KINH NGHIỆM TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU GiẢI MÃ, LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO MÁY CÔNG CỤ ĐIỀU KHIỂN SỐ CNC

“Phần mềm” là những knowhow được áp dụng trong một thiết bị nguyên tắc vận hành hay một quy trình công nghệ được áp dụng trên nhiều thiết bị để có thể chế tạo ra được 1 hay nhiều loại

KINH NGHIỆM TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU GiẢI MÃ, LÀM

CHỦ CÔNG NGHỆ THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO MÁY CÔNG CỤ ĐIỀU KHIỂN SỐ CNC

GS TSKH Bành Tiến Long PGS TS Hoàng Vĩnh Sinh

Viện Cơ khí, Trường ĐHBK Hà Nội

Hà Nội, tháng 12/2013

Nội dung trình bày

1 Đặt vấn đề

2 Một quan điểm về giải mã công nghệ

3 Giải mã CN ứng dụng trong thiết kế và

chế tạo máy công cụ CNC tại Việt Nam

4 Kiến nghị và kết luận

Đặt vấn đề

1.Thiết bị và công nghệ là nhân tố quan trọng trong mọi

mỗi quốc gia và toàn cầu, nó đảm bảo cho nền sản

xuất tiên tiến, năng suất, chất lượng và hiệu quả

Làm chủ được thiết bị và công nghệ sẽ là yếu tố quyết định đến tính “độc lập, tự chủ của 1 quốc gia” trong

giai đoạn biến động hiện nay bởi vì chỉ cần nhìn thiết bị

và công nghệ nhập khẩu có thể biết chúng ta định làm

gì và vị thế đang đứng ở đâu, cần hợp tác toàn diện đến mức độ nào!

Đặt vấn đề (2)

“Phần cứng” có thể hiểu là phần kết cấu bên trong và

tiết máy, cơ cấu chấp hành, hệ thống sensor, )

“Phần cứng” có thể sờ thấy và cảm nhận được.

“Phần mềm” là những knowhow được áp dụng trong một thiết bị (nguyên tắc vận hành) hay một quy

trình công nghệ được áp dụng trên nhiều thiết bị

để có thể chế tạo ra được 1 hay nhiều loại sản

thiết bị công nghệ Không thể nhìn thấy được

“phần mềm”

Đặt vấn đề (3)

3 Có thể nhẩm tính được giá thành của “phần cứng” song

không thể tính chính xác được giá thành “phần mềm” (chỉ có người sản xuất mới biết được là bao nhiêu).

4 “ Phần cứng” có thể mua được, sở hữu được dưới mọi hình

thức giao dịch nhưng có đươc phần mềm là thách thức lớn.

5 Hai yếu tố quan trọng để có thể nhanh chóng áp dụng những tiến bộ KHCN trong thực tế: con người và chính sách về

KHCN của Nhà nước

6 Hàng năm, VN bỏ ra khoảng 18 tỷ USD để nhập khẩu thiết bị máy móc phục vụ cho quá trình sản xuất, trong đó có

khoảng 4,3 tỷ USD là các máy công cụ  nhu cầu thực sự là cấp thiết , trong đó thiết bị CNC là đỉnh cao của công nghệ

7 VN cũng đã tự thiết kế và chế tạo 1 số các thiết bị công

nghiệp song chưa có chỗ đứng trên thế giới, nhất là CNC

Các đề tài, dự án về máy công cụ điều khiển

số CNC (tính từ 1995)

Đề tài “Nghiên cứu nâng cấp và hiện đại hoá các thiết bị vạn năng” (Cty

HAMECO -1996)

Dự án KC.05.DA08 “Nghiên cứu chế thử 03 máy cắt kim loại tấm khổ rộng trên 6m điều khiển CNC” (Viện IMI – 2004-2005)

Đề tài “Nghiên cứu thiết kế chế tạo máy tiện băng nghiêng “ (Viện IMI

-2003)

Đề tài KC.05.17 “Thiết kế và chế tạo máy dập thủy lực 400T” (ĐHBKHN

-2003-2004)

Đề tài KC.05.11 “Nghiên cứu ứng dụng mạng song song hiệu năng cao

trong gia công khuôn mẫu trên máy phay CNC 5 trục” (ĐHBK HN –

2003-2004)

Đề tài KC.05.28 “Nghiên cứu thiết kế máy phay CNC 5 trục” (ĐHBKHN –

2004-2005)

Dự án SXTN KC.05.DA03/06-10 “Hoàn thiện công nghệ thiết kế và chế tạo loạt nhỏ máy phay CNC 3 trục” (ĐHBKHN-2008)

6

Các đề tài, dự án về máy công cụ điều khiển

số CNC (tính từ 1995)

Đề tài KC.05.11/06-10 “Nghiên cứu thiết kế chế tạo máy cắt vật liệu cứng bằng tia nước điều khiển CNC” (Viện Cơ học và Tin học ƯD 2008-2010)

Đề tài KC.05.13/06-10 “Nghiên cứu thiết kế và chế tạo máy đo tọa độ 3D

CNC” (ĐHBK.HCM – 2008-2010)

Đề tài KC.05.03/06-10 “Nghiên cứu thiết kế chế tạo máy hàn lồng điều

khiển CNC” (Viện IMI – 2008-2009)

Đề tài KC.02.03/06-10 “Nghiên cứu thiết kế chế tạo máy khoan 5 trục

điều khiển CNC” (Viện IMI – 2008-2009)

Đề tài 0C1-01/20-2009-2 “Nghiên cứu thiết kế và chế tạo máy phay CNC

cao tốc” (Cty BKMech – 2009-2010)

Đề tài KC.06.08 “Nghiên cứu thiết kế và chế tạo trung tâm tiện phay CNC

5 trục” (Cty BKMech – 2012-2014)

Bộ KH&CN đã đánh giá được tầm quan trọng và đã có những đầu tư lâu dài, trọng điểm và có hiệu quả để dần hình thành nên được

các sản phẩm máy công cụ CNC “Made in Vietnam”, hình thành

được đội ngũ cán bộ kỹ thuật có kinh nghiệm, tạo tiền để cho sự

nghiệp “Công nghiệp hoá, hiện đại hoá”. 7

MỘT QUAN ĐIỂM VỀ GIẢI MÃ CÔNG NGHỆ (sau slide 5)

1 Nếu không nắm được công nghệ, VN sẽ có nguy cơ trở thành một “bãi rác” công nghệ Nhiều công nghệ lạc hậu, ô nhiễm môi trường, năng suất thấp, vẫn đang được nhập khẩu và

sử dụng

2 Có nhiều cách để tiếp cận và ứng dụng công nghệ mới: đầu

tư nghiên cứu cơ bản, toàn diện các công nghệ và “giải mã công nghệ”

3 Có nhiều quan điểm về “giải mã công nghệ”:

- Mua thiết bị kèm công nghệ: cách nhanh nhất để áp dụng

- Ăn cắp công nghệ: giải pháp tiết kiệm nhưng rất khó

- Sao chép công nghệ: đơn giản và khả thi

- Chuyển giao hoặc mua bản quyền công nghệ: đắt, đòi hỏi

phải có cơ sở sản xuất sử dụng được công nghệ này

MỘT QUAN ĐIỂM VỀ GIẢI MÃ CÔNG NGHỆ (2) (Sau slide 5)

4 Các bước cơ bản để “giải mã công nghệ” tại các nước đang

phát triển như VN:

- Sao chép công nghệ : nhanh chóng nắm bắt được công nghệ và

có thể có được ngay sản phẩm

- Hoàn thiện công nghệ : đánh giá ưu nhược điểm của công nghệ đang có từ đó đưa ra các biện pháp tìm hiểu sâu hơn, nâng cao

chất lượng của công nghệ

- Ổn định công nghệ : CN ở bước này đã có nhiều cải tiến đáng kể, đặc biệt là phù hợp với điều kiện sử dụng, tâm lý và văn hoá của

nơi sử dụng (địa lý) Ngoài ra, với những lĩnh vực tương tự thì

công nghệ mới cũng phát huy tác dụng

- Sáng tạo công nghệ : là giai đoạn thăng hoa của các nghiên cứu

từ cơ bản đến ứng dụng – không những đối tượng đang nghiên

cứu mà còn ảnh hưởng tích cực đến các lĩnh vực khác

GIẢI MÃ CÔNG NGHỆ Ở Việt Nam

Áp dụng các bước cơ bản trong việc giải mã công nghệ thiết kế và chế tạo máy công cụ CNC tại Việt Nam đã có những thành công bước đầu:

• Chuẩn bị: Nghiên cứu ứng dụng mạng máy tính song song hiệu

năng cao trong gia công khuôn mẫu trên máy CNC 5 trục (đề tài

KC.05.11, 2003-2004 – Trường ĐHBK HN là cơ quan chủ trì) Kết

quả quan trọng nhất là tìm hiểu được đặc tính công nghệ của thiết

bị, cũng như văn hoá của người công nhân vận hành máy CNC ở

Việt Nam để từ đó tạo lập ra được các tiêu chí cụ thể trong việc

thiết kế máy về sau

• Giải được một số bài toán kỹ thuật lớn

làm tiền đề cho máy tính song song và

ứng dụng.

GIẢI MÃ CÔNG NGHỆ Ở VN (2)

2 Sao chép công nghệ: thực hiện bởi đề tài KC.05.28,

2004-2006 – Trường ĐHBK HN là cơ quan chủ trì Lần đầu tiên

máy CNC 5 trục đã được thiết kế và chế tạo thành công ở

trong nước Các kết cấu của máy đã được tham khảo từ

nhiều loại máy khác nhau của Đài Loan Các nghiên cứu mới chỉ ở mức trung bình khá

GIẢI MÃ CÔNG NGHỆ Ở VN (3)

2 Hoàn thiện công nghệ: thực hiện đến 2010

Dự án KC.05.DA03, 2008-2009 – Trường ĐHBK HN chủ trì

Đề tài 0C1-01/20-2009-2, 2009-2010 – Công ty BKMech chủ trì

- Hoàn thiện công nghệ để có thể chế tạo hàng loạt máy CNC tại VN

- Có thể nói giai đoạn này là 1 giai đoạn gian nan và gặp nhiều khó khăn

nhất trong toàn bộ quá trình giải mã công nghệ Nếu không có những

bước đi đúng đắn thì giai đoạn này rất khó thành công

- Yếu tố hợp tác chuyển giao công nghệ có 1 ý nghĩa quan trọng trong giai đoạn này bởi vì chúng ta không thể tự mình đặt ra tất cả các vấn đề rồi

tự mình giải quyết vì thời gian và kinh phí có hạn

- Tất cả các vấn đề về công nghệ, về ứng dụng, về chế tạo và lắp ráp đều phải được tìm hiểu kỹ càng và đặc biệt phải xây dựng được các lý thuyết

để tính toán và đánh giá các vấn đề trên một cách chính xác – nếu

không, việc chế tạo sẽ không thể đạt được chất lượng và độ tin cậy của 1 sản phẩm thương mại hoá

 Đề tài KC.05.28

về ứng dụng

và phát triển

máy công cụ.

 Thiết lập hợp

tác với các nhà

cung cấp phần

mềm và nhà

sản xuất nước

ngoài.

 Lắp ráp trung tâm phay gia công đầu tiên

• Đào tạo vận hành máy và phần mềm cho các doanh nghiệp miền Bắc.

 Đoạt giải vàng

Techmart

2007 do Bộ Khoa học &

công nghệ tổ chức

 ThSXTNực hiện

dự án cấp Nhà nước KC.05.DA.03

 Sản xuất và bán các series máy:

VMC65, VMC86, VMC110

 Tham gia các hội chợ triển lãm MTA Vietnam

Techmart 2008

Trung tâm phay CNC cao tốc (HSM) Tham gia Techmart 2009-2010,

1000 năm Thăng long

Tổng quan về sự phát triển của giải mã công nghệ

Nghiên cứu

chế tạo máy

đột CNC

Nghiên cứu

chế tạo máy

tiện phay

CNC cỡ lớn

với hành

trình từ 3m

đến 6m

 Nghiên cứu chế tạo máy công cụ

có độ chính xác rất cao với thân

bệ là Granite composite

 Nghiên cứu chế tạo các thiết bị đặc chủng theo đơn đặt hàng

 Hình thành nhóm các nhà sản xuất các thiết bị công nghiệp trong các lĩnh vực: Công nghiệp, Nông nghiệp và Y tế, các nhà sản xuất phụ trợ

Tổng quan về sự phát triển của giải mã công nghệ

NHỮNG DỊCH VỤ QUAN TRỌNG

15

NÂNG CẤP TỪ MÁY VẠN NĂNG HOẶC MÁY CNC CŨ THÀNH MÁY CNC MỚI

Những bất cập

Các đề tài CNC thường bị phân tán do năng lực mỏng

của các đơn vị

Sự phối hợp khi giải quyết đề tài CNC tách biệt, không có hợp tác Viện, Trường, doanh nghiệp trong khi thực hiện.

Phương pháp giải mã công nghệ CNC khác nhau dẫn đến kém hiệu quả, không đi vào bản chất và chất lượng.

Không có tổng kết, đánh giá giải mã sau khi thực hiện 1

số đề tài CNC.

Không có 1 sự tập trung chỉ đạo thống nhất, quyết liệt

của cơ quan chuyên môn.

Việc đầu tư của nhà nước chưa tới ngưỡng, chưa có các

dự án “bắt buộc” như các doanh nghiệp ô tô, xe máy…

16

Hướng hợp tác với các doanh nghiệp

các thiết bị chuyên dụng theo yêu cầu

loại máy và thiết bị công nghiệp, thiết bị y tế,

phần mềm máy tính,…

dưỡng, nâng cấp các máy CNC và thiết bị y tế

tài NCKH các cấp

Những đề xuất về chính sách

song kết quả còn tản mạn, 1 số đề tài còn trùng nhau phần nghiên cứu cơ bản (về kết cấu và điều khiển) Cần có 1 chương trình đủ lớn + một tổng công trình sư về máy CNC để tạo bước đột phá vì nếu phát triển theo đề tài riêng lẻ sẽ không cho

được kết quả lớn

trọng: triển khai sản xuất và thị trường ứng dụng – bài học của nước Mỹ về máy CNC của TT

Reagan 1986-1989

18

CÁC KẾT LUẬN

những thành công bước đầu: đã có nhiều sản phẩm máy CNC được thiết kế và chế tạo tại VN đến tay

người sử dụng.

phụ trợ ở trong nước, tận dụng được năng lực công nghệ của các doanh nghiệp VN và nước ngoài là

những yếu tố quan trọng để giải mã thành công

triển máy công cụ CNC để tự chủ và độc lập trong xây dựng 1 nền công nghiệp sản xuất hiện đại

sản xuất và thị trường tiêu thụ

Xin cảm ơn !