẽ gồm 4 bước và được các KTV tuân thủtrong các cuộc kiểm toán Các KTV, khi áp dụng vào từng cuộc kiểm toán

cụ thể, cũng có những kỹ thuật kiểm toán riêng của mình và được ghi chéptrên giấy tờ làm việc, đây chính là kinh nghiệm nghề nghiệp của KTV

Hồ sơ kiểm toán là tài sản của Công ty, hồ sơ lưu trữ toàn bộ các giấy

tờ làm việc của các KTV, trợ lý kiểm toán Một hồ sơ kiểm toán sẽ có các

giấy tờ làm việc của KTV theo mục lục cố định thuận tiện cho việc tra cứu

và kiểm tra bằng chứng Trình tự sắp xếp hồ sơ kiểm toán gồm: các giấy tờlàm việc; bản cam kết tính độc lập của KTV; các giấy tờ làm việc thu thậpđược từ bên ngoài; hợp đồng kiểm toán; ý kiến kiểm toán hoặc tư vấn tàichính; các giấy tờ giá trị lâu năm gồm Giấy phép kinh doanh của kháchhàng, các hợp đồng lao động, điều lệ của khách hàng…

Giấy tờ làm việc của KTV và trợ lý kiểm toán thường tồn tại dướidạng vật chất gồm các bản sao hồ sơ, báo cáo tài chính của khách hàng chưakiểm toán, các giấy tờ ghi chép của KTV và trợ lý kiểm toán hoặc các chênhlệch giữa tính toán của KTV với kết quả kinh doanh, Các bút toán chênhlệch…Ngoài ra Công ty còn lưu trữ giấy tờ làm việc trên chương trình tinhọc, các thư điện tử trao đổi với khách hàng Những biện pháp thu thập tàiliệu trên hai hình thức trên tạo điều kiện thuận lợi cho KTV kiểm tra đượcthường xuyên, lưu trữ vào hồ sơ kiểm toán, đảm bảo việc tuân thủ Quy định

về Hồ sơ kiểm toán của Công ty đưa ra

1.2 Quy trình kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại Công ty VAE

Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán là một quá trình vô cùngquan trọng, nó quyết định uy tín của Công ty, từ đó tạo niềm tin cho kháchhàng khi sử dụng dịch vụ của Công ty Mục đích kiểm soát chất lượng hoạtđộng kiểm toán của Công ty là đưa ra ý kiến của KTV trong báo cáo kiểmtoán phù hợp với tình hình hoạt động của công ty khách hàng hay không,mức độ tuân thủ những quy định của Công ty đưa ra đối với KTV và trợ lýkiểm toán Do đó Công ty luôn chú trọng xây dựng một quy trình KSCL phùhợp với quy mô và loại hình dịch vụ mà Công ty cung cấp

Mục đích của kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán cho toàn bộVAE là soát xét Báo cáo, kiểm tra tính tuân thủ các quy định mà Công ty đề

ra như đã đề cập ở phần trên hồ sơ kiểm toán

Sơ đồ 2.1: Quy trình kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán

tại Công ty

Trình tự soát xét đối với tất cả các Hồ sơ và Báo cáo kiểm toán trướckhi phát hành đều phải trải qua sự kiểm soát của 3 cấp phê duyệt các nộidung được thể hện ở sơ đồ 2.1

Hệ thống giấy tờ làm việc trong quy trình kiểm soát chất lượng hoạtđộng kiểm toán về hoạt động soát xét báo cáo và hồ sơ kiểm toán của công

ty được đánh tham chiếu như bảng hệ thống sau

Tính tuân thủ về trình tự và nội dung trình bày của hệ thống

báo cáo Tính chính xác của số liệu trình bày trên báocáo

Kiểm tra thư quản lý Kiểm tra lỗi kỹ thuật và cách diễn đạt

Tính tuân thủ về cách trình bày hồ sơ và giấy tờ làm việc

Kiểm tra chọn mẫu các tài khoản Tính hợp lý và đầy đủ của các vấn đề trình bày của báo cáo

kiểm toán và thư quản lý Kiểm tra trương trình chọn mẫu các tài khoản Kiểm tra tính trung thực và hợp lý, chính xác số liệu trình bày

trên báo cáo tài chính

Tính đầy đủ của các bằng chứng kiểm toán và các chương

trình kiểm toán Kiểm tra, đối chiếu số liệu giữa bằng chứng, giấy tờ làm việc Tính tuân thủ trong trình bày giấy tờ, hồ sơ làm việc Đảm bảo trình tự, nội dung báo cáo trình bày đúng quy định

Biểu số 2.1: Hệ thống tham chiếu soát xét báo cáo và hồ sơ kiểm toán

2 Soát xét việc trình bày báo cáo kiểm

toán

A820

3 Soát xét nội dung báo cáo kiểm toán A830

5 Soát xét hình thức hồ sơ kiểm toán A850

7 Đánh giá khả năng tổng quát dịch vụ

cung cấp cho khách hàng

A870

10 Bản phê duyệt tiếp tục cung cấp cho

khách hàng

A900

11 Soát xét về nội dung và hồ sơ kiểm toán A910

(*) Nguồn: Hồ sơ kiểm toán tại VAE năm 2006

2 Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán từng cuộc kiểm toán cụ thể

2.1 Trách nhiệm đối với chất lượng trong các cuộc kiểm toán

Để bảo đảm chất lượng hoạt động kiểm toán, tổ chức nhân sự hợp lý trong nhóm kiểm toán là hết sức quan trong một cơ cấu tổ chức tốt sẽ đảm bảo hiệu quả công việc, nâng cao chất lượng kiểm toán

Công việc soát xét báo cáo kiểm toán từ các cấp lãnh đạo cũng chính

là phân công trách nhiệm trong cuộc kiểm toán mà nhóm kiểm toán được phân công kiểm toán Tháp phân công sau đây sẽ miêu tả sự phân công tráchnhiệm trong cuộc kiểm toán

TỔNG GIÁM ĐỐC PHÓ TỔNG GIÁM ĐỐC TRƯỞNG PHÒNG NGHIỆP VỤ CÁC CHỦ NHIỆM KIỂM TOÁN

Sơ đồ 2.2: Tháp phân công nhiệm vụ tại phòng nghiệp vụ

Tháp phân công tổ chức được phân theo trách nhiệm giảm dần TổngGiám Đốc Công ty có trách nhiệm phụ trách toàn bộ các mặt hoạt động củatoàn bộ Công ty cả trong chi nhánh chính và các chi nhánh tại các ở cácTỉnh khác Ngoài ra Tổng Giám Đốc phụ trách xây dựng các dự án chiếnlược, đa dạng hóa các loại hình hoạt động, chỉ đạo lĩnh vực đào tạo và bồidưỡng nhân viên trong Công ty

Ở cấp thấp hơn, Phó Tổng Giám Đốc Công ty chịu trách nhiệm vềhoạt động tại Hà Nội, thực hiện các kế hoạch phát triển của Công ty và báocáo tình hình hoạt động, tiềm năng phát triển của trụ sở chính tại Hà Nội vớiTổng Giám Đốc Phó Tổng Giám đốc có trách nhiệm chính về quản lý chấtlượng hoạt động kiểm toán một cách trực tiếp

Các trưởng phòng sẽ đảm nhiệm kiểm toán phụ trách về quản lý rủi ro

và chủ nhiệm kiểm toán phụ trách về tính tuân thủ đạo đức nghề nghiệp củanhân viên

Các Chủ nhiệm kiểm toán là người trực tiếp đảm nhận công tác kiểmtoán trong từng cuộc kiểm toán cụ thể, các chủ nhiệm kiểm toán còn có chứcnăng phân công và đôn đốc thực hiện công việc và chịu trách nhiệm về chấtlượng hoạt dộng kiểm toán của từng cuộc kiểm toán cụ thể Các kiểm toánviên và trợ lý kiểm toán thực hiện các nhiệm vụ do các chủ nhiệm kiểm toángiao và được hưởng các quyền lợi theo đúng Quy chế của Công ty

Một nhóm kiểm toán thông thường có khoảng 5 nhân viên, có thểnhiều hơn hay ít hơn tùy thuộc vào quy mô hoạt động kinh doanh của Công

ty khách hàng Để đảm bảo chất lượng thì Chủ nhiệm kiểm toán sẽ chịutrách nhiệm trước Ban Giám đốc về công việc của các thành viên trongnhóm, Giữa các thành viên trong nhóm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.Mối quan hệ này là mối quan hệ hỗ trợ và cũng là mối quan hệ giám sát

Công việc trong một cuộc kiểm toán được phân công theo cấp cụ thểphân theo sơ đồ 2.1

Cấp thấp nhất là các trợ lý kiểm toán: trong cuộc kiểm toán họ

thường kiểm tra, giám sát kiểm kê quỹ, TSCĐ, rà soát những chứng từ hóađơn, kiểm tra chi tiết số dư các tài khoản tiền, TSCĐ…dưới sự hướng dẫn

và giám sát của các kiểm toán viên Các giấy tờ làm việc ghi chép của trợ lýcuối mỗi buổi làm việc sẽ được kiểm tra bởi kiểm toán viên chính hoặc chủnhiệm kiểm toán

Cấp quản lý trực tiếp trợ lý kiểm toán là các kiểm toán viên Nhiệm

vụ của kiểm toán viên là phụ trách các công việc khó hơn như thực hiện cácthủ tục phân tích, kiểm soát Chủ nhiệm kiểm toán sẽ trực tiếp giám sát vàkiểm tra phần việc của kiểm toán viên trong cuộc kiểm toán

Cấp cao nhất trong cuộc kiểm toán là Chủ nhiệm kiểm toán, sẽ có

trách nhiệm đôn đốc công việc phân công nhiệm vụ và soát xét chấtlượng của toàn bộ công việc các thành viên trong nhóm Chủ nhiệmkiểm toán kiểm tra bản thảo Báo cáo kiểm toán do kiểm toán viên chínhlập và hoàn thành báo cáo kiểm toán trình lên Tổng Giám Đốc hoặc PhóTổng Giám Đốc

2.2 Quy trình kiểm soát chất lượng của từng cuộc kiểm toán cụ thể

Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán bắt buộc đối với các cuộckiểm toán và ở các cấp độ khác nhau Kiểm soát chất lượng hoạt đoọngkiểm toán được thực hiện trong mọi giai đoạn kiểm toán từ khâu lập kếhoạch cho đến kết thúc cuộc kiểm toán Nội dung kiểm soát chất lượng hoạtđộng kiểm toán cho từng cuộc kiểm toán cụ thể được gắn với một kháchhàng và quy trình thực hiện được diễn ra theo đúng các bước kiểm soát chấtlượng kiểm toán của Công ty, nhưng do quá trình soát xét trong cuộc kiểmtoán có sự đan xen kiểm soát của 3 cấp Do vậy, quy trình của kiểm soátbiểu hiện thành ba bước công việc: Kiểm soát trong lập kế hoạch kiểm toán;Kiểm soát hồ sơ kiểm toán; Kiểm soát Báo cáo kiểm toán.

2.2.1 Kiểm soát trong quá trình lập kế hoạch kiểm toán

Trong bước lập kế hoạch kiểm toán gồm hai bước lập kế hoạch kiểmtoán tổng quát và lập kế hoạch kiểm toán tổng thể Giai đoạn này có hai cấpsoát xét Ban Giám Đốc và Chủ nhiệm kiểm toán

Lập kế hoạch kiểm toán là một công việc rất quan trọng đối với kiểm

toán viên Một kế hoạch kiểm toán đúng đắn sẽ giúp cho KTV thu thập đượcnhững bằng chứng đầy đủ có hiệu lực cho việc đưa ra kết luận về BCKTđược chính xác, giữ chi phí kiểm toán ở mức hợp lý, tạo quan điểm tốt củakhách hàng về Công ty Do vậy mà kiểm soát chất lượng cuộc kiểm toántrước hết phải kiểm soát được việc lập kế hoạch kiểm toán Giấy tờ làm việc

để ghi chép công việc này được thể hiện trên mục số 500 trong hồ sơ kiểmtoán Công việc của kiểm toán viên trong phần này sau khi ký kết hợp đồngthì kiểm toán viên phải lập kế hoạch kiểm toán tổng quát và xây dựng kếhoạch kiểm toán

Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát: được hiểu như là phần công việc

của kiểm toán viên cần tiến hành tìm hiểu