Trước tình hình tội phạm nói chung, tội phạm xâm hại đến chế độ sở hữu của Nhà nước, của tập thể, của công dân nói riêng mà đặc biệt là tội phạm trộm cắp tài sản đã đặt ra cho các cơ qua
Trang 1vi trộm cắp, cướp giật tài sản diÔn ra khá phổ biÕn trên địa bàn Hà Nội
Trước tình hình tội phạm nói chung, tội phạm xâm hại đến chế độ sở hữu của Nhà nước, của tập thể, của công dân nói riêng mà đặc biệt là tội phạm trộm cắp tài sản đã đặt ra cho các cơ quan chính quyền cùng toàn thể nhân dân thành phố một câu hái lớn là: “Phải làm thế nào để dần loại trừ hành vi phạm tội đó ra khái đời sống xã hội ?”
Để giải quyết được vấn đề trên, chóng ta cần phải nghiên cứu rõ nguyên nhân, điÒu kiện phạm tội của tội trộm cắp tài sản; thực trạng của tội phạm cũng như phải tổng kết, đánh giá những kinh nghiệm thực tiÔn đấu tranh loại tội phạm này từ đó đề xuất các biện pháp đấu tranh, phòng chống cụ thể
Nhận thấy vai trò và tầm quan trọng của đề tài trong thực tiễn, víi kiÕn thức được trang bị và những tìm hiểu thực tế trong đợt thực tập cuối khoá tại
Toà án nhân dân thành phố Hà Nội, em đã mạnh dạn chọn đề tài “Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp phòng chống tội trộm cắp tài sản ở địa phương”
làm bài viết chuyên đề cuối khoá cho mình
Do trình độ và kinh nghiệm thực tế còn hạn chế nên chuyên đề không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong thầy, cô giáo và các bạn đóng góp ý kiến
để chuyên đề của em được hoàn thiện hơn
Trang 2Trong khuôn khổ đề tài tốt nghiệp của trường, với thời gian nghiên cứu có hạn (từ ngày 6 tháng 02 đến ngày 28 tháng 4), người viết đã sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh dựa trên những kết quả khảo sát, thu thập, trao đổi với cán bộ trong các phòng ban của Toà Hình sự – Toà án nhân dân thành phố Hà Nội, để tổng kết thực trạng công tác phòng ngừa tội trộm cắp tài sản Từ đó đánh giá ưu điểm, hạn chế, và đưa ra những giải pháp, kiến nghị mang ý nghĩa ứng dụng thiết thực góp phần nâng cao chất lượng của công tác
Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung chuyên đề gồm 4 chương:
Chương I: Tình hình phạm tội trộm cắp tài sản trên địa bàn thành phố Hà
Nội
Chương II: Nguyên nhân và điều kiện phạm tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Hà Nội
Chương III: Đánh giá thực tiễn xét xử các vụ án trộm cắp tài sản của Toà
án nhân dân thành phố Hà Nội
Chương IV: Một số Biện pháp và kiến Nghị về hoạt động của Toà án nhân dân thành phố Hà Nội đối với việc nâng cao hiệu quả hoạt động phòng
Ngừa tội trộm cắp tài sản trên địa bàn thành phố
Trang 3B - NỘI DUNG Chương I
TÌNH HÌNH PHẠM TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
1 Một số nhận xét chung
1.1 Đặc điÓm địa bàn thành phố Hà Nội
Là thủ đô của cả nước, Hà Nội có địa bàn hành chính được chia làm 14 quận huyện (gồm 9 quận, 5 huyện), với tổng diện tích là 920.97 km2 và dân số khoảng 2.8 triệu người (sè liệu năm 2005) Hà Nội còn là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của Việt Nam, là đầu mối giao lưu chính với các vùng trong nước cũng nh- víi quốc tế
Trong khi đó, khu vực ngoại thành của thành phố có tốc độ đô thị hoá diÔn ra khá cao, khu vực nội thành được mở rộng Đây chính là những điÒu kiện thuận lợi thúc đÈy sự phát triển mọi mặt từ kinh tế đến chính trị, văn hoá,
xã hội của Hà Nội
Bên cạnh những mặt thuận lợi, địa bàn Hà Nội cũng gặp không Ýt khó khăn Đó là, dân cư thành phố có thành phần rất phức tạp - với nhiÒu người ở các địa phương khác đến học tập, làm ăn, sinh sống Mặt khác số dân này lại phân bố không đều, có mật độ tập trung rÊt lớn ở khu vực nội thành (trong khi diện tích khu vực này chỉ có 82.87 Km2, tức là chiếm khoảng 8.9% diện tích toàn thành phố) Vì thế, đã gây ra tình trạng quản lý xã hội ở Hà Nội gặp nhiều khó khăn Một vấn đề nổi cộm khác cũng đang diễn ra trên địa bàn là tình trạng người lao động thất nghiệp chiếm một tỉ lệ khá cao, trong số đó phần lớn lại là thanh niên
Trang 4Víi một sè đặc điểm nổi bật trên, trong quá trình phát triÓn, thành phè Hà Néi cần phải phát huy tèi đa những mặt thuận lợi đồng thời phải có những giải pháp tích cực để khắc phục những khó khăn, giải quyết triệt để các vấn đề xã hội đang tồn tại
1 2 Tình hình téi phạm hình sự trên điạ bàn Hà Nội
Trong những năm gần đây, trên địa bàn thành phố Hà Nội tình hình tội phạm diÔn biÕn khá nghiêm trọng và phức tạp Tuy số vụ phạm tội có xu hướng giảm (Số vụ phạm tội của năm 2003 gấp 1.5 lần số vụ năm 2004 và gấp 2.2 lần số vụ phạm tội năm 2005 Trung bình mỗi năm trên địa bàn thành phố
Hà Nội xảy ra 920 vụ phạm tội) (bảng 1); LÝ do vì nền kinh tế đã đi vào ổn định
và phát triÓn, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện, nhiÒu văn bản pháp luật mới ra đời đã tạo môi trường pháp lý lành mạnh, vững chắc trong xã hội Nhưng những hành vi phạm tội lại xảy ra mang tính nguy hiÓm cho xã hội cao hơn trước, đặc biệt là một số loại téi phạm như tội: xâm phạm an ninh quốc gia (được quy định từ điÒu 78 đến điÒu 91 Bộ luật hình sự năm 1999), téi giÕt người (điÒu 93), buôn bán ma tuý (điÒu 195), hiÕp dâm (điÒu 111)…Và một
số loại téi phạm xảy ra khá nhiÒu như: Téi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại về sức khoẻ cho người khác (điÒu 104), téi cướp tài sản (điÒu 133), téi trộm cắp tài sản (điÒu 138)…Một điều đáng lo ngại là téi phạm có tổ chức ngày càng nhiều, xuất hiện không Ýt những băng, ổ, nhóm có sự cấu kết khá chặt chẽ (Trung bình mỗi vụ án của Năm 2003 có 1.74 bị cáo, năm 2004 có 1.94 và đến năm 2005 đã có 2.2 bị cáo)
Trang 52004 871 1646
Tổng số các vụ án hình sự trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2003 đến năm
2005 (Thống kê của Toà Hình sự –Toà án nhân dân thành phố Hà Nội)
Trang 62 Tình hình phạm tội trộm cắp tài sản trên địa bàn thành phố Hà Nội
2.1 Tình hình phạm tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Hà Nội
Tình hình phạm tội trộm cắp tài sản trên địa bàn thành phố còng diÔn biÕn rất phức tạp Theo thống kê của Toà án nhân dân thành phố Hà Nội thì số
vụ phạm tội trộm cắp tài sản từ năm 2003-2005 như sau:
NÕu nh- trước đây các vụ trộm cắp tài sản có quy mô nhỏ thì hiện nay đã
có quy mô lớn và lan khá rộng Téi phạm lại được thực hiện bằng những thủ đoạn tinh vi, đa dạng và gây hậu quả lớn hơn
Qua tìm hiÓu những vụ án về trộm cắp tài sản tại địa bàn thành phè Hà Néi, nhận thấy: Tình hình tội trộm cắp tài sản đang phát triÓn theo chiÒu hướng
có tổ chức, hoạt động theo băng nhóm và thường xuyên thay đổi địa bàn, phương thức hoạt động, chúng liên kết khá chặt chẽ với nhau từ giai đoạn chuẩn
Trang 7bị đến giai đoạn tiêu thụ tài sản để nhằm gây khó khăn cho hoạt động đấu tranh, phòng chống tội phạm của cơ quan pháp luật và của quần chúng nhân dân
Ví dụ như tại bản án số 436/HSST-2005 bị cáo Đỗ Hoài Nam người Hà Nội cùng với bị cáo Đỗ Hữu Vụ người Hà Tây thực hiện hành vi trộm cắp tài sản tại siêu thị Metro, chóng đã liên kết với nhau từ khâu lấy hàng đến khâu bán hàng chiếm được Hay tại bản án số 404/HSST-2005 ba bị cáo: N.M.H, T.V.H
và V.T đã phối hợp khá chặt chẽ cùng nhau để thực hiện hành vi trộm cắp điện của Nhà nước, từ khâu giới thiệu các hộ gia đình có “nhu cầu” đến khâu tháo dỡ công tơ, khâu thu tiền công…chúng đã thực hiện trót lọt hành vi trộm cắp này với hơn chục hộ gia đình
2.2 Địa bàn hoạt động của tội trém phạm cắp tài sản
Téi trộm cắp tài sản xảy ra chủ yếu ở những nơi có tài sản lớn, nhiÒu tiÒn bạc, nhiều hàng hoá và ở đó sự quản lý, bảo vệ tài sản còn nhiÒu sơ hở, tình hình trật tự trị an không chặt chẽ
- Tại thành phố: Tình hình tội trộm cắp tài sản xảy ra nhiÒu và chiÕm tỉ
lệ cao, những tài sản bị chiÕm đoạt có cả tài sản có giá trị nhỏ lẫn tài sản có giá trị lớn, tài sản của Nhà nước, tài sản thuộc sở hữu của cá nhân, hộ gia đình, tổ chức Thường là các tài sản bị chiếm đoạt là: Tiền, hàng hoá, xe máy, xe đạp và các tài sản khác
- Tại các khu chợ, siêu thị: Bọn téi phạm thường lợi dụng lúc đông người
để thực hiện hành vi trộm cắp, những tài sản nh-: Hàng hoá, tiÒn bạc
- Tại những nơi công cộng, công sở lại thường xuyên xảy ra những vụ
trộm xe đạp, xe máy…
- Tại những khu tập thể, khu dân cư cũng thường xuyên xảy ra những vụ
trộm cắp tiền, tài sản gia dông, xe đạp, xe máy …
- Tại các vùng nông thôn: Téi phạm thường lợi dông ban đêm để dễ bề
thực hiện hành vi trộm cắp, chúng thường trộm trâu, bò, đồ điện tử, xe cộ…
Trang 8Xác định địa bàn gây án là cơ sở để xây dựng các biện pháp đấu tranh, phòng chống tội phạm trộm cắp tài sản Tuỳ theo từng địa bàn chóng ta sẽ có những phương án đấu tranh, phòng chống tội phạm thích hợp khác nhau, đặc biệt cần phải quan tâm và chú trọng ở những địa bàn “nhạy cảm”
2.3 Thêi điÓm phạm tội trộm cắp tài sản
Đa số các vụ phạm tội trộm cắp tài sản trên địa bàn thành phố thường xảy
ra vào ban đêm, điÒu đó nói lên tâm lý của kẻ phạm tội là luôn tìm cách che dấu hành vi, che dấu phương tiện, tang vật và đặc điÓm của chúng, vì thế chọn thời điÓm đó là thích hợp nhất
Ngoài ra, đối tượng cũng có thể gây án vào cả ban ngày, lúc này hành vi trộm cắp tài sản chủ yếu diễn ra ở các khu chợ, bệnh viện, công sở và nơi công cộng
Nghiên cứu thêi điÓm diễn ra hành vi phạm téi trộm cắp tài sản sẽ gióp những cơ quan chức năng trên địa bàn nắm bắt được quy luật hoạt động của đối tượng để từ đó có phương án điÒu tra, kiÓm soát, phục kích, bắt quả tang khi chóng gây án
2.4 Đặc điÓm của đối tượng phạm tội trộm cắp tài sản
Đèi tượng phạm tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Hà Nội chủ yếu là người địa phương, một số Ýt ở nơi khác đến Bởi đối tượng địa phương thường thông thạo địa hình, nắm bắt được quy luật sinh hoạt của chủ tài sản, của người có trách nhiệm quản lý tài sản đó Nhưng dù nguồn gốc xuất xứ có khác nhau thì những đối tượng phạm tội này vẫn có mét số đặc điÓm chung sau:
* Giíi tính
Chủ yếu đối tượng phạm téi trộm cắp tài sản là nam giíi, chiÕm tỉ lệ khoảng 98.5%, còn nữ giíi chiÕm một tỉ lệ rất nhỏ Bởi nam giíi dễ bị ảnh hưởng của môi trường, điÒu kiện sinh sống, dễ phát sinh tâm lý tiêu cực, dễ bị tiêm nhiÔm thói hư, tật xấu hơn nữ giíi Nữ giíi phạm tội chủ yếu với những
Trang 9hành vi phạm tội đơn lẻ và không phức tạp, Ýt tham gia các ổ nhóm và tài sản lấy được thường có giá trị nhỏ Ngược lại, nam giíi phạm tội bao giờ còng mang tính chất, mức độ nguy hiÓm cao hơn, liÒu lĩnh, táo bạo hơn, giá trị tài sản chiếm được còng lớn hơn
Trang 10và do thiÕu định hướng cuộc sống, đang ở độ tuổi lao động lại không có việc làm nên dễ dẫn đến những hành vi liÒu lĩnh, hành vi trái pháp luật
Ở độ tuổi người chưa thành niên phạm tội chiÕm một tỉ lệ nhỏ, khoảng 10% (năm 2005 ở độ tuổi từ 14 đến dưới 18 tuổi có 10 bị cáo/63 bị cáo) Nhưng hiện nay, xu hướng phạm tội đang dần được trẻ hoá, vì những đối tượng này không có lập trường vững, dễ bị lôi kéo, dụ dỗ, lại ăn chơi đua đòi nên dễ đi vào con đường phạm tội mà chủ yếu là phạm tội trộm cắp tài sản
* Nhân thân người phạm tội
Đối tượng phạm tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Hà Nội chủ yếu là người
đã có tiÒn án, tiÒn sù Một số đối tượng phạm tội sau khi đi cải tạo về, “ngựa quen đường cũ” nên lại có những hành vi phạm tội ngay Theo thống kê của Toà Hình sự - Toà án nhân dân thành phố Hà Néi, năm 2004 có hai trường hợp tái phạm nguy hiÓm, đến năm 2005 đã có mười hai trường hợp, gấp sáu lần năm trước
Những đối tượng phạm tội này chủ yếu có trình độ văn hoá và địa vị xã hội thấp Chúng cũng thường không có nghề nghiệp hoặc có nhưng không ổn định dẫn đến không có thu nhập hoặc thu nhập thấp, trong khi lại rất cần tiÒn để phục vụ cho cuộc sống tối thiểu, cho những cuộc ăn chơi, đua đòi, cho các tệ nạn xã hội Đây chính là mét trong những yếu tố dẫn đến hành vi trộm cắp tài sản trên địa bàn thành phố
Trang 11Chẳng hạn tại bản án số 602/HSST-2004, bị cáo N.V.Q sinh năm 1975 đã
có hai tiÒn án, tiÒn sù đã cùng đồng bọn là N.Q.H sinh năm 1966 và N.T.Q sinh năm 1975 đều có trình độ học vấn rất thấp, chúng mới chỉ học đến lớp một hoặc lớp hai và đều không có nghề nghiệp nên rủ nhau cùng đi trộm cắp tài sản của nhiều gia đình khác và hậu quả là bị cáo N.V.Q đã bị kết án 9 năm tù, theo khoản 3 điều 138-BLHS năm 1999; bị cáo N.Q.H bị kết án 4 năm tù theo khoản
1 điều 138 BLHS; N.T.Q bị kết án 24 tháng tù về tội trộm cắp tài sản và 18 tháng tù về tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có Hay tại bản án sè 679/HSST-2004, bị cáo Đ.T.B sinh năm 1979, học hết lớp 7, không có nghề nghiệp và đã có 3 tiền sự về tội trộm cắp tài sản (chỉ trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2000) B đã liên tục thực hiện 5 vụ trộm: gương, xi nhan…của ô tô để ở nơi công cộng, vì vậy B bị kết án 18 tháng tù theo khoản 1 điều 138-BLHS
2.5 Phương pháp, thủ đoạn của tội trộm cắp tài sản
Téi trộm cắp tài sản cũng nh- các tội phạm khác đều phải có những đặc trưng riêng về phương pháp và thủ đoạn gây án Sau một thời gian tìm hiÓu về téi phạm này trên địa bàn thành phố, nhận thấy đối tượng phạm tội thường sử dụng những phương thức, thủ đoạn sau:
- Hoạt động theo băng, nhóm là hình thức mà bọn tội phạm liên kết với nhau Có những băng, nhóm liên kết và duy trì với nhau trong một thời gian dài, hoạt động quyết liệt, thường xuyên (hầu hết đây là những tên tội phạm chuyên nghiệp) Tuy nhiên, còng có nhiều băng, nhóm chỉ tập trung lại với nhau trong thời gian ngắn, thực hiện vài vụ trộm sau đó giải tán vì sù liên kết giữa chúng không cao, giữa chúng luôn tồn tại những bất đồng trong việc ăn chia tài sản chiÕm được
- Về thủ đoạn: Tại thành phố thủ đoạn thường tinh vi, sảo quyệt hơn Bởi tài sản chúng “nhằm” tíi thường có giá trị lớn nên chủ tài sản hoặc người có trách nhiệm quản lý tài sản phải bảo vệ cẩn thận hơn Chúng phải theo dõi, đột
Trang 12nhập, tiÕp cận tài sản, thủ đoạn chủ yÕu là phá cửa; mở, cắt phá khoá; trèo tường vào nhà…
Còng tại bản án số 602/HSST-2004 trên, đối tượng phạm tội đã trèo tường, nhảy vào và dùng gậy để móc chìa khoá, mở cửa vào nhà lấy trộm tài sản Hoặc tại bản án số 436/HSST-2005 bị cáo Đ.H.V khi đi vào siêu thị Metro
đã dùng thủ đoạn đánh tráo hàng (hàng có giá trị thấp lấy hàng có giá trị cao), cụ thể là chóng mua một hộp đèn nhưng lại dÊu một chiếc máy khoan trong đó rồi
ra thanh toán tiền hộp đèn và bán chiếc máy khoan ở ngoài với số tiền lớn hơn Với thủ đoạn đó, chúng đã thực hiện được hai vô trộm hàng hoá, với tổng số tiền
từ tài sản chiếm được là trên 6 triệu đồng
- Tại những nơi công sở chúng dùng thủ đoạn giả mạo cán bộ, nhân viên
cơ quan ăn mặc lịch sự, gọn gàng để dễ xâm nhập và trộm cắp tài sản
- Tại vùng nông thôn, cụm dân cư thì bọn tội phạm lợi dụng lúc chủ nhà
đi vắng hoặc đêm tối, phá khoá đột nhập vào nhà
- Không dừng lại ở đó, một số đối tượng phạm tội còn sử dụng những kiÕn thức nghiệp vụ chuyên môn hoặc vị trí nghề nghiệp của mình để trộm cắp tài sản của Nhà nước, của cơ quan, xí nghiệp Ví dụ tại bản án số 404/HSST-
2005 trên, ba tên H, V, T đã liên kết phối hợp với nhau để ăn trộm điện của Nhà nước Chúng dùng thủ đoạn tháo dỡ công tơ trái phép làm cho đồng hồ điện quay chậm lại…gây thiệt hại trên 80 triệu đồng cho nhà nước Hoặc tại bản án
số 697/HSST-2004, bị cáo T.V.S và N.V.T đều đã học hết lớp 12, là nhân viên hợp đồng của nhà máy và làm ở kho xuất nhập hàng Lợi dụng sơ hở của chủ kho chúng đã lấy trộm phụ tùng xe máy và gửi hàng ra theo xe chở hàng để bán lấy tiền Các bị cáo này đã bị kết án theo khoản 1 điều 138-BLHS
Trên đây là một số đặc điÓm cơ bản của tình hình tội phạm trộm cắp tài sản trên địa bàn Hà Nội, tìm hiÓu và nắm chắc đặc điểm của tình hình tội phạm này thì chúng ta míi có cơ sở cụ thể để đề ra các biện pháp đấu tranh, phòng chống tội phạm này có hiệu quả
Trang 13Chương II NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIÒU KIỆN PHẠM TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN
TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
Nguyên nhân và điÒu kiện phạm tội của tội trộm cắp tài sản rất đa dạng
và phong phú Nó có thể là nguyên nhân bên trong néi tại của nó và cũng có thể
là những nguyên nhân bên ngoài Tất cả những nguyên nhân và điÒu kiện đó ở mỗi khía cạnh, mỗi chừng mực khác nhau sẽ tác động đến tình hình tội phạm ở một mức độ khác nhau
Việc làm sáng tỏ nguyên nhân và điÒu kiện phát sinh, tồn tại của tội trộm cắp tài sản có ý nghĩa rất quan trọng, nó đáp ứng được yêu cầu về mặt lý luận cũng như thực tiÔn đấu tranh và phòng chống tội phạm này Sau đây là một số nguyên nhân và điÒu kiện tiêu biÓu của tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Hà Nội:
1 Nguyên nhân phạm tội trộm cắp tài sản
1.1 Nguyên nhân về kinh tế
Víi việc chuyển đổi nền kinh tế sang nền kinh tế thị trường, thành phè Hà Néi đã đạt được tốc độ phát triÓn kinh tế khá cao Song song víi những mặt tích cực của nền kinh tế này đem lại là những mặt trái của nó, là tình trạng phân hoá giàu nghèo một cách sâu sắc Một bộ phận nhỏ dân giàu lên còn lại đa số người lao động phải sống vất vả với cuộc sống gặp không Ýt khó khăn Đây chính là
Trang 14tiÒn đề dẫn đến hành vi phạm tội nãi chung, hành vi trộm cắp tài sản nói riêng trên địa bàn thành phố
Sù thay đổi của cuộc sống với quan điÓm đồng tiÒn là trên hết, nhiÒu người đã bất chấp mọi thủ đoạn kể cả những hành vi phạm pháp để chạy theo
nã, như buôn bán ma tuý, tổ chức mại dâm, trộm cắp, cướp giật, lừa đảo chiÕm đoạt tài sản…và tất yếu dẫn đến những bản án rất đáng tiếc
Cùng víi nguyên nhân về kinh tế – nguyên nhân trực tiÕp của tội trộm cắp tài sản, nguyên nhân về mặt xã hội cũng có ý nghĩa tác động quan trọng tới hành
vi phạm tội này Đó là sự gia tăng dân số trên địa bàn, là hàng vạn người lao động thất nghiệp, rất đông trong số này lại là những học sinh, sinh viên míi rêi ghế nhà trường, những người đang ở độ tuổi lao động Đây là một nguyên nhân quan trọng làm tăng tỉ lệ phạm tội ở lứa tuổi này
1.2 Nguyên nhân về tuyên truyền giáo dục pháp luật
Tuyên truyền giáo dục pháp luật là đưa pháp luật đến với mọi người, để mọi người hiểu và tuân theo pháp luật Mặc dù đã có nhiÒu cố gắng song công tác tuyên truyền phổ biÕn giáo dục pháp luật trên điạ bàn Hà Nội trong thời gian qua vẫn còn những hạn chế nhất định
- Công tác tuyên truyền phổ biÕn giáo dục pháp luật để nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân trên địa bàn còn nghèo nàn về nội dung, nặng tính hình thức nên hiệu quả của công tác chưa cao
- Ở một số vùng ngoại thành thành phố, trình độ văn hoá của người dân còn thấp, cộng với cuộc sống còn khó khăn, lại thiÕu cơ sở vật chất như đài, loa phát thanh, bảng tin ngày, tài liệu pháp luật…vì thế công tác này càng gặp khó khăn hơn
- Đội ngũ cán bộ làm công tác về pháp luật trong những năm qua ở Hà Nội tuy số lượng đã tăng lên đáng kể nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn - tình trạng thiếu cán bộ pháp luật vẫn còn tồn tại, nhất là ở các xã,
Trang 15huyện xa trung tâm thành phố và đặc biệt chất lượng của đội ngũ cán bộ này vẫn chưa thực sự được nâng cao
Qua đó, chóng ta nhận thấy công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật kém
sẽ dẫn đến hậu quả là ý thức pháp luật không cao, là nguyên nhân dẫn đến hành
vi phạm tội nãi chung, hành vi trộm cắp tài sản nói riêng
1.3 Nguyên nhân về công tác giáo dục
Như đã phân tích ở trên, nhân thân người phạm tội trong các vụ án về tội trộm cắp tài sản hầu hết là những người có trình độ văn hoá thấp Vì thế trình độ văn hóa là một yếu tố có ảnh hưởng rất sâu sắc đến hành vi phạm tội của người phạm tội Và vì mỗi con người là tổng hòa của các mối quan hệ xã hội, chịu sự tác động giáo dục của tất cả các môi trường từ môi trường giáo dục trong gia đình đến môi trường giáo dục ngoài xã hội nên chúng ta cần phải xem xét một cách tổng quát sự tác động của tất cả các môi trường này
* Đèi víi môi trường giáo dục gia đình
Gia đình là nơi hình thành các chuẩn mực và giá trị xã hội, là nơi kiÕn tạo môi trường cho mỗi cá nhân phát triÓn Mét gia đình giữ gìn và phát huy được
vẻ đẹp truyền thống trong đó mỗi cá nhân đều sống gương mẫu, chan hoà, yêu thương lẫn nhau…thì sẽ hình thành được những nhân cách tích cực ở mỗi thành viên trong gia đình Nhưng thực tế hiện nay, không Ýt gia đình Hà Néi đã không còn giữ được vẻ đẹp truyền thống đó, đã bị lối sống thị trường làm biÕn dạng - cha mẹ thì hay bất hoà, không quan tâm đến con cái, chỉ lo kiÕm thật nhiÒu tiền, bất chấp cả pháp luật Việc giáo dục trong gia đình không còn được chú trọng như trước những bậc phụ huynh này lại khoán trắng sự giáo dục đó cho thầy cô, cho nhà trường; mặt khác họ lại cho con cái của họ tiÕp xúc quá sớm với đồng tiÒn, quá nuông chiÒu chúng…vì thế đã hình thành nhân cách xấu cho chúng và đưa chúng đến những hành vi trái với những chuẩn mực xã hội, những hành vi trộm cắp tài sản
* Đèi víi môi trường giáo dục nhà trường
Trang 16Thêi gian qua trên địa bàn thành phố nói riêng còng nh- trên toàn quốc nói chung, nhà trường mới chỉ chú trọng đến việc giảng dạy những kiÕn thức phổ thông mà chưa thực sự quan tâm đến việc giáo dục cách làm “người” cho các em Tuy bộ môn đạo đức (môn học dạy làm người), môn giáo dục công dân (dạy cách ứng xử trong cuộc sống và sơ bộ về kiến thức pháp luật và môn pháp luật đại cương đã được đưa vào giảng dạy trong các trường tiÓu học, trung học, phổ thông, đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp nhưng vì số tiết học còn chưa phù hợp, néi dung giảng dạy còn sơ sài, chưa có hình thức lôi cuốn các em học nên chưa đạt được mục đích giáo dục của môn học
Bên cạnh đó, những hiện tượng tiêu cực trong nhà trường ngày càng xuất hiện nhiều - đó là tình trạng mua bằng, bán điÓm, là tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa nhà trường và gia đình…dẫn đến việc hình thành trong tâm hồn các
em những chuẩn mực xã hội sai lệch, tâm lý chán học, bỏ học đi lang thang và kéo theo đó là một loạt những hành vi phạm tội, đặc biệt không Ýt là hành vi trộm cắp, cướp, cướp giật tài sản
* Đối với môi trường giáo dục xã hội
Môi trường xã hội có tác động khá sâu sắc đến quá trình hình thành nhân cách của mỗi cá nhân, cũng như có ảnh hưởng khá lớn đến những hành vi của
họ
Trong những năm gần đây, công tác giáo dục xã hội trên địa bàn thành phố của các tổ chức xã hội, của các đoàn thể quần chúng, như đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ…chưa thực sự đạt kết quả cao, các phong trào đã phát động còn nặng về hình thức mà chưa có sự sâu sắc về nội dung tuyên truyền
Là mét trong những “công cụ” của giáo dục xã hội và có sự tác động một cách nhanh chóng đến nhận thức của con người, đó chính là “dư luận xã hội” Những hành vi trái với luân thường đạo lý, trái với pháp luật sẽ bị dư luận xã hội lên án một cách gay gắt, sẽ bị tẩy chay ra khỏi cuộc sống - đó là mặt tích cực của
nó Nhưng công cụ này cũng có mặt tiêu cực - nã nh- “cánh cửa” đóng sầm lại