308 Hoàn thiện các quy định đạo đức nghề nghiệp của kiểm toán viên tại Việt Nam
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Đạo đức nghề nghiệp của kiểm toán viên với niềm tin của công chúngđang là vấn đề thách thức với nghề nghiệp của chúng ta trong thế kỉ 21 này –sau ảnh hưởng của các vụ bê bối tài chính làm rung chuyển thế giới trongnhững năm 2001 và 2002 Đây không phải là vấn đề mà chỉ một số nước gặpphải mà là vấn đề của tất cả các tổ chức ở tất cả các nước
Sự tiến bộ của xã hội đòi hỏi người hành nghề trong bất cứ lĩnh vực nàocũng phải tuân thủ đạo đức nghề nghiệp cơ bản Những người hành nghề đềudựa vào đặc thù và nguyên tắc chuẩn mực cơ bản có ảnh hưởng trọng yếu đếnnghề nghiệp để làm nền tảng xây dựng đạo đức nhằm đảm bảo cho nghềnghiệp và sản phẩm của ngành nghề được xã hội trọng dụng, tôn vinh Quyđịnh đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán cũng vậy, và nó có đặc thù riêng
so với các ngành nghề khác trong xã hội
Do tầm quan trọng của các quy định Đạo đức nghề nghiệp đối với chấtlượng dịch vụ kiểm toán, đặc biệt là tại Việt Nam, trong điều kiện hàng loạtcông ty kiểm toán đã và đang được thành lập so với chặng đường gần 20 năm
phát triển, em chọn đề tài của Đề án môn học Kiểm toán là “Hoàn thiện các quy định Đạo đức nghề nghiệp của Kiểm toán viên tại Việt Nam”.
Đề án gồm các phần chính:
Phần 1: Cơ sở lí luận của chính sách Đạo đức nghề nghiệp Kiểm toán Phần 2: Quá trình áp dụng các văn bản quy định Đạo đức nghề nghiệp kiểm toán tại Việt Nam.
Em chân thành cảm ơn Th.S Đinh Thế Hùng đã giúp em hoàn thành Đề
án này
Trang 2Phần 1: Cơ sở lí luận của chính sách đạo đức
nghề nghiệp Kiểm toán
1.1.Tổng quan về Chính sách Đạo đức nghề nghiệp trong Công ty Kiểm toán:
1.1.1 Mục đích của việc xây dựng các chuẩn mực Đạo đức nghề nghiệp:
Xí do cơ bản cho một điều lệ đạo đức đối với bất kì nghề nghiệp nào làyêu cầu đối với sự tin tưởng của quần chúng vào chất lượng của dịch vụ mànghề nghiệp đó phục vụ, không cần xét đến cá nhân nào cung cấp dịch vụ đó.Nếu những người sử dụng dịch vụ kiểm toán không tin tưởng vào “quan tòa”thì khả năng phục vụ khách hàng một cách hiệu quả của các nhà chuyênnghiệp này bị giảm bớt
Những người sử dụng thực tế không thể đánh giá được việc thực hiệncác dịch vụ có tính nghiệp vụ vì tính phức tạp của chúng Một người sử dụngbáo cáo tài chính không thể đánh giá công việc kiểm toán Xòng tin của côngchúng vào chất lượng của các dịch vụ mang tính nghiệp vụ được củng cố khingành nghề khuyến khích các chuẩn mực cao đối với sự thực thi và hành viđạo đức về phía những người đang hành nghề
Có một số cách mà bản thân nghề kiểm toán và xã hội khuyến khíchcác kiểm toán viên tự tu dưỡng thích đáng, thực hiện các cuộc kiểm toán vàcác dịch vụ có chất lượng cao, trong đó có các quy định về đạo đức nghềnghiệp
Mục đích của các chuẩn mực Đạo đức nghề nghiệp kiểm toán là quy định các nguyên tắc, nội dung và hướng dẫn áp dụng các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp của người hành nghề kế toán, kiểm toán viên hành nghề và người làm kế toán, kiểm toán trong các doanh nghiệp và tổ chức nhằm đảm bảo đạt được những tiêu chuẩn cao nhất về trình độ chuyên môn, về mức độ
Trang 3hoạt động và đáp ứng được sự quan tâm ngày càng cao của công chúng Công chúngvà người trong ngành dựa vào đó để phán xét sự chệch hướng.
1.1.2 Các yêu cầu cơ bản đối với việc xây dựng chuẩn mực Đạo đức kiểm toán tại Việt Nam:
1.1.2.1 Phải hòa nhập với thông lệ phổ biến của kiểm toán quốc tế trên cơ sở những nguyên lí chung, những kĩ thuật chung của kiểm toán, đồng thời phải xuất phát từ thực tiễn Việt Nam, đặc biệt là truyền thống văn hóa, đạo đức và đặc điểm quản lí chung có liên quan:
Rõ ràng, bản thân kiểm toán là một nghề có chức năng chung, có “côngnghệ” và yêu cầu tổ chức chung Mặt khác, trên thực tế, hoạt động kiểm toán
đã vượt qua biên giới của từng nước và xâm nhập đan xen lẫn nhau trên cùngmột địa bàn, trên cùng một nước Đặc biệt, trong điều kiện của các nước đangphát triển như Việt Nam, ở đó đầu tư nước ngoài ngày càng tăng (đặc biệt saukhi Việt Nam chính thức gia nhập WTO cuối năm 2006), mỗi nhà đầu tưthường gắn với một đơn vị kiểm toán cụ thể Do đó, mỗi buớc vươn ra củacác nhà đầu tư trên đều đòi hỏi phạm vi hoạt động của công ty kiểm toán phải
mở rộng tương ứng Việc hòa nhập các chuẩn mực kiểm toán phải trên cơ sởnhững nguyên lí chung của nghề nghiệp chung sẽ có tác dụng tích cực trênnhiều mặt cả về chuyên môn, quản trị và tăng trưởng kinh tế
Tuy nhiên, ở mỗi nước có những đặc thù riêng nên không thể vận hànhmáy móc một hệ thống chuẩn mực chung của IFAC và chính IFAC cũng chỉ
rõ điều này Đặc biệt trong điều kiện Việt Nam có định hướng phát triển riêng
và những đặc thù quản lí riêng Do vậy, không thể bỏ qua những đặc trưng cơbản này khi xây dựng chuẩn mực, thậm chí khi lựa chọn thông lệ phổ biếnđược ứng dụng
Trang 41.1.2.2 Cần hoạch định rõ khung pháp lí chung trong quan kệ với khung pháp lí cụ thể của kiểm toán
Cả lí luận và thực tiễn đều chứng minh mối quan hệ hữu cơ giữa toàn
bộ hệ thống pháp lí chung với phân hệ pháp lí cụ thể Đặc biệt, kiểm toán làhọat động gắn với mọi hệ thống pháp lí Do đó, xây dựng pháp lí kiểm toánkhông thể không xem xét kĩ lưỡng những quan hệ pháp lí trong từng phân hệ,từng văn bản, từng điều khoản cụ thể
Trong hệ thống pháp lí về kiểm toán có thể có nhiều hình thức khácnhau: sắc luật, pháp lệnh, chuẩn mực, chế độ, quy chế….Mỗi hình thức nàylại có thể thực hiện trên các chủ thể kiểm toán khác nhau: kiểm toán nhànước, kiểm toán độc lập, và kiểm toán nội bộ Do đó, cần thống nhất nhữngvăn bản pháp lí chung và riêng cho các chủ thể kiểm toán Theo nguyên tắcnày, luật kiểm toán có thể xây dựng chung cho tất cả các loại hình kiểm toán
và quy định chung trách nhiệm, quyền hạn và quan hệ giữa các chủ thể vớikhách thể kiểm toán Theo đó, hệ thống chuẩn mực cụ thể chỉ quy định nhữngvấn đề về kiểm toán viên và về công tác kiểm toán
1.1.2.3 Chuẩn mực cần được xây dựng đầy đủ, rõ ràng, dễ hiểu, và bảo đảm tính toàn diện và khả thi cao:
Nguyên tắc này đòi hỏi chuẩn mực kiểm toán phải xác định được cácmối liên hệ tối thiểu cần thiết cần điều tiết, hướng dẫn Vì vậy phải tham khảokinh nghiệm của các nước trong việc thể hiện mối quan hệ đó và phải xuấtphát từ thực tế Việt Nam, để hoạch định rõ các mối liên hệ cần hướng dẫn,điều tiết, từng bước xác định rõ các mối quan hệ cần điều tiết ở từng bước
Với hệ thống chuẩn mực cụ thể, trước hết cần xét các mối liên hệ cầnđiều tiết qua các văn bản chỉ đạo của kiểm toán quốc tế và khả năng thực hiện
ở Việt Nam Trên cơ sở xác định số lượng và cơ cấu các chuẩn mực Saucùng, cần có bản giải thích cac chuẩn mực để thống nhất nhận thức và thực
Trang 5hiện Trong hướng dẫn cần chú y tính tiên tiến của các “thước đo” này nhằmtừng bước nâng cao tính kỉ cương và nền nếp quản lí song phải giới hạn ởmức có thể thực hiện được.
1.2 Các văn bản liên quan đến chính sách Đạo đức nghề nghiệp trong Công ty kiểm toán tại Việt Nam:
1.2.1 Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam VSA 200 – Mục tiêu và nguyên tắc
cơ bản chi phối kiểm toán báo cáo tài chính
VSA 200 được ban hành theo quyết định số 120/1999/ QĐ- CP (ngày 27 tháng 9 năm 1999 của Bộ Tài chính)
Được nêu trong VSA 200, các nguyên tắc cơ bản chi phối kiểm toán báo cáo tài chính, gồm:
- Tuân thủ pháp luật của Nhà nước;
- Tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp;
- Tuân thủ chuẩn mực kiểm toán;
- Kiểm toán viên phải có thái độ hoài nghi mang tính nghề nghiệp
14 Kiểm toán viên phải luôn luôn coi trọng và chấp hành đúng pháp luậtcủa Nhà nước trong quá trình hành nghề kiểm toán
15 Kiểm toán viên phải tuân thủ các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kiểm toán, như sau:
Trang 616 Độc lập: Độc lập là nguyên tắc hành nghề cơ bản của kiểm toán
viên
Trong quá trình kiểm toán, kiểm toán viên phải thực sự không bị chiphối hoặc tác động bởi bất kỳ lợi ích vật chất hoặc tinh thần nào làm ảnhhưởng đến sự trung thực, khách quan và độc lập nghề nghiệp của mình
Kiểm toán viên không được nhận làm kiểm toán cho các đơn vị mà mình
có quan hệ kinh tế hoặc quyền lợi kinh tế như góp vốn cổ phần, cho vay hoặcvay vốn từ khách hàng, hoặc là cổ đông chi phối của khách hàng, hoặc có kýkết hợp đồng gia công, dịch vụ, đại lý tiêu thụ hàng hoá,
Kiểm toán viên không được nhận làm kiểm toán ở những đơn vị mà bảnthân có quan hệ họ hàng thân thuộc (như bố, mẹ, vợ, chồng, con cái, anh chị
em ruột) với những người trong bộ máy quản lý (Hội đồng quản trị, BanGiám đốc, các trưởng, phó phòng và những người tương đương) trong đơn vịđược kiểm toán
Kiểm toán viên không được vừa làm dịch vụ kế toán (như trực tiếp ghichép, giữ sổ kế toán và lập báo cáo tài chính) vừa làm dịch vụ kiểm toán chocùng một khách hàng
Trong quá trình kiểm toán, nếu có sự hạn chế về tính độc lập thì kiểmtoán viên phải tìm cách loại bỏ sự hạn chế này Nếu không loại bỏ được thìkiểm toán viên phải nêu rõ điều này trong báo cáo kiểm toán
17 Chính trực: Kiểm toán viên phải thẳng thắn, trung thực và có chính
kiến rõ ràng
18 Khách quan: Kiểm toán viên phải công bằng, tôn trọng sự thật và
không được thành kiến, thiên vị
19 Năng lực chuyên môn và tính thận trọng: Kiểm toán viên phải
thực hiện công việc kiểm toán với đầy đủ năng lực chuyên môn cần thiết, với
sự thận trọng cao nhất và tinh thần làm việc chuyên cần Kiểm toán viên có
Trang 7nhiệm vụ duy trì, cập nhật và nâng cao kiến thức trong hoạt động thực tiễn,trong môi trường pháp lý và các tiến bộ kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu côngviệc.
20 Tính bí mật : Kiểm toán viên phải bảo mật các thông tin có được
trong quá trình kiểm toán, không được tiết lộ bất cứ một thông tin nào khichưa được phép của người có thẩm quyền, trừ khi có nghĩa vụ phải công khaitheo yêu cầu của pháp luật hoặc trong phạm vi quyền hạn nghề nghiệp củamình
21 Tư cách nghề nghiệp: Kiểm toán viên phải trau dồi và bảo vệ uy tín
nghề nghiệp, không được gây ra những hành vi làm giảm uy tín nghề nghiệp
22 Tuân thủ chuẩn mực chuyên môn: Kiểm toán viên phải thực hiện
công việc kiểm toán theo những kỹ thuật và chuẩn mực chuyên môn đã quiđịnh trong chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (hoặc chuẩn mực kiểm toán quốc
tế được Việt Nam chấp nhận) và các quy định pháp luật hiện hành
23 Kiểm toán viên phải tuân thủ chuẩn mực kiểm toán Việt Nam
hoặc chuẩn mực kiểm toán quốc tế được Việt Nam chấp nhận Các chuẩn
mực kiểm toán này qui định các nguyên tắc, thủ tục cơ bản và hướng dẫn thểthức áp dụng các nguyên tắc và thủ tục cơ bản liên quan đến kiểm toán báocáo tài chính
24 Kiểm toán viên phải có thái độ hoài nghi mang tính nghề nghiệp
trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán và phải luôn ý thức rằng
có thể tồn tại những tình huống dẫn đến những sai sót trọng yếu trong các báocáo tài chính Ví dụ: Khi nhận được bản giải trình của Giám đốc đơn vị, kiểmtoán viên không được thừa nhận ngay các giải trình đó đã là đúng, mà phảitìm được những bằng chứng cần thiết chứng minh cho giải trình đó
Trang 81.2.2 Nghị định 105/NĐ – CP của Chính phủ về kiểm toán độc lập
Nghị định này ban hành ngày 30 tháng 3 năm 2004 quy định về kiểmtoán viên, doanh nghiệp kiểm toán, giá trị của kết quả kiểm toán, các trườnghợp kiểm toán bắt buộc và các quy định khác liên quan đến hoạt động kiểmtoán độc lập nhằm thống nhất quản lý hoạt động kiểm toán độc lập, xác địnhquyền và trách nhiệm của đơn vị được kiểm toán và doanh nghiệp kiểm toán,bảo vệ lợi ích của cộng đồng và quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, đảm bảocung cấp thông tin kinh tế, tài chính trung thực, hợp lý, công khai, đáp ứngyêu cầu quản lý của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và cá nhân
Nghị định gồm 3 phần:
Phần I: Các quy định chung.
Phần II: Các quy định cụ thể cho kiểm toán viên.
Tiêu chuẩn của Kiểm toán viên
Điều kiện của Kiểm toán viên hành nghề
Những người không được đăng kí hành nghề kiểm toán độc lập
Quyền của kiểm toán viên hành nghề
Trách nhiệm của kiểm toán viên hành nghề
Các trường hợp kiểm toán viên hành nghề không được thực hiện kiểmtoán
Những hành vi nghiêm cấm đối với kiểm toán viên hành nghề
Phần 3: Các quy định đối với doanh nghiệp Kiểm toán.
Bao gồm các nội dung:
- Điều kiện thành lập doanh nghiệp kiểm toán
- Chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán
- Các loại hình dịch vụ cung cấp
- Quyền và nghĩa vụ của các doanh nghiệp kiểm toán
- Trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán
Trang 9- Các truờng hợp doanh nghiệp kiểm toán không được thực hiện kiểmtoán.
- Những hành vi nghiêm cấm đối với doanh nghiệp kiểm toán
1.2.3 Thông tư 64 – Hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 105/2004/NĐ-CP ngày 30/03/2004 của Chính phủ về kiểm toán độc lập
Thông tư này được Bộ tài chính ban hành ngày 29 tháng 6 năm 2004nhằm hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 105/2004/NĐ-CPban hành ngày 30 tháng 3 năm 2004
Các nội dung chính trong thông tư:
a) Các quy định chung về:
- Quyền của đơn vị được kiểm toán
- Yêu cầu thay đổi kiểm toán viên hành nghề và người chịu trách
nhiệm ký báo cáo kiểm toán
- Quyền tham gia tổ chức nghề nghiệp
- Các doanh nghiệp phải kiểm toán bắt buộc
b) Quy định cụ thể:
- Tiêu chuẩn kiểm toán viên
- Điều kiện hành nghề của kiểm toán viên
- Yêu cầu cập nhật kiến thức hàng năm của Kiểm toán viên
- Đăng kí hành nghề kiểm toán
- Các trường hợp kiểm toán viên hành nghề không được kiểm toán
- Những hành vi nghiêm cấm đối với Kiểm toán viên hành nghề
1.2.4 Quyết định 87/2005/QĐ-BTC của Bộ Tài chính ban hành chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp
Mục đích của quyết định này là quy định các nguyên tắc, nội dung và
hướng dẫn áp dụng các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp của người hành nghề
kế toán, kiểm toán viên hành nghề và người làm kế toán, kiểm toán trong các
Trang 10doanh nghiệp và tổ chức nhằm đảm bảo đạt được những tiêu chuẩn cao nhất
về trình độ chuyên môn, về mức độ hoạt động và đáp ứng được sự quan tâm ngày càng cao của công chúng Chuẩn mực này đặt ra bốn yêu cầu cơ bản sau:
a) Sự tín nhiệm: Nâng cao sự tín nhiệm của xã hội đối với hệ thống
thông tin của kế toán và kiểm toán;
b) Tính chuyên nghiệp: Tạo lập sự công nhận của chủ doanh nghiệp, tổ
chức, khách hàng và các bên liên quan về tính chuyên nghiệp của người làm
kế toán và người làm kiểm toán, đặc biệt là người hành nghề kế toán và kiểmtoán viên hành nghề;
c) Chất lượng dịch vụ: Đảm bảo chất lượng dịch vụ kế toán, kiểm toán
đạt được các chuẩn mực cao nhất;
d) Sự tin cậy: Tạo ra sự tin cậy của người sử dụng dịch vụ kế toán, kiểm
toán về khả năng chi phối của chuẩn mực đạo đức đối với việc cung cấp cácdịch vụ đó
Phần A: Áp dụng cho tất cả người làm kế toán và người làm kiểm toán
1.2.4.1 Tính chính trực và khách quan
a Định nghĩa
Tính chính trực và khách quan không đơn thuần chỉ tính trung thực mà cònnhấn mạnh đến sự công bằng và sự tín nhiệm Nguyên tắc về tính khách quannói đến nghĩa vụ của tất cả người làm kế toán và người làm kiểm toán phải côngbằng, trung thực trong tư tưởng và không có xung đột về lợi ích
Kiểm toán viên hành nghề tham gia vào các hợp đồng cung cấp dịch vụđảm bảo, dịch vụ kê khai thuế và các dịch vụ tư vấn quản lý khác Người làm
kế toán và người làm kiểm toán khi chuẩn bị báo cáo tài chính, thực hiện
Trang 11kiểm toán nội bộ hoặc tham gia quản lý tài chính trong các doanh nghiệp vàđơn vị kế toán
b Các nhân tố ảnh hưởng đến tính chính trực và khách quan
a) Người làm kế toán và người làm kiểm toán, trong các trường hợp phảichịu áp lực mạnh, có thể dẫn đến việc vi phạm tính khách quan
b) Do không thể định nghĩa và quy định được tất cả các trường hợp phảichịu áp lực nên phải quy định các tiêu chuẩn để xác định các mối quan hệ cókhả năng dẫn đến việc vi phạm tính khách quan của người làm kế toán vàngười làm kiểm toán
c) Cần tránh các mối quan hệ dẫn đến sự thành kiến, thiên vị hoặc bị ảnhhưởng của những người khác có thể dẫn đến vi phạm tính khách quan
d) Người làm kế toán và người làm kiểm toán có nghĩa vụ đảm bảo tôntrọng tính khách quan đối với các quan hệ cá nhân liên quan đến dịch vụchuyên nghiệp
e) Người làm kế toán và người làm kiểm toán không nên nhận quà hoặctặng quà, dự chiêu đãi hoặc mời chiêu đãi đến mức có thể làm ảnh hưởng đáng
kể tới các đánh giá nghề nghiệp hoặc tới những người họ cùng làm việc Quàtặng hoặc chiêu đãi là quan hệ tình cảm cần thiết nhưng người làm kế toán vàngười làm kiểm toán nên tránh các trường hợp có thể ảnh hưởng đến tính chínhtrực, khách quan hoặc dẫn đến tai tiếng nghề nghiệp
vi phạm pháp luật đặc biệt nghiêm trọng
d Các nhân tố ảnh hưởng xung đột đạo đức
Trang 12- Áp lực từ cơ quan quản lý, đơn vị cấp trên, giám đốc, người lãnh đạo công ty kiểm toán; hoặc khi có các quan hệ gia đình hay cá nhân.
động trái với các chuẩn mực nghề nghiệp và chuyên môn
- Có thể có vấn đề về lòng trung thành giữa một bên là cấp trên và mộtbên là yêu cầu của chuẩn mực nghề nghiệp mà người làm kế toán và ngườilàm kiểm toán cần tuân thủ
- Xung đột có thể nảy sinh khi thông tin không trung thực được công bố
có thể ảnh hưởng đến lợi ích của chủ doanh nghiệp hoặc khách hàng, ngườilàm kế toán và người làm kiểm toán
e Các biện pháp giải quyết khi có xung đột đạo đức
- Xem xét lại vấn đề xung đột với cấp trên trực tiếp
- Trao đổi với chuyên gia (Hội nghề nghiệp, cơ quan nhà nước hoặcchuyên gia tư vấn pháp luật)
- Nếu xung đột về đạo đức vẫn còn và là trọng yếu sau khi đã báo cáo tất
cả các cấp soát xét nội bộ, người làm kế toán và người làm kiểm toán chỉ còncách cuối cùng để không vi phạm đạo đức nghề nghiệp là phải từ chối làmviệc đó hoặc từ chức và nói rõ lý do
1.2.4.2 Năng lực chuyên môn và tính thận trọng
- Hành động đúng mực, phù hợp với các chuẩn mực về kỹ thuật và nghềnghiệp khi cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp
Trang 13b Các giai đoạn của năng lực chuyên môn
a) Đạt được trình độ chuyên môn: Xà đạt được bằng cấp xác nhận trình
độ được đào tạo như: trung cấp, cao đẳng, đại học, thạc sỹ, tiến sỹ hoặcChứng chỉ kiểm toán viên, Chứng chỉ hành nghề kế toán… Trình độ chuyênmôn có thể còn yêu cầu về kinh nghiệm làm việc (thời gian thực tế làm nghề)
b) Giữ vững được trình độ chuyên môn:
- Xiên tục cập nhật những thay đổi trong nghề nghiệp kế toán, kiểm toán
- Tham gia, ít nhất là chương trình cập nhật kiến thức hàng năm theo luậtđịnh để đảm bảo kiểm soát chất lượng trong hoạt động cung cấp dịch vụchuyên nghiệp, nhất quán với các quy định của quốc gia và quốc tế phù hợp
1.2.4.3 Tính bảo mật
Người làm kế toán và người làm kiểm toán có nghĩa vụ tôn trọng nguyêntắc bảo mật các thông tin về khách hàng hoặc của chủ doanh nghiệp thu đượctrong quá trình tiến hành các hoạt động chuyên nghiệp và phải tôn trọngnguyên tắc bảo mật ngay cả trong các mối quan hệ gia đình và xã hội Tráchnhiệm bảo mật phải được thực hiện kể cả sau khi chấm dứt mối quan hệ giữangười làm kế toán và người làm kiểm toán với khách hàng hoặc chủ doanhnghiệp, tổ chức
1.2.4.4 Tư vấn và kê khai thuế
Người làm kế toán và người làm kiểm toán khi cung cấp dịch vụ tư vấnthuế có quyền đề xuất giải pháp áp dụng các luật thuế có lợi nhất cho kháchhàng, hoặc chủ doanh nghiệp, miễn là dịch vụ được cung cấp với trình độchuyên môn cao, tuân thủ pháp luật về thuế và không vi phạm tính chính trực
và tính khách quan
Trang 141.2.4.5 Áp dụng chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cho hoạt động xuyên quốc gia
Đối với người làm kế toán và người làm kiểm toán là thành viên của tổchức nghề nghiệp quốc tế đồng thời cũng là thành viên của tổ chức nghềnghiệp tại Việt Nam (hoặc có Chứng chỉ kiểm toán viên, Chứng chỉ hànhnghề kế toán của Việt Nam) thì khi cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp tại ViệtNam phải tuân thủ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của Việt Nam
Tính độc lập bao gồm:
- Độc lập về tư tưởng: Xà trạng thái suy nghĩ cho phép đưa ra ý kiến
mà không chịu ảnh hưởng của những tác động trái với những đánh giá chuyên
Trang 15nghiệp, cho phép một cá nhân hành động một cách chính trực, khách quan và
có sự thận trọng nghề nghiệp
- Độc lập về hình thức: Xà không có các quan hệ thực tế và hoàn cảnh
có ảnh hưởng đáng kể làm cho bên thứ ba hiểu là không độc lập, hoặc hiểu là tính chính trực, khách quan và thận trọng nghề nghiệp của nhân viên công ty hay thành viên của nhóm cung cấp dịch vụ đảm bảo không được duy trì
Tính độc lập không đòi hỏi người đưa ra ý kiến đánh giá nghề nghiệpphải hoàn toàn độc lập về các quan hệ kinh tế, tài chính và các mối quan hệ khác
vì các thành viên trong xã hội đều có mối quan hệ với nhau Các mối quan hệ vềkinh tế, tài chính và các quan hệ khác cần được đánh giá thỏa đáng xem có ảnhhưởng đến tính độc lập hay không Khi thông tin nhận được xét thấy có ảnhhưởng đến tính độc lập thì các mối quan hệ đó không chấp nhận được
c Các nguy cơ ảnh hưởng đến tính độc lập
Tính độc lập có nguy cơ bị ảnh hưởng do tư lợi, tự kiểm tra, sự bào chữa,quan hệ ruột thịt, quan hệ khác và sự đe dọa
1.2.4.8 Biện pháp loại bỏ nguy cơ ảnh hưởng đến độc lập
Có 2 loại biện pháp bảo vệ:
- Các biện pháp bảo vệ do pháp luật và chuẩn mực nghề nghiệp quy định;
- Các biện pháp bảo vệ do môi trường làm việc tạo ra, gồm:
+ Các biện pháp bảo vệ của khách hàng sử dụng dịch vụ đảm bảo; và+ Các biện pháp bảo vệ trong các quy định và thủ tục của công ty kiểm toán
1.2.4.9 Áp dụng trong từng trường hợp cụ thể
- Các quan hệ kinh doanh mật thiết với khách hàng sử dụng dịch vụ bảo đảm
- Các quan hệ cá nhân và gia đình
- Những dịch vụ gần đây với khách hàng sử dụng dịch vụ bảo đảm
- Phí dịch vụ kiểm toán
- Các trường hợp khác