QUY TRÌNH BIÊN SOẠN CÂU HỎI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT HUY NĂNG LỰC HỌC SINH MÔN ĐỊA LÝ

KHÁI NIỆM NĂNG LỰC Năng lực là khả năng vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng, thái độ và hứngthú để hành động một cách phù hợp và có hiệu quả trong các tình huống đa dạng của c

NĂNG LỰC CHUNG VÀ NĂNG LỰC CHUYÊN BIỆT CẤP

TRUNG HỌC

I KHÁI NIỆM NĂNG LỰC

Năng lực là khả năng vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng, thái độ và hứngthú để hành động một cách phù hợp và có hiệu quả trong các tình huống đa dạng của cuộcsống

II ĐẶC ĐIỂM CỦA NĂNG LỰC

1 Có sự tác động của một cá nhân cụ thể tới một đối tượng cụ thể (kiến thức, kĩ năng,

quan hệ xã hội, …) để có một sản phẩm nhất định; do đó có thể phân biệt người này với

người khác.

2 Năng lực là một yếu tố cấu thành trong một hoạt động cụ thể Năng lực chỉ tồn tại trong quá trình vận động, phát triển của một hoạt động cụ thể Vì vậy, năng lực vừa

là mục tiêu, vừa là kết quả hoạt động

1 Đề cập tới xu thế đạt được một kết quả nào đó của một công việc cụ thể, do một conngười cụ thể thực hiện (năng lực học tập, năng lực tư duy, năng lực tự quản lý bản

thân, … Vậy không tồn tại năng lực chung chung.

b, Lập và thực hiện kế hoạch học tập nghiêm túc, nề nếp; thực hiện các cách học: hình thành cách ghi nhớ của bản thân; phân tích nhiệm vụ học tập để lựa chọn các nguồn tài liệu đọc phù hợp; các đề mục, các đoạn bài ở SGK, sách tham khảo…lưu giữ thông tin có chọn lọc bằng ghi tóm tắt với đề cương chi tiết, bằng bản đồ khái niệm, các từ khóa; ghi chú bài giảng của GV theo các ý chính; …

c, Nhận ra và điều chỉnh những sai sót, hạn chế của bản thân khi thực hiện những nhiệm vụ học tập thông qua lời góp ý của GV, bạn bè; chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ của người khác khi gặp khó khăn trong học tập

b, Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến vấn đề;

đề xuất được giải pháp giải quyết vấn đề

c, Thực hiện giải pháp giải quyết vấn đề và nhận ra sự phù hợp hay không phù hợp của giải pháp thực hiện

3 Năng lực

sáng tạo

a, Đặt câu hỏi khác nhau về một sự vật, hiện tượng; xác định và làm rõ thông tin, ý tưởng mới; phân tích, tóm tắt những thông tin liên quan từ nhiều nguồn gốc khác nhau

b, Hình thành ý tưởng dựa trên các nguồn thông tin đã cho; đề xuất giảipháp hay thay thế các giải pháp không còn phù hợp; so sánh và bình luận các giải pháp đề xuất

c, Suy nghĩ và khái quát hóa thành tiến trình khi thực hiện một công việc nào đó; tôn trọng các quan điểm trái chiều; áp dụng điều đã biết vào tình huống tương tự với điều chỉnh hợp lí

d, Hứng thú, tự do trong suy nghĩ; chủ động nêu ý kiến; không quá lo lắng về tính đúng sai của ý kiến đề xuất; phát hiện yếu tố mới, tích cực trong những ý kiến khác

4, Năng lực

tự quản lí

a, Nhận ra được các yếu tố tác động đến hành động của bản thân trong học tập và trong giao tiếp hàng ngày; kiềm chế được cảm xúc của bản thân trong các tình huống ngoài ý muốn

b, Ý thức được quyền lợi và nghĩa vụ của mình; xây dựng và thực hiện được kế hoạch nhằm đạt được mục đích; nhận ra và có ứng xử phù hợp với những tình huống không an toàn

c, Tự đánh giá, tự điều chỉnh những hành động chưa hợp lí của bản thântrong học tập và trong cuộc sống hàng ngày

d, Đánh giá được hình thể của bản thân so với chuẩn về chiều cao, cân nặng; nhận ra được những dấu hiệu thay đổi của bản thân trong giai đoạn dậy thì; có ý thức ăn uống, rèn luyện và nghỉ ngơi phù hợp để nâng cao sức khỏe; nhận ra và kiểm soát được những yếu tố ảnh hưởng

xấu tới sức khỏe và tinh thần trong môi trường sống và học tập.

b, Biết trách nhiệm, vai trò của mình trong nhóm ứng với công việc cụ thể; phân tích nhiệm vụ của cả nhóm để nêu được các hoạt động phải thực hiện, trong đó tự đánh giá được hoạt động mình có thể đảm nhiệm tốt nhất để tự đề xuất cho nhóm phân công

c, Nhận biết được đặc điểm, khả năng của từng thành viên cũng như kếtquả làm việc nhóm; dự kiến phân công từng thành viên trong nhóm các công việc phù hợp

d, Chủ động và gương mẫu hoàn thành phần việc được giao, góp ý điều chỉnh thúc đẩy hoạt động chung; chia sẻ, khiêm tốn học hỏi các thành viên trong nhóm

e, Biết dựa vào mục đích đặt ra để tổng kết hoạt động chung của nhóm; nêu mặt được, mặt thiếu sót của cá nhân và của cả nhóm

b, Phát âm đúng nhịp điệu và ngữ điệu…

c, Đạt năng lực bậc hai về 2 ngoại ngữ

9, Năng lực

tính toán

a, Sử dụng các phép tínhtrong học tập và trong cuộc sống; hiểu và sử dụng được các kiến thức, kĩ năng về đo lường…

b, Sử dụng được các thuật ngữ, kí hiệu toán học…

THANG ĐO CÁC MỨC ĐỘ CỦA NĂNG LỰCMức 1 -> Mức 2 -> Mức 3 - > Mức 4-> Mức 5

( Từ đơn giản đến phức tạp)

* NĂNG LỰC CHUYÊN BIỆT

Là những năng lực được hình thành và phát triển trên cơ sở các năng lực chung theođịnh hướng chuyên sâu, riêng biệt trong các loại hình hoạt động, công việc hoặc tình huống,môi trường đặc thù, cần thiết cho những hoạt động chuyên biệt, đáp ứng yêu cầu hạn hẹp hơncủa một hoạt động như Toán học, Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể thao, Địa lí,…

CÁC NĂNG CHUYÊN BIỆT

xã hộitrên mộtlãnh thổ

Xác địnhđược mốiquan hệtương hỗgiữanhiềuthànhphần tựnhiên,kinh tế -

xã hộitrên mộtlãnh thổ

Xác địnhđược hệ quảcủa mốiquan hệtương hỗgiữa cácthành phần

tự nhiên vàkinh tế - xãhội trên mộtlãnh thổ

Giải thíchđược hệ quảcủa mối

tương hỗgiữa cácthành phần

tự nhiên vàkinh tế - xãhội trên mộtlãnh thổ

Phân tíchđược mối

tương hỗgiữa cácthành phần

tự nhiên vàkinh tế - xãhội cũng như

hệ quả củamối quan hệ

đó trong thựctiễn

số yếu tố

tự nhiênhoặc kinh

tế - xã hộiđơn giản

Quan sát

và ghichépđược một

số đặcđiểm khónhận biếthơn của

Thu thập cácthông tinđược về cácđặc điểm tựnhiên vàkinh tế - xãhội ở phạm

Phân tích cácthông tin thuthập được vềcác đặc điểm

tự nhiên vàkinh tế - xãhội ở phạm

vi một quận/

Đánh giá vềhiện trạngcủa các đặc

nhiên vàkinh tế - xãhội ở phạm

vi một quận/

xã hội ởkhu vựcquanhtrườnghọc hoặcnơi cư trú

phương/xã huyện hoặc

tỉnh/thànhphố

huyện hoặctỉnh/thànhphố

sự phân

bố, quy

mô, tínhchất, cấutrúc,động lựccủa cácđối tượng

tự nhiên

và kinh tế

- xã hộiđược thểhiện trênbản đồ

So sánhđược nhữngđiểm tươngđồng vàkhác biệtgiữa các yếu

tố tự nhiên

và kinh tế

-xã hội trongmột tờ bản

đồ hay giữanhiều tờ bảnđồ

Giải thíchđược sựphân bố hoặcmối quan hệcủa các yếu

tố tự nhiên

và kinh tế

-xã hội đượcthể hiện trênbản đồ

Sử dụng bản

đồ để phục

vụ các hoạtđộng trongthực tiễn nhưkhảo sát,tham quan,thực hiện dựán… ở mộtkhu vựcngoài thựcđịa

lực

trên bảnđồ

về quy

mô, cấutrúc và xuhướnghiến đổicủa cácđối tượng

tự nhiên

và kinh tế

- xã hộithông quađọc sốliệu thốngkê

So sánh

về quy

mô, cấutrúc và

xu hướngbiến đổicủa cácđối tượng

tự nhiên

và kinh tế

- xã hộithông quađọc sốliệu

thống kê

Giải thíchđược quy

mô, cấutrúc, xuhướng biếnđổi hoặc néttương đồnghay khácbiệt của cácđối tượngthể hiện qua

số liệu thốngkê

Phân tíchmối quan hệ

tượng tựnhiên vàkinh tế - xãhội được thểhiện qua sốliệu thống kêvới lãnh thổchứa đựng sốliệu

Sử dụng sốliệu thống kê

để chứngminh, giảithích cho cácvấn đề tựnhiên haykinh tế - xãhội của mộtlãnh thổ nhấtđịnh

QUY TRÌNH BIÊN SOẠN CÂU HỎI, BÀI TẬP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH

HƯỚNG NĂNG LỰC

- Bước 1: Lựa chọn chủ đề trong chương trình để xác định KT, KN, TĐ và định hướng hình thành năng lực.

Lưu ý:

+ KT, KN đa dạng

+ Chủ đề đó phải góp phần hình thành năng lực chuyên biệt cụ thể nào đó của bộ môn

- Bước 2: Xác định chuẩn KT, KN của chủ đề lựa chọn, xếp vào ô của ma trận sao cho tương ứng với mức độ nhận thức; xác định các NL được hình thành

+ Xác định mức độ cụ thể của năng lực sao cho phù hợp với trình độ HS tại địa phương

- Bước 3: Mô tả các mức độ yêu cầu của các chuẩn bằng các động từ hành động

Lưu ý: các động từ hành động được mô tả

- Bước 4: Biên soạn câu hỏi/bài tập theo các mức độ nhận thức của KT, KN và định hướng hình thành năng lực

Lưu ý:

+ Biên soạn các câu hỏi và bài tập ở các mức độ khác nhau theo ma trận, các câu hỏi và bài tập ở mức độ nhận thức khác nhau được xếp vào file khác nhau (CHBT biết; CHBT thông hiểu, CHBT vận dụng, CHBT định hướng năng lực)

+ Câu hỏi tường minh, rõ ràng, đúng quy cách theo CV số 8773

SẢN PHẨM THẢO LUẬN TẬP HUẤN KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH

HƯỚNG

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC MÔN ĐỊA LÍ, THSC (tại Hải Phòng)

NHÓM: Bắc Ninh

Chủ đề lựa chọn: Khái quát Châu Mĩ Bắc Mĩ (lớp 7)

Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng và mô tả năng lực

I BẢNG MÔ TẢ MỨC ĐỘ CÂU HỎI/BÀI TẬP ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG

NĂNG LỰCChủ đề/Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao

- Khái quát

châu Mĩ

- Xác định được vị trí địa lí, giới hạn của châu Mĩ trên bản đồ

- Trình bày được những đặc điểm khái quát về dân cư, dân tộc của châu Mĩ.

Phân tích ý nghĩa kênh đào Panama

- Bắc Mĩ

Nêu được VTĐL của khu vực Bắc

Mĩ

- Sử dụng lược đồ, lát cắt để nhận xét phân hóa địa hình Bắc Mỹ.

- Trình bày được đặc điểm khí hậu Bắc Mĩ - Giải thích ở mức độ đơn giản đặc điểm khí

hậu Bắc Mĩ

- Trình bày được đặc điểm của các sông và hồ lớn của Bắc Mĩ

- Giải thích ở mức độ đơn giản một số đặc điểm của dân cư Bắc

Mĩ

- Phân tích ý nghĩa của việc xuất hiện người lai ở châu Mĩ.

- Phân tích, tổng hợp kiến thức về tự nhiên, dân cư, kinh tế.

- Trình bày một

số đặc điểm về kinh tế của Bắc

Mĩ

- Giải thích ở mức độ đơn giản một số đặc điểm về kinh tế của Bắc Mĩ

- Phân tích lược đồ kinh tế Hoa Kì

- Phân tích biểu đồ hoặc số liệu thống

kê về kinh tế.

- Chọn và vẽ biểu đồ

- Trình bày được Hiệp định mậu dịch tự do Bắc

Mĩ (NAFTA):

các thành viên, mục đích, vai trò….

II Biên soạn câu hỏi minh họa cho từng mức độ nhận thức về kiến thức kĩ năng và năng lực

1,Câu hỏi ở mức độ nhận biết

Câu 1

Dựa vào lược đồ tự nhiên khu vực Bắc Mỹ em hãy cho biết khu vực Bắc Mỹ nằm trong khoảng vĩ độ nào?

Dựa vào lược đồ tự nhiên Bắc Mĩ, em hãy kể tên các hệ thống sông, hồ lớn của Bắc Mĩ.

Đọc mục 4 SGK địa lý 7 tr.124 Dựa vào thông tin trên em hãy điền tiếp vào chỗ…

- Hiệp định mậu dịch tự do Bắc Mỹ được thông qua năm …… gồm Hoa Kỳ, ……

- Mục đích: ……

- Ý nghĩa: ……

GỢI Ý TRẢ LỜI

- Hiệp định mậu dịch tự do Bắc Mỹ được thông qua năm 1993 gồm Hoa Kỳ, Ca-na-da,Mê-hi-cô.

- Mục đích: kết hợp thế mạnh của 3 nước

- Ý nghĩa: tăng sức cạnh tranh trên thị trường thế giới

2 Câu hỏi ở mức độ thông hiểu

Câu 1 Quan sát lược đồ và lát cắt sau

Dựa vào lược đồ 36.2 và 36.1 em hãy nhận xét sự phân hoá địa hình khu vực Bắc Mĩ

GỢI Ý TRẢ LỜI

- Địa hình: Gồm 3 khu vực:

+ Phía tây là hệ thống Coocdie đồ sộ, hiểm trở…

+ Ở giữa là vùng đồng bằng rộng lớn hình lòng máng, có nhiều sông và hồ lớn

Hình 36.1: Lát cắt địa hình Bắc Mĩ dọc theo

vĩ tuyến 40 o B

+ Phía đông là miền núi già và sơn nguyên…

+ Trong quá trình chung sống xuất hiện người lai

Trước TK

XVI

Sau thế Kỷ XVI

Câu 4

Dựa vào thông tin dưới đây:

Hoa Kỳ và Canada có diện tích đất nông nghiệp lớn và trình độ khoa học kỹ thuậttiên tiến, nhờ đó đã phát triển được nền nông nghiệp hàng hóa với quy mô lớn Các trun g tâmkhoa học hỗ trợ đắc lực cho việc tăng năng suất cây trồng và vật nuôi, công nghệ sinh họcđược ứng dụng mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp Hoa Kỳ có số máy nông nghiệp đứngđầu thế giới, lượng phân bón sử dụng đạt 500kg/ha

Hãy cho biết những điều kiện nào làm cho nền nông nghiệp Hoa Kỳ và Canada phát triển đến trình độ cao?

GỢI Ý TRẢ LỜINhững điều kiện làm cho nông nghiệp Hoa Kỳ và Canada phát triển trình độ cao:

- Có trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến

- Các hình thức tổ chức sản xuất hiện đại

3 Câu hỏi ở mức độ vận dụng thấp

Câu 1:

Dựa vào lược đồ tự nhiên châu Mỹ:

- HS tự xác định được trên lược đồ:

+ Châu Mỹ nằm trong khoảng tọa độ: 70 0 B – 55 0 N (trải dài trên nhiều vĩ tuyến)

350T – 1630T

+ Châu Mỹ nằm hoàn toàn ở bán cầu Tây

+ Vị trí tiếp giáp:

Phía bắc giáp Bắc Băng Dương

Phía tây giáp Thái Bình Dương

Phía đông giáp Đại Tây Dương

Câu 2:

Đi theo đường hàng hải từ cảng Niu Iooc (phía đông Hoa Kỳ) đến cảng Xan

Pharan-xi-co (phía tây Hoa Kỳ), nếu vòng qua Nam Mỹ thì quãng đường dài 13.107 hải lý, còn đi quaPa-na-ma thì quãng đường dài 5.263 hải lý

1,Tính quãng đường được rút ngắn khi đi qua kênh đào Pa-na-ma?

2, Nêu ý nghĩa của kênh đào Pa-na-ma.

GỢI Ý TRẢ LỜI

- HS thực hiện phép tính

- Ý nghĩa của kênh đào Pa-na-ma…

Câu 3:

Dựa vào bảng số liệu

Nông nghiệp các nước Bắc Mỹ (2011)

Tên quốc gia Dân số

(triệu người)

Tỉ lệ lao độngtrong nôngnghiệp (%)

Sản lượnglương thực cóhạt (triệu tấn)

Bò (triệu con)

Lợn (triệu con)

Canada

Hoa Kỳ

Mehico

34,3313,8122,4

2,00,618,0

47,2386,728,4

12,292,732,9

12,866,415,5

- Cho biết tỉ lệ lao động trong nông nghiệp của Bắc Mĩ so với tổng số dân của các quốcgia?

- So sánh tỷ lệ lao động giữa các quốc gia có trong bảng số liệu trên?

- Tính bình quân lương thực theo đầu người ?

GỢI Ý TRẢ LỜI

- Tỷ lệ lao động trong nông nghiệp ở Bắc Mỹ rất thấp

- Hoa Kỳ có tỷ lệ lao động trong nông nghiệp thấp nhất (0,6%), rồi tới Canada (2,0%) Mehico có tỷ lệ lao động cao nhất (18%)

- Bình quân lương thực theo đầu người:…

Câu4

Dựa vào lược đồ nông nghiệp Bắc Mỹ

Hình 38.2 – Lược đồ nông nghiệp Bắc Mỹ

1 Hãy cho biết sự phân bố một số sản phẩm trồng trọt và chăn nuôi trên lãnh thổ BắcMỹ?

2 Giải thích tại sao có sự phân bố đó?

GỢI Ý TRẢ LỜI

1 HS cần trình bày được: Nông nghiệp có sự phân hóa từ bắc xuống nam, từ đông sang tây

- Lúa mì phía Nam Canađa và phía Bắc

- Cây công nghiệp nhiệt đới (Bông mía, chuối ngô ) ở ven vịnh Mêhicô, quần đảo Ăng

ti

- Cam chanh nho Tây Nam Hoa kì nơi có khí hậu cận nhiệt đới

- Chăn nuôi gia súc lớn Vùng núi và cao nguyên phía tây Hoa Kì và sơn nguyên Mê hi

cô

2.Giải thích:

- Do có sự phân hóa các điều kiện tự nhiên từ bắc xuống nam, từ đông sang tây

4 Câu hỏi ở mức độ vận dụng cao

- Góp phần dần dần làm xoá bỏ tình trạng phân biệt chủng tộc trên thế giới.

Cho bảng số liệu tr 124 SGK Địa Lí 7

Cơ cấu GDP phân theo ngành kinh tế của Hoa Kỳ năm 2012 (%)

Nhận biết - Trình bày được những đặc

điểm khái quát về lãnh thổ, dân

cư, dân tộc của châu Mĩ

- Biết được vị trí địa lí, giới hạn

* PPDH:

- PP sử dụngphương tiện trựcquan

- PP sử dụng sốliệu thống kê vàbiểu đồ

- HT Hđ theocặp

- HT học tập

cá nhân

- HT tự học tập nghiên cứu

Mức độ nhận

Hình thức dạy học

- Trình bày được Hiệp định mậu dịch tự do Bắc Mĩ (NAFTA): cácthành viên, mục đích, vai trò…

- Giải thích ở mức độ đơn giản một số đặc điểm về kinh tế của Bắc Mĩ

*PPDH:

- PP hình thành kĩnăng xác lập mốiquan hệ nhân quả

*KTDH:

- KT đặt câu hỏi

- HTHđ theo cặp

Mức độ nhận

Hình thức dạy học

- Sử dụng bản đồ, lát cắt để trình bày đặc điểm tự nhiên Bắc Mỹ

- Sử dụng bản đồ, để trình bày đặc điểm dân cư Bắc Mĩ

- Phân tích lược đồ kinh tế Hoa

- PP hình thành kĩnăng xác lập mốiquan hệ nhân quả

*KTDH

- KT đặt câu hỏi

- KT động não

- HT bài lênlớp

- HT học tập

cá nhân

Vận dụng cao - Mối quan hệ giữa các luồng

nhập cư với sự phát triển kinh tế

ở Bắc Mỹ

- Nhận dạng và vẽ biểu đồ

*PPDH:

- PP hình thành kĩnăng xác lập mốiquan hệ nhân quả

- PP giải quyết vấnđề

- HT tập cá nhân học

Mức độ nhận

Hình thức dạy học

Hoạt động1 Tên hoạt động (dự kiến thời gian).

- Đọc thêm, tìm kiếm tư liệu, chuẩn bị bài sau…

( Các mục 1, 2, 3, 4, 5 ghi rõ thời gian)

MẪU GIÁO ÁN BÀI THỰC HÀNH