Kinh nghiệm giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh thcs ở một số bộ môn

Phương pháp nghiên cứu việc giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh ở THCS là cần phải thực hiện một cách triệt để các yêu cầu giáo dục đạo đức cho học sinh ở nhiều bộ môn học khác nhau để trang bị cho học sinh những tri thức về thế giới quan , nhân sinh quan một cách tương đối , có hệ thống , toàn diện , chính xác giúp học sinh hiểu đúng quy luật phát triển tất yếu của tự nhiên và xã hội , của tư duy con người giúp học sinh hiểu đúng đắn cuộc sống cá nhân và cộng đồng phải phù hợp với sự pháy triển khách quan của lịch sử xã hội để vươn tới cái tốt đẹp , trên cơ sở đó hình thành quan điểm mới phát triển tư duy khoa học , quan điẻm tiến bộ để ủng hộ cái đúng , cái tiên tiến , đấu tranh với cái xấu , cái tiêu cực và lạc hậu

ĐỀ TÀI:

KINH NGHIỆM GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH

THCS Ở MỘT SỐ BỘ MÔN

PHẦN THỨ NHẤT: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

I/ Lý do chọn đề tài

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã quyết định phấn đấu để lĩnh vực Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ thực sự là quốc sách hàng đầu , thông qua việc đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo , phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao , chấn hưng nền giáo dục Việt Nam , nhưngc biện pháp cụ thể là : Đổi mới cơ cấu tổ chức , nội dung , phương pháp dạy và học theo hướng: " Chuẩn hoá ,hiện đại hoá , xã hội hoá '' phát huy trí sáng tạo , khả năng vận dụng , thực hành của người học Đề cao trách nhiệm của gia đình , nhà trường và xã hội

( Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X- Nhà xuất bản chính trị quốc gia )

Đảng và nhà nước taluôn quan tâm đến sự nghiệp chăm sóc và phát huyyêú tố con người :'' Con người là động lực của sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa '' ''Tăng cường giáo dục tư tưởng đạo đức , lòng yêu nước , chủ nghĩa Mác -Lê nin , đưa việc giảng dạy tư tưởng

Hồ Chí Minh vào nhà trường phù hợp với từng bậc học ''

(Văn kiện hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII - Nhà xuất bản chính trị quốc gia )

Hiện nay , nhân loại đang đứng trước những thử thách lớn , mỗi người , mỗi quốc gia phải có trách nhiệm tham gia phối hợp hành động để giải quyết các vấn đề của thời đại như : Bùng nổ dân số , bảo

vệ môi trường , chống lại đại dịch HIV/AIDS , nạn đói nghèo , nạm phân biệt chủng tộc , các tệ nạn xã hội , đấu tranh vì hoà bình thế giới Do đó việc giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh ngay từ trường phổ thông có ý nghĩa hết sức quan trọng và to lớn , nhằm phát triển nhân cáh toàn diện , đáp ứng yêu cầu của xã hội :

1/ Mục tiêu đào tạo của nhà trường phổ thông là hình thành và phát triển toàn diện nhân cách tốt đẹp cho thế hệ trẻ , đó là những công dân tương laicủa đất nước , những người lao động mới trên các mặt của con người xã hội chủ nghĩa là : Đức , Trí , Thể , Mỹ Những người sẽ xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh , sẽ nâng cao đời sống vật chất và tinh thần thực hiện được mục tiêu của đảngđã đề ra là : '' Dân giầu , nước mạnh , xã hội công bằng văn minh '' Đẻ hình thành và phát triển những con người như vậy, ở nhà trường phổ thông cần phải có chương trình , nội dung giáo dục phải phù hợp với đát nước , con người Việy Nam và phải phù hợp thời đại hiện nay

2/ Nhiệm vụ giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh phải được quán triệt trong các chương trình và nội dung học tập của nhiều bộ môn hổctng nhà trường , chương trình hành động của các tổ chức xã hội , của gia đình , các đoàn thể nhằm trau dồi bồi dưỡng những tri thức cần thiết, những ý thức , những thuần phong mỹ tục của dân tộcViệt Nam đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử ; Đào tạo con người mới vừa

có tri thức khoa học , vừa có đạo đức , vừa có năng lực hoạt động thực tiễn vừa có phẩm chất chính trị tư tưởng , vừa có ý thức trách nhiệm với cộng đồng , vừa có trách nhiệm đối với gia đình và với chính bản thân mình

3/ Phương pháp nghiên cứu việc giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh ở THCS là cần phải thực hiện một cách triệt để các yêu cầu giáo dục đạo đức cho học sinh ở nhiều bộ môn học khác nhau để trang bị cho học sinh những tri thức về thế giới quan , nhân sinh quan một cách tương đối , có hệ thống , toàn diện , chính xác giúp học sinh hiểu đúng quy luật phát triển tất yếu của tự nhiên và xã hội , của tư duy con người giúp học sinh hiểu đúng đắn cuộc sống cá nhân và cộng đồng phải phù hợp với sự pháy triển khách quan của lịch sử xã hội để vươn tới cái tốt đẹp , trên cơ sở đó hình thành quan điểm mới phát triển tư duy khoa học , quan điẻm tiến bộ để ủng hộ cái đúng , cái tiên tiến , đấu tranh với cái xấu , cái tiêu cực và lạc hậu

Đối với học sinh dân tộc ở vùng nông thôn miền núi , giáo viên trong quá trình giảng dạy cần phải nghiên cứu để khám phá các điều kiện thực tế , tìm hiểu và đọc các tài liệu để trau dồi kiến thức giảng dạy cho học sinh liên hệ thực tế , cho các em thấy được vai trò và vị trí của mình đẻ các em tự rèn luyện bản thân mình trở thành những công dân tốt góp phần xây dựng đất nước ngày càng giầu mạnh và phồn vinh

II/ Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở thực tế của công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh ở bậc THCS trong nhiều năm để đánh giá và rút ra các giải pháp cụ thể nâng cao chất lượng giáo dục tơ tưởng đạo đức cho học sinh , để thực hiện trong công tác giáo dục -đào tạo đạt hiệu quả , nâng cao chất lượng tổ chức và quản lý học sinh trong trương THCS hiện nay

III/ Đối tượng nghiên cứu

Giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh trường THCS xã Tuân Đạo - huyện Lạc Sơn - tỉnh Hoà Bình

PHẦN THỨ HAI : NỘI DUNG

I/ Cơ sở khoa học

Theo từ điển khoa học định nghĩa :

- Tư tưởng là hình thái ý thức xã hội , phản ánh thế giới quan ,

nhân sinh quan , phương pháp luận nhận thức hiện tượng khách quan

- Đạo đức là quy tắc sinh hoạt chung trong xã hội và của hành

vi con người , quy định nghĩa vụ của người này đối với người khác và đối với xã hội

Tư tưởng đạo đức là hiện tượng tinh thần , là một hình thái ý thức xã hội nên nó có sự phát sinh , phát triển và chuyển hoá Đạo đức thể hiện bản chất của con người mang tính giai cấp và mang tính

xã hội

Tư tưởng và đạo đức phụ thuộc vào kinh tế , xã hội và hoàn cảnh sống ; Gia đình nào , xã hội nào chú ý đến việc giáo dục tư tưởng đạo đức thì gia đình ấy , xã hội ấy có đạo đức văn minh phù hợp với thời đại Do đó ta phải làm cho học sinh hiểu biết để rèn luyện , tu dưỡng để có tư tưởng đạo đức tốt , phù hợp với tình hình thực tế xã hội nước ta hiện nay

II/ Nội dung cụ thể

1/ Về tư tưởng đạo đức của học sinh :

Được thể hiện qua lối sống , lý tưởng và ước mơ qua hành vi đạo đức học tập một cách tự giác , chủ động nghe giảng , làm bài , suy nghĩ , sáng tạo để đạt kết quả trong học tập và trong rèn luyện bản thân , các em có lối sống văn minh , yêu thương đoàn kết , tương thân tương ái , giàu lòng vị tha

2/ Vấn đề tư tưởng của học sinh THCS hiện nay :

Trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay là kinh tế thị trường , nước ta là nước mới mở cửa hội nhập , các trào lưu văn hoá ngoại nhập vào rất nhiều việc giáo dục tư tưởng đạo đứccho học sinh

ở THCS gặp không ít khó khăn , các em là thiếu niên , thanh niên muốn chứng tỏ mình đã là người lớn , nhưng ở các emlại thiếu hụt về kiến thức , kinh nghiệm , thể chất , vốn sống Nên hay bắt chước , hay tò mò hoặc thử nghiệm nên rất nhạy cảm và dẽ tiếp thu những điều mới lạ , dẽ đi lệch hướng trong các hành vi và hành động của mình

Là một người trực tiếp đứng trên bục giảng , trực tiếp giáo dục các em về cả kiến thức khoa học lẫntư tưởng đạo đức , tôi thấy đối tượng giáo dục của chúng ta là những học sinh đang vươn lên muốn trở thành người lớn Nhưng trước những đổi mới của xã hội , nền kinh tế đang trên con đường phát triển mạnh , ranh giới giữa nông thôn với thành thị ngày càng gần lại với nhau , mà học sinh ở nông thôn miền núi rất nhạy cảm với những cái mới lạ ; Bên cạnh đó , việc

mở chợ , giao lưu hàng hoá , giao lưu văn hoá , công nghệ thông tin được đưa đến tận xóm bản , đài điện , các cơ sở vui chơi giải trí lại phong phú và đa dạng Nó có rất nhiều ảnh hưởng đến việc giáo dục

tư tương đạo đức cho học sinh THCS Mặc dù việc này rất khó khăn

và phức tạp nhưng nó rất quan trọng và cần thiết , nên cần có các phương thức giáo dục phù hợp đạt kết quả Do đó cần phải kết hợp giáo dục nhiều bộ môn trong bậc học và chương trình trong giảng dạy

Lý do của những khó khăn đó là do công tác giáo dục và đào tạo chưa kết hợp chặt chẽ với thực tế cuộc sống, nhà trường chưa gắn liền với xã hội , phương phát truyền thụ của giáo viên còn nặng thao phương pháp cũ , việc kết hợp các phương pháp mới tạo hứng thú tìn tòi và sáng tạo cuả học sinh chưa phát huy hết , còn ít thực hành và liên hệ con yếu

Các môn học liên quan như Giáo dục công dân , ngữ văn , lịch

sử và các môn khoa học xã hội khác ,việc dạy các bộ môn này chưa được quan tâm hết mức , mà mới chỉ mức độ kiến thức , chưa đầu tư

và chú ý đến việc giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh thông qua môn học

3/ Chất lượng đầu năm 2 lớp trực tiếp dạy như sau:

Tổng

số HS

Đạo đức

Tư tưởng+ ý thức họctập

Ts % Ts % Ts % Ts %

8A:30 10 30 14 46,7 6 20 -kh«ng thÝch häc tËp

-häc lµ do b¾t buéc -cã ý thøc häc tËp

8B:34 6 17,6 8 23,5 20

64 16 25 22 34,4 26 40,6

4/ Nội dung và biện pháp

* Nội dung giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinhb lớp 8

Qua bài giảng , nhất là các bài giảng có liên quan đến giáo dục ý thức học sinh Như môn Giáo dục công dân cần giáo dục cho học sinh lòng biết ơn Đảng , lòng tự hào dân tộc , ý thức vươn lên phấn đấu trong cuộc sống, trong học tập của học sinh , học sinh độc lập suy nghĩ học tập để lớn lên làm chủ gia đình , làm chủ đát nước và

xã hội

Đối với học sinh THCS mà giáo viên chỉ có ca ngợi những giá trị đạo đức , những nguyên tắc của pháp luật thì chưa đủmà cần phaỉi vạch ra những yêu cầu đặc điểm cụ thể trong quan hệ với bạn bè , thầy

cô giáo , cha mẹ , những người xung quanh , với quê hương đất nước

Để giáo dục học sinh có ý thức chấp hành mọi quy định của lớp , nội quy của trường , tôn trọng sự quản lý của cán bộ lớp, giáo viên chủ nhiệm Tạo cho hoc sinh có ý thức xây dựng tập thể lớp , thực hiện tốt nề nếp của mình ; Ví dụ khi giảng bài '' Nghĩa vụ tôn trọng , bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích công cộng'' có phần đặt vấn

đềvề bảo vệ rừng , trước hết cho học sinh tìm hiểuđược tầm quan trọng của rừng đối với đời sống, pháp luật quy định bảo vệ quản lý rừng

Vậy rừng là tài sản Nhà nước , nó có vai trò vô cùng quan trọng trong việc điều hoà khí hậu , phòng lũ , xối lở đất , cung cấp nguồn lam sản cho con người , từ đó giáo dục học sinh có ý thức bảo vệ rừng , có ý thức trồng thêm cây xanh ở trường , ở khu vực cư chú Các

em có ý thức bảo vệ tuyên truyền cho mọi người cùng thực hiện làm cho môi trường trong sạch , ổn định

Thông qua các môn học , nhất là môn giáo dục công dân ngoài viêc giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh trong các bài dạy , ta cần phải rèn luyện cho học sonh tư tưởng đạo đức trong các giờ nghỉ , trong các trò chơi , thể dục tập thể Giáo dục cho học sinh tinh thần đoàn kết tập thể , đoàn kết giữa lớp này đến lớp khác Đồng thời kết hợp gia dục các lực lượng khác , gia đình , xã hội đoàn thể cùng tham gia giáo dục đạo đức cho các em Bởi vì mỗi học sinh được sinh ra và lớn lên trong một gia đình , hoạt động của từng thành viên trong gia đình đều ảnh hưởng đến tư tưởng đạo đức các em , thường xuyên liên

hệ với gia đình để giáo dục các em , có thông tin kịp thời với xóm bản , gia đình để kịp thời uốn nắn những tư tưởng lệch lạc , hành vi thiếu văn minh của học sinh trong trường và trong môn dạy

5/ Hiệu quả của kinh nghiệm

Qua các biện pháp giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh Nhất là thông qua môn dạy Giáo dục công dân tôi đã xác định cho

học sinh đỳng động cơ học tập : Thớch học , yờu trường lớp , quý trọng thầy cụ bạn bố Kết quả cụ thể

Bảng khảo sỏt đầu năm

Tổng

số HS

Đạo đức

Tư tưởng+ ý thức họctập

Ts % Ts % Ts % Ts %

8A:30 10 30 14 46,7 6 20 -không thích học tập

-học là do bắt buộc -có ý thức học tập

8B:34 6 17,6 8 23,5 20

64 16 25 22 34,4 26 40,6

Bảng kết quả cuối năm

Tổng

số HS

Đạo đức

Tư tưởng+ ý thức họctập

Ts % Ts % Ts % Ts %

8A:30 8 26,7 14 46,6 8 26,7 -không thích học tập -học

là nghĩa vụ -có ý thức học tập tốt

8B:34 4 11,8 6 17,6 24 70,6

64 12 18,7 20 31,3 32 50

Với kết quả đó , tôi cho rằng muốn làm tốt công tác giáo dục t tởng đạo đức cho học sinh , trớc tiên là ngời thầy dạy phải thực sự

g-ơng mẫu để học sinh nhìn vào đó để noi theo từ suy nghĩ lời nói , đến

cử chỉ hành động Ngoài ra ta cần phải tự học tự bồi dỡng thêm để

hiểu rõ đặc điểm tâm sinh lý của học sinh THCS , tìm hiểu hoàn cảnh

để tìm ra biện pháp giáo dục co hiệu quả

II/ Kết luận và kiến nghị

T tởng đạo đức là một hình thái ý thức xã hội Nó xây dựng mối quan hệ giữa ngời với ngời , giữa cá nhân và xã hội Chức năng của t tởng đạo đức là giúp con ngời nhận thức , giáo dục và điều chỉnh suy nghĩ , hành động phù hợp với yêu cầu của xã hội ,tù đó con ngời tuân theo những quy tắc , các chuẩn mực xã hội

T tởng đạo đức có vai trò lớn lao giúp con ngời giữ gìn và bảo

vệ cuộc sống tốt đẹp , bảo vệ phẩm giá con ngời góp phần vào xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn T tởng của con ngời xã hội chủ nghĩa có ý nghĩa nâng cao lòng tin con ngời trong cuôc sống , nâng cao tính tích cực của họ trong xã hội ,bản thân nó cũng là sự biểu hiện lòng tin của con ngời và xã hội

Mặc dù vậy trong thực tế cuộc sống hiện nay sự nghiệp giáo dục đã có bớc tiến những quan trọng , góp phần vào việc nâng cao dân trí đào tạo nhân lực bồi dỡng nhân tài cho đất nớc nâng cao trình độ học vấn của nhân dân

Nhng bên cạnh đó con nhiều biểu hiện tiêu cực trong giáo dục làm cho xã hội lo lắng , sự suy thoái đạo đức trong quan hệ thầy trò ở môi trờng s phạm Một số nơi xuống cấp , lối sống thiếu lý tởng của môt số học sinh coi nhẹ việc rèn luyện đạo đức và t tởng sông và học tập , con ỷ lại vào căn bệnh thành tích , căn bệnh tiêu cực trong giáo dục Vì vậy việc giáo dục t tởng đạo đức cho học sinh nói chung , học sinh cơ sở nói riêng là hết sức quan trọng , cấp bách và nóng bỏng cần phải đợc sự chỉ đạo của các cấp giáo dục ; Cần nâng cao ý thức trách nhiệm của giáo viên , giáo viên phải đợc coi là nhà đào tạo , nhà giáo dục thế hệ trẻ , công tác bồi dỡng giáo viên phải có kiến thức , có năng lực , có lập trờng , t tởng chính trị vững vàng , co thái độ làm việc đúng

đắn là yêu cầu đặt ra trớc mắt để đạt đợc chất lợng giáo dục theo yêu cầu con ngời mới có cả tài và đức để xây dựng đất nớc ngày càng phát triển và hội nhập

* Những kiến nghị

- Đề nghị ngành giỏo dục đầu tư đủ giỏo viờn theo phõn ban , đỳng chuyờn ngành khụng phải dạy chộo ban để cú thời gian đầu tư vào việc giỏo dục học sinh thụng qua mụn dạy

- Đề nghị nhà nước đầu tư cơ sở vật chất cho trường THCS Tõn Lập

để học sinh cú nơi học khang trang , thực sự học sinh thấy yờu trường yờu lớp

- Đề nghị bổ xung thờm cỏc trang thiết bị cho nhà trường để học sinh được học tập thực hành nhiều hơn gõy hứng thỳ học tập và rốn luyện bản thõn của học sinh

Mặc dự trong quỏ trỡnh thực hiện đề tài cũn gặp rất nhiều khú khăn , nhưng tụi hy vọng đề tài của mỡnh được gúp phần vào việc giỏo dục đào tạo thế hệ trẻ ở địa bàn một ỏch toàn diện và thiết thực

……… , ngày 20/03/2007

Người viết