Phân tích nội dung chương trình, xây dựng một số giáo án điện tử thuộc chương III chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào. Chương IV Phân bào. sinh học 10 ban khoa học cơ bản

Nhận thức tầm quan trọng của những vấn đề trên em xin được nhận đề tài: “Phân tích nội dung chương trình, xây dựng một số giáo an điện tứ thuộc chương III chuyển hoá vật chất và năng lượ

LỜI CẢM ƠN

Dưới sự hướng dẫn hết sức nhiệt tình của thầy cô giáo trong tổ phương pháp giảng dạy, cùng với sự đóng góp ý kiến xây dựng của các bạn sinh viên trong suốt quá trình nghiên cứu, em đã hoàn thành đề tài luận văn tốt nghiệp

Em xin gửi đến thầy giáo, cô giáo và các bạn sinh viên lời cám ơn chân thành nhất vì sự đóng góp quý báu đó

Đặc biệt em xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy giáo - Thạc

sỹ Trương Đức Bình người trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo tận tâm giúp em

hoàn thành luân văn này

Mặc dù rất cố gắng nhưng do thời gian có hạn cùng với những bỡ ngỡ của buổi đầu làm quen công việc nghiên cứu cho nên bản luân văn này

không thể tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được sự chỉ bảo,

đóng góp của các thầy cô và các bạn sinh viên để luận văn của em được hoàn

thiện hơn

Sinh viên Nguyễn Thị Thu Hương

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan kết quả khóa luận này là của riêng cá nhân tôi Kết quả

này không trùng với kết quả của bất kỳ tác giả nào khác

Nêu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Sinh viên Nguyễn Thị Thu Hương

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội2 2

MỤC LỤC

Trang

PHẢN 2: Nội dung và kết quả nghiên cứu 7

Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 7 Giáo án điện tử và cách xây dựng giáo án điện tử 7

Bài 13 Khái quát về năng lượng và chuyên hóa vật chất 13

Bài 14 Enzim và vai trò của enzim trong quá trình chuyển hóa

Bài 18 Chu kì tế bào và quá trình nguyên phân 58

PHẢN 3: Kết luận và đề nghị 75

PHẢN 1: MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thế ký 21 là thế kỷ của công nghệ sinh học và khoa học công nghệ với tốc độ phát triển như vũ bão, thế giới luôn vận động và phát triển nhất là ở

nước ta, một nước đang thực hiện công cuộc đối mới thì việc đào tạo con

người mới xã hôi chủ nghĩa là rất quan trong phải đảm bảo yêu cầu vừa có kiến thức vừa có kỹ năng làm việc Sự nghiệp trồng người là công việc lâu

dài không thể thục hiện một sớm một chiều, biện pháp quan trọng là giáo dục đào tạo Xã hội nào thì giáo dục Ấy, mục tiêu của giáo dục là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài tạo ra con người có tri thức năng

động sáng tạo có khả năng thích ứng với mọi điều kiện yêu cầu của thời đại mới, cùng với đó đối mới nội dung, phương pháp giáo dục cho phù hợp là một tất yếu khách quan

Bộ giáo dục đào tạo nghiên cứu quyết định đổi mới về nội dung bằng việc đưa bộ sách giáo khoa mới thay thế sách giáo khoa cũ với nhiều kênh hình hơn, cùng với sự thay đổi đó thì phương pháp, phương tiện dạy học cũng được đổi mới theo hướng lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích

cực sáng tạo của học sinh

Để có bài giảng tốt hiệu quả thì giáo viên phải chuẩn bị tốt từ khâu

soạn bài, muốn có bài soạn tốt thì không thể thiếu khâu phân tích nội dung và

xây dựng bài giảng Nhờ đó giáo viên nắm được yêu cầu của bài giảng, mạch

kiến thức cần truyền đạt, những kiến thức bố xung và vận dụng kiến thức vào

thực tế làm cho bài giảng cuốn hút, sinh động đạt hiệu quả cao

Góp phần không nhỏ vào sự thành công của bài giảng là phương pháp, phương tiện dạy học Để thực hiện đổi mới theo phương pháp hướng lấy học

sinh làm trung tâm thì việc thiết kế bài giảng kết hợp với trang thiết bị hiện

đại là không thể thiếu mà trong đó phương pháp sử dụng phần mềm Powerpoint để thiết kế giáo án điện tử là một hình thức sử dụng phổ biến

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội2 4

nhất Với phương pháp này, giáo viên sẽ có sự chuẩn bị công phu cho bài

giảng từ hình ảnh minh hoạ, bảng biểu, câu hỏi, trắc nghiệm làm cho bài

giảng sinh động hấp dẫn tạo hứng thú cho học sinh Việc thiết kế giáo án

điện tử giúp giáo viên tiết kiệm thời gian trên lớp, truyền đạt lượng kiến thức

khá lớn trong thời gian nhất định

Nhận thức tầm quan trọng của những vấn đề trên em xin được nhận đề

tài:

“Phân tích nội dung chương trình, xây dựng một số giáo an điện tứ thuộc chương III chuyển hoá vật chất và năng lượng trong tế bào, chương

T phân bào - Sinh học 10 ban cơ bản ”

2, Mục tiêu nghiên cứu

- Phân tích nội dung chương trình sinh học 10 ban khoa học cơ bản

-Xây dựng một số giáo án điện tử thuộc chương III chương IV sinh học

10

3, Niệm vụ nghiên cứu

3.1, Phân tích nội dung bài giảng

-_ VỊ trí của bài

Mục tiêu của bài

- Kién thức cơ bản của bài

-_ Kiến thức bé sung

-_ Kiến thức thực tiễn có liên quan

3.2, Thiết kế một số giáo án điện tử trong chương trình

4, Đối tượng nghiên cứu

- Những biện pháp làm sáng tỏ nội dung bài giảng, phân tích bài giảng

trong sách giáo khoa theo kỹ thuật dạy học một bài cụ thé

- Những kiến thức về giáo án điện tử

%, Phương pháp nghiên cứu

5.1, Nghiên cứu lÿ thuyẾt

Đề xây dựng cơ sở lý thuyết cho luận văn phái nghiên cứu các tài liệu:

Lý luận dạy học sinh học

Sách giáo khoa sinh học 10 ban cơ bản

Sách giáo khoa sinh học tế bào - Hoàng Đức Cự

Sách giáo khoa sinh lý thực vật - Vũ Văn Vụ

5.2, Phương pháp chuyên gia

Xin ý kiến nhận xét, đánh giá, góp ý của các thầy cô có kinh nghiệm về:

- Giá trị của luận văn với xu hướng giảng dạy hiện nay

- Giá trị của luận văn với sinh viên sư phạm và giáo viên mới ra trường

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truong Dai Hoc Su Pham Ha NOi2 6

PHAN 2: NOI DUNG VA KET QUA NGHIEN CUU

Multimedia hoá một cách chỉ tiết, có cấu trúc chặt chẽ và logic được quy

định bởi cấu trúc của bài học

2, Cách xây dựng giáo an điện tử

2.1, Nguyên tắc thiết kế

- Quán triệt mục tiêu dạy học

- Đảm bảo tính chính xác của nội dung bài giảng

- Đảm bảo tính hợp lý tối đa giữa người và máy để phát huy tính tích

cực học tập của học sinh

- Đảm bảo tính sư phạm, tính trực quan và hiệu quả

2.2, Quy trình thiết kế bài giảng điện tử

Giáo án điện tử có thể được xây dựng theo quy trình gồm 6 bước sau:

- Bước I: Xác định mục tiêu bài học

Trong dạy học hướng tập trung vào người học, mục tiêu phải chỉ rõ học xong bài người học đạt được cái gì, tức là chỉ ra sản phẩm mà người học có

thé đạt được sau bài học Đọc kĩ giáo trình, kết hợp với tài liệu tham khảo để

tìm hiểu nội dung của mỗi mục trong bài và cái đích cần đạt tới của mỗi mục,

trên cơ sở đó xác định mục tiêu cần đạt tới của cả bài về kiến thức kĩ năng,

thái độ

- Bước 2: Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định đúng các kiến thức trọng tâm

Cần bám sát vào phân phối chương trình dạy học và các giáo trình bộ

môn đó là pháp lệnh cần phải tuân theo Căn cứ vào đó đề lựa chọn kiến thức

cơ bản Việc chọn lọc kiến thức cơ bản của bài giảng có thể gắn với việc sắp xếp lại cấu trúc của bài để làm nổi bật các mối liên hệ giữa các hợp phần

kiến thức của bài, từ đó làm rõ thêm các trọng tâm, trọng điểm của bài

- Bước 3: Multimeäia hoá kiển thức

Thực hiện qua các bước sau:

+ Dữ liệu hoá thông tin kiến thức

+ Phân loại kiến thức đã được khai thác dưới dạng văn bản, bản đồ, đồ

hoạ, ảnh tĩnh, phim âm thanh

+ Tiến hành sưu tầm hay xây dựng mới nguồn tư liệu sẽ sử dụng trong

- Bước 4: Xây dựng các thư viện tư liệu

Sau khi có đầy đủ tư liệu cần dùng cho bài giảng điện tử, phái tiến

hành sắp xếp, tố chức lại thành thư viện tư liệu tức là tạo được cây thư mục

hợp lý Từ đó giúp việc tìm kiếm thông tin nhanh chóng và dữ được các liên kết trong bài giảng đến các tệp tin âm thanh, video clip khi sao chép bài giảng từ ô đĩa này sang ổ đĩa khác, từ máy này sang máy khác

- Bước 5: Lựa chọn ngôn ngữ và các phần mềm trình diễn dé xây dựng tiễn

trình dạy học thông qua các hoạt động cụ thé

Sau khi đã có thư viện tư liệu, người dạy cần lựa chọn ngôn ngữ và các phần mềm trình diễn thông dụng đề xây dựng giáo án điện tử

Trước hết cần chia quá trình dạy học trong giờ lên lớp thành các hoạt

động nhận thức cụ thể Dựa vào các hoạt động đó để định ra các slide

(PowerPoint) sau đó xây dựng nội dung cho các trang có thể là văn bản, đồ

thị tranh ảnh, âm thanh, video clip

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truong Dai Hoc Su Pham Ha NOi2 8

Văn bản trình bày cần ngắn gọn, cô đọng chủ yếu là các tiêu đề và dàn

ý cơ bản Nên dùng một loại Font chữ phổ biến, đơn giản, màu chữ được

dùng thống nhất tuỳ theo mục đích sử dụng khác nhau của văn bản như câu

hỏi gợi mở, dẫn dắt, giải thích ghi nhớ, câu trả lời

Đối với bài dạy nên dùng khung, màu nền thống nhất cho các trang hay slide, han ché sử dụng màu quá chói hay quá tương phản nhau

Không nên lạm dụng các hiệu ứng theo kiểu “bay nhảy” thu hút sự tò

mò không cần thiết của người học, phân tán chú ý trong học tập, mà cần chú

ý làm nỗi bật các nội dung trọng tâm khai thác triệt để các ý tướng tiềm ân bên trong các đối tượng trình diễn thông qua việc nêu vấn đẻ, hướng dẫn, tổ chức hoạt động nhận thức nhằm phát triển tư duy của người học

- Bước 6: Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện

Sau khi thiết kế xong phải tiến hành chạy thử chương trình, kiểm tra

các sai sót, đặc biệt là các liên kết Tiến hành sửa chữa và hoàn thiện Kinh

nghiệm cho thấy không nên chạy thử từng phần thiết kế

Các bước thiết kế bai giang dién tir trén Microsoft PowerPoint

-Bước 1: Khởi động chương trình PowerPoint, định dạng tạo file mới

-Bước 2: Nhập nội dung văn bản và đồ hoạ cho từng silde

-Bước 3: Chọn dạng màu nền phần trình diễn

-Bước 4: Chèn đồ hoạ, hình ảnh, âm thanh, video clip vào Slide

-Bước 5: Sử dụng các hiệu ứng trong PowerPoint để hoàn thiện nội dung

và hình thức của một bài giảng

-Bước 6: Thực hiện liên kết giữa các slide, các file thành chương trình

-Bước 7: Chạy thử chương trình và sửa chữa

-Bước 8: Đóng gói tệp tin

-Bước 09: Giải nén tệp tin

2.3, Ưu nhược điểm của giáo án điện tủ

- Ưu điểm:

+ Hỗ trợ đắc lực cho giáo viên đứng lớp

+ Hình ảnh tranh vẽ rõ nét, đẹp chính xác

+ Tiết kiệm thời gian cho giáo viên

+ Gây hứng thú cho học sinh

- Nhược điểm:

+ Nếu lạm dụng quá mức học sinh chỉ nghe mà không ghi được bài

+ Nếu không mở rộng khắc sâu bằng lời nói thì học sinh sẽ không hiểu

hoặc ghi không đúng, đủ

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 10

Chương 2:

KET QUÁ NGHIÊN CỨU

1, Phân tích nội dung các bài thuộc:

Chương 3: Chuyên hoá vật chất và năng lượng trong tế bào

Chương 4: Phân bào

1.1, Các bài thuộc chương 3

1.11, Cấu trúc chương

Chương III gồm 5 bài trong đó có:

A, Bài lý thuyết:

- Bai 13: Khái quát về năng lượng và chuyên hoá vat chat

- Bài 14: Enzim và vai trò của enzim trong quá trình chuyên hoá

vật chất

- Bài 16: Hô hấp tế bào

- Bài l7: Quang hop

B, Bài thục hành:

- Bài 15: Một số thí nghiệm về enzim

1.1.2, Nội dung của chương THI

Chương này giới thiệu các khái niệm cơ bản như năng lượng, nguyên

lý chuyền hoá năng lượng trong tế bào và “đồng tiền năng lượng” ATP của

tế bảo

Giới thiệu về enzim và vai trò của enzim trong quá trình chuyển hoá vật chất và năng lượng ở tế bào

Giới thiệu về hô hấp tế bào: Quá trình phân giải đường tạo ra năng

lượng ( khái niệm, các giai đoạn) và quang hợp, các pha của quang hợp

1.2, Các bài thuộc chương IV

1.2.1, Cấu trúc chương

Chương IV gồm 4 bài trong đó có:

A, Bài lý thuyết:

- Bài I8: Chu kỳ tế bào và quá trình nguyên phân

- Bài l9: Giảm phân

- Bai21: On tap sinh hoc té bao

B, Bai thuc hanh:

- Bai20: Quan sát các kỳ của nguyên phân trên tiêu bản rễ hành 1.2.2, Nội dung của chương IV

- Trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về chu kỳ tế bao, các hình thức nguyên phân, giảm phân

- Rèn kỹ năng thực hành thí nghiệm làm tiêu bản và quan sát các kỳ của nguyên phân

2, Phân tích chỉ tiết nội dung từng bài và kỹ thuật dạy 1 số bài của chương

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 12

Chương LH:

CHUYEN HOA VAT CHAT VA NANG

LUQNG TRONG TE BAO

Bai 13:

KHAI QUAT VE NANG LUQNG VA

CHUYEN HOA VAT CHAT

1, Vị trí của bài:

Là bài mở đầu của chương tiếp theo phần kiến thức về sinh học tế bào

Đây là bài mà kiến thức chủ yếu là những khái niệm cơ bản sẽ được phân

tích cụ thể ở những bài sau của chương nên nó mang tính tổng quát, nội dung chỉ nêu khái niệm nguyên lý chung mà sẽ được trình bay cụ thé trong các bài tiếp theo

2, Mục tiêu của bài

2.1, Kiến thức

- Học sinh phân biệt được thế năng và động năng, đồng thời đưa ra

được ví dụ minh họa

- Mô tả được cấu trúc và nêu được chức năng của ATP

- Trình bày được khái niệm chuyên hóa vật chat

3.1, Năng lượng và các dạng năng lượng trong tế bào

3.1.1, Khái niệm năng lượng

- Định nghĩa: Là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công

- Phân loại: Tùy theo trạng thái có sẵn sàng sinh công hay không chia năng lượng làm hai loại

+ Động năng là dạng năng lượng sẵn sàng sinh ra công

+ Thế năng là loại năng lượng dự trữ có tiềm năng sinh công

3.1.2, Các dạng năng lượng

- Năng lượng trong tế bào tồn tại ở nhiều dạng khác nhau như hoá năng, nhiệt năng, điện năng

+ Nhiệt năng: Giữ nhiệt độ ổn định cho tế bào và cơ thể, coi nhiệt năng

như năng lượng vô ích vì không có khả năng sinh công

+ Hóa năng: Năng lượng chủ yếu của tế bào, năng lượng tiềm ấn trong các

liên kết hoá học đặc biệt ATP

+ Sự chênh lệch về nồng độ các ion trái dấu giữa hai phía màng có thể tạo

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 14

NH,

OH OH

Cấu trúc hóa học của ATP

3.1.3.2, Cơ chế truyền năng lượng

ATP truyền năng lượng cho các hợp chất khác thông qua chuyên nhóm

phốtphát cuối cùng cho các chất đó đề trở thành ADP(A đênôzinđiphôtphat)

và ngay lập tức ADP lại được gắn thêm nhóm phôtphat để trở thành ATP Ở

trạng thái nghỉ ngơi, trung bình mỗi ngày, mỗi người sản sinh và phân huỷ tới 40kg ATP và mỗi tế bào trung bình mỗi giây tổng hợp và phân huỷ tới 10 triệu phân tử ATP

3.1.3.3, Chức năng ATP

-_ Tổng hợp nên các chất hóa học cần thiết cho tế bào

-_ Vận chuyển các chất qua màng đặc biệt là vận chuyển chủ động tiêu tốn nhiều năng lượng Ví dụ tế bào thận của người cần sử dụng 80% lượng ATP được tế bào sản sinh ra để vận chuyền các chất trong quá trình lọc máu

- Sinh công cơ học: Sự co của té bao co tim và cơ xương tiêu ton 1

3.2.2, Bản chất chuyển hóa vật chất bao gồm 2 mặt

-_ Đồng hóa: Tổng hợp các chất hữu cơ phức tạp từ các chất đơn giản -_ Dị hóa: Phân giải chất hữu cơ phức tạp thành các chất đơn giản

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 15

Như vậy dị hoá cung cấp năng lượng đề tổng hợp ATP từ ADP ATP ngay lập tức phân huý, giải phóng năng lượng cho quá trình đồng hóa và hoạt động sồng khác của tế bào

3.2.3, Vai trò

- Nhờ chuyền hóa vật chất tế bào thực hiện được các đặc tính đặc trưng

khác của sự sống như sinh trưởng, cảm ứng, sinh sản

-_ Chuyển hóa vật chất luôn kèm theo chuyền hoá năng lượng

4 Kiến thức bố sung: Liên kết cao năng và vai trò của ATP trong quá trình trao đổi năng lượng

Về mặt năng lượng, trong các hợp chất hữu cơ có 2 loại liên kết: Liên kết thường và liên kết cao năng Liên kết thường là liên kết mà khi phân giải hoặc tạo thành nó có sự biến đối năng lượng vào khoảng 3 Keal trên I phân

tử gram (liên kết este) trong khi đó đối với liên kết cao năng sự biến đổi này

lớn hơn nhiều từ 7-12 Keal

Để thực hiện nhiều quá trình sống như quá trình tổng hợp các chất phân tử lớn từ các chất đơn giản, vận chuyên tích cực các chất qua màng tế

bào luôn đòi hỏi năng lượng tự do Năng lượng tự do nhận được từ quá

trình ôxi hóa các chất của thức ăn, từ ánh sáng Trong hệ thống sống cần có các chất, các hệ thống nhận năng lượng tự do từ các quá trình này chuyên đến cho các quá trình khác, ATP là chất phô biến giữ vai trò này, là chất có vai trò trung tâm trong trao đổi năng lượng ở tế bào và cơ thê sống, là mắt xích liên hợp giữa các phản ứng thu năng lượng và phản ứng giải phóng năng lượng

Trong phân tử ATP có 3 gốc phốtphát, Igốc kết hợp với gốc rượu qua

liên kết este, 2 liên kết giữa 3 gốc phôtphát là liên kết anhidrít Đó là liên kết

Sơ đồ mối liên quan giữa quá trình cân năng lượng và quá trình cung cấp năng lượng

& Quang hop —+» ——>Sự tông hợp các chat 5

to Oxi hoa xacarit ———y ——>Hoạt hóa các chât ‘x

3 Oxi hóa axit béo ——>y ——>Hút và vận chuyên tíchcực 'Š

5, Kiến thức thực tiễn có liên quan

Dom dom str dung ATP tao ra anh sang để tán tỉnh bạn tình

Bài 14:

ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ

TRINH CHUYEN HOA VAT CHAT

1, VỊ trí của bài:

Đây là bài thứ 2 của chương 3

Sau bài 13 giúp dễ dàng tiếp cận kiến thức, trước bài 15, 16, 17 vi bai

này là nền tảng kiến thức cho các bài sau, quá trình hô hấp hay quang hợp

đều có sự tham gia xúc tác của enzim

2, Mục tiêu của bài

2.1, Kiến thức

- Trinh bày được cấu trúc và chức năng của Enzim

- Trình bày được cơ chế tác động của Enzim

- Học sinh giải thích ảnh hưởng của yếu tố môi trường đến hoạt động

của Enzim

- Học sinh giải thích cơ chế điều hòa chuyển hóa vật chất của tế bào bằng các Enzim

2.2, Kỹ năng

- Quan sát tranh hình, sơ đồ nắm bắt kiến thức

- Phân tích, tong hop

Enzim là chất xúc tác sinh học được tổng hợp trong các tế bào sống

Enzim chỉ làm tăng tốc độ phản ứng mà không bị biến đổi sau phản ứng

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 18

3.1.2, Cấu trúc:

- Thanh phan chỉ là prôtêin hoặc prôtê¡n kết hợp với chất khác

- Trong phân tử enzim có vùng cấu trúc không gian đặc biệt chuyên liên kết với cơ chất gọi là trung tâm hoạt động

+ Là chỗ lõm xuống hay khe nhỏ trên bề mặt của enzim

+ Cấu hình không gian của trung tâm hoạt động enzim tương thích với cấu hình không gian của cơ chất

+ Tại trung tâm hoạt động cơ chất liên kết tạm thời với enzim và nhờ

đó phản ứng được xúc tác

3.1.3, Cơ chế tác động của enzim

Thoạt đầu enzim liên kết với cơ chất tại trung tâm hoạt động tạo nên

phức hợp enzim - cơ chất, sau đó bằng nhiều cách khác nhau enzim tương tác với cơ chất để tạo ra sản phẩm Liên kết cơ chất enzim mang tính đặc thù

vì thế mỗi enzim thường chỉ xúc tác cho một phản ứng

XY

Sơ đồ mô tả cơ chế tác động của enzim saccaraza

1 loại enzim phân hủy đường saccarôrơ thành glucôzơ và fructôzơ

3.1.4, Các yếu tô ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim

Hoạt tính của enzim được xác định bằng lượng sản phan được tạo thành từ I lượng cơ chất trên một đơn vị thời gian

Một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim:

- Nhiệt độ: mỗi enzim có 1 nhiệt độ tối ưu, tại đó enzim có hoạt tính tối

đa làm cho tốc độ phản ứng xảy ra nhanh nhất

- Độ PH mỗi enzim có 1 độ PH thích hợp, ví dụ enzim pepsin của dịch dạ

dày người cần PH = 2

Nồng độ cơ chất: với một lượng enzim xác định nếu tăng dần lượng cơ chất trong thì thoạt đầu hoạt tính enzim tăng dần nhưng đến một lúc nào đó thì hoạt tính không tăng vì tất cá trung tâm hoạt động của enzim đã được bảo

hòa bởi cơ chất

- Chất ức chế hoặc hoạt hóa enzim có thể làm tăng hay ức chế hay ức chế hoạt tính của enzim ví dụ thuốc thừ sâu DDT là những chất ức chế một

số enzim quan trọng của hệ thần kinh người và động vật

- Nong độ enzim: với một lượng cơ chất xác định khi nồng độ enzim

càng cao thì hoạt tính của enzim càng tăng

3.2, Vai trò của enzim trong quá trình chuyển hóa vật chất:

-_ Khi có enzim xúc tác, tốc độ của một phản ứng có thể tăng cả triệu lần

Nếu tế bào không có enzim thì các hoạt động sống không thê duy trì được vì tốc độ của các phản ứng sinh hóa xảy ra qúa chậm

- Té bao cơ thể tự điều chỉnh quá trình chuyên hóa vật chất đề thích ứng

với môi trường bằng cách điều chỉnh hoạt tính của enzim thông qua sử đụng

chất ức chế hoặc hoạt hóa enzim Các chất ức chế đặc hiệu khi liên kết với

enzim sẽ làm biến đối cấu hình của enzim làm cho enzim không thể liên kết

được với cơ chất Các chất hoạt hóa khi liên kết với enzim làm tăng hoạt tính

của enzim

- Ức chế ngược là kiểu điều hòa trong đó sản phẩm của con đường chuyển hóa quay lại tác động như một chất ức chế bat hoạt enzim xúc tác cho phản ứng ở đầu của con đường chuyền hóa

Sản phẩm P được sản xuất thừa sẽ liên kết với enzim a làm cho enzim

này không còn khả năng xúc tác chuyển hóa chất A thành chất B do đó chất trung gian C, D không được tạo thành do vậy sự tổng hợp chat B bị dừng Khi một enzim nào đó trong tế bào không được tổng hợp quá ít hay bị bất hoạt thì không những sản phẩm không được tạo thành mà cơ chất của enzim đó cũng sẽ bị tích lũy gây ngộ độc cho tế bào hoặc có thê chuyển hóa theo con đường phụ thành chất độc gây nên các triệu chứng bệnh lý (bệnh rồi loạn chuyên hóa)

4, Kiến thức bỗ sung

4.1, Cấu tạo enzim

- Xét về thành phần hóa học có thể chia prôtêin enzim hình thành 2 nhóm lớn là enzim đơn giản và enzim phức tạp

+ Enzim đơn giản — enzim một thành phần: khi thủy phân chỉ cho một thành phần duy nhất là axit amin Hoạt tính của enzim đơn giản chỉ phụ thuộc vào cấu trac prétéin enzim

+ Enzim phức tạp — enzim 2 thành phần: khi thủy phân ngoài phần prôtêin gọi là opôenzim còn gồm một phần hoặc nhiều nhóm khác nhau không phải prôtêin gọi là nhóm ngoại

- Trung tâm hoạt động được các chuỗi bên axitamin bao quanh cấu thành có tác dụng hỗ trợ để liên kết phân tử cơ chất và các chuỗi bên khác lắp khít vào trung tâm hoạt động, thực hiện chức năng xúc tác cho phản ứng

4.2, Cơ chế hoạt động cua enzim

Có 2 giả thuyết về cơ chế hoạt động của enzim

- Theo quan niệm trước đây do Fmil-Ficher đề xướng 1894 cho rằng khi

enzim xúc tác cho phản ứng hóa học nào đó thì phân tử cơ chất được lắp khít

vào trung tâm hoạt động của enzim tương tự như chỉa khóa vào ô khóa (giả

thiết ổ khóa — chìa khóa)

vist Qo Hoat dong

4.3, Tính đặc hiệu của enzim

ở trạng thái chuyên tiếp

H,N — CO — NH; + H,0 > CO, + NH;

+ Tương đối: Các enzim này chỉ tác dụng lên những chất có cùng một

cấu trúc phân tử, một kiểu liên kết và có những yêu cầu xác định đối với

nhóm nguyên tứ ở gần liên kết chịu tác dụng

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 22

4.4, Các yếu tổ ảnh hưởng đến vận tốc phản tứng khi có xúc tác là enzim

- Chất kìm hãm không cạnh tranh, phố biến như là các kim loại năng Hg**, Ag', chúng không kết hợp vào trung tâm hoạt động mà ở các vị trí khác trên enzim, gây biến đổi có ảnh hưởng gián tiếp và làm thay đối cấu

hình của trung tâm hoạt động khiến enzim không tương tác chính xác với cơ chất do đó ức chế phản ứng enzim

4.4.4, Nhiệt độ

Tốc độ phản ứng do enzim xúc tác chỉ tăng theo nhiệt độ trong một

giới hạn nào đó mà ở đó phần tử enzim chưa bị biến tính

Hoạt độ tương đối

Nhiệt độ hoạt động thích hợp của

100 enzim (topt) trong khoảng 40 — 50”

50

Nhiệt độ

20 40 60 Đường biểu điễn minh họa ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng

4.4.5, PH

100

50

Duong biéu dién minh họa ảnh hưởng của PH đến hoạt độ của enzim

(sách sinh học đại cương -Hoàng Đức Cự

Hóa Sinh học — Phạm Thị Trân Châu)

5, Kiến thức thực tiễn có liên quan

Ngày nay, người ta biết khoảng 3500 enzim khác nhau Các đặc tính

ưu việt của enzim đã dẫn đến hình thành ngành công nghệ enzim ở nhiều

nước trên thế giới phục vụ cho nhiều lĩnh vực khác nhau đặc biệt là y học

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 24

Trong công nghệ sản xuất bột giặt, người ta cũng cho thêm enzim vào để làm

tăng hiệu quả tây sạch các loại vết ban

Phản ứng enzim xảy ra với tốc độ rất nhanh, ví dụ để phân hủy 1 phân

tử F, thì phải mắt 300 năm nhưng nếu là enzim catalaza chỉ cần 1 giây

Công nghệ enzim đã phát triển ở nhiều nước, hàng năm sản xuất hàng trăm tấn chế phẩm enzim phục vụ cho nhiều ngành sản xuất khác nhau, cho y học năm 1980 thế giới sản xuất 530 tấn prôtêaza từ vi khuẩn 350 tấn ølucôzamIl trị giá 150 triệu USD

Vi sinh vat là nguồn nguyên liệu tốt cho ngành công nghệ enzim vì có tốc độ sinh trưởng phát triển nhanh trong môi trường đơn giản Hơn nữa chúng ta có thê chủ động điều khiến quá trình sinh tổng hợp enzim nâng cao hàm lượng enzim trong tế bào của chúng đễ dàng hơn so với thực vật và

động vật

Enzim được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau như

nghiên cứu cấu trúc phân tử, định lượng các chất, trong nông nghiệp, công nghiệp, y học

Cụ thể như prôtêaza nghiên cứu cấu trúc phân tử prôtêin, các endonuclêaza hạn chế dùng để nghiên cứu cấu trúc phân tử axit nuclêic

Sử dụng enzim định lượng các chất: urêaza định lượng urê trong nước tiểu, amilaza định lượng tĩnh bột

Trong nông nghiệp enzim sử dụng chế biến cho động vật, đặc biệt là

động vật còn non dé nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn của chúng, cai sữa sớm

Trong công nghiệp enzim sử dụng trong công nghiệp dệt, da, chế biến

thực phẩm, chế biến hoa quả, sản xuất nước uống bánh kẹo

Trong y học enzim sử dụng đề làm thuốc chữa bệnh

Bai 16:

HO HAP TE BAO

1, VỊ trí của bài

Sau 2 bài 13, 14 là bài kiến thức chung tổng quát, bài 16 bắt đầu đề

cập vào quá trình chuyên hóa cụ thể, khái niệm hô hấp học sinh được học

qua 2 cấp bài này tiếp tục đi sâu vào bản chất của quá trình

2, Mục tiêu

2.1, Kiến thức

+ Giải thích được hô hấp tế bảo là gi? vai trò của hô hấp tế bào đối với

quá trình chuyển hóa vật chất trong tế bào Nêu được sản phân cuối cùng của

hô hấp tế bào là các phần tử ATP

+ Trình bày bản chất của quá trình hô hấp

+ Trình bày các giai đoạn chính của quá trình hé hap tế bảo

2.2, Kỹ năng

+ Rèn kỹ năng quan sát tranh phát hiện kiến thức

+ Rèn kỹ năng tư duy so sánh, phân tích, khái quát hóa kiến thức 2.3, Giáo duc

Quan điểm tư duy biện chứng thông qua tìm hiểu hô hắp tế bảo

- Ở tế bào nhân thực quá trình này diễn ra chủ yếu trong ti thé

- Phương trình tống quát của quá trình phân giải hoàn toàn 1 phân tử glucôzơ

C¿H¡¿O,¿ + 6O; —> 6CO; + 6HạO + ATP + nhiệt

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 26

3.2, Các giai đoạn chính của quá trình hô hấp tế bào

3.2.1, Đường phân

- Xay ra trong bào tương

- Phân tử glucôzơ (6 cacbon) bị tách thành 2 phân tử axit piruvic (3 cacbon) trong quá trình này tạo ra 4 ATP nhưng dùng mất 2 ATP để hoạt hóa gluco nên thu được 2 ATP và thêm 2 phân tử NADH (nicôtinamit ađênin đinuclêôtit)

+ Cac phan tu axétyl CoA sé vao chu trinh krep va bi phan giai hoan toan

toi CO, tao ra cac phan tr NADH, FADH, (flavin adénin dinucléotit) va

ATP

3.2.3, Chuỗi chuyển electron hô hấp

- Dién ra 6 mang trong cua ti thé

- Electron chuyên từ NADH và FADH; tới CO; thông qua chuỗi các

phán ứng oxi hóa khử kế tiếp nhau, trong phản ứng cuối cùng oxi sẽ bị khử

tạo ra nước

Năng lượng được giải phóng từ quá trình oxi hóa các phan tr NADH

và FADN; sẽ được dùng để tổng hợp ATP

3.4, Tổng kết hiệu quả tổng hợp ATP từ sự phân giải phân tử glucôzơ

Chu trinh kreps F——* 6NAD > chuyên điện tử

4ATP Tong hop qua day

4.1, Đại cương về hô hấp tế bào

- Trong phần lớn cơ thể có 2 kiểu hô hấp phụ thuộc vào sự có mặt của

oxI hay không

+ Hô hấp hiếu khí xảy ra khi oxI có mặt biến ølucoz thành CO;, H;O

+ Hô hấp kị khí khí không có hay thiếu oxi và tế bào chỉ phân giải một

phần glucôzơ thường tạo ra axit lactic hay rượu êtylic

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 28

-_ Ôxi là nhân tố quyết định chiều hướng hô hấp do đó cơ thể đã tiến hóa

theo các kiểu thích nghi khác nhau Nắm men có thể tồn tại lâu đài khi không

có ôxi, cơ thể khác chỉ chịu thiếu oxi tạm thời, ngược lại một số vi khuẩn bị

ôxi đầu độc, chỉ tồn tại trong điều kiện kị khí

- Trước khi xem xét các kiểu hô hấp khác nhau cần nắm vững 3 khái

niệm:

+ Phản ứng cung cấp năng lượng

+ Phản ứng oxi hóa — khử 3 kiểu:

Kiểu 1: Khi một chất kết hợp trực tiếp với oxi:

-_ Phản ứng oxi hóa thêm ôxi, loại hidrô, mắte và giải phóng Q

-_ Phản ứng khử thêm hidrô, loại ôxi, nhận eˆ và dự trữ Q

Trong hệ hô hấp tế bào có phán ứng lúc đầu là oxi hóa: loại H, mất e khởi cơ chất phản ứng, tiếp đó là phản ứng khử thêm H, nhận e như phản ứng

tổng hợp côenzim khử NADH từ NAD” Tất cả 3 kiểu oxi hóa khử đóng vai

trò quan trọng trong phân giải hoàn toàn glucôzơ trong hệ hô hấp tế bảo + Phản ứng liên kết

Loại lI: Ví dụ enzim xúc tác phản ứng oxi hóa loại hidrô va mat e dé khử NAD", thêm hidrô nhận e đề thành dạng khử NADH

2NAD* + Pi NADH+H” +AG với AG= +219 kJ/mol (phản ứng oxi — khử là 1 trong số phản số phản ứng liên kết)

Loại 2: Téng hop ATP

ADP + Pi — ATP + H;O AG = +31 kJ/mol

- Hô hấp khí và ki khí đều có giai đoạn khởi đầu chung là đường phân

4.2, Đường phân

- Duong phan gồm 10 phản ứng và có thé chia lam 2 pha: pha dau tu năng lượng và pha phát sinh năng lượng, diễn ra trong tế bào chất của mọi tế bảo sống Mỗi phán ứng của đường phân được một enzim đặc biệt xúc tác

Có thể biểu diễn bằng phương trình phản ứng sau:

Gluc6zo+2ADP+2Pi+2NAD‘ — 2piruvatt2ATP+NADH+2H * +H,O

- Bén nét dic trung quan trọng nhất của đường phân

+ Mỗi phân tử glucôzơ (6 cácbon) bị phân giải thanh 2 axit piruvic

+ Để khởi động quá trình, tế bào photphoril hóa glucôzơ bằng 2

phan tir ATP (pha dau tư Q) về sau tổng hợp 4 ATP pha thứ 2 tạo ATP Mức năng lượng trong 2ATP chỉ chiếm 2% năng lượng vốn có trong glucôzơ

+ Hình thành 2 phân tử NADH

+ Không dùng oxi phân tử

Ở cơ thể kị khí (phần lớn vi khuẩn) đường phân là phương thức duy

nhất để tế bào tạo năng lượng dưới dạng ATP cho mọi họat động sống

Trong cơ thể hiếu khí (thực vật, động vật, nấm ) đường phân là bước đầu

tiên phân giải glucôzơ

4.3, Hô hấp oxi hóa

Oxi là chất nhận điện tử và hidrô từ NADH do đường phân tạo ra để

hình thành nước 3 giai đoạn

4.3.1, Oxi hóa piruvat

2 axit piruvic + NAD” +2CoA —>2AxetilCoA+2NADH+2CO; + 2H”

4.3.2, Chu trình krep

Chín phản ứng cấu thành vòng mà bắt đầu và kết thúc với axit oxalo axetic Ở mỗi vòng của chu trình Axetil-CoA thâm nhập và bị oxi hóa điện tử được dẫn truyền trong chuỗi điện tử ở màng trong ti thể kích thích bốn proton đề tổng hợp hóa thâm ATP

2axetil-CoA + 4HạO + 6NAD” +2FAD + 2ADP + 2Pi —> 4CO; +

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 30

+ 6NADH + 2FADH; + 2ATP + 6H" + 2CoA-SH

2NADH+H" +3ADP +3Pi +50: —>NAD'+3ATP + H;O

FADH2 + 2ADP + 2Pi tạ O; —> FAD”+2ATP + HO

(Sách sinh học đại cương - tập I— Hoàng Đức Cự, trang II1-128) 4.4, Công thirc cia NAD* va NADH

Sách sinh hóa -Phạm Thị Trân Châu

5%, Kiến thức thực tế có liên quan-Hô hấp và vẫn đề bảo quản nông sản

5.1, Ý nghĩa của hô hấp đối với việc bảo quản các đối tượng thực vật

Hô hấp có một ý nghĩa lớn đối với việc bảo quản các đối tượng thực

vật Hiểu được mối liên quan giữa hô hấp đối với các điều kiện ngoại cảnh

có thể điều khiến các đối tượng bảo quản giữ được chất lượng theo mục đích của mình Trước đây trong một thời gian dài người ta quan niệm hô hấp chỉ đơn thuần là một quá trình phân giải chất dinh đưỡng nên có hại cho bảo quản và càng hạ thấp cường độ hô hấp càng có lợi cho việc bảo quản Người

ta quên rằng hô hấp chính là một điều kiện cần thiết cho sự sống, vi vay su vi

phạm quá trình này sẽ làm cho tế bào sống bị chết và gây hư hại cho đối

tượng bảo quản Với quan điểm hiện nay trong quá trình bảo quản các đối tượng thực vật sống cần phải tạo ra những điều kiện đảm bảo cho hô hấp xảy

ra bình thường với cường độ thấp nhưng vẫn đảm bảo cho quá trình trao đồi chất diễn ra bình thường

5.2, Mục tiêu của bảo quản

Giữ được đến mức tối đa số lượng và chất lượng của đối tượng bảo

quản trong suốt quá trình bảo quản

5.3, Hậu quả cúa hô hấp đối với quá trình bảo quản nông sản

Hô hấp tiêu hao chất hữu cơ của đối tượng bảo quản, do đó làm giảm

số lượng và chất lượng trong quá trình bảo quản

-_ Hô hấp làm tăng nhiệt độ trong môi trường bảo quản, đo đó làm tăng cường độ hô hấp của đối tượng bảo quản

-_ Hô hấp làm tăng độ âm của đối tượng bảo quản, do đó làm tăng cường

độ hô hấp của đối tượng bảo quản

Hô hấp làm thay đổi thành phần khí trong môi trường bảo quản : Khi

hô hấp tăng O; sẽ giảm, CO; tăng và khi O; giảm quá mức, CO; tăng quá mức thì hô hấp ở đối tượng bảo quản sẽ chuyển sang dạng phân giải kị khí và

đối tượng bảo quản sẽ bị phân hủy nhanh chóng

5.4, Các biện pháp bảo quản

Để giảm cường độ hô hấp đến mức tối thiểu (không giảm đến 0 vì đối tượng bảo quản sẽ chết) người ta thường sử dụng ba biện pháp báo quản sau đây:

5.4.1, Bảo quản khô

Biện pháp bảo quản này thường sử dụng để bảo quản các loại hạt trong

các kho lớn Trước khi đưa hạt vào kho, hạt được phơi khô với độ am

khoảng 13 — 16% tùy theo từng loại hạt

5.4.2, Bao quản lạnh

Phần lớn các loại thực phẩm, rau quả được bảo quản bằng phương

pháp này Chúng được giữ trong các kho lạnh, tủ lạnh ở các ngăn có nhiệt độ

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 32

khác nhau Ví dụ: khoai tây ở 40°C, cải bắp I°C, cam chanh ở 6°C, các loại rau khác là 3-7%C

5.4.3, Bao quan trong điều kiện nông độ CO:› cao

Đây là biện pháp bảo quản hiện đại và cho hiệu quả bảo quản cao Biện pháp này thường sử dụng các kho kín có nồng độ CO; cao hoặc đơn

giản hơn là các túi pôliêtilen Tuy nhiên, việc xác định nồng độ CO; thích

hợp (không thấp quá vì không tác dụng, không quá cao vì ức chế hoàn toàn

hô hấp) là điều hết sức quan trọng đối với các đối tượng bảo quản và mục đích bảo quản

(Sach sinh hoc 11 nang cao)

Một kiếu thiết kế bài soạn giáo án điện tử

1, Mục tiêu

- Kiến thức:

+ Giải thích được hô hấp tế bào là gì? vai trò của hô hấp tế bào đối

với quá trình chuyển hóa vật chất trong tế bào Nêu được sản phân cuối cùng

của hô hấp tế bào là các phần tử ATP

+ Trình bày bán chất của quá trình hô hấp

+ Trình bày các giai đoạn chính của quá trình hô hấp tế bào

- Kỹ năng:

+ Rèn kỹ năng quan sát tranh phát hiện kiến thức

+ Rèn kỹ năng tư duy so sánh, phân tích, khái quát hóa kiến thức

- Giáo dục : Quan điểm duy vật biện chứng khi tìm hiểu về hô hấp tế bào và vận dụng những kiến thức về hô hắp trong bảo quản nông sản

2, Phương tiện dạy học

Máy chiếu, máy vi tính

3, Phương pháp dạy học

Trực quan, vấn đáp

4, Tiến trình giảng dạy

4.1, Ôn định tổ chức

- Ôn định trật tự

- Kiểm tra sĩ số

4.2, Kiểm tra bài cũ

GV kiểm tra báo cáo thực hành của giờ trước

4.3, Trọng tâm

Khái niệm hô hấp tế bào

Thực chất quá trình hô hấp tế bào, các giai đoạn chính của quá trình hô

hấp tế bào

4.4, Giảng bài mới

*Đặt vấn đề : Chúng ta đều biết rằng hô hấp là quá trình rất quan trọng của mọi cơ thế sống nhưng đó là hô hấp ngoài Vậy hô hấp tế bào là gì ta đi vào bài hôm nay

*Nội dung bài mới

Slidet BAY 16 : HO HAP TE BAO

Slide3: (Chiéu cấu tạo tỉ thể) Ở tế bào

I Khái niệm hô hấp tế bào

1 Khái niệm

Hô hấp tế bào là quá trình chuyên

đổi năng lượng rất quan trọng của tế bào sống Trong quá trình đó, các phân tử cacbohiđrat bị phân giái đến

CO; và HO, đồng thời năng lượng

của chúng được giải phóng và chuyên thành dạng năng lượng rất dé

sử dụng chứa trong các phân tử ATP

Ở tế bào nhân thực quá trình này diễn ra chủ yếu trong ty thể

Phương trình tổng quát:

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 34

nhân thực hô hấp tế bào diễn ra ở

đâu? Phương trình tống quát của quá

trình phân giải hoàn toàn l phân tử

glucôzơ?

HS trả lời

GV cho ghi

Side4: (Sơ đồ tóm tắt quá trình hô

hấp tế bào) Các em cho biết hô hấp tế

bào chia mấy giai đoạn? Từng giai

đoạn diễn ra ở đâu?

Side6: Tại sao tế bào không sử dụng

luôn năng lượng của các phân tử

glucôzơ mà phải đi vòng qua họat

động sản xuất ATP của ti thé?

GV giảng giải: Năng lượng chứa

trong phân tử glucôzơ quá lớn so với

nhu cầu năng lượng của các phản ứng

đơn lẻ trong tế bào Trong khi đó,

C¿H¡;O¿ + 6O; ——> 6CO; + 6H;O + ATP + nhiệt

2 Bản chất hô hấp tế bào

- Có bản chất là một chuỗi các phản ứng ôxI hóa khử

- Phân tử glucôzơ được phân giải dần

dần và năng lượng giải phóng từng phần ở các giai đoạn khác nhau

- Tốc độ quá trình hô hấp nội bào phụ thuộc vào nhu cầu năng lượng

của tế bào và được điều khiển thong

qua hệ enzim hô hấp

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 35

ATP chứa vừa đủ lượng năng lượng

cần thiết và thông qua quá trình tiến

hóa, các enzim đã thích nghi với việc

dung năng lượng ATP cung cấp cho

các hoạt động cần năng lượng của tế

bào

Slide7: (Sơ đồ tóm tắt quá trình

đường phân) Cho biết nơi thực hiện,

nguyên liệu, diễn biến, sản phẩm của

đường phân?

HS trả lời

GV giảng giải: Thực ra đường phân

tạo 4ATP nhưng do 2 phân tử ATP

được sử dụng để hoạt hóa ølucôzơ

trong giai đoạn đầu của đường phân

nên tế bào chỉ thu được 2 phân tử

ATP

Slide8: (Sơ đồ tóm tắt chu trình

Krep)

Cho biết nơi thực hiện, nguyên liệu,

diễn biến, sản phẩm của chu trình

Krep?

HS trả lời

GV cho ghi

SIide9: (Thực hiện lệnh SGK) Qua

quá trình đường phân và chu trình

Krep, tế bào thu được bao nhiêu phân

tử ATP? Theo em, số phân tử ATP

này có mang toàn bộ năng lượng của

H Các giai đoạn chính của qua

trình hô hấp tế bào

1 Đường phân

- Xảy ra trong bào tương

- Nguyên liệu: glucôzơ

- Diễn biến: glucôzơ bị biến đổi các liên kết bị phá vỡ

- Sản phẩm: 2 axitpiruvic, 2ATP,

2NADH;

2 Chu trình Krep

- Nơi thực hiện: Chất nền tỉ thể

- Nguyên liệu: Phân tử axif piruvic

- Diễn biến: 2 axit piruvic biến đổi thành 2 phân tử axetyl CạA đi vào trình Krep tạo 2CO;

2NADH; Kết thúc chu trình Krep

Khoa Luan Tot Nghiép Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 36

phân tử glucôzơ ban đâu hay không?

Nếu không thì phần năng lượng còn

lại nằm ở đâu?

HS trả lời

GV bố sung: Ơ chu trình Krep tế bào

mới thu được 4 phân tử ATP năng

lượng này chỉ chiếm I phần rất nhỏ

trong số năng lượng của phân tử

glucôzơ ban đầu Ngoài 1 phan nang

lượng đã tỏa ra dưới dạng nhiệt phần

năng lượng còn lại được tích lũy

trong phân tử NADH; FADH; mà

ATP mới là đích cuối cùng của hô

hấp tế bào Vậy làm thế nào mà năng

lượng của NADNH; và FADH; được

chuyển thành năng lượng ATP? Đây

chính là nhiệm vụ của chuỗi chuyền

electron hé hap

Slide10: (Chudi chuyén electron hé

hấp)Cho biết nơi thực hiện, nguyên

liệu, điễn biến, sản phẩm chuỗi

chuyền electron hô hấp?

HS trả lời

GV cho ghi bảng

GV nói: Nếu ước lượng nhờ hoạt

động của chuỗi chuyền electron hô

hấp 1 phân tử NADH2 tạo khoảng 3

ATP, I FADH2 tạo 2 ATP Vậy hãy

tính xem khi ôxi hóa hoàn toàn l 3 Chuỗi chuyền electron hô hấp

- Nơi diễn ra: mang ti thé

- Nguyên liệu: NADH; và FADH;

- Diễn biến: elecron chuyển từ

NADH, và FADH; thông qua chuỗi

các phản ứng ôxi hóa khử kế tiếp nhau

Năng lượng giải phóng từ quá trình ôxi hóa phân tử NADH; và FADH; tống hợp nên ATP

- Sản phẩm: H;O, nhiều ATP

Khóa Luận Tôt Nghiệp Truờng Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 37

Các em trả lời câu hỏi trac nghiệm sau

Câu 1 Sản phẩm của sự phân giải hoàn toàn chất hữu cơ trong hoạt động

hô hấp tế bào là:

a Khí ôxI, nước và năng lượng

b Nước, cacbohidrat và năng lượng

c Nước, khí cacbônic và đường

d Khí cacbônic, nước va năng lượng

Câu 2 Quá trình đường phân của hô hấp tế bào xảy ra ở: