386 Hoàn thiện quá trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương thực hiện
Trang 1MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU
LỜI MỞ ĐẦU 1
PHẦN I : KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN HÙNG VƯƠNG (HVAC) 3
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty HVAC 3
1.2 Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty HVAC 5
1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận 5
1.3 Các loại dịch vụ và khách hàng của HVAC 7
1.4 Tổ chức công tác kế toán tại Công ty HVAC 8
1.4.1.Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty HVAC 8
1.4.2.Chính sách kế toán mà Công ty áp dụng 9
1.4.3.Nhận xét về bộ máy kế toán tại HVAC 11
1.5 Khái quát quy trình kiểm toán tại HVAC 12
1.5.1 Quy trình kiểm toán chung tại HVAC 12
1.5.2 Khái quát chung về việc lập kế hoạch kiểm toán của Công ty HVAC 15 PHẦN II: THỰC TRẠNG LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN HÙNG VƯƠNG 19
2.1 Các công việc được tiến hành trước khi kiểm toán 19
2.1.1 Gửi thư chào hàng tới khách hàng kiểm toán 19
Kính gửi: Ban giám đốc Công ty Cổ phần ACB 22
2.1.2 Tìm hiểu khách hàng và đánh giá ban đầu về rủi ro kiểm toán của Công ty HVAC 23
2.1.3 Lựa chọn nhóm kiểm toán 24
Trang 22.1.4 Ký kết hợp đồng kiểm toán 26
2.2 Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát 30
2.2.1 Tìm hiểu hoạt động kinh doanh của khách hàng 30
2.2.2 Đánh giá rủi ro kiểm toán và xác định mức trọng yếu 38
2.3 Lập chương trình kiểm toán 45
2.3.1 Khái quát chương trình kiểm toán được thực hiện tại HVAC 45
Phần III: KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN DO CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN HÙNG VƯƠNG THỰC HIỆN 55
3.1 Nhận xét chung về lập kế hoạch kiểm toán của Công ty HVAC 55
3.1.1 Những nội dung của lập kế hoạch kiểm toán 55
3.1.2 Đánh giá trọng yếu và rủi ro kiểm toán trong kiểm toán tài chính 56
3.2 Kiến nghị về công tác lập kế hoạch kiểm toán tại HVAC 57
3.2.1 Mô tả hệ thống kiểm soát nội bộ 57
3.2.2 Đối với khách hàng thường xuyên không nên có sự thay đổi nhân sự 58 3.2.3 Sử dụng hơn nữa các thông tin phi tài chính 58
3.2.4 Không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên kiểm toán 59
3.2.5 Thiết kế chương trình kiểm toán 60
KẾT LUẬN 61
Danh mục tài liệu tham khảo 63
Trang 3DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
2 HTKSNB Hệ thống kiểm soát nội bộ
9 TSCĐHH Tài sản cố định hữu hình
10 TSCĐVH Tài sản cố định vô hình
20 BCKQKD Báo cáo kết quả kimh doanh
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Biểu 1.1: Giới thiệu về Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương 3
Sơ đồ 1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy của công ty 5
Sơ đồ 1.2 Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán: 9
Sơ đồ1.3: Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính 12
Biểu 2.1: Thư chào hàng ( khách hàng thường niên) 20
Trang 4Biểu 2.2: Thư chào hàng ( khách hàng mới) 22
Biểu 2.3: Kế hoạch kiểm toán với khách hàng thường niên 25
Biểu 2.4: Hợp đồng kiểm toán với Công ty TNHH 27
Biểu 2.5: Thông tin về khách hàng Công ty TNHH X 31
Biểu 2.6: Tìm hiểu thủ tục kiểm soát tại Công ty TNHH X 35
Biểu 2.7: Bảng cân đối kế toán của Công ty X 36
Biểu 2.8: Báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty X 38
Biểu 2.9: Xem xét cơ sở dẫn liệu Công ty TNHH X 39
Biểu 2.10: Đánh giá rủi ro của Công ty TNHH X 40
Biểu 2.11: Bảng đánh giá rủi ro kiểm soát 42
Biểu 2.12: Lập kế hoạch kiểm toán tổng thể 43
Biểu 2.13 Chương trình kiểm toán Vốn bằng tiền 49
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Gia nhập WTO một cơ hội lớn cho Việt Nam trong thời gian tới, có thểnói đây là giai đoạn để VN khẳng định khả năng của mình trên các lĩnh vựckinh tế nói chung và trên lĩnh vực kiểm toán nói riêng Việt Nam sẽ mở cửahoàn toàn dịch vụ tài chính, đặc biệt là dịch vụ kế toán - kiểm toán Điều nàydẫn đến một thực tế là thị trường tài chính, đặc biệt là các dịch vụ kế toán,kiểm toán, bảo hiểm cũng như thị trường chứng khoán sẽ có sự tham gia củarất nhiều nhà đầu tư nước ngoài Bản thân các nhà đầu tư trong nước cũng sẽchuyên nghiệp hơn khi ra các quyết định đầu tư Khi đó, đòi hỏi của họ vềthông tin tài chính minh bạch và đáng tin cậy sẽ gia tăng đáng kể Do vậy sựbùng nổ trong lĩnh vực dịch vụ kế toán - kiểm toán sẽ là điều tất yếu Đứngtrước thực tế đó, Việt Nam đang gặp một trở ngại đáng kể, đó là nguồn nhânlực, cụ thể là kiểm toán viên (KTV) chất lượng cao rơi vào tình trạng cungkhông đủ cầu Chỉ mới thực sự xuất hiện và phát triển từ những năm 91, lạitrong một môi trường cạnh tranh gay gắt các công ty kiểm toán độc lập nóiriêng phải xây dựng cho mình một hướng đi đúng và chắc chắn Để thu hútđược một khách hàng là rất khó nhưng không vì thế mà họ sẵn sang chấpnhận mọi hợp đồng mà không tính đến rủi ro Cũng như bao công ty khác,Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương (HVAC) sẽ phải cân nhắc từngkhách hàng và chuẩn bị cho một cuộc kiểm toán thật chu đáo ngay từ bướclập kế hoạch kiểm toán Hiện nay các công ty kiểm toán hang đầu trên thếgiới hầu hết đã xây dựng cho mình một quy trình chuẩn về lập kế hoạch kiểmtoán, giúp cho các KTV thực hiện công việc kiểm toán đạt hiệu quả và tránhđược những rủi ro không mong muốn đồng thời giảm chi phí kiểm toán Tuynhiên ở thực tế VN công việc này chưa được thực sự quan tâm nhiều Vì vâyviệc tìm hiểu và hoàn thiện quá trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC là mộtvấn đề rất bất cập hiện nay của nghành kiểm toán nói chung và của HVAC
Trang 6nói riêng Sau một thời gian được học tập và tìm hiểu tại HVAC em xin trình
bày cho chuyên đề thực tập của mình về vấn đề: “ Hoàn thiện quá trình lập
kế hoạch kiểm toán BCTC do Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương thực hiện” Mục đích của chuyên đề này là từ lý thuyết về lập kế hoạch kiểm toán
BCTC đến việc vận dụng vào thực tế cụ thể là của HVAC sẽ được tiến hànhnhư thế nào Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm và đồng thời đưa ranhững kiến nghị, phương hướng nhằm hoàn thiện quy trình lập kế hoạch kiểmtoán Chuyên đề gồm ba phần:
Phần I: Tổng quan về Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương
Phần II: Thực trạng về quy trình lập kế hoạch kiểm toán tại HVAC
Phần III: Những phương hướng và giải pháp hoàn thiện quá trình
lập kế hoạch kiểm toán BCTC do HVAC thực hiện.
Từ những kiến thức được học tại trường đại học KTQD và quá trình tíchluỹ thực tế tại Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương (HVAC) của mìnhbằng chủ nghĩa duy vật biện chứng, các phương pháp toán học, nghiệp vụ về
kế toán và kiểm toán, chuyên đề này em xin được trình bày theo phương phápkết hợp giữa phân tích và tổng họp, đồng thời trình bày trên các sơ đồ và bảngbiểu Do giới hạn về thời gian và kiến thức, nên chuyên đề này em chỉ xinphép được trình bày về quá trình lập kế hoạch kiểm toán đối với kiểm toánđộc lập Trong quá trình tìm hiểu do còn nhiều hạn chế về thời gian, trình độcũng như những kinh nghiệm nên bài viết của em không tránh khỏi nhữngthiếu sót Em rất mong được sự giúp đỡ của thầy giáo và các anh, chị củaHVAC đóng góp ý kiến để em hoàn thiện hơn nữa bài viết này
Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo Th.s CPA Trần Mạnh Dũng cùngtoàn thể nhân viên HVAC đã nhiệt tình giúp đỡ em thực hiện bài chuyên đề này
Sinh viên thực hiện:
BÙI THỊ LÝ
Trang 7PHẦN MỘT KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN
HÙNG VƯƠNG (HVAC)
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty HVAC
Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương là một thành viên mới trong thịtrường kiểm toán đã chính thức đi vào hoạt động bắt đầu từ ngày 27/4/2006,theo Giấy đăng ký kinh doanh số: 0102026150 do Sở Kế hoạch và Đầu tư HàNội cấp Là một Công ty kiểm toán độc lập, lại mới được thành lập Công ty
đã khẳng định được vị trí của mình sau một thời gian ngắn đi vào hoạt động
và đã đạt được những thành tựu đáng kể
Sau đây là một vài thông tin về Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương:
Biểu 1.1: Giới thiệu về Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương
- Tên giao dịch quốc tế: Hung Vương Auditing Co , Ltd
- Trụ sở chính: Phòng 808, toàn nhà CT5 - ĐN4, Mỹ Đình II, Từ Liêm,
- KTV đăng ký hành nghề kiểm toán: 5 người
- Giám đốc công ty: Nguyễn Quốc Tuấn
Nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng ngày càng có sựbiến động lớn, các công ty lớn nhỏ với các hình thức hoạt động kinh doanh rất
Trang 8đa dạng Điều đó đòi hỏi phải có sự kiểm soát chặt chẽ để có một môi trườngcạnh tranh lành mạnh và có hiệu quả Kiểm toán xuất hiện từ rất sớm, hoạtđộng đó đơn thuần chỉ là kiểm tra xem hoạt động của doanh nghiệp đó cóthực sự đạt hiệu quả không và vai trò của những người đó đã làm đúng chứctrách của mình chưa Kiểm toán chính thức hoạt động tại Việt Nam từ nhữngnăm 1991 và cho đến nay nó phát triển rất mạnh mẽ và đạt được nhiều thànhtựu nhất định Hiện nay trên thị trường kiểm toán tại Việt Nam đã xuất hiệntrên 100 công ty kiểm toán lớn nhỏ, trong đó cũng xuất hiện một vài công tylớn như: KPMG, Ersnt &Young, Price Waterhouse & Coopers… Điều nàyđòi hỏi những công ty kiểm toán mới ra đời phải hết sức nỗ lực khẳng định vịtrí của mình để nâng cao uy tín, đứng vững trong thị trường kiểm toán đangphát triển rất mạnh mẽ hiện nay.
Mặc dù mới đi vào hoạt động từ tháng 4/2006 nhưng Công ty TNHHKiểm toán Hùng Vương đã đạt được những thành công nhất định Công tyluôn đặt ra những nguyên tắc hoạt động mang tính quy định chung như: làmviệc độc lập, khách quan, bí mật số liệu của khách hàng, luôn đặt uy tín vàchất lượng của khách hàng lên hàng đầu Cho đến nay Công ty đã thu hútđược một số lượng khách hàng đáng kể, trong đó có cả những doanh nghiệplớn như: Các Tổng công ty Nhựa, Tổng công ty Than, Tổng công ty Điệnlực… và rất nhiều những công ty khác Công ty đã thực sự tạo được niềm tincho khách hàng ngay từ những bước đi đầu tiên Không chỉ hoạt động mangtính chất lượng mà công ty còn hoạt động đa dạng các dịch vụ khác nhau như:
tư vấn, kế toán…để đáp ứng được nhu cầu của thị trường hiện nay Ngay từnhững ngày đầu thành lập Công ty đã lựa chọn được đội ngũ cán bộ, nhânviên có trình độ chuyên môn cao, làm việc chuyên nghiệp, nhiệt huyết vớicông việc Cho đến nay Công ty có đến 42 người trong đó có 4 người cóchứng chỉ KTV do Bộ Tài chính cấp đã có nhiều năm kinh nghiệm làm việc
Trang 9trong các lĩnh vực kế toán, kiểm toán, thuế, tài chính… và đã từng giữ một vàichức danh trong các công ty kiểm toán lớn như: KPMG, VACO…
Với đội ngũ nhân viên của Hùng Vương là những kiểm toán viên, tư vấnviên được đào tạo bài bản, có hệ thống tại các trường đại học chính quy trong
và ngoài nước, 100% nhân viên có trình độ đại học và sau đại học
1.2 Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty HVAC
Sơ đồ 1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy của công ty
Hội đồng thành viênBan giám đốc
1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận
* Hội đồng thành viên
Gồm tất cả các thành viên, là cơ quan quyết định cao nhất của Công ty,Hội đồng thành viên có quyền và nghĩa vụ sau đây:
- Quyết định phương hướng phát triển của công ty
- Quyết định tăng hoặc giảm vốn điều lệ, quyết định thời điểm vàphương thức huy động thêm vốn
- Quyết định chiến lược phát triển của Công ty
- Quyết định giải pháp phát triển, thị trường, tiếp thị
- Quyết định phương thức đầu tư và dự án đầu tư có giá trị lớn
- Quyết định cơ cấu tổ chức quản lý Công ty
Trang 10- Quyết định thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện
- Quyết định tổ chức lại Công ty
- Quyết định giải thể Công ty
* Ban giám đốc
Giám đốc (Tổng giám đốc) của Công ty là người điều hành hoạt độngkinh doanh hàng ngày của công ty, chịu trách nhiệm trước hội đồng thànhviên về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình Giám đốc là ngườiđại diện theo pháp luật cao nhất của Công ty và chịu trách nhiệm cuối cùngđối với công việc kiểm toán
Giám đốc có chức năng sau đây:
- Lập kế hoạch, chương trình hoạt động của hội đồng thành viên Chuẩn
bị tất cả từ chương trình, nội dung, tài liệu cho các cuộc họp, triệu tập đếnviệc giữ cương vị là chủ tọa cuộc họp
- Quyết định tất cả các vấn đề liên quan đến hoạt động hàng ngày củaCông ty
- Tổ chức thực hiện kế hoạch kinh doanh và kế hoạch đầu tư của Công ty
- Ban hành quy chế quản lý nội bộ Công ty
- Quyết định lương, thưởng, phụ cấp đối với cán bộ CNV trong Công ty
- Trình báo cáo quyết toán tài chính hàng năm lên hội đồng thành viên
* Hội đồng cố vấn chuyên gia
Các chuyên gia là những KTV độc lập (CPA) được đào tạo trong vàngoài nước, đã từng là chủ nhiệm kiểm toán, chuyên gia tư vấn cao cấp về kếtoán, tài chính cho hàng trăm doanh nghiệp ở Việt Nam Ngoài ra họ đã vàđang cung cấp cho các chủ đầu tư, các doanh nghiệp, các nhà đầu tài trợ thựchiện các dự án, các công trình tại Việt Nam có hiệu quả kinh tế nhất
Trang 11* Các ban: Ban tư vấn thuế - kế toán, Ban dịch vụ kiểm toán, Ban tư vấn tài chính - đầu tư.
Các ban này làm nhiệm vụ tư vấn cho khách hàng về các lĩnh vực thuế,
kế toán, tài chính, đầu tư, kiểm toán, cung cấp các dịch vụ liên quan đặc biệt
là lĩnh vực tư vấn thuế - một vấn đề vô cùng quan trọng trong các doanhnghiệp
* Phòng nghiệp vụ 1, 2, 3
Các phòng này có trách nhiệm phục vụ khách hàng về các lĩnh vực kiểmtoán tài chính, kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán nghiệp vụ.Các phòng nghiệp vụ được tổ chức thực hiện theo mô hình đứng đầu làtrưởng phòng sau đến các trợ lý kiểm toán và các kỹ thuật viên
1.3 Các loại dịch vụ và khách hàng của HVAC
Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương hoạt động trên nhiều lĩnhvực với phương châm mang lại lợi ích cao nhất cho khách hàng cũngnhư cho chính bản thân mình nên ngoài việc cung cấp những dịch vụ sẵn
có, Công ty còn lắng nghe và tìm hiểu yêu cầu, nguyện vọng của kháchhàng từ đó phát triển thêm một số dịch vụ mới Hiện nay Công ty đã vàđang cung cấp một số dịch vụ sau:
Dịch vụ kiểm toán:
- Kiểm toán BCTC thường niên cho các loại hình doanh nghiệp
- Kiểm toán BCTC vì mục đích thuế và dịch vụ quyết toán thuế
- Kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán nội bộ
Trang 12- Kiểm toán báo cáo quyết toán dự án
- Kiểm toán thông tin tài chính
-Kiểm toán Dự án Đầu tư XDCB Hoàn thành
Dịch vụ tư vấn tài chính, kế toán và thuế:
- Tư vấn Giám sát Tài chính Dự án, bao gồm cả các vấn đề phân tích vàgiải ngân
- Hỗ trợ kế hoạch tài chính, tìm kiếm nguồn tài trợ trong quá trình chuẩn
bị đầu tư
- Tư vấn cổ phần hoá
- Tư vấn tài chính, tư vấn thuế, dịch vụ kế toán
- Tư vấn các giải pháp đầu tư, kinh doanh
- Tư vấn tái cơ cấu doanh nghiệp
- Dịch vụ soát xét BCTC
Một số khách hàng:
- Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam
- Tổng Công ty Than Việt Nam
- Tổng Công ty Điện lực Việt Nam
- Tổng Công ty Nhựa Việt Nam
- Công ty may Thăng Long
- Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh TPHCM và BìnhĐịnh
………
Và rất nhiều khách hàng khác
1.4 Tổ chức công tác kế toán tại Công ty HVAC
1.4.1.Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty HVAC
HVAC tổ chức bộ máy kế toán theo hình thức tập trung
Trang 13Sơ đồ 1.2 Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán:
Kế toán trưởng
Kế toán trưởng: Phụ trách công tác kế toán và tài chính chung của toàn
Công ty, tổng hợp các thông tin kinh tế tài chính kế toán cung cấp, phục vụcho yêu cầu của giám đốc và các phòng ban có liên quan
Kế toán tổng hợp: Cuối quý ( tháng, năm) kế toán tổng hợp số liệu tại
phòng kế toán làm căn cứ để lập BCTC Kế toán tổng hợp chịu trách nhiệmhạch toán các phần hành
Thủ quỹ: Nắm giữ tài chính của Công ty, có trách nhiệm thu chi theo sự
phê duyệt của Ban giám đốc
1.4.2.Chính sách kế toán mà Công ty áp dụng
* Chế độ kế toán áp dụng tại Công ty theo quyết định 48/TC/TCDN của
Bộ trưởng Bộ tài chính về việc ban hành chế độ kế toán doanh nghiệp, chế độ
kế toán mới được áp dụng tại công ty như sau:
- Niên độ kế toán: Bắt đầu từ 1/1 kết thúc 31/12
- Đơn vị tiền tệ sử dụng trong ghi chép kế toán: Đồng Việt Nam
* Hình thức sổ kế toán: Công ty áp dụng hình thức sổ Nhật ký chung
Trang 14* Nguyên tắc ghi nhận doanh thu: Trong kỳ dựa vào hợp đồng kinh tế vàtiến độ thực hiện dịch vụ, KTV phát hành “ giấy đề nghị chuyển tiền” giấynày sẽ được kế toán theo dõi trong sổ chi tiết riêng nhằm theo dõi, thúc nợ vàđòi nợ mà không dùng để ghi nhận doanh thu Khi thu được tiền cho nhữngkhoản này, kế toán ghi nhận là tiền trả trước của khách hàng Đối với các hợpđồng kinh tế hoàn thành trong kỳ (đã giao báo cáo kiểm toán và lập thanh lýhợp đồng) hoặc khi khách hàng yêu cầu, KTV lập “giấy yêu cầu phát hànhhợp đồng” chuyển cho kế toán lập và phát hành hợp đồng tài chính, kế toánthực hiện kết chuyển toàn bộ doanh thu của hợp đồng đó tại thời điểm hoànthành hợp đồng Cuối năm tài chính căn cứ vào toàn bộ giấy đề nghị chuyểntiền đã phát hành để lập hợp đồng và kết chuyển toàn bộ doanh thu cho hợpđồng dịch vụ trong năm.
Tất cả các chứng từ tài liệu được ghi chép lưu giữ tại bộ phận kế toáncủa Công ty các phòng nghiệp vụ và các bộ phận khác trong Công ty phối hợpvới bộ phận kế toán của Công ty để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế cho đầy
đủ, chính xác dưới sự chỉ đạo và điều hành trực tiếp của kế toán trưởng Chiphí tiền lương của Công ty được xác định căn cứ vào tỷ lệ phần trăm doanhthu, tiền lương của các cán bộ nhân viên trong Công ty được thanh toán làmhai lần trong một tháng, vào giữa tháng này và đầu tháng sau
Hệ thống số sách tài khoản kế toán, BCTC của Công ty thực hiện theoquyết định của BCTC và các quy định khác có liên quan của các cơ quanchức năng khác, tuy nhiên do đặc thù về nghành nghề kinh doanh nên Công ty
sử dụng một số tài khoản chi tiết để hạch toán cho phù hợp với tình hình cụthể tại Công ty
* Chính sách về chênh lệch tỷ giá hối đoái:
Sổ sách kế toán của Công ty được phản ánh bằng đồng Việt Nam Các
Trang 15đồng tiền khác VNĐ được coi là ngoại tệ Các nghiệp vụ thanh toán bằngngoại tệ được ghi theo nguyên tệ và được quy đổi sang VNĐ theo tỷ giá thực
tế tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ Mọi khoản lãi, lỗ do chênh lệch tỷ giácủa các nghiệp vụ phát sinh trong kỳ hoạt động được hạch toán vào doanh thutài chính (515) hoặc chi phí tài chính (635) Tại thời điểm lập BCTC, Công ty
đã tiến hành đánh giá lại số dư các tài khoản tiền và công nợ của các đồngtiền khác đồng VNĐ theo tỷ giá bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhànước Việt Nam công bố
* Tài sản cố định và khấu hao TSCĐ:
TSCĐ được phản ánh theo nguyên giá khấu hao luỹ kế và giá trị còn lại
Nguyên giá của TSCĐHH gồm: giá mua, thuế nhập khẩu (nếu có) cáckhoản thuế không được hoàn lại và các chi phí liên quan đến việc đưa tài sảnvào trạng thái và vị trí sẵn sàng sử dụng
KHTSCĐ được tính theo phương pháp đường thẳng đối với từng TSCĐhoặc đối với nhóm TSCĐ Tỷ lệ khấu hao được áp dụng theo tỷ lệ đã đăng ký
1.4.3.Nhận xét về bộ máy kế toán tại HVAC
Là một công ty mới thành lập HVAC ban đầu đã có một bộ máy kế toánđảm bảo cung cấp những thông tin tài chính và quá trình hạch toán của Công
ty Với quy mô nhỏ bộ máy kế toán của HVAC chỉ bao gồm 3 nhân viên đólà: 1 kế toán trưởng, 1 kế toán tổng hợp, 1 thủ quỹ nhưng vẫn đảm bảo cáckhoản thu chi đúng của Công ty Chỉ trong vòng 7 tháng Công ty đã ký đượcrất nhiều hợp đồng và đem lại lợi nhuận đáng kể Trong thời gian tới Công ty
dự định sẽ tăng quy mô về số lượng nhân sự và cả chất lượng kiểm toán đápứng nhu cầu thị trường đặt ra
Trang 161.5 Khái quát quy trình kiểm toán tại HVAC
1.5.1 Quy trình kiểm toán chung tại HVAC
Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương là một trong những Công tymới xuất hiện trong một môi trường cạnh tranh vô cùng khốc liệt của thịtrường kiểm toán hiện nay Đứng trong danh sách các công ty kiểm toán độclập để có thể tồn tại và phát triển thì Công ty chỉ có thể khẳng định vị trí củamình bằng chính chất lượng trên mỗi cuộc kiểm toán Sự hài lòng của kháchhàng là sự thành công và uy tín của Công ty Cũng như bao công ty kiểm toánlớn nhỏ khác trên Việt Nam để có một cuộc kiểm toán thành công đòi hỏicông ty kiểm toán phải có được một quy trình kiểm toán cụ thể, khoa học,hiệu quả, phù hợp với đặc thù kinh doanh của mình Đây là bước khởi đầu vàquyết định sự thành công của mỗi cuộc kiểm toán
Quy trình kiểm toán của Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương gồm 4 bước:
Sơ đồ1.3: Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính
Bước 1: Gửi thư chào hàngBước 2: Lập kế hoạch kiểm toánBước 3: Thực hiện kiểm toán
Bước 4: Kết thúc kiểm toán và phát
hành báo cáo tài chính
Trang 17Bước 1: Gửi thư chào hàng
Vì là mới xuất hiện trong làng kiểm toán nên danh tiếng cũng như uy tíncủa Công ty còn nhiều khách hàng chưa biết tới Để chủ động cho việc nàyCông ty đã tiến hành gửi thư chào hàng đến các khách hàng truyền thống vàtiềm năng Mặc dù đặc thù hoạt động của các công ty kiểm toán độc lập làkhách hàng sẽ tìm đến dịch vụ kiểm toán của công ty Sau khi khách hàngxem xét về Công ty và tin tưởng vào chất lượng hoạt động của Công ty thìkhách hàng sẽ liên hệ với công ty và yêu cầu về dịch vụ mà mình cần Vềphía Công ty sau khi xem xét về khách hàng, Công ty sẽ cân nhắc xem có thểthực hiện được cuộc kiểm toán này hay không như: có nhân viên nào hiểu biết
về lĩnh vực hoạt động của khách hàng hay không, nhân sự có đảm bảo để thựchiện cuộc kiểm toán cả về chất và lượng hay không… Nếu Công ty nhận thấy
về khả năng có thể đáp ứng được nhu cầu của khách hàng thì hai bên sẽ điđến ký kết hợp đồng Trong hợp đồng kiểm toán sẽ ghi rõ nội dung cần kiểmtoán của khách hàng cùng với những chi phí mà khách hàng phải bỏ ra chocuộc kiểm toán này
Bước 2: Lập kế hoạch kiểm toán
Bất kể là cuộc kiểm toán với công ty có quy mô lớn hay nhỏ thì việc đầutiên sau khi ký kết hợp đồng kiểm toán thì Công ty đều phải lập kế hoạch,định hướng rõ ràng cho cuộc kiểm toán để công việc được tiến hành nhanhchóng và có hiệu quả Kế hoạch chi tiết này sẽ do người phụ trách hay nhómtrưởng lập ra, sau đó trình lên Ban giám đốc nếu được phê duyệt mới đượcđưa vào thực hiện Kế hoạch kiểm toán chiến lược là cơ sở lập kế hoạch tổngthể, là cơ sở chỉ đạo thực hiện và xem xét kết quả cuộc kiểm toán Kế hoạchkiểm toán sẽ chi tiết từ việc xác định phạm vi dự kiến, cách thức tiến hànhcông việc kiểm toán đến phương pháp và kỹ thuật đặc thù do KTV sử dụng.Sau khi lập kế hoạch kiểm toán Công ty sẽ tiến hành thiết kế chương trình
Trang 18kiếm toán cụ thể, phạm vi của các thủ tục kiểm toán cần thiết để thực hiện kếhoạch kiểm toán tổng thể.
Bước 3: Thực hiện kiểm toán
Trên cơ sở đã lập kế hoạch ở bước 2 KTV sẽ tiến hành kiểm toán từng số
dư tài khoản hoặc các khoản mục trên BCTC Công việc thuận tiện cho việcphân chia nhân sự và tiện theo dõi, kiểm tra công việc kiểm toán Sau đónhóm trưởng sẽ tiến hành thu thập các thông tin và lựa chọn thông tin nàophục vụ cho kết luận kiểm toán là phù hợp, chính xác Trong quá trình thựchiện kế hoạch kiểm toán, KTV và các trợ lý tuân thủ theo nguyên tắc:
- Tuyệt đối tuân thủ theo kế hoạch đã định trước, không được tự ý thayđổi nội dung kế hoạch đó
- Mọi sự thay đổi phạm vi, trình tự thực hiện đều có sự thống nhất kháchhàng và chủ nhiệm kiểm toán
Bước 4: Kết thúc kiểm toán và phát hành BCTC
Sau khi đã thu thập, phân tích các thông tin mang tính trọng yếu KTV sẽđưa ra kết luận cuối cùng là việc lên báo cáo kiểm toán và tuân thủ theo 3bước:
Xem xét các sự việc phát sinh trước ngày ký báo cáo kiểm toán và đánhgiá những bằng chứng kiếm toán để đưa ra ý kiến của mình về BCTC
Ở đây chủ yếu là đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần, từng phần, hầu nhưkhông đưa ra ý kiến bác bỏ hoặc từ chối
Mặc dù chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 560 không bắt buộc công tykiểm toán phải áp dụng hay xem xét những vấn đề liên quan đến BCTC saungày ký báo cáo kiểm toán Tuy nhiên khi nhận thông báo của đơn vị kháchhàng hoặc nhờ sự cập nhật thông tin mà HVAC biết được về các sự kiện đãxảy ra trong khoảng thời gian từ ngày ký báo cáo kiểm toán đến ngày công bốbáo cáo kiểm toán có ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC đã được kiểm toán
Trang 191.5.2 Khái quát chung về việc lập kế hoạch kiểm toán của Công ty HVAC
1.5.2.1 Các công việc trước khi kiểm toán
* Gửi thư chào hàng
Cũng như bao công ty kiểm toán độc lập khác trên thế giới để kháchhàng biết đến và lựa chọn mình như một sự đúng đắn, Công ty có chiến lượcgửi thư chào hàng đến các khách hàng cũ và mới - một hình thức quảng cáo
về các dịch vụ của Công ty Qua thư chào hàng họ sẽ biết được nội dung hoạtđộng mà Công ty có thể đáp ứng nhu cầu của khách hàng Sau khi xem xét cảhai bên sẽ cân nhắc, thỏa thuận để đi đến chấp nhận hay từ chối dịch vụ kiểmtoán cũng như giá phí kiểm toán
* Khảo sát khách hàng và đánh giá ban đầu về rủi ro kiểm toán
Bất kể một khách hàng nào khi có yêu cầu về các dịch vụ của Công ty thìbước đầu tiên là có những nhận định chung về khách hàng, đánh giá mức độrủi ro kiểm toán trước khi ký hợp đồng Ở đây Công ty đưa ra ba mức rủi ro:Trung bình, cao hơn trung bình và rủi ro rất cao Nếu rủi ro ở mức cao hơntrung bình hoặc rất cao thì KTV sẽ tiến hành điều tra thu thập đầy đủ các bằngchứng rồi sẽ đưa ra quyết định là nên hay không nên kiểm toán cho kháchhàng Còn nếu là rủi ro ở mức trung bình thì KTV sẽ chấp nhận thực hiệncuộc kiểm toán này Công việc khảo sát khách hàng sẽ được tiến hành nhưsau:
Với khách hàng cũ: KTV sẽ xem xét lại hồ sơ kiểm toán của năm trước
và tiếp tục cập nhật những thông tin mới Xem công ty có sự thay đổi về cơcấu tổ chức bộ máy hay các chính sách lớn đối với các lĩnh vực kinh doanhhay không
Với khách hàng mới: Đầu tiên Công ty sẽ tiến hành gặp gỡ Ban Giám
đốc khách hàng, sau khi nghe những trình bày về một số thông tin quan trọngcủa công ty khách hàng sẽ đưa ra bảng câu hỏi để có những bước đánh giá
Trang 20khái quát về khách hàng Quá trình đánh giá này thông thường do Ban Giámđốc công ty là những người có trình độ chuyên môn cao, nhiều kinh nghiệm
* Lựa chọn nhóm kiểm toán
Sau khi KTV đồng ý thực hiện cuộc kiểm toán này cho khách hàng,HVAC sẽ căn cứ vào quy mô, đặc điểm kinh doanh của khách hàng và mức
độ phức tạp của cuộc kiểm toán…
Nếu cuộc kiểm toán này có mức độ rủi ro cao, phức tạp thì HVAC sẽ lựachọn những đội ngũ KTV có trình độ chuyên môn cao và có kinh nghiệm tiếnhành Cơ cấu một nhóm kiểm toán sẽ bao gồm: 1 chủ nhiệm kiểm toán, 1KTV chính, 2 trợ lý kiểm toán Trong đó chủ nhiệm kiểm toán và KTV chính
sẽ làm nhiệm vụ soát xét và trao đổi với khách hàng, còn các thành viên cònlại sẽ tiến hành thực hiện cuộc kiểm toán và trình lên chủ nhiệm kiểm toán đểkiểm tra chất lượng
Trang 211.5.2.2 Lập kế hoạch kiểm toán tổng thể
* Tìm hiểu, xem xét tình hình hoạt động kinh doanh của khách hàng
Ban đầu là những đánh giá sơ bộ của khách hàng để đi đến quyết định cóchấp nhận cuộc kiểm toán hay không Còn sau khi đã đi đến ký kết hợp đồngthì KTV phải có cái nhìn cụ thể về công việc của mình sẽ phải thực hiện,KTV sẽ đưa ra những xét đoán chuyên môn về rủi ro kiểm soát và xem xétmức độ trọng yếu KTV yêu cầu đại diện phía công ty khách hàng sẽ cung cấpnhững thông tin về cơ cấu tổ chức, đặc điểm sản xuất kinh doanh… KTV cầnlưu ý đến những sự kiện bất thường, quan sát tình hình chung như tham quannhà xưởng, tình trạng kho bãi vật tư và quy trình sản xuất thực tế… Một khâuquan trọng nữa KTV cần yêu cầu khách hàng cung cấp BCTC, các quyết địnhthành lập, các quy định và điều lệ của công ty khách hàng
* Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ khách hàng
Môi trường kiểm soát: Để có những thông tin về môi trường kiểm soát
của khách hàng, KTV sẽ trực tiếp trao đổi với Ban lãnh đạo khách hàng đểxem xét về tác phong quản lý làm việc và tính chính trực của Ban Giám đốc
Tìm hiểu chu trình kế toán của Công ty khách hàng:
Đầu tiên KTV yêu cầu kế toán trưởng cung cấp các tài liệu có liên quannhư chính sách kế toán, hệ thống tài khoản và sơ đồ hạch toán Ngoài ra KTVcòn tiến hành phân tích khái quát các phần hành, tìm hiểu môi trường kiểmsoát và sự phù hợp trong việc áp dụng
* Thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ
Phân tích khái quát BCTC của công ty khách hàng trên cơ sở đảm bảoBCTC được lập đúng chế độ kế toán và phản ánh trung thực tình hình sảnxuất kinh doanh của đơn vị Công ty đã sử dụng các phương pháp như:Phương pháp phân tích ngang tức là so sánh số năm trước và năm nay, phântích tỷ suất tài chính, phân tích sự biến động
Trang 22* Đánh giá rủi ro kiểm toán và xác định mức độ trọng yếu
B
ư ớc 1: Trong giai đoạn lập kế hoạch, việc đánh giá rủi ro kiểm toánđược thực hiện trên 2 mặt: đánh giá rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát
Đánh giá rủi ro tiềm tàng
Rủi ro tiềm tàng được đánh giá trên phương diện BCTC thông qua việctìm hiểu các thông tin chung của khách hàng và cả những sự kiện bất thường.Ngoài ra, KTV còn phải chú ý đến những yếu tố chính gây nghi ngờ về danhtiếng, uy tín của khách hàng Bắt đầu bằng việc xem xét cơ sở dẫn liệu, mụctiêu kiểm toán cụ thể liên quan đến việc đánh giá rủi ro kiểm toán, sau đó đưa
ra nhận xét khái quát về khoản mục trên BCTC
Đánh giá rủi ro kiểm toán
Đánh giá rủi ro kiểm soát trên phương diện BCTC sẽ được tiến hànhbằng cách thu thập những thông tin theo bảng câu hỏi về soát xét hệ thốngkiểm soát nội bộ của công ty khách hàng Bảng này giúp KTV đạt đượcnhững hiểu biết và đánh giá về hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng.Thông qua hiểu biết của KTV về công ty khách hàng, KTV tiến hành đánhgiá hai yếu tố của hệ thống kiểm soát nội bộ là môi trường kiểm soát và hệthống kế toán
B
ư ớc 2: Ước lượng tính trọng yếu
Việc ước lượng tính trọng yếu tại HVAC sẽ do các chủ nhiệm kiểm toánthực hiện thông qua các khoản mục trên BCTC, dựa vào quy mô của doanhnghiệp… mà không dựa trên một tỷ lệ ước lượng trọng yếu cụ thể nào Dokhông định lượng được giá trị trọng yếu, HVAC áp dụng chọn mẫu phi thống
kê Quy mô mẫu được xác định dựa trên những kinh nghiệm và ước lượngcủa KTV Trong đó cỡ của mẫu chọn phụ thuộc và quy mô tổng thể và độphân tán của các giá trị tổng thể đảm bảo tính đại diện của mẫu chọn, tậptrung vào những đối tượng có quy mô lớn
Trang 23PHẦN II THỰC TRẠNG LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM
TOÁN HÙNG VƯƠNG
2.1 Các công việc được tiến hành trước khi kiểm toán
2.1.1 Gửi thư chào hàng tới khách hàng kiểm toán
Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương (HVAC) một gương mặt mớitrong làng kiểm toán, để bắt nhịp với sự vận động của nền kinh tế nói chung
và của nghành kiểm toán nói riêng HVAC tuy mới ra đời nhưng bước đầu đãkhẳng định được vị trí của mình cả về chất lượng và giá phí kiểm toán Đểkhách hàng biết đến dịch vụ của mình với sự tin cậy, HVAC thường xuyêngửi thư chào hàng (một hình thức quảng cáo) đối với cả những khách hàng cũ
và mới Thư chào hàng với muc đích để khách hàng biết đến những dịch vụ
mà HVAC sẽ cung cấp HVAC luôn đặt yếu tố chất lượng lên hàng đầu vớimong muốn doanh nghiệp khắc phục những mặt yếu, chưa được và phát huynhững mặt tích cực HVAC có một đội ngũ KTV chuyên nghiệp, có năng lực
và kinh nghiệm đã từng tham gia kiểm toán cho nhiều khách hàng lớn Trongthư chào hàng HVAC sẽ gửi đến khách hàng mức phí của các dịch vụ sẽ cungcấp để khách hàng tham khảo, tuỳ theo từng khách hàng và nội dung mà họyêu cầu sẽ có mức phí chi tiết cụ thể và phù hợp
Đối với khách hàng, sau khi tìm hiểu các dịch vụ của HVAC nếu họđồng ý ký hợp đồng với HVAC khi đó hai bên sẽ cân nhắc, thoả thuận để điđến quyết định cuối cùng về giá phí kiểm toán cũng như Công ty sẽ đảm bảochất lượng kiểm toán
Trang 24Biểu 2.1: Thư chào hàng ( khách hàng thường niên)
Hà Nội, Ngày 10 tháng 12 năm 2006
THƯ CHÀO HÀNG
Kính gửi: Ban giám đốc Công ty TNHH F
Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương (HVAC) xin chân thànhcảm ơn sự tín nhiệm của Quý công ty tới dịch vụ kế toán , kiểm toán và tưvấn tài chính - thuế của chúng tôi cho năm tài chính 2006 Để khẳng định
sự lựa chọn của quý công ty đối với các dịch vụ của chúng tôi như một sựđúng đắn và ngày càng phục vụ tốt hơn nữa, HVAC xin gửi đến Quýcông ty thư chào hàng về các dịch vụ đã và đang hoạt động
Dựa vào kết quả kiểm toán của sáu tháng đầu năm 2006, chúng tôi
đã nắm bắt được một số thông tin về tình hình hoạt động kinh doanh, hệthống KSNB cũng như hệ thống kế toán của công ty Vì vậy công việckiểm toán của chúng tôi cho sáu tháng cuối năm sẽ chỉ tập trung vàonhững nghiệp vụ quan trọng và những vấn đề thay đổi của Quý công tytrong thời gian qua với mong muốn cuộc kiểm toán đạt kết quả cao hơn.Với phương châm tư vấn cho khách hàng, HVAC sẽ giúp cho khách hàngtìm ra những sai sót còn tồn tại để khắc phục và có hướng giải quyết Vìvậy để cuộc kiểm toán đạt kết quả cao trong một thời gian ngắn chúng tôirất mong sự hợp tác của Quý công ty
1.Trách nhiệm của Ban giám đốc khách hàng:
- BCTC được lập và trình bày một cách trung thực, hợp lý
- Cung cấp đầy đủ các giấy tờ, sổ sách có liên quan
2.Trách nhiệm của HVAC
HVAC sẽ cử ra một nhóm kiểm toán có trình độ chuyên môn cao
để tiến hành cuộc kiểm toán Nhóm này có trách nhiệm đưa ra ý kiến
về BCTC một cách chi tiết và chính xác
Trang 253.Quy trình kiểm toán của HVAC:
HVAC sẽ dựa trên các chuẩn mực kế toán, kiểm toán tại ViệtNam và các chuẩn mực của thế giới được thừa nhận tại VN Từ đó đưa
ra ý kiến của mình về BCTC và tình hình hoạt động của Quý công ty
4 Dự tính về phí kiểm toán và thời gian sẽ tiến hành cuộc kiểm toán
- Thời gian tiến hành: Sau khi hai bên chính thức đi đến ký kếthợp đồng kiểm toán HVAC sẽ lập ra một bản kế hoạch chi tiết và gửi đếnQuý công ty trước khi cuộc kiểm toán bắt đầu
- Giá phí kiểm toán: HVAC sẽ dựa trên thời gian làm việc cuộckiểm toán và năng lực của KTV sẽ thực hiện để đưa ra mức phí phù hợp:Phí kiểm toán: 2.000 USD
VAT (10%) : 200 USD
Tổng : 2.200 USD
Trên đây là một số thông tin HVAC xin gửi đến Quý công ty, nếuCông ty hài lòng về tất cả những thông tin mà chúng tôi đưa ra hay cònvướng mắc về vấn đề nào xin Quý công ty thông báo và cùng nhau traođổi Rất mong được sự hợp tác của Quý công ty trong một thời gian gầnnhất
Chúng tôi rất hân hạnh được phục vụ Quý công ty
Xin gửi tới Quý công ty lời chào và cảm ơn chân thành nhất
Chúc Quý công ty ngày càng phát triển
Giám đốc công ty
Nguyễn Quốc Tuấn
(*) Nguồn: Hồ sơ kiểm toán tại HVAC năm 2006
Trang 26Biểu 2.2: Thư chào hàng ( khách hàng mới)
Hà Nội, Ngày 01 tháng 01 năm 2006
THƯ CHÀO HÀNG
Kính gửi: Ban giám đốc Công ty Cổ phần ACB
Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương ( HVAC) xin gửi tới Quýcông ty ACB lời chào và lời chúc tới toàn thể Công ty một năm sức khoẻ,ngày càng thịnh vượng Hoà vào không khí của nền kinh tế thị trường,HVAC nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của kiểm toán là gópphần phát triển vào nền kinh tế nói chung và của mỗi doanh nghiệp nóiriêng nên đã đi vào hoạt động với các dịch vụ kế toán, kiểm toán, tư vấntài chính và thuế Đến nay HVAC đã thực sự chiếm được lòng tin của cácdoanh nghiệp
Chúng tôi xin đến Quý công ty thư chào hàng với mục đích quảngcáo về các dịch vụ mà chúng tôi sẽ cung cấp cùng với sự đảm bảo tuyệtđối về chất lượng Với một đội ngũ đông đảo KTV có trình độ chuyênmôn cao và có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề kiểm toán, chúng tôitin tưởng sẽ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu mà Quý công ty đặt ra cùng vớimột mức phí phù hợp Hi vọng sẽ được hợp tác với Quý công ty trongthời gian gần nhất
Xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!
Giám đốc công ty
Nguyễn Quốc Tuấn
(*) Nguồn: Hồ sơ kiểm toán tại HVAC năm 2006
Trang 272.1.2 Tìm hiểu khách hàng và đánh giá ban đầu về rủi ro kiểm toán của Công ty HVAC
Có thể nhận thấy rằng hiện nay thị trường kiểm toán đang rất phát triển,
đã có không ít công ty kiểm toán lớn nhỏ ra đời và cạnh tranh khốc liệt Chính
vì vậy để có được một khách hàng kiểm toán là không dễ dàng, nhưng điều đókhông có nghĩa là chấp nhận tất cả các khách hàng kiểm toán vì khi đó cũngđồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro kiểm toán Mà điều này sẽ ảnh hưởngđến uy tín của công ty
Việc đánh giá được mức độ rủi ro kiểm toán là một khâu rất quan trọngtrước khi đi vào kiểm toán và nó phụ thuộc vào thực tế khả năng suy đoán,dựa trên sự đánh giá tổng thể và kinh nghiệm của KTV HVAC đưa ra ba mứcrủi ro: trung bình, cao hơn trung bình và rủi ro rất cao Khi KTV xác địnhđược rủi ro kiểm toán ở mức trung bình thì có thể chấp nhận được, còn nếumức rủi ro kiểm toán mức cao hơn trung bình hoặc rất cao KTV cần điều tra,thu thập đầy đủ bằng chứng để đưa ra quyết định là nên hay không nên chấpnhận khách hàng kiểm toán này
Công việc khảo sát khách hàng này HVAC sẽ tiến hành như sau:
Với khách hàng cũ
Việc xem xét khách hàng cũ, đầu tiên KTV sẽ dựa vào hồ sơ kiểm toánnăm trước, xem khách hàng còn tồn tại những vấn đề gì và tiếp tục phát huyđược những mặt nào Tiếp đó sẽ tiến hành cập nhật những thông tin mới đặcbiệt là thông tin về tình hình sản xuất kinh doanh của đơn vị xem có mở rộngquy mô sản xuất hay không, cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và các chính sáchluật đối với lĩnh vực kinh doanh của công ty khách hàng có sự thay đổi nàokhông và lý do thay đổi là gì
Việc xác định rủi ro kiểm toán là một công việc mang tính xét đoán nghềnghiệp, nó đòi hỏi KTV phải có trình độ chuyên môn cao có thể lường trước
Trang 28được mọi khả năng có thể xảy ra nếu như chấp nhận kiểm toán cho kháchhàng này.
Với khách hàng là năm đầu tiên
Bước đầu tiên HVAC sẽ tiến hành gặp gỡ Ban giám đốc nghe họ trìnhbày về một số những thông tin quan trọng của khách hàng và sẽ đưa ra mộtbảng câu hỏi để có bước đánh giá sơ bộ về khách hàng Công việc này thường
do Ban giám đốc công ty đứng ra xem xét vì đây là người có trình độ chuyênmôn cao, nhiều năm kinh nghiệm qua các cuộc kiểm toán Đây là công việcphụ thuộc rất nhiều vào ý kiến chủ quan của KTV
2.1.3 Lựa chọn nhóm kiểm toán
Sau khi hai bên đã đi đến thoả thuận tức là KTV đã xác định mức độ rủi
ro kiểm toán của công ty khách hàng là chấp nhận được, HVAC sẽ tiến hànhlựa chọn nhóm kiểm toán Công việc này căn cứ vào quy mô của khách hàng,khối lượng công việc cũng như tính chất phức tạp của cuộc kiểm toán HVAC
sẽ đi đến quyết định số lượng nhân viên tham gia vào cuộc kiểm toán nàyđảm bảo chất lượng cũng như thời gian tiến hành kiểm toán như đã thoảthuận
Thông thường một nhóm kiểm toán gồm 3 - 5 người: một Chủ nhiệmkiểm toán, một KTV chính, một KTV và một hoặc hai trợ lý kiểm toán Côngviệc chủ yếu của chủ nhiệm kiểm toán là soát xét và thoả thuận với kháchhàng, những thành viên còn lại sẽ đi vào chi tiết của cuộc kiểm toán Và côngviệc cuối cùng là những KTV này sẽ trình bày kết quả đạt được qua quá trìnhkiểm toán để chủ nhiệm kiểm toán tổng hợp, soát xét chất lượng và đi đến kếtluận cuối cùng
Với khách hàng cũ: Những người nào đã tham gia kiểm toán năm trước
sẽ tiếp tục tiến hành kiểm toán năm nay vì họ đã nắm bắt được những thôngtin cơ bản của khách hàng rồi
Trang 29Với khách hàng mới: Để tạo được uy tín lâu năm cho khách hàng HVAC
sẽ cử ra những đội ngũ KTV chuyên nghiệp hơn, có trình độ chuyên môncũng như kinh nghiệm lâu năm trong nghề và Giám đốc sẽ trực tiếp điều hànhcông việc này
Dưới đây em xin trình bày giấy tờ làm việc của HVAC để minh hoạ choviệc lựa chọn nhóm KTV cho từng loại khách hàng
Biểu 2.3: Kế hoạch kiểm toán với khách hàng thường niên
(*) Nguồn: Giấy tờ làm việc của nhân viên kiển toán HVAC
Hà Nội, ngày 01 tháng 01 năm 2006
Kính gửi: Hội đồng quản trị Công ty cổ phần XYZ
Căn cứ Hợp đồng kiểm toán số 152/HĐKT ngày 15/10/2006 đãđược ký kết giữa Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương và Công ty cổphần XYZ về việc thực hiện kiểm toán Báo cáo tài chính năm 2006được kết thúc tại thời điểm ngày 31/12/2006
Sau khi hai bên đã đi đến thống nhất ký kết hợp đồng kiểm toán,
để đảm bảo cuộc kiểm toán được tiến hành theo đúng thời gian và đạtđược kết quả tốt nhất chúng tôi xin đề nghị Công ty cần cung cấp chonhóm kiểm toán sẽ tiến hành cuộc kiểm toán này một số tài liệu sauđây:
- Báo cáo tài chính của Công ty kết thúc tại thời điểm 31/12/2006
- Biên bản họp Hội đồng quản trị và Ban giám đốc từ 1/1/2006 đến nay
- Quy chế tài chính của Công ty
- Kế hoạch kinh doanh của Công ty năm 2006 đã được phê duyệt
- Biên bản đối chiếu công nợ năm 2006
Trang 302.1.4 Ký kết hợp đồng kiểm toán
Đây là công đoạn cuối cùng sau khi hai bên thoả thuận về các nội dungnhư: nội dung dịch vụ mà HVAC sẽ cung cấp về thời gian, phạm vi thực hiện,mục đích cuộc kiểm toán, giá phí kiểm toán và trách nhiệm của mỗi bên.Trong một bản hợp đồng sẽ có đầy đủ nội dung trên để hai bên cùng xem xét,trong đó giá phí là vấn đề rất đáng quan tâm ở đây HVAC với phương châm
sự hài lòng của khách hàng là sự thành công của công ty Vì vậy vấn đề giáphí kiểm toán ngoài việc dựa vào thời gian tiến hành cuộc kiểm toán, cấp bậcKTV, mục đích và tính phức tạp mỗi cuộc kiểm toán HVAC sẵn sàng chấpnhận một mức phí thấp vì đây là một cách thu hút khách hàng, không nhữngcạnh tranh về chất lượng mà HVAC còn đưa ra một mức phí ưu đãi Hoàn tất
về nội dung hợp đồng, hai bên xem xét và đưa ra quyết định HVAC sẽ gửimột bản dự kiến kế hoạch về thời gian và nhân sự để công ty khách hàng cóthể chủ động xắp xếp và chuẩn bị sổ sách, giấy tờ phục vụ cho cuộc kiểmtoán
Dưới đây em xin trình bày một mẫu Hợp đồng kiểm toán giữa HVAC vàCông ty TNHH X:
Trang 31Biểu 2.4: Hợp đồng kiểm toán với Công ty TNHH
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
-o0o -HỢP ĐỒNG CUNG CẤP DỊCH VỤ KIỂM TOÁN BÁO CÁO BCTC KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NĂM 2004 VÀ NĂM 2005
- Căn cứ Nghị định số 105/2004/NĐ-CP ngày 30 tháng 03 năm 2004 của Chính phủ quy định về kiểm toán độc lập, Nghị định số 133/2005/NĐ-CP ngày 31 tháng 10 năm 2005 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2004/NĐ-CP;
- Thực hiện chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 210 về Hợp đồng kiểm toán ban hành theo quyết định số 120/1999/QĐ-BTC ngày 27 tháng 09 năm 1999 của Bộ Tài chính về việc: Ban hành và công bố 4 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam;
Hợp đồng này được lập ngày 16 tháng 10 năm 2006 và đã được thoả thuận giữa các bên:
BÊN A : Công ty TNHH N
Giám đốc công ty : Ông Đặng Văn Hải
Điện thoại : (048)567023 / Fax: (048)567024
Trang 32Địa chỉ : Số 5, Đường Láng Hà Nội
Mã số thuế : 001234004
Tài khoản số : 34500.00.11 45098
Ngân hàng : Ngân hàng TMCP
BÊN B : CÔNG TY TNHH HVAC
Tổng Giám đốc : Ông Nguyễn Quốc Tuấn
Điện thoại : 84-4-7.871 160 / Fax: 84-4-7.871 160
Địa chỉ : Mỹ Đình II, Hà Nội
Mã số thuế : 01 01 932048
Tài khoản số : 22010.00.00 81442
Ngân hàng : Ngân hàng ACB
Sau khi thoả thuận, hai bên nhất trí ký hợp đồng với những điều khoản sau:
Đ
iều 1 : Nội dung dịch vụ:
Bên A đồng ý hợp đồng với Bên B về việc cung cấp các dịch vụ sau:
- Kiểm toán và phát hành Báo cáo kiểm toán cho Báo cáo tài chính kết thúc ngày 31/12/2004;
- Kiểm toán và phát hành Báo cáo kiểm toán cho Báo cáo tài chính kết thúc ngày 31/12/2005.
Đ iều 2 : Luật định và chuẩn mực:
Dịch vụ kiểm toán được tiến hành theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và Quy định về kiểm toán độc lập hiện hành của Việt Nam Các chuẩn mực này đòi hỏi Bên B phải lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán đạt được sự đảm bảo hợp lý rằng Báo cáo tài chính không còn chứa đựng những sai sót trọng yếu Công việc kiểm toán bao gồm việc kiểm tra và thực hiện các thử nghiệm cơ bản các bằng chứng cho những khoản mục và những thông tin trong Báo cáo tài chính Công việc kiểm toán cũng bao gồm việc đánh giá các chính sách kế toán được áp dụng, các ước tính và xét đoán quan trọng của Ban Giám đốc cũng như đánh giá việc trình bày tổng thể Báo cáo tài chính.
Trang 33iều 3 : Trách nhiệm của mỗi bên
Trách nhiệm của Bên A:
- Bên A cung cấp ,Báo cáo tài chính năm 2004 và năm 2005.
- Bảo đảm cung cấp đầy đủ và nhanh chóng các tài liệu và thông tin cần thiết
có liên quan để Bên B tiến hành kiểm toán.
- Bên A chịu trách nhiệm pháp lý về những tài liệu cung cấp.
Trách nhiệm của Bên B:
- Tuân thủ các chuẩn mực kiểm toán hiện hành (đã nêu tại điều 2)
- Xây dựng và thông báo cho Bên A nội dung, kế hoạch kiểm toán.
- Thực hiện cuộc kiểm toán theo kế hoạch và theo nguyên tắc độc lập, khách quan và bảo mật số liệu.
- Quản lý sổ sách, chứng từ kế toán, Báo cáo tài chính do Bên A cung cấp đảm bảo an toàn, bí mật.
Đ
iều 4: Báo cáo kiểm toán:
- Sau khi kết thúc kiểm toán, Bên B sẽ phát hành Báo cáo tài chính năm 2004
và năm 2005cho Bên A.
Đ
iều 5: Phí dịch vụ và phương pháp thanh toán:
- Phí dịch vụ là: 40.000.000 VND ( Bốn mươi triệu đồng )
- Phương thức thanh toán:
Bên A sẽ tạm ứng cho Bên B 50% giá trị hợp đồng ngay sau khí ký kết hợp đồng.
Số phí dịch vụ còn lại sẽ được thanh toán ngay sau khi Bên B bàn giao Báo cáo chính thức cho Bên A.
Phí kiểm toán sẽ được thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản vào tài khoản của Bên B đã ghi trong hợp đồng này.
Đ
iều 6 : Cam kết thực hiện và thời gian hoàn thành:
Hai bên cam kết thực hiện tất cả các điều khoản đã ghi trong hợp đồng Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, hai bên phải kịp thời thông
Trang 34báo cho nhau và trao đổi, tìm giải pháp thích hợp Mọi thông tin phải được thông báo trực tiếp cho mỗi bên bằng văn bản theo địa chỉ đã ghi trong hợp đồng.
Đ
iều 7 : Hiệu lực và thời gian hợp đồng:
Hợp đồng này được thành lập 02 bản Tiếng Việt có giá trị pháp lý như nhau
và có hiệu lực kể từ ngày ký, mỗi bên giữ 01 bản Hợp đồng này có giá trị thực hiện cho đến khi thanh lý hợp đ ồng.
ĐẠI ĐIỆN BÊN A
Giám đốc
Đặng Văn Hải
ĐẠI DIỆN BÊN B Chủ tịch/Tổng giám đốc Nguyễn Quốc Tuấn
2.2 Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát
2.2.1 Tìm hiểu hoạt động kinh doanh của khách hàng
Quá trình thu thập những hiểu biết cần thiết về tình hình hoạt động kinhdoanh của khách hàng là một quá trình liên tục và tích luỹ Từ những hiểubiết này trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán sẽ tạo ra một mô hình chung
để KTV đưa ra những xét đoán nghề nghiệp
Đây là giai đoạn quan trọng nó sẽ quyết định sự thành công của mỗicuộc kiểm toán Trước khi tiến hành cuộc kiểm toán công ty kiểm toán đã cónhững nhận định sơ bộ về công ty khách hàng nhằm ước lượng mức rủi ro làcao hay thấp Việc tìm hiểu cụ thể tình hình hoạt động kinh doanh của kháchàng sẽ giúp cho KTV có cái nhìn chi tiết về công việc của mình sẽ phải tiếnhành trong suốt quá trình kiểm toán Để việc tìm hiểu đạt hiệu quả thì KTVphải có sự hiểu biết khách hàng trên nhiều phương diện: doanh nghiệp hoạtđộng trên lĩnh vực nào, loại hình doanh nghiệp hoạt động, mối quan hệ củacác bên liên quan… Ở đây có thể chia ra hai đối tượng cần xem xét là kháchhàng cũ hay khách hàng mới
Với khách hàng cũ: Công việc sẽ đơn giản và đỡ mất thời gian hơn, do
trong hồ sơ kiểm toán năm trước đã được tiến hành và đến năm nay chúng ta