XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở TỈNH HƯNG YÊN HIỆN NAY

Đội ngũ công chức cấp xã đã hoàn thành tốt chức trách tham mưu,giúp UBND trong việc thực thi các nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp xãtrong quản lý nhà nước các lĩnh vực kinh tế - xã hội v

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN THỊ THIỀU HƯƠNG

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

Ở TỈNH HƯNG YÊN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI – 2013

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN THỊ THIỀU HƯƠNG

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

Ở TỈNH HƯNG YÊN HIỆN NAY

Ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước

Mã số: 60310203

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS Nguyễn Minh Phương

HÀ NỘI - 2013

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các sốliệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có xuất xứ rõ ràng Những kếtluận trong luận văn chưa từng công bố trong bất cứ công trình nào

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Thiều Hương

CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm y tế

CB CC Cán bộ, công chức HĐND Hội đồng nhân dân MTTQ Mặt trận Tổ quốc UBND Ủy ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 9

1.1 Vị trí, vai trò và chức trách, nhiệm vụ của công chức cấp xã 91.2 Yêu cầu cải cách hành chính nhà nước đối với xây dựng đội ngũ côngchức cấp xã 251.3 Kinh nghiệm xây dựng đội ngũ công chức cấp xã của một số tỉnh,thành phố trực thuộc Trung ương 33

Chương 2: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP

XÃ Ở TỈNH HƯNG YÊN 42

2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũcán bộ, công chức cấp xã của tỉnh Hưng Yên 422.2 Quá trình xây dựng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Hưng Yên vànhững kết quả, hạn chế, vướng mắc hiện nay 45

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở TỈNH HƯNG YÊN 70

3.1 Mục tiêu và phương hướng xây dựng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnhHưng Yên 703.2 Các giải pháp xây dựng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Hưng Yên 79

KẾT LUẬN 100 TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chính quyền xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) là cấp chínhquyền gần dân nhất, trực tiếp tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chăm lo đời sống hàng ngày củanhân dân ở địa phương Chính quyền cấp xã trực tiếp bảo đảm trên thực tế việcphát huy quyền làm chủ của nhân dân và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp củangười dân, đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Cấp xã là cấp gần gũi dânnhất, là nền tảng của hành chính Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đềuxong xuôi” [38, tr 372]

Hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền và hệ thống chính trị cấp

xã nói chung phụ thuộc trước hết vào năng lực của đội ngũ CB,CC cấp xã, vìđây là những người hàng ngày tiếp xúc với người dân, làm cầu nối giữa Đảng,Nhà nước với nhân dân Thực tiễn cho thấy, địa phương nào có đội ngũCB,CC cơ sở trong sạch, vững mạnh thì nơi đó tình hình chính trị, xã hội ổnđịnh; kinh tế, văn hóa phát triển; quốc phòng, an ninh được giữ vững Ngượclại, cơ sở nào đội ngũ CB,CC không đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, thì địaphương đó sẽ gặp khó khăn, kinh tế - xã hội chậm phát triển Điều đó chothấy, CB,CC cấp xã có vai trò rất quan trọng đối với việc xây dựng và củng

cố hệ thống chính trị cơ sở, ảnh hưởng đến sự nghiệp đổi mới của Đảng vàNhà nước ta hiện nay

Sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong điềukiện xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN, phát triển kinh tế thị trường vàhội nhập quốc tế đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã trong sạch,vững mạnh đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Hội nghị lần thứ 5,Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã xác định:

Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có năng lực tổ chức và vận độngnhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước,

công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân,không tham nhũng, không ức hiếp dân, trẻ hóa đội ngũ, chăm locông tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý và đồng bộ chínhsách đối với cán bộ cơ sở” [17, tr 167].

Pháp lệnh Cán bộ, công chức sửa đổi, bổ sung năm 2003 và Nghị định

số 114/2003/NĐ-CP của Chính phủ ngày 10/10/2003 về cán bộ, công chức

xã, phường, thị trấn đã tạo cơ sở pháp luật cho việc kiện toàn và phát triển độingũ cán bộ, công chức cấp xã theo hướng chính quy và chuyên nghiệp hóa

Theo Luật Cán bộ, công chức năm 2008 và Nghị định số

92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đốivới CB,CC ở xã, phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyêntrách ở cấp xã, các chức danh công chức cấp xã gồm:

+ Trưởng Công an;

+ Chỉ huy trưởng Quân sự;

+ Văn hoá - xã hội

Đội ngũ công chức cấp xã có chức trách tham mưu, đề xuất các biệnpháp tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND và chủ tịch UBNDcấp xã, đồng thời trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ cụ thể của quản lý nhànước và cung ứng dịch vụ công trong các lĩnh vực theo quy định của phápluật và sự phân công của Chủ tịch UBND cấp xã

Nhìn chung trong những năm gần đây, đội ngũ công chức cấp xã đã cónhiều cố gắng, nỗ lực thực hiện có kết quả chức trách, nhiệm vụ của mình, cótinh thần phấn đấu vươn lên, vượt qua nhiều khó khăn, trở ngại và phức tạp ở

cấp cơ sở Đội ngũ công chức cấp xã đã hoàn thành tốt chức trách tham mưu,giúp UBND trong việc thực thi các nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp xãtrong quản lý nhà nước các lĩnh vực kinh tế - xã hội và cung ứng các dịch vụcông đáp ứng nhu cầu, lợi ích của nhân dân địa phương theo quy định củapháp luật

Ở Hưng Yên trong những năm qua, đội ngũ công chức cấp xã đã pháthuy được vai trò, trách nhiệm trong hoạt động quản lý nhà nước và đã đạtđược những kết quả nhất định, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế và ổnđịnh chính trị - xã hội của địa phương Tuy nhiên, trước yêu cầu nhiệm vụmới của đất nước, của địa phương, đội ngũ công chức cấp xã còn không ítnhững hạn chế về trình độ và năng lực Chính vì thế trong quá trình quản lýkhi gặp những tình huống, những vụ việc rắc rối không đề ra được phương ángiải quyết tối ưu

Đội ngũ công chức cấp xã của tỉnh Hưng Yên trước năm 2003 hầu hếtchưa qua đào tạo cơ bản, chủ yếu là qua các lớp bồi dưỡng ngắn ngày, hoặcđào tạo lớp Trung cấp lý luận chính trị, chưa được đào tạo chuyên môn,nghiệp vụ, do vậy những lúng túng, va vấp, vi phạm trong công việc là điềukhó tránh khỏi Bên cạnh những hạn chế do trình độ, năng lực, một bộ phậnkhông nhỏ công chức cấp xã do tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, cóbiểu hiện suy thoái về phẩm chất, đạo đức, sống xa dân, quan liêu, hách dịch,cửa quyền, lợi dụng chức quyền làm trái các nguyên tắc quản lý, tham nhũng,làm giàu bất chính, lãng phí của công, bán và sang nhượng đất trái phép, bịtruy tố trước pháp luật gây tổn hại không nhỏ đến uy tín và làm giảm sútlòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước

Trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách nền hành chính nhà nước, đội ngũcông chức cấp xã đang bộc lộ một số hạn chế về trình độ, năng lực tham mưucho UBND cấp xã thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nước và trựctiếp cung ứng các dịch vụ công cho người dân, tổ chức trên địa bàn

Xuất phát từ vai trò và thực trạng của đội ngũ công chức cấp xã nêutrên đòi hỏi phải nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để xác định các giảipháp thích hợp xây dựng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Hưng Yên đáp ứngđược yêu cầu cải cách hành chính nhà nước, góp phần thúc đẩy quá trình côngnghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và phát triển nông thôn mới ở địa

phương Với những lý do đó, học viên mạnh dạn lựa chọn vấn đề “Xây dựng

đội ngũ công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính nhà nước ở tỉnh Hưng Yên hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ Khoa học chính trị, với

mong muốn góp phần vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xãcủa tỉnh nhà

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, trong đó

có công chức cấp xã là chủ đề tài có tính thời sự và đã nhận được sự quan tâmnghiên cứu trên các phương diện khác nhau của nhiều nhà khoa học, nhà quản

lý, hoạch định chính sách và hoạt động thực tiễn Đến nay đã có nhiều công trìnhđược công bố dưới dạng sách, đề tài khoa học, bài báo đăng tạp chí, như:

- Sách: Hệ thống chính trị cơ sở - Thực trạng và một số giải pháp đổi mới.Viện Nghiên cứu Khoa học tổ chức nhà nước, Bộ Nội vụ Nxb Chính trị quốcgia 2004

- Sách: Cơ sở khoa học xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức TS ThangVăn Phúc và TS Nguyễn Minh Phương (đồng chủ biên), Nxb Chính trị quốcgia, 2005

- Sách: Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã(Qua khảo sát ở đồng bằng sông Hồng) TS Nguyễn Thị Tuyết Mai chủ biên.Nxb Chính trị quốc gia, 2007

- Sách: Luận cứ khoa học và một số giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộlãnh đạo phường hiện nay TS Nguyễn Duy Hùng chủ biên Nxb Chính trịquốc gia 2008

- Sách: Tiếp tục hoàn thiện chế độ, chính sách đối với cán bộ, côngchức cơ sở Ths Nguyễn Thế Vịnh, Ths Đinh Ngọc Giang đồng chủ biên.Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2009

- Sách: Pháp luật về cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở Việt Namhiện nay Những vấn đề lý luận và thực tiễn TS Mạc Minh Sản Nxb Chínhtrị - Hành chính 2009

- Sách: Chính quyền cấp xã và việc tổ chức, điều hành hoạt động củaUBND cấp xã Ths Dương Bạch Long biên soạn Nxb Chính trị quốc gia,

2011

- Đề tài khoa học cấp Bộ (2007): Nghiên cứu xây dựng quy hoạch đàotạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn khu vực Đồngbằng sông Cửu Long giai đoạn 2007- 2015 Chủ nhiệm: Vũ Xuân Khoan - BộNội vụ

- Đề tài khoa học cấp Bộ (2008): Nghiên cứu xây dựng đội ngũ cán bộ,công chức cơ sở Tây Nguyên Chủ nhiệm: TS Hồ Công Dũng - Bộ Nội vụ

- Đề tài khoa học cấp Bộ (2009): Nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện chế

độ, chính sách đối với cán bộ, công chức cơ sở Chủ nhiệm: Ths Nguyễn ThếVịnh- Bộ Nội vụ

- Luận văn thạc sĩ luật học của Lương Thị Quyên (2005) : Nâng caochất lượng thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã qua nghiêncứu thực tiễn của tỉnh Hải Dương, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia

Hồ Chí Minh

- Luận văn thạc sĩ luật học của Nguyễn Thanh Tuyền (2009): Chấtlượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã trên địa bàn tỉnh ĐiệnBiên hiện nay., Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

- Luận văn thạc sĩ luật học của Nguyễn Thị Phương Thảo (2010): Chấtlượng cán bộ, công chức cấp xã của tỉnh Tuyên Quang, Học viện Chính trị -Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

- Luận văn thạc sĩ hành chính công của Trần Minh Lý (2010): Nângcao năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã ở tỉnh Đồng Tháp, Họcviện Hành chính

Một số bài viết, bài nghiên cứu về đội ngũ cán bộ, công chức cơ sởđăng trên các Tạp chí như Tạp chí Cộng sản, Tổ chức Nhà nước, Quản lý Nhànước như: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính quyền cơ sở - Vấn đề và giảipháp, Tạp chí Cộng sản, tháng 7/2002; Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức

xã, phường trong giai đoạn hiện nay –Tạp chí Tổ chức nhà nước, 3/2005; Gópphần hoàn thiện chính sách đối với cán bộ, công chức cấp xã – Tạp chí Tổchức Nhà nước Số 5/2009; Cơ sở khoa học xây dựng, hoàn thiện chính sách,chế độ đối với cán bộ, công chức cơ sở” Tạp chí Cộng sản Chuyên đề cơ sở

Số 6/2009; Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức xã góp phần pháttriển nông nghiệp bền vững - Tạp chí Tổ chức Nhà nước Số 9/2011; Vai tròcủa đội ngũ cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn trong thời kỳ đổi mới Tạpchí Tổ chức Nhà nước Số 10/2011

Như vậy, có thể thấy đã có khá nhiều công trình nghiên cứu đánh giáthực trạng và đề xuất quan điểm, giải pháp kiện toàn, đổi mới tổ chức, hoạtđộng chính quyền cấp xã và giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chứccấp xã, nhưng chưa có công trình nào trực tiếp nghiên cứu chuyên biệt về cán

bộ, công chức cấp xã nói chung và công chức cấp xã ở tỉnh Hưng Yên nóiriêng Hơn nữa phần lớn những công trình này đều được thực hiện trước khiLuật Cán bộ, công chức có hiệu lực Vì vậy, việc chọn nghiên cứu đề tài này

có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũcán bộ, công chức cơ sở của tỉnh Hưng Yên hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò, chức năng, nhiệm

vụ của công chức cấp xã và đánh giá thực trạng xây dựng đội ngũ công chức

cấp xã ở tỉnh Hưng Yên, luận văn đề xuất phương hướng và các giải pháp xâydựng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Hưng Yên đủ về số lượng, đảm bảo vềchất lượng, đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước.

- Đánh giá thực trạng xây dựng đội ngũ công chức cấp xã của tỉnhHưng Yên, nêu rõ những kết quả đạt được, hạn chế, vướng mắc và nguyênnhân

- Đề xuất phương hướng và các giải pháp xây dựng đội ngũ công chứccấp xã ở tỉnh Hưng Yên đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh cải cách nền hành chínhnhà nước

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Công tác xây dựng đội ngũ công chức

thuộc UBND xã, phường, thị trấn ở tỉnh Hưng Yên

4.2 Phạm vi nghiên cứu: Khảo sát, đánh giá công tác xây dựng đội

ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Hưng Yên từ năm 2003 (Pháp lệnh CB,CC sửađổi, bổ sung năm 2003) đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác-Lêninlịch sử; tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối của Đảng và chính sách,pháp luật của Nhà nước ta về công tác cán bộ nói chung và xây dựng đội ngũcông chức cấp xã nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện bởi phương pháp luận của chủ nghĩa duy vậtbiện chứng, duy vật lịch sử kết hợp với phương pháp cụ thể như: phân tích vàtổng hợp, lịch sử và lôgic, thống kê, so sánh… để phân tích và làm sáng tỏvấn đề nghiên cứu

6 Đóng góp khoa học của luận văn

- Góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng độingũ công chức cấp xã

- Đề xuất quan điểm và các giải pháp phù hợp, có tính khả thi nhằmxây dựng đội ngũ công chức cấp xã của tỉnh Hưng Yên đáp ứng yêu cầu cảicách hành chính nhà nước ở tỉnh Hưng Yên

7 Ý nghĩa của luận văn

- Những kết luận và giải pháp rút ra từ luận văn có thể làm tài liệu thamkhảo cho việc xây dựng, hoạch định chính sách tạo nguồn, tuyển dụng, sửdụng, đào tạo, bồi dưỡng và đãi ngộ công chức cấp xã ở Hưng Yên

- Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảotrong nghiên cứu và giảng dạy ở Trường Chính trị tỉnh, các trung tâm bồidưỡng chính trị huyện, thành phố của tỉnh Hưng Yên

- Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiêncứu liên quan sau này

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,nội dung luận văn được kết cấu thành 3 chương

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1.1 Vị trí, vai trò và chức trách, nhiệm vụ của công chức cấp xã

1.1.1 Vị trí, vai trò và đặc điểm của công chức cấp xã

1.1.1.1 Khái niệm cán bộ, công chức cấp xã

Công chức là một thuật ngữ được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc giatrên thế giới phản ánh đặc sắc riêng của nền công vụ và tổ chức bộ máy nhànước ở mỗi quốc gia Ở các quốc gia tồn tại nhiều đảng phái chính trị, côngchức chỉ được hiểu là những người giữ công vụ thường xuyên trong các cơquan nhà nước, được xếp vào ngạch, bậc công chức, hưởng lương từ ngânsách nhà nước Còn ở những nước chỉ có duy nhất một Đảng lãnh đạo nhànước và xã hội thì quan niệm công chức được mở rộng hơn, ngoài những chủthể trên mà còn gồm cả những đối tượng có dấu hiệu tương tự, nhưng làmviệc trong tổ chức đảng, các tổ chức chính trị - xã hội

Theo Từ điển Tiếng Việt, cán bộ là “người làm công tác nghiệp vụchuyên môn trong cơ quan nhà nước, Đảng và đoàn thể có chức vụ”, côngchức là “những người được tuyển dụng, bổ nhiệm giữ một công vụ thườngxuyên trong cơ quan nhà nước, hưởng lương do ngân sách nhà nước cấp” [38

tr 207]

Luật CB,CC năm 2008, có hiệu lực chính thức từ ngày 01/01/2010quy định:

Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm

giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của ĐảngCộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trungương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung làcấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi

chung là cấp huyện) trong biên chế và hưởng lương từ ngân sáchnhà nước.

Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào

ngạch, chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của ĐảngCộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trungương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhândân mà không phải là sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhânquốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà khôngphải là sỹ quan, hạ sỹ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo,quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam,Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sựnghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhànước; …[ 30, tr 8 ]

Theo Điều 61 của Luật Cán bộ, công chức và Nghị định số92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 của Chính phủ về chức danh, số lượng, một

số chế độ, chính sách đối với CBCC ở xã, phường, thị trấn và những ngườihoạt động không chuyên trách ở cấp xã, CBCC cấp xã gồm:

- Cán bộ cấp xã có các chức vụ sau:

+ Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy;

+ Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND;

+ Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND;

+ Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;

+ Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh;

+ Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam;

+ Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam (áp dụng đối với xã, phường, thịtrấn có hoạt động nông, lâm, ngư, diêm nghiệp và có tổ chức Hội Nông dânViệt Nam);

+ Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam.

- Công chức cấp xã có các chức danh sau đây:

+ Trưởng Công an;

+ Chỉ huy trưởng quân sự;

+ Văn hóa - Xã hội

Số lượng CBCC cấp xã được bố trí theo loại đơn vị hành chính cấp xã:cấp xã loại 1 không quá 25 người, cấp xã loại 2 không quá 23 người, cấp xãloại 3 không quá 21 người Việc xếp loại đơn vị hành chính cấp xã thực hiệntheo quy định tại Nghị định số 159/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chínhphủ về việc phân loại đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn

Như vậy, CB,CC cấp xã là công dân Việt Nam, được bầu cử hoặctuyển dụng để giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong tổ chức Đảng, HĐND,UBND, các tổ chức chính trị - xã hội ở cấp xã hoặc giữ một chức danhchuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã, trong biên chế và hưởng lương

từ ngân sách nhà nước

Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chứcdanh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã, trong biên chế và hưởnglương từ ngân sách nhà nước

1.1.2.2 Vị trí, vai trò của công chức cấp xã

Nói đến vấn đề cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng: “Cán bộ lànhững người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dânchúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo

cho Đảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng” Người đặt cán bộ

ở vị trí có tính chất quyết định, vì chính sách đúng nhưng không đạt được kếtquả nếu cán bộ thực hiện sai, cán bộ yếu kém Do vậy, theo Người, “Cán bộ

là cái gốc của mọi công việc”; “Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán

bộ tốt hoặc kém” [29, tr 229 - 306]

Bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,Đảng ta luôn xác định, con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự pháttriển kinh tế - xã hội Trong đó, cán bộ là nhân tố quyết định đến sự thành bạicủa cách mạng, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng Phải thườngxuyên chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đổi mới công tác cán bộ gắn với đổimới phương thức lãnh đạo của Đảng

Ở nước ta, chính quyền cấp xã có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọngkhông chỉ trong cơ cấu tổ chức quyền lực nhà nước mà còn là yếu tố chi phốimạnh mẽ đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của các cộng đồng dân

cư và toàn thể người dân trong xã; là mắt xích quan trọng trong cơ chế thựchiện quyền lực nhân dân Mọi chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng vàNhà nước đều được thực hiện ở cấp xã Với vị trí là cấp cơ sở, vai trò củacông chức cấp xã được thể hiện qua các mối quan hệ: với đường lối, chínhsách và pháp luật; với bộ máy chính quyền; với chức trách thực thi công vụ vàvới quần chúng nhân dân, cụ thể ở các điểm cơ bản sau:

- Quan hệ giữa chính sách, pháp luật với công chức cấp xã là mối quan

hệ nhân - quả Công chức cấp xã có phẩm chất và năng lực tốt mới có thể cụthể hóa, bổ sung hoàn chính chính sách và tổ chức thực hiện tốt pháp luật.Nếu công chức cấp xã không vững mạnh thì cho dù đường lối, chính sách cóđúng đắn cũng khó biến thành hiện thực Như vậy, công chức cấp xã gópphần quyết định sự thành bại của đường lối và chính sách của Đảng và phápluật của Nhà nước

- Công chức cấp xã là những người trực tiếp đem chính sách của Đảng,pháp luật của Nhà nước giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành; đồngthời nắm bắt tình hình triển khai thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng vàchính sách, pháp luật của Nhà nước phản ánh cho Đảng và Nhà nước để có sựđiều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho đúng và phù hợp với thực tiễn Vì vậy, vị trí,vai trò của công chức cấp xã là cầu nối giữa Đảng, Chính phủ và quần chúngnhân dân.

- Công chức cấp xã là nhân tố chủ yếu, mang tính “động” nhất ở cơ sở,tuy nhiên công chức cấp xã lại chịu sự chi phối, ràng buộc của tổ chức Chứcnăng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy chính quyền cấp xã yêu cầu các chức danhcông chức cấp xã phải hoạt động theo những nguyên tắc và khuôn khổ nhấtđịnh Chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy chính quyền cấp xã khoa học

và hợp lý có tác dụng thúc đẩy và tạo điều kiện cho các chức danh công chứccấp xã thực thị công vụ có hiệu lực và hiệu quả Công chức cấp xã chỉ có sứcmạnh khi gắn với tổ chức chính quyền và nhân dân, nếu tách rời thì côngchức cấp xã mất sức mạnh quyền lực và hiệu lực do nhân dân tạo nên

- Công chức cấp xã là lực lượng nòng cốt trong quản lý hành chính nhànước ở cấp xã Mỗi công chức cấp xã được giao thực hiện một khối lượngcông việc rộng, nhiều và có tác động ảnh hưởng lớn trong xây dựng Nhà nướcpháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân Chính họ có khả năng đóng gópnhiều ý kiến đề xuất với các cơ quan nhà nước cấp trên để xây dựng và hoànthiện hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu của Nhà nước pháp quyền XHCNcủa dân, do dân và vì dân

- Công chức cấp xã là những người gần dân nhất, có vai trò trực tiếpbảo đảm kỷ cương phép nước tại cơ sở, bảo vệ các quyền tự do dân chủ,quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo đảm trật tự xãhội, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật Họ là những người đóng vai trò

tiên phong, đi đầu trong đấu tranh chống các hiện tượng quan liêu, thamnhũng, cửa quyền và các tiêu cực khác, làm cho tổ chức Đảng, bộ máy chínhquyền cấp xã trong sạch, vững mạnh, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả Thôngqua hoạt động của công chức cấp xã, nhân dân thể hiện được quyền làm chủ

và trực tiếp thực hiện quyền tự quản của mình

Tóm lại, công chức cấp xã có vị trí, vai trò hết sức quan trọng và thực

tế trong quá trình xây dựng đất nước, đội ngũ công chức cấp xã ở nước ta đãkhẳng định được vị trí, vai trò của mình, có nhiều đóng góp to lớn cho sự pháttriển kinh tế - xã hội ở cơ sở, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

1.1.2.3 Đặc điểm của công chức cấp xã

- Công chức cấp xã là một bộ phận cấu thành đội ngũ CB,CC nhà nướcthực thi công vụ nhằm mục đích phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát trực tiếpcủa nhân dân Họ là những người đại diện cho chính quyền cơ sở, là nhữngngười gần dân nhất; hàng ngày tiếp xúc trực tiếp với nhân dân, giải quyết cácthủ tục hành chính, cung cấp các dịch vụ công cho nhân dân Đồng thời họtiếp nhận, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân lên cấp trên, kịp thờinắm bắt và tham mưu với các cấp để kịp thời điều chỉnh các chủ trương,chính sách cho phù hợp, sát thực, hiệu quả

- Công chức cấp xã được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, có trình

độ, năng lực không đồng đều, mặt bằng chung còn khá thấp Đặc biệt ở một

số địa phương vẫn còn không ít công chức cấp xã chưa đạt chuẩn về trình độđào tạo chuyên môn nghiệp vụ, nhất là đối với những công chức cao tuổi Một

bộ phận công chức cấp xã ý thức chính trị, đạo đức công vụ còn hạn chế, chưathực sự tâm huyết với công việc, thiếu chủ động trong học tập, rèn luyện đểnâng cao trình độ, năng lực công tác, chưa thực sự lắng nghe và kịp thời giảiquyết các nguyện vọng chính đáng của nhân dân, thậm chí có những biểu hiện

suy thoái về đạo đức công vụ, gây khó khăn, phiền hà cho người dân hoặc lợidụng hoạt động công vụ để trục lợi cá nhân, vi phạm pháp luật

- Tính chuyên nghiệp, chuyên môn hoá trong hoạt động thực thi công

vụ của công chức cấp xã chưa cao Phần lớn công chức cấp xã là người sinhsống tại địa phương nên có ưu điểm là am hiểu về văn hoá, phong tục, tậpquán và tâm lý, tình cảm của người dân, thuận lợi trong việc tổ chức, vậnđộng nhân dân thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước và các quy định của chính quyền địa phương Tuy nhiên, cũngchính vì là người địa phương nên công chức cấp xã bị chi phối bởi nhiều mốiquan hệ tình cảm dòng tộc, "trong họ ngoài làng", tạo nên lối làm việc "duytình", chủ quan cá nhân, giải quyết công việc bằng kinh nghiệm, ảnh hưởngđến hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ của chính quyền cơ sở Ngược lại,những công chức cấp xã không phải là người địa phương, ít bị chi phối bởicác mối quan hệ tình cảm lại thiếu sự am hiểu về văn hoá, con người ở cơ sở.Hơn nữa, do tư tưởng cục bộ, địa phương của CB,CC và nhân dân còn kháphổ biến, nên không thực sự ủng hộ, hợp tác đối với những công chức cấp xã

là người địa phương khác

Bên cạnh đó, việc bố trí, sử dụng công chức cấp xã cũng còn nhiều bấthợp lý, không căn cứ vào trình độ, năng lực mà bị chi phối bởi yếu tố chủquan của cá nhân cán bộ lãnh đạo UBND cấp xã Việc bố trí, sử dụng cácchức danh công chức cấp xã không đúng chuyên môn được đào tạo dẫn tớinhững hạn chế về năng lực thực thi công vụ, lãng phí nguồn nhân lực, khôngphát huy được năng lực chuyên môn của công chức, đồng thời gây tâm lý ứcchế khiến công chức cấp xã không muốn gắn bó với cơ sở và không thu hútđược nguồn nhân lực chất lượng cao về cơ sở làm việc

- Công chức cấp xã là lực lượng mang tính “động”, thường xuyên có sựthay đổi Mặc dù đã thực hiện quy định về tiêu chuẩn cụ thể và nhiệm vụ của

từng chức danh công chức cấp xã, nhưng trên thực tế vị trí công việc của côngchức cấp xã thường thiếu ổn định so với công chức cấp huyện, cấp tỉnh do có

sự luân chuyển, điều động, bố trí lại nhiệm vụ, nhất là sau mỗi kỳ bầu cử.Khác với cán bộ cấp xã, công chức cấp xã được tuyển dụng để thực thi công

vụ với chức trách, nhiệm vụ cụ thể của từng chức danh nhưng họ cũng chính

là nguồn của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở nên sau các kỳ bầu cửthường có nhiều biến động, thay đổi

- Công chức cấp xã phải thực hiện một khối lượng công việc rất lớn,trên phạm vi rộng và phải kiêm nhiệm nhiều việc Công chức cấp xã được đàotạo ở một chuyên ngành nhất định nhưng khi thực thi công vụ ở cơ sở lại phảithực hiện việc tham mưu quản lý và thực thi công vụ trên quy mô, phạm virộng với nhiều lĩnh vực, chuyên ngành khác nhau Ví dụ chức danh công chứcđịa chính- xây dựng vừa phải thực hiện nhiệm vụ quản lý đất đai, quy hoạch,nhà ở và hạ tầng kỹ thuật, quản lý đô thị (ở phường, thị trấn) và quản lý nôngnghiệp (ở xã), quản lý bảo vệ môi trường, hoà giải tranh chấp, tiếp nhận đơnthư khiếu nại, tố cáo về đất đai, tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật vềđất đai Các chức danh công chức khác ở xã, phường, thị trấn cũng trong tìnhtrạng tương tự trong khi chế độ đãi ngộ, điều kiện làm việc còn nhiều hạn

chế Chính những điều này đã tạo ra những áp lực rất lớn cho công chức cấp

xã, đồng thời dễ nẩy sinh tiêu cực, ảnh hưởng đến việc nâng cao chuyên mônnghiệp vụ công chức và chất lượng, hiệu quả, hiệu lực của hoạt động thực thicông vụ của chính quyền cơ sở

- Công chức cấp xã là những người trực tiếp thực hiện và đảm bảo choviệc thực hiện dân chủ ở cơ sở, phát huy quyền làm chủ của nhân dân Cấp xã

là cấp trực tiếp quản lý hành chính nhà nước ở cơ sở và giải quyết nhiều vấn

đề liên quan đến người dân từ mặt pháp lý đến đời sống dân sinh, từ an ninhtrật tự, giải quyết tranh chấp, khiếu nại tố cáo Điều này đòi hỏi công chức

cấp xã phải có sự am hiểu về pháp luật, về văn hoá, phong tục tập quán, tâm

lý nhân dân và đặc biệt là phải thực hiện tốt công tác dân vận, tổ chức tốt việchoà giải giải quyết các vụ việc ở cơ sở, không để các vụ việc kéo dài, vượtcấp gây bức xúc trong nhân dân

- Hoạt động thực thi công vụ của công chức cấp xã có nhiều điểm khácbiệt với công chức hành chính nhà nước

+ Hoạt động thực thi công vụ của công chức cấp xã có tính đặc thùnhất định vì vừa phải đảm bảo thực hiện đúng các quy định của pháp luật, vừaphải phù hợp với thực tiễn ở địa phương, đảm bảo hợp lý - hợp tình, phù hợpgiữa ý Đảng - lòng dân Công chức cấp xã khi thực thi công vụ không nhữngchỉ căn cứ vào pháp luật và các quy định của cấp trên mà còn phải căn cứ vàotình hình, điều kiện thực tế ở cơ sở Do đối tượng tiếp xúc, làm việc của côngchức cấp xã rất đa dạng, phức tạp, nhiều thành phần lứa tuổi, trình độ nhậnthức hiểu biết khác nhau nên khi thực thi công vụ, công chức cấp xã khôngthể cứng nhắc thực hiện một cách máy móc các quy định của pháp luật nhưngcũng không thể làm trái các quy định của pháp luật, vi phạm các nguyên tắchoạt động công vụ Do đó đòi hỏi công chức cấp xã phải có những “kỹ năngmềm”, có “năng lực thực tiễn” để đủ sức xử lý được các tình huống phát sinhtrong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao

+ Hoạt động thực thi công vụ của công chức cấp xã ít mang tính lýthuyết mà chủ yếu “mang tính thực hành”, đó là việc đưa các quy định phápluật vào trong thực tiễn, đồng thời kiểm nghiệm các chính sách, pháp luật cóphù hợp với thực tiễn ở cơ sở hay không Thực thi công vụ đối với công chứccấp xã là việc làm cụ thể, là công đoạn cuối cùng, đầu ra của các dịch vụ hànhchính công; người thực, việc thực, có kết quả đầu ra sản phẩm Công chức cấp

xã là những người trực tiếp tham mưu cho chính quyền cơ sở quản lý hànhchính nhà nước và cung cấp các dịch vụ hành chính cho nhân dân Do đó,

công chức cấp xã phải chịu khó suy nghĩ, tìm tòi những giải pháp thiết thực,

cụ thể để thực hiện các chính sách, pháp luật của Nhà nước, các văn bản chỉđạo của cấp trên vào việc quản lý hành chính nhà nước ở cơ sở theo lĩnh vựcđược phân công

Hoạt động thực thi công vụ của công chức cấp xã cần phải có sự linhhoạt cho phù hợp với thực tiễn ở cơ sở, nên năng lực thực thi công vụ củacông chức cấp xã cũng có những yêu cầu đặc trưng riêng đó là: Có khả năngvận dụng những kiến thức và nguyên tắc vào thực tiễn công tác; có khả năng

tư duy độc lập trong thực thi nhiệm vụ một cách hiệu quả, đúng theo quy định

và sáng tạo để phù hợp với thực tiễn; có khả năng nhận diện, phát hiện vấnđề; phân tích, đánh giá, xử lý thông tin nhanh nhậy, biết vận dụng đưa ra giảipháp thích hợp, sáng tạo trong quá trình thực thi công vụ, vừa bảo đảm đúngpháp luật, vừa phù hợp với thực tiễn phong phú của cơ sở

+ Hoạt động thực thi công vụ của công chức cấp xã cũng có nhữngđiểm khác biệt với cán bộ xã Cán bộ xã được hình thành do bầu cử, hoạtđộng công vụ của cán bộ xã mang tính chất chính trị và lãnh đạo, chỉ đạo,tuyên truyền, vận động nhân dân Công chức cấp xã thực thi công vụ mangtính quản lý hành chính nhà nước, trực tiếp thực thi pháp luật, đưa pháp luậtvào thực tiễn cuộc sống Thực thi công vụ của công chức cấp xã bằng hànhđộng cụ thể và có tác động trực tiếp, mạnh mẽ đến quyền và lợi ích của ngườidân ở cơ sở, được đánh giá theo những kết quả cụ thể và chịu sự giám sátthường xuyên và trực tiếp của người dân

Các đặc điểm của công chức cấp xã và tính đặc thù trong hoạt độngcông vụ của công chức cấp xã có tác động nhất định đến xây dựng đội ngũcông chức cấp xã ở nước ta hiện nay

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã và chức trách, nhiệm vụ của các chức danh công chức cấp xã

1.1.2.1.Chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã

Trong hệ thống hành chính nước ta, chính quyền cấp xã là chính quyềncấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền 4 cấp: Trung ương, tỉnh, huyện, xã

Chính quyền cấp xã là nơi trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ cụ thể quản

lý hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng,kinh tế, văn hóa, xã hội ở cơ sở, đảm bảo các chủ trương, chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống, nâng cao mọi mặt đời sốngcủa nhân dân Sự trong sạch, vững mạnh, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả củachính quyền cấp xã đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động quản lý nhànước và cung cấp dịch vụ công phục vụ nhân dân

Chính quyền cấp xã là cấp chính quyền gần dân nhất, là cầu nối trựctiếp giữa hệ thống chính quyền cấp trên với nhân dân, hàng ngày tiếp xúc,nắm bắt và phản ánh tâm tư nguyện vọng của nhân dân Cấp xã có vai trò rấtquan trọng trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàndân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng phát triểnkinh tế- xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư

Chính quyền cấp xã bao gồm HĐND và UBND, thực hiện quyền lựcnhà nước ở địa phương, có chức năng thay mặt nhân dân địa phương, căn cứvào nguyện vọng của nhân dân địa phương, quyết định và tổ chức thực hiệnnhững vấn đề có liên quan đến phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh,quốc phòng và đời sống của nhân dân địa phương, theo Hiến pháp, pháp luật

và các quyết định của chính quyền cấp trên Trong đó:

- Hội đồng nhân dân cấp xã là cơ quan quyền lực nhà nước ở địaphương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, donhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và

cơ quan nhà nước cấp trên HĐND cấp xã quyết định những chủ trương, biện

pháp quan trọng để phát huy tiềm năng của địa phương, xây dựng và pháttriển địa phương về kinh tế - xã hội, không ngừng cải thiện đời sống vật chất

và tinh thần của nhân dân địa phương, làm tròn nghĩa vụ của địa phương đốivới cả nước; thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của Thường trựcHĐND, UBND cấp xã, giám sát việc tuân theo pháp luật của cơ quan nhànước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và của côngdân ở địa phương

Nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã trong việc quyết định các vấn

đề quan trọng ở địa phương được quy định cụ thể từ Điều 29 đến Điều 35Luật Tổ chức HĐND-UBND năm 2003

- Uỷ ban nhân dân cấp xã do HĐND cấp xã bầu ra, là cơ quan chấp hànhcủa HĐND cấp xã, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu tráchnhiệm trước HĐND cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp trên UBND chịutrách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấptrên và nghị quyết của HĐND cùng cấp nhằm bảo đảm thực hiện chủ trương,biện pháp phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện các chính sách khác trên địabàn UBND cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương, gópphần bảo đảm sự chỉ đạo, quản lý thống nhất trong bộ máy hành chính nhànước từ Trung ương tới cơ sở

Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp xã trong hoạt động quản lý các mặtcủa đời sống kinh tế - xã hội ở địa phương được quy định cụ thể từ Điều 113đến Điều 118 Luật Tổ chức HĐND-UBND năm 2003

1.1.2.2 Chức trách, nhiệm vụ của các chức danh công chức cấp xã

Thông tư số 06/2012/TT-BNV, ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ hướngdẫn về chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã,phường, thị trấn quy định chức trách của công chức cấp xã là làm công tácchuyên môn thuộc biên chế của UBND cấp xã, có trách nhiệm tham mưu,giúp UBND cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực công

tác được phân công và thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND cấp

xã giao Chức trách, nhiệm vụ cụ thể của từng chức danh được quy định:

- Công chức Trưởng công an (nơi chưa bố trí lực lượng công an chínhquy) có chức trách, nhiệm vụ:

Tham mưu, giúp UBND xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn củaUBND xã trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn theo quyđịnh của pháp luật

Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về công

an xã và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền

Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND xã giao

Đối với thị trấn chưa bố trí lực lượng công an chính quy thì TrưởngCông an thị trấn thực hiện nhiệm vụ như đối với Trưởng Công an xã trên địabàn thị trấn

- Công chức Chỉ huy trưởng quân sự có chức trách, nhiệm vụ:

Tham mưu, giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạncủa UBND cấp xã trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự trên địa bàn theo quyđịnh của pháp luật

Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về dânquân tự vệ, quốc phòng toàn dân, nghĩa vụ quân sự và các văn bản có liênquan của cơ quan có thẩm quyền

Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND cấp xã giao

- Công chức Văn phòng - Thống kê có chức trách, nhiệm vụ:

Tham mưu, giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạncủa UBND cấp xã trong các lĩnh vực: Văn phòng, thống kê, tổ chức, nhân sự,thi đua, khen thưởng, kỷ luật, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc và thanh niên trênđịa bàn theo quy định của pháp luật

Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: Xây dựng và theo dõi việc thực hiệnchương trình, kế hoạch công tác, lịch làm việc định kỳ và đột xuất củaHĐND, Thường trực HĐND, UBND, Chủ tịch UBND cấp xã; Giúp Thườngtrực HĐND và UBND cấp xã tổ chức các kỳ họp; chuẩn bị các điều kiện phục

vụ các kỳ họp và các hoạt động của HĐND, UBND cấp xã; Tổ chức lịch tiếpdân, tiếp khách của UBND cấp xã; thực hiện công tác văn thư, lưu trữ, cơ chế

“một cửa” và “một cửa liên thông” tại UBND cấp xã; nhận đơn thư khiếu nại,

tố cáo và chuyển đến Thường trực HĐND, Ủy ban nhân dân xem xét, giảiquyết theo thẩm quyền; tổng hợp, theo dõi và báo cáo việc thực hiện quy chếlàm việc của UBND cấp xã và thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định củapháp luật; Chủ trì, phối hợp với công chức khác xây dựng và theo dõi việcthực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; tổng hợp, thống kê, báo cáo tìnhhình phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và các hoạt động kinh tế - xãhội trên địa bàn cấp xã; dự thảo các văn bản theo yêu cầu của HĐND, Thườngtrực HĐND, UBND, Chủ tịch UBND cấp xã

Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyênngành và do Chủ tịch UBND cấp xã giao

- Công chức Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối vớiphường, thị trấn) hoặc công chức Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môitrường (đổi với xã) có chức trách, nhiệm vụ:

Tham mưu, giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạncủa UBND cấp xã trong các lĩnh vực: Đất đai, tài nguyên, môi trường, xâydựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàntheo quy định của pháp luật

Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: Thu thập thông tin, tổng hợp số liệu,lập sổ sách các tài liệu và xây dựng các báo cáo về đất đai, địa giới hànhchính, tài nguyên, môi trường và đa dạng sinh học, công tác quy hoạch, xâydựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn

theo quy định của pháp luật; Tổ chức vận động nhân dân áp dụng các tiến bộkhoa học kỹ thuật vào sản xuất, bảo vệ môi trường trên địa bàn cấp xã; Giámsát về kỹ thuật các công trình xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của UBNDcấp xã; Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện các thủ tục hành chínhtrong việc tiếp nhận hồ sơ và thẩm tra để xác nhận nguồn gốc, hiện trạng đăng

ký và sử dụng đất đai, tình trạng tranh chấp đất đai và biến động về đất đaitrên địa bàn; xây dựng các hồ sơ, văn bản về đất đai và việc cấp phép cải tạo,xây dựng các công trình và nhà ở trên địa bàn để Chủ tịch UBND cấp xãquyết định hoặc báo cáo UBND cấp trên xem xét, quyết định theo quy địnhcủa pháp luật

Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyênngành và do Chủ tịch UBND cấp xã giao

- Công chức Tài chính - Kế toán có chức trách, nhiệm vụ:

Tham mưu, giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạncủa UBND cấp xã trong lĩnh vực tài chính, kế toán trên địa bàn theo quy địnhcủa pháp luật

Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: Xây dựng dự toán thu, chi ngân sáchcấp xã trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức thực hiện dự toán thu, chingân sách và các biện pháp khai thác nguồn thu trên địa bàn cấp xã; Kiểm tra

và tổ chức thực hiện các hoạt động tài chính, ngân sách theo hướng dẫn của

cơ quan tài chính cấp trên; quyết toán ngân sách cấp xã và thực hiện báo cáotài chính, ngân sách theo đúng quy định của pháp luật; Thực hiện công tác kếtoán ngân sách (kế toán thu, chi ngân sách cấp xã, kế toán các quỹ côngchuyên dùng và các hoạt động tài chính khác, kế toán tiền mặt, tiền gửi, kếtoán thanh toán, kế toán vật tư, tài sản, ) theo quy định của pháp luật; Chủtrì, phối hợp với công chức khác quản lý tài sản công; kiểm tra, quyết toán các

dự án đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của UBND cấp xã theo quyđịnh của pháp luật.

Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyênngành và do Chủ tịch UBND cấp xã giao

- Công chức Tư pháp - Hộ tịch có chức trách, nhiệm vụ:

Tham mưu, giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạncủa UBND cấp xã trong lĩnh vực tư pháp và hộ tịch trên địa bàn theo quyđịnh của pháp luật

Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: Phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý

tủ sách pháp luật, tổ chức phục vụ nhân dân nghiên cứu pháp luật và tổ chứclấy ý kiến nhân dân trên địa bàn cấp xã trong việc tham gia xây dựng phápluật; Kiểm tra, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật của HĐND và UBNDcấp xã báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định; tham gia công tácthi hành án dân sự trên địa bàn cấp xã; Thực hiện nhiệm vụ công tác tư pháp,

hộ tịch, chứng thực, chứng nhận và theo dõi về quốc tịch trên địa bàn cấp xãtheo quy định của pháp luật; phối hợp với công chức Văn hóa - xã hội hướngdẫn xây dựng hương ước quy ước ở thôn, tổ dân phố và công tác giáo dục tạiđịa bàn cấp xã; Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện công tác hòagiải ở cơ sở

Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyênngành và do Chủ tịch UBND cấp xã giao

- Công chức Văn hoá - Xã hội có chức trách, nhiệm vụ:

Tham mưu, giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạncủa UBND cấp xã trong các lĩnh vực: Văn hóa, thể dục thể thao, du lịch,thông tin, truyền thông, lao động, thương binh, xã hội, y tế, giáo dục theo quyđịnh của pháp luật

Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Tổ chức, theo dõi và báo cáo vềcác hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, y tế và giáo dục trên địabàn; tổ chức thực hiện việc xây dựng đời sống văn hóa ở cộng đồng dân cư vàxây dựng gia đình văn hóa trên địa bàn cấp xã; Thực hiện các nhiệm vụ thôngtin, truyền thông về tình hình kinh tế - xã hội ở địa phương; Thống kê dân số,lao động, việc làm, ngành nghề trên địa bàn; theo dõi, tổng hợp, báo cáo về sốlượng và tình hình biến động các đối tượng chính sách lao động, thương binh

và xã hội; theo dõi, đôn đốc việc thực hiện và chi trả các chế độ đối với ngườihưởng chính sách xã hội và người có công; quản lý nghĩa trang liệt sĩ và cáccông trình ghi công liệt sĩ; thực hiện các hoạt động bảo trợ xã hội và chươngtrình xóa đói, giảm nghèo trên địa bàn cấp xã; Chủ trì, phối hợp với côngchức khác và trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố xây dựng hương ước, quy ước

ở thôn, tổ dân phố và thực hiện công tác giáo dục tại địa bàn cấp xã

Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyênngành và do Chủ tịch UBND cấp xã giao

1.2 Yêu cầu cải cách hành chính nhà nước đối với xây dựng đội ngũ công chức cấp xã

1.2.1 Khái quát các nội dung cải cách hành chính nhà nước ở nước

ta hiện nay

Trong thời đại ngày nay, cải cách nền hành chính nhà nước là một yêucầu đặt ra đối với phần lớn các quốc gia trên thế giới Cải cách hành chính làmột quá trình thay đổi cơ bản, lâu dài, liên tục được thiết kế có chủ định nhằmcải tiến một cách cơ bản các khâu trong tổ chức và hoạt động quản lý của bộmáy hành chính nhà nước: lập kế hoạch; định thể chế; tổ chức; công tác cánbộ; tài chính; chỉ huy; phối hợp; kiểm tra; đánh giá… nhằm nâng cao hiệulực, hiệu quả quản lý của nền hành chính nhà nước

Đối với nước ta, cải cách hành chính là một bộ phận quan trọng trongđường lối đổi mới toàn diện và là một trong những ưu tiên hàng đầu trongchiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn

2001-2010 đã đặt mục tiêu là xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch,vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hoá, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả theonguyên tắc của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo củaĐảng; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực đáp ứngyêu cầu của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước

Chương trình tổng thể đã xác định 9 mục tiêu cụ thể, 4 nội dung cải cáchhành chính gồm: Cải cách thể chế; cải cách tổ chức bộ máy hành chính; xâydựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách tài chính công Đồngthời đề ra 7 chương trình hành động và 5 giải pháp thực hiện và quy định rõtrách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương các cấp trong tổ chức triển khaithực hiện

Trên cơ sở đánh giá các kết quả đã đạt được và những hạn chế, yếu kém,chỉ ra những nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong việc thực hiệnChương trình cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010, Chính phủ

đã thông qua Nghị quyết 30c/NQ-CP Ban hành Chương trình tổng thể cảicách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 – 2020 với 5 mục tiêu:

1 Xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa nhằm giải phóng lực lượng sản xuất, huy động và sử dụng cóhiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển đất nước

2 Tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, thông thoáng, thuận lợi, minhbạch nhằm giảm thiểu chi phí về thời gian và kinh phí của các doanh nghiệpthuộc mọi thành phần kinh tế trong việc tuân thủ thủ tục hành chính

3 Xây dựng hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ươngtới cơ sở thông suốt, trong sạch, vững mạnh, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tăngtính dân chủ và pháp quyền trong hoạt động điều hành của Chính phủ và củacác cơ quan hành chính nhà nước.

4 Bảo đảm thực hiện trên thực tế quyền dân chủ của nhân dân, bảo vệquyền con người, gắn quyền con người với quyền và lợi ích của dân tộc, củađất nước

5 Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có đủ phẩm chất,năng lực và trình độ, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân và sự phát triển củađất nước

Trọng tâm cải cách hành chính trong giai đoạn 10 năm tới được xác địnhlà: Cải cách thể chế; xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, côngchức, viên chức, chú trọng cải cách chính sách tiền lương nhằm tạo động lựcthực sự để cán bộ, công chức, viên chức thực thi công vụ có chất lượng vàhiệu quả cao; nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính và chất lượng dịch vụcông

Để thực hiện các mục tiêu nêu trên, Chương trình đã xác định rõ 6 nhiệm

vụ là: Cải cách thể chế; Cải cách thủ tục hành chính; Cải cách tổ chức bộ máyhành chính nhà nước; Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, côngchức, viên chức; Cải cách tài chính công; Hiện đại hóa hành chính

Các giải pháp để thực hiện Chương trình cải cách hành chính bao gồm:Tăng cường công tác chỉ đạo việc thực hiện cải cách hành chính từ Chínhphủ, Thủ tướng Chính phủ đến các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộcChính phủ và UBND các cấp Tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ,công chức, viên chức bằng các hình thức phù hợp, có hiệu quả Tăng cườngtính công khai, minh bạch, trách nhiệm của hoạt động công vụ Nâng caonăng lực, trình độ đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác cải cách hành

chính Thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc thực hiện cải cách hành chính để

có những giải pháp thích hợp nhằm đẩy mạnh cải cách hành chính Ứng dụngcông nghệ thông tin - truyền thông với cải cách hành chính Đảm bảo kinh phícho việc thực hiện Chương trình Cải cách chính sách tiền lương nhằm tạođộng lực thực sự để cán bộ, công chức, viên chức thực hiện công vụ có chấtlượng và hiệu quả cao

1.2.2 Yêu cầu cải cách nền hành chính nhà nước đối với xây dựng

vụ và có cơ chế loại bỏ, bãi miễn những người không hoàn thànhnhiệm vụ, vi phạm kỷ luật, mất uy tín với nhân dân [ 21, tr 252] Mục tiêu và các nội dung cải cách hành chính nhà nước đặt ra yêu cầuxây dựng đội ngũ CB,CC nói chung và công chức cấp xã nói riêng có sốlượng, cơ cấu hợp lý, đủ trình độ và năng lực thi hành công vụ, phục vụ nhândân và phục vụ sự nghiệp phát triển của đất nước

Để tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước trong lĩnh vực xâydựng, phát triển đội ngũ cán bộ, công chức, ngày 18/10/2012, Thủ tướngChính phủ đã ký Quyết định số 1557/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đẩy mạnh cảicách chế độ công vụ, công chức với mục tiêu xây dựng một nền công vụ

“chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả” Theo Đề ánnày, một trong những nội dung đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, công chức

là “Nghiên cứu sửa đổi các quy định về chức danh, số lượng và chế độ, chínhsách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn và những người hoạtđộng không chuyên trách ở cấp xã”

Trên thực tế, các nội dung và nhiệm vụ cải cách hành chính nhà nướcđều có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp cũng như đặt ra các yêu cầu đối việcxây dựng đội ngũ công chức cấp xã, trong đó cải cách thủ tục hành chính theo

mô hình “Một cửa” và “Một cửa liên thông” và phát triển đội ngũ CB,CC lànhững nhiệm vụ và yêu cầu liên quan trực tiếp đến xây dựng đội ngũ côngchức cấp xã

- “Một cửa” và “Một cửa liên thông” là cơ chế giải quyết công việc của

tổ chức công dân thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính nhà nước từ tiếpnhận yêu cầu, hồ sơ đến trả lại kết quả thông qua một đầu mối là “Bộ phậntiếp nhận và trả kết quả” tại cơ quan hành chính nhà nước Mục đích của thựchiện cơ chế này nhằm đạt được bước chuyển căn bản trong quan hệ và thủ tụcgiải quyết công việc giữa cơ quan hành chính nhà nước với tổ chức công,giảm phiền hà cho tổ chức, công dân, chống tệ quan liêu, tham nhũng, cửaquyền của cán bộ, công chức nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.Đồng thời qua đó, điều chỉnh một bước về tổ chức bộ máy và đổi mới, cải tiếnchế độ làm việc và quan hệ công tác trong cơ quan hành chính nhà nước;Nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ hành chính cũng như tinh thần, thái độ phục vụnhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức

Nguyên tắc thực hiện cơ chế “Một cửa” và “Một cửa liên thông” là: Thủtục hành chính đơn giản, rõ ràng, đúng pháp luật; Công khai các thủ tục hànhchính, phí, lệ phí và thời gian giải quyết công việc của tổ chức, công dân;Nhận yêu cầu và trả kết quả tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả; Việc phối

hợp giữa các bộ phận có liên quan để giải quyết công việc của tổ chức, côngdân là trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước; Bảo đảm giải quyếtcông việc nhanh chóng, thuận tiện cho tổ chức, công dân.

Theo đó ở cấp xã, các công việc thuộc lĩnh vực đất đai, xây dựng nhà ở

do công chức Địa chính- Xây dựng phụ trách Các công việc thuộc lĩnh vựcchứng thực, hộ tịch do công chức Tư pháp – Hộ tịch phụ trách Các công việcthuộc các lĩnh vực còn lại do công chức Văn phòng – Thống kê phụ trách

Để đảm bảo thực hiện mục tiêu: Cơ chế một cửa, một cửa liên thôngđược triển khai 100% vào năm 2013 tại tất cả các cơ quan hành chính nhànước ở địa phương; bảo đảm sự hài lòng của cá nhân, tổ chức đối với sự phục

vụ của cơ quan hành chính nhà nước đạt mức trên 60%, đội ngũ công chứccấp xã làm việc tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả phải là những công chức

có trình độ, năng lực và phẩm chất tốt, có khả năng giao tiếp với tổ chức,công dân Do vậy, họ không chỉ được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ theochức trách, nhiệm vụ cụ thể của từng chức danh công chức, mà còn phải đượctập huấn về nghiệp vụ và cách giao tiếp cho cán bộ, công chức trực tiếp làmviệc ở bộ phận tiếp nhận và trả kết quả

- Để góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2020, đội ngũ cán bộ, côngchức, viên chức có số lượng, cơ cấu hợp lý, đủ trình độ và năng lực thi hànhcông vụ, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng một nền công vụ chuyênnghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả, công tác xây dựng độingũ công chức cấp xã cần tập trung vào các nhiệm vụ sau:

+ Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có phẩm chất đạo đứctốt, có bản lĩnh chính trị, có năng lực, có tính chuyên nghiệp cao, tận tụy phục

vụ nhân dân thông qua các hình thức đào tạo, bồi dưỡng phù hợp, có hiệuquả

Phẩm chất và năng lực thực thi công vụ là ý thức trách nhiệm và khảnăng hay sự thành thạo của công chức để thực hiện một công việc nào đó Đó

là những gì mà công chức cần phải có như thái độ, kiến thức, kỹ năng và biếtkết hợp, sử dụng chúng một cách thành thạo trong quá trình thực thi công vụnhằm đạt kết quả tốt nhất Phẩm chất và năng lực thực thi công vụ của côngchức gắn liền với bối cảnh công việc mang tính cá nhân và năng động Nóđược cấu thành trên cơ sở của đạo đức và năng lực cá nhân cùng những yêucầu mang tính đặc trưng của hoạt động công vụ ở cơ sở, luôn vận động, thayđổi, phát triển nếu được khai thác, sử dụng hợp lý

Nâng cao phẩm chất và năng lực thực thi công vụ của công chức xãnghĩa là tác động một cách đồng bộ, phù hợp, hiệu quả lên các yếu tố cấuthành và những nhân tố ảnh hưởng đến phẩm chất và năng lực thực thi công

vụ của công chức xã, giúp công chức xã phát huy được những phẩm chất vànăng lực đã có, bổ sung, phát triển những phẩm chất, năng lực hạn chế nhằmthực hiện tốt nhiệm vụ công vụ, đạt được mục tiêu của chính quyền cấp xã.+ Trên cơ sở xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã vàphân biệt sự khác nhau về mô hình tổ chức giữa chính quyền đô thị với chínhquyền nông thôn, xây dựng cơ cấu các chức danh công chức cấp xã hợp lýgắn với vị trí việc làm Đảm bảo thực hiện yêu cầu: đến năm 2015 trên 80%công chức cấp xã ở vùng đồng bằng, đô thị và trên 60% ở vùng miền núi, dântộc đạt tiêu chuẩn theo chức danh

+ Hoàn thiện quy định của pháp luật về tuyển dụng, bố trí, phân côngnhiệm vụ phù hợp với trình độ, năng lực, sở trường của công chức cấp xã Năng lực thực thi công vụ của công chức là sự tổng hợp đồng thời cácnguồn lực, hoạt động và kết quả cần đạt được Đó là sự đáp ứng với yêu cầuthực tiễn công việc của công chức Năng lực thực thi công vụ của công chức

xã được xác định trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của từng chức danh công

chức và chỉ được hình thành khi công chức biết hành động, mong muốn hànhđộng và có thể hành động.

+ Xây dựng, bổ sung và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật vềchức danh, tiêu chuẩn nghiệp vụ của các chức danh công chức cấp xã

+ Hoàn thiện quy định của pháp luật về đánh giá công chức cấp xã trên

cơ sở kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao; thực hiện cơ chế loại bỏ, bãimiễn những người không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm kỷ luật, mất uy tínvới nhân dân; quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của công chức cấp xã tươngứng với trách nhiệm và có chế tài nghiêm đối với hành vi vi phạm pháp luật,

vi phạm kỷ luật, vi phạm đạo đức công vụ của công chức cấp xã

+ Đổi mới nội dung và chương trình đào tạo, bồi dưỡng công chức cấpxã; thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng theo các hình thức: Hướng dẫn tập sựtrong thời gian tập sự; bồi dưỡng theo tiêu chuẩn các chức danh công chứccấp xã; bồi dưỡng bắt buộc kiến thức, kỹ năng tối thiểu trước khi bổ nhiệm vàbồi dưỡng hàng năm

Tạo điều kiện để công chức cấp xã được cử đi học các trường, cơ sở đàotạo để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ theo chuyên ngành phù hợpvới thực tiễn công tác như: Luật, quản lý đất đai, kinh tế, quản trị văn phòng,trung cấp Công an, trung cấp Quân sự…, được bồi dưỡng kỹ năng quản lý, kỹnăng tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; kỹ năng tổ chức tổ chức, điềuhành cuộc họp; kỹ năng thuyết trình, kỹ năng giao tiếp hành chính, kỹ năngquản lý công việc cá nhân … để đáp ứng với nhiệm vụ công tác được giaogắn với việc thực hiện cải cách hành chính nhà nước trong giai đoạn hiện nay

+ Cải cách chính sách tiền lương và sửa đổi, bổ sung các quy định vềchế độ phụ cấp ngoài lương theo các chức danh công chức và điều kiện làmviệc khó khăn, nguy hiểm, độc hại Đổi mới quy định của pháp luật về khen

thưởng đối với công chức cấp xã trong thực thi công vụ và có chế độ tiềnthưởng hợp lý đối với công chức hoàn thành xuất sắc công vụ.

+ Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá nhằm nâng cao trách nhiệm,

kỷ luật, kỷ cương hành chính và đạo đức công vụ của công chức cấp xã

Trong hoạt động thực thi công vụ của công chức cấp xã, nếu không có

sự kiểm tra đánh giá thường xuyên, chính xác kịp thời về trình độ chuyênmôn, tiến độ, hiệu quả thực hiện thì sẽ không thể có những đánh giá chính xác

về năng lực thực sự của công chức Mà khi đã không có sự đánh giá đúngnăng lực công chức thì sẽ không thể có việc sử dụng hợp lý được, từ đó sẽkhông thể phát huy được năng lực của công chức trong hoạt động công vụ

1.3 Kinh nghiệm xây dựng đội ngũ công chức cấp xã của một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

1.3.1 Kinh nghiệm của thành phố Đà Nẵng

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) về đổi mới và nâng caochất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn, trong 10 năm quathành phố Đà Nẵng đã tập trung xây dựng đội ngũ CB,CC cơ sở, tạo ra bướcchuyển biến khá mạnh mẽ

Triển khai các quy định của Nhà nước về CB,CC cấp xã, UBND thànhphố trình HĐND thành phố quy định số lượng CB,CC, tên gọi, mức phụ cấphàng tháng đối với người hoạt động không chuyên trách của từng phường, xã.Theo đó, số lượng người hoạt động không chuyên trách có tăng hơn so vớiquy định Việc phân các đơn vị hành chính phường, xã thành 2 loại để có cơ

sở bố trí số lượng CB,CC phù hợp là bước tiến trong xây dựng chính quyền

cơ sở

Sở Nội vụ đã phối hợp với Ban Tổ chức Thành ủy trình lãnh đạo thànhphố thông qua Đề án nâng cao chất lượng CB,CC phường, xã Trên cơ sở đó,các địa phương đã tiến hành rà soát đội ngũ CB,CC phường, xã và xây dựng

kế hoạch bố trí phù hợp, đảm bảo số lượng, chất lượng phù hợp với năng lực,trình độ chuyên môn của từng vị trí công tác Chất lượng CB,CC và ngườihoạt động không chuyên trách từng bước được nâng lên, một số chức danhtrước đây như phó bí thư đảng uỷ, chủ tịch các hội, đoàn thể do các cán bộhưu trí đảm nhận thì nay đã được thay thế bởi CB,CC trẻ hơn.

Thực hiện “Đề án tạo nguồn chức danh bí thư, chủ tịch UBND phường,xã” (Đề án 89), cấp ủy Đảng và chính quyền thành phố đã đẩy mạnh công tácđào tạo, bồi dưỡng CB,CC, nên chất lượng CB,CC phường, xã có nhiềuchuyển biến, độ tuổi ngày càng được trẻ hóa Bên cạnh đó, ngoài chế độ,chính sách do Trung ương quy định, thành phố ban hành nhiều chính chế độ,chính sách như: Quy định hỗ trợ hàng tháng cho CB,CC được tiếp nhận theochính sách thu hút nguồn nhân lực, người phụ trách công tác tôn giáo, phụtrách tiếp nhận và trả kết quả; phụ cấp chức vụ cho chỉ huy trưởng quân sựphường, xã, trưởng công an xã; quy định phụ cấp CB,CC kiêm nhiệm chứcdanh những người hoạt động không chuyên trách; tăng mức phụ cấp hàngtháng và đóng BHXH, BHYT cho những người hoạt động không chuyêntrách từ ngân sách thành phố; nâng định mức khoán kinh phí cho CB,CCphường, xã

Để khuyến khích những người không đủ trình độ công tác tại phường,

xã nghỉ hưu trước tuổi, thôi việc, thành phố đã ban hành quy định: Đối vớiCB,CC khi thôi việc thì ngoài chế độ BHXH, mỗi năm tham gia công tác cóđóng BHXH thì được hưởng 1,5 tháng lương hiện hưởng; đối với CB,CCnhững người hoạt động không chuyên trách đã nghỉ hưu, nghỉ mất sức thamgia công tác tại phường, xã thôi việc thì ngoài chế độ BHXH, mỗi năm thamgia công tác có đóng BHXH thì được hưởng 01 tháng lương hiện hưởng Đếnnay đã có 139 người nghỉ hưu, thôi việc, tạo điều kiện cho việc bố trí người

có trình độ vào công tác tại phường, xã