Thực hiện được mục tiờu này, trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới nền kinh tế theo hớng công nghiệp hoá hiện đại hoá, Đảng và Nhà nớc ta đặc biệt chú trọng quan tâm đến việc xoá đ
Trang 1Quản lý hành chớnh nhà nước là một phạm trự rộng lớn, thể hiện hoạt động thực thi quyền hành phỏp của Nhà nước nhằm tỏc động một cỏch cú tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với cỏc quỏ trỡnh xó hội và hành vi của cụng dõn do cỏc cơ quan trong hệ thống hành chớnh từ Trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện được chức năng nhiệm vụ của Nhà nước, phỏt triển kinh tế - xó hội, duy trỡ trật tự an ninh, thoả món tốt hơn nhu cầu hợp phỏp của mọi người trong xó hội
Hoạt động quản lý nhà nước được thể hiện ở cả tầm vĩ mụ lẫn tầm vi mụ, ở phạm vi tổng thể và đi sõu vào từng ngành, lĩnh vực, từng địa phương, cơ sở, và
do đú trong bộ mỏy quản lý hành chớnh nhà nước từng cơ quan, từng cấp chớnh quyền được quy định cụ thể về chức năng, nhiệm vụ với cơ cấu tổ chức phự hợp nhằm thực hiện cỏc hoạt động quản lý nhà nước của mỡnh đảm bảo khụng chồng chộo, trựng lắp và cú sự phối hợp chặt chẽ nhằm đạt hiệu quả quản lý cao nhất
Quản lý nhà nước về kinh tế là một lĩnh vực quan trọng của quản lý hành chớnh nhà nước, tạo mụi trường, điều kiện cho việc phỏt triển kinh tế một cỏch ổn định, vững chắc, hài hoà và cụng bằng giữa cỏc vựng miền trong cả nước, giảm dần sự phõn cỏch giữa miền xuụi và miền nỳi, giữa thành phố và nụng thụn Thực hiện được mục tiờu này, trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới nền kinh tế theo hớng công nghiệp hoá hiện đại hoá, Đảng và Nhà nớc ta đặc biệt chú trọng quan tâm đến việc xoá đói giảm nghèo, giải quyết việc làm; cải thiện nâng cao đời sống của đồng bào cỏc dõn tộc trờn cỏc lĩnh vực đời sống xó hội; rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giữa các vùng, miền cũng nh giữa các dân tộc, góp phần thực hiện công bằng xã hội; củng cố, tăng cờng đoàn kết dõn tộc, nõng cao niềm tin của đồng bào các dân tộc vào đờng lối, chủ chơng, chính sách của Đảng và Nhà nớc; giữ vững an ninh chớnh trị, trật tự an toàn xó hội đảm bảo quốc phòng trờn cỏc vựng chiến lược xung yếu của đất nước Một trong những chính sách lớn để thực hiện mục tiêu đó, trớc hết phải kể đến "Chơng trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn miền núi và vùng sâu, vùng xa" (gọi tắt là Chơng trình 135)
Mục tiờu tổng quỏt của Chương trỡnh 135 là nhằm nõng cao nhanh đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dõn tộc ở cỏc xó đặc biệt khú khăn, miền nỳi và vựng sõu, vựng xa; tạo điều kiện để đưa nụng thụn cỏc vựng này thoỏt khỏi tỡnh trạng nghốo nàn, lạc hậu, chậm phỏt triển, hoà nhập vào sự phỏt triển chung của cả nước; gúp phần bảo đảm trật tự an toàn xó hội, an ninh quốc phũng Chơng trình
135 đợc đề ra những mục tiêu cụ thể sau: Cơ bản không còn hộ đói, giảm hộ nghèo xuống dới 10%; giảm dần khoảng cách chênh lệch mức sống giữa các dân tộc, các vùng; trên 90% số hộ có đủ diện điện, nớc sinh hoạt; xoá tình trạng nhà tạm, nhà dột nát; 100% số xã có đờng ô tô đến trung tâm xã; cơ bản không còn xã
đặc biệt khó khăn; hoàn thành cơ bản công tác định canh, định c; chấm dứt tình trạng di dân tự do; giải quyết cơ bản vấn đề đất sản xuất cho nông dân thiếu đất;
Trang 2ngăn chặn tình trạng suy thoái môi trờng sinh thái Cỏc nội dung cơ bản và trực tiếp của Chương trỡnh 135 là phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn nh đờng giao thông, nớc sinh hoạt, điện, thuỷ lợi; quy hoạch và xây dựng các trung tâm cụm xã, bố trí lại dân c, ổn định đời sống của đồng bào; phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp, gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm hàng hoá, tạo việc làm và thu nhập; đào tạo cán bộ cơ sở xã, bản, buôn làng Trong các nhiệm vụ đó thì việc đầu t phát triển cơ
sở hạ tầng đóng một vai trò đặc biệt quan trọng, có tác dụng quyết định đến kết quả thực hiện mục tiêu của chơng trình; đây là một hoạt động đặc trng, phân biệt chơng trình 135 với các chơng trình kinh tế- xã hội khác
Qua 7 năm thực hiện, Chương trỡnh 135 đó mang lại được những kết quả to lớn, gúp phần thay đổi rất cơ bản bộ mặt nụng thụn miền nỳi, gúp phần xoỏ đúi giảm nghốo và tạo tiền đề cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ vựng đồng bào dõn tộc và miền nỳi Theo báo cáo của Uỷ Ban Dân tộc, đến nay đó cú 70% số xó xõy dựng được 5 hạng mục cụng trỡnh chủ yếu (đường, điện, trường học, trạm y tế, thuỷ lợi nhỏ), gần 60% số xó xõy dựng được 8 hạng mục cụng trỡnh thiết yếu (thờm trung tõm bưu điện, văn hoỏ; trạm truyền thanh; chợ); 98% số xã có đờng ô tô đến trung tõm xó; 96% số xã có trạm y tế đảm bảo phục vụ chữa bệnh chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân; 81% số xó cú cụng trỡnh thuỷ lợi nhỏ; 86% số xã có trờng tiểu học kiên cố, 73% số xã có trờng trung học cơ sở; 59% số xã có đủ nớc sinh hoạt; 85% số xã có điện, tỷ lệ hộ dùng điện lên tới 64% (nhiều tỉnh đã có 100% số xã có điện); 76% số xã có bu điện văn hoá; 66% số xã có trạm truyền thanh; 48%
số xã có chợ,…khai hoang đkhai hoang đợc gần 1.000 ha đất canh tỏc Các công trình cơ sở hạ tầng, trung tâm cụm xã hoàn thành đa vào sử dụng đã phát huy hiệu quả thiết thực,
có sức lan toả, thúc đẩy sự phát triển và ổn định sản xuất Trờn địa bàn Chương trỡnh 135 đó cú sự chuyển dịch cơ cấu về kinh tế, nhiều dịch vụ xó hội đó đến được với người dõn vựng sõu, vựng xa (thụng tin, tớn dụng, bảo hiểm, khỏm chữa bệnh…); nhờ sản xuất phỏt triển, đó hỡnh thành một số vựng kinh tế hàng hoỏ Trỡnh độ canh tỏc, chăn nuụi, trồng trọt, sản xuất của đồng bào dõn tộc đó được nõng lờn rừ rệt; ngày càng cú nhiều hộ làm ăn giỏi; mụ hỡnh sản xuất kinh doanh
cú hiệu quả, số hộ nghốo đúi giảm cơ bản Chương trỡnh 135 cũng tỏc động mạnh
mẽ đến giỏo dục, văn hoỏ, y tế, sức khoẻ cộng đồng…vựng đồng bào dõn tộc miền nỳi, gúp phần cải thiện rừ rệt, nõng cao đời sống của đồng bào vựng đặc biệt khú khăn Việc thực hiện đồng bộ 5 dự ỏn tiểu thành phần của Chương trỡnh đó thỳc đẩy phỏt triển kinh tế, nõng cao mức sống và trỡnh độ dõn trớ; điều đặc biệt quan trọng là đó nõng cao một bước năng lực và trỡnh độ đội ngũ cỏn bộ và chớnh quyền
cơ sở xó, bản, làng, phum, súc; gúp phần củng cố và hoàn thiện hệ thống chớnh trị
cơ sở, giữ vững an ninh quốc phũng Tỡnh đoàn kết giữa cỏc dõn tộc được tăng cường, niềm tin của đồng bào dõn tộc vào Đảng và Nhà nước tiếp tục được củng
cố
Cú thể núi, Chương trỡnh 135 đó đồng thời thực hiện được cỏc đường lối, chủ trương, chớnh sỏch của Đảng và Nhà nước về phỏt triển kinh tế, văn hoỏ, xó hội, chớnh sỏch dõn tộc, chớnh sỏch quốc phũng an ninh, chớnh trị Vỡ vậy, việc
Trang 3thực hiện Chương trỡnh phải cú sự chỉ đạo sỏt sao từ Chớnh phủ, sự kết hợp của rất nhiều đơn vị, cơ quan trong bộ mỏy nhà nước Một hệ thống cỏc Ban chỉ đạo Chương trỡnh từ Trung ương đến cỏc huyện đó được thành lập; công tác tổ chức triển khai thực hiện ở Trung ơng cũng nh nhiều địa phơng rất khẩn trơng, quyết tâm cao Chính phủ đã thành lập Ban chỉ đạo chơng trình Trung ơng, một Phú Thủ tướng làm Trưởng ban, Uỷ ban Dõn tộc là cơ quan thường trực của Chương trỡnh; các tỉnh thuộc phạm vi chơng trình đã thành lập Ban chỉ đạo với các cán bộ chủ chốt của Uỷ ban nhân dân tỉnh, Ban Dân tộc cùng với lãnh đạo các Sở, ngành liên quan là uỷ viên Các tỉnh phần lớn đều chọn hình thức dự án do cấp huyện quản lý,
bổ nhiệm chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện là chủ đầu t dự án; thành lập Ban quản
lý dự án do chủ tịch, hoặc phó chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện làm trởng ban; chủ tịch Uỷ ban nhân dân các xã là thành viên Ban quản lý Tất cả các xã đều thành lập Ban giám sát xã do chủ tịch Hội đồng nhân dân xã làm trởng ban, các thành viên
là đại diện các tổ chức, hội đoàn thể, hộ làm ăn giỏi để quản lý, giám sát quá trình
đầu t xây dựng công trình.) Bộ Tài chớnh chủ trỡ bố trớ nguồn vốn (ngõn sỏch trung ương) cho Chương trỡnh, ngoài ra cũn cú một phần đúng gúp của cỏc bộ, ngành trung ương, cỏc đoàn thể trung ương, cỏc tỉnh, thành phố, cỏc tổng cụng ty
91 và trớch một phần từ Quỹ vỡ người nghốo Việt Nam để đầu t cho chơng trình để xây dựng các công trình hạ tầng hoặc tập huấn, giúp đỡ vật t thiết bị, kỹ thuật sản xuất Hệ thống Kho bạc Nhà nước (trực thuộc Bộ Tài chớnh) được giao nhiệm vụ quản lý quỹ ngõn sỏch nhà nước cỏc cấp và trực tiếp thực hiện kiểm soỏt, cấp phỏt thanh toỏn vốn cho cỏc chủ dự ỏn thuộc Chương trỡnh 135 đó được phờ duyệt, đảm bảo đỳng cỏc nguyờn tắc, chế độ quy định về quản lý tài chớnh và chi tiờu ngõn sỏch, đồng thời phải luụn tạo điều kiện tối đa cho cỏc chủ dự ỏn được thanh toỏn vốn kịp thời để tổ chức thực hiện dự ỏn theo đỳng tiến độ
Đảng và Nhà nớc luôn đánh giá cao tầm quan trọng của miền núi đối với quá trình phát triển kinh tế, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc Khu vực này có tiềm năng phát triển kinh tế rất to lớn, đóng vai trò phòng hộ và đảm bảo môi trờng sinh thái, đặc biệt có vị trí quan trọng về an ninh quốc phòng Vì vậy, đẩy mạnh phát triển kinh tế- xã hội miền núi, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, thực hiện công bằng xã hội, giảm dần sự cách biệt giữa miền núi với miền xuôi là chủ trơng rất quan trọng Để triển khai Chương trỡnh, ngoài Quyết định số 135/1998/QĐ-TTg của Thủ tướng Chớnh phủ, Chớnh phủ, cỏc Bộ Kế hoạch Đầu tư, Ủy ban Dõn tộc, Bộ Tài chớnh, Bộ Xõy dựng đó ban hành hàng loạt cỏc văn bản quy phạm phỏp luật nhằm tạo ra hành lang phỏp lý cho việc tổ chức thực hiện, từ xỏc định đối tượng (cỏc xó) của Chương trỡnh, quy định danh mục, nội dung, phạm vi của cỏc cụng trỡnh, dự ỏn, quy trỡnh phờ duyệt, thụng bỏo kế hoạch vốn, tổ chức thực hiện, nghiệm thu, cấp phỏt thanh toỏn Thực tế qua cỏc năm thực hiện, hệ thống cỏc văn bản này đó được bổ sung hoàn thiện, việc tổ chức thực hiện dự ỏn và cấp phỏt thanh toỏn vốn đó tương đối đi vào nề nếp
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chơng trình 135 đã bộc lộ những tồn tại hạn chế: một số địa phơng thực hiện chơng trình còn chậm, cha đồng bộ; quá trình thực hiện vẫn còn nhiều khó khăn vớng mắc cả về cơ chế và tổ chức triển khai; kết quả đạt đợc cha tơng xứng với nguồn lực đã đầu t, cha đáp ứng yêu cầu bức xúc
Trang 4đầu, tuy có những bớc hoàn thiện nhng vẫn cha giải quyết đợc một cách căn bản các khó khăn vớng mắc phát sinh; các địa phơng đã có những biện pháp giải quyết nhng cha mang tính hệ thống,vẫn cũn phỏt sinh một số vướng mắc trong quỏ trỡnh thực hiện cỏc dự ỏn và cấp phỏt thanh toỏn vốn qua cỏc đơn vị Kho bạc Nhà nước
Xử lý cỏc vướng mắc này đũi hỏi cỏc chủ dự ỏn, cơ quan chủ quản, cỏn bộ cấp phỏt phải cú sự phối kết hợp chặt chẽ, nắm chắc cỏc quy định trong cỏc cơ chế, chớnh sỏch để giải quyết một cỏch phự hợp, vừa đảm bảo nguyờn tắc tài chớnh, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho đối tượng thực hiện dự ỏn
Tỡnh huống mà tụi trỡnh bày trong Tiểu luận mụ tả quỏ trỡnh giải quyết một vướng mắc phỏt sinh trong quỏ trỡnh cấp phỏt thanh toỏn vốn cho một dự
ỏn thuộc Chương trỡnh 135 tại một đơn vị Kho bạc Nhà nước.
Về kết cấu, Tiểu luận gồm 4 phần chớnh:
Phần Mở đầu;
Phần I: Nội dung tỡnh huống (bao gồm giới thiệu tỡnh huống, phõn tớch tỡnh huống, biện phỏp giải quyết tỡnh huống)
Phần II: Cỏc kiến nghị
Phần III: Kết luận
PHẦN I NỘI DUNG TèNH HUỐNG
I Mễ TẢ TèNH HUỐNG
1 Hoàn cảnh ra đời của tỡnh huống:
Dự ỏn “Làng thanh niờn xung phong” tại huyện X thuộc tỉnh Y do Tổng hội Thanh niờn xung phong đứng ra xõy dựng với mục tiờu ổn định phỏt triển sản xuất
Trang 5gắn với chế biến tiêu thụ sản phẩm nông, lâm ngư nghiệp Nội dung cụ thể của dự
án là tổ chức Làng thanh niên xung phong tại huyện X với việc chăn nuôi lợn sữa phục vụ xuất khẩu Sau khi được phê duyệt và tổng hợp trình Bộ KH-ĐT duyệt đưa vào danh sách kế hoạch các dự án được cấp vốn từ Chương trình 135 năm
2004 Tổng giá trị được duyệt là 900 triệu đồng
Theo đúng quy định, sau khi dự án được phê duyệt, toàn bộ các văn bản phê duyệt của Bộ KH-ĐT, Tổng hội thanh niên xung phong và bản nội dung dự án được gửi 01 bản về Kho bạc Nhà nước (để theo dõi, quản lý) và 01 bản cho Kho bạc Nhà nước tỉnh Y Các nội dung cụ thể liên quan đến dự án bao gồm tên dự án,
cơ quan chủ quản dự án, cơ quan thực hiện, nơi mở tài khoản (tại Kho bạc Nhà nước tỉnh), chủ nhiệm dự án, các nội dung, hoạt động thực hiện dự án, phạm vi, địa bàn, tiến độ thực hiện, dự toán kinh phí (cho từng mục hoạt động), dự toán chi tiết…Những nội dung này cùng với văn bản phê duyệt dự án và kế hoạch vốn là các căn cứ để Kho bạc Nhà nước tỉnh Y cấp phát thanh toán vốn cho chủ dự án sau này khi có khối lượng công việc hoàn thành Tháng 3.2004, Bộ Tài chính đã thông báo sang Kho bạc Nhà nước danh mục kế hoạch vốn năm 2004 cấp phát cho các dự án để thông báo tiếp về các Kho bạc Nhà nước tỉnh, thành phố Kho bạc Nhà nước tỉnh Y cũng đã nhận được thông báo về kế hoạch vốn cho dự án nói trên Như vây, Tổng hội thanh niên xung phong đã có thể bắt tay vào việc triển khai thực hiện dự án này tại huyện X., với hai hạng mục cơ bản: xây dựng khu chuồng trại và tiến hành mua lợn về chăn nuôi
Ngày 20.7.2004, Kho bạc Nhà nước nhận được công văn của Kho bạc Nhà nước tỉnh Y xin ý kiến về việc có giải quyết cấp thanh toán cho nội dung mua lợn của Dự án nói trên trong khi không đủ hồ sơ thủ tục đúng như quy định Kho bạc Nhà nước đã kết hợp với một số nội dung công tác khác cử cán bộ về tỉnh Y để có điều kiện xem xét cụ thể trường hợp này
2 Diễn biến tình huống:
Trang 6Sau khi tìm hiểu kỹ tất cả các tài liệu liên quan đến dự án, cán bộ Kho bạc Nhà nước đã tổng hợp tình hình cụ thể như sau:
- Toàn bộ các quyết định phê duyệt dự án, văn bản nội dung dự án đều đầy
đủ, có chữ ký và dấu của cơ quan thực hiện, cơ quan chủ quản, tổ chức đi thu mua lợn…đều hợp pháp, hợp lệ
- Tổng hội thanh niên xung phong đã lập kế hoạch rút kinh phí gửi Kho bạc Nhà nước huyện để Kho bạc Nhà nước chủ động bố trí nguồn vốn thanh toán cho
dự án khi hoàn thành các hạng mục
- Hạng mục xây dựng chuồng trại đã có khối lượng hoàn thành, biên bản nghiệm thu giữa bên A và bên B, các giấy tờ liên quan như phiếu báo giá xây dựng… đều đầy đủ và đã được Kho bạc Nhà nước X thanh toán toàn bộ giá trị hợp đồng xây dựng cho bên B trong phạm vi dự toán kinh phí cho hạng mục này đã được phê duyệt, trên cơ sở đề nghị của chủ dự án
- Tháng 6 năm 2004, sau khi đã hoàn tất việc xây dựng chuồng trại, Tổng hội thanh niên xung phong huyện X lập giấy đề nghị tạm ứng với nội dung tạm ứng kinh phí để đi mua lợn cho Dự án “Làng thanh niên xung phong” Sau khi kiểm soát dự toán, tính hợp pháp hợp lệ của chữ ký, mẫu dấu của chủ đầu tư, Kho bạc Nhà nước tiến hành cấp tạm ứng 50% tổng kinh phí cho Tổng hội thanh niên xung phong Sau khi sử dụng hết số kinh phí này, Tổng hội thanh niên xung phong mang các hồ sơ chứng từ đến đề nghị làm thủ tục thanh toán và tạm ứng nốt số kinh phí còn lại Kho bạc Nhà nước không đồng ý thanh toán Lý do: Tổng hội thanh niên xung phong đã tổ chức đi mua lợn (đợt I) trong nông dân ở vùng sở tại
và các vùng lân cận, vì vậy việc thu mua lợn đã được thực hiện giữa cán bộ Tổng hội thanh niên xung phong và các hộ nông dân không có kết quả đấu thầu, hợp đồng và hoá đơn hợp lệ, mà chỉ có các giấy bán viết tay giữa hai bên là cán bộ Tổng hội thanh niên xung phong và chủ hộ nông dân
Trang 7Do không được làm thủ tục thanh toán số tiền đã tạm ứng, việc triển khai dự
án có nguy cơ bị chậm trễ, ách tắc
II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG:
Kiểm soát chi là một trong những chức năng của các đơn vị Kho bạc Nhà nước và đã được quy định trong Luật NSNN ngày 16.12.2002 Theo Khoản 2 Điều 5 của Luật này, tất cả các khoản chi của NSNN phải đảm bảo đầy đủ các điều kiện sau:
- Có trong dự toán được duyệt
- Đã được thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được uỷ quyền quyết định chi
- Đúng chế độ, tiêu chuẩn định mức chi tiêu ngân sách
Theo Điều 56 đã quy định: Khi đơn vị đề nghị thanh toán, Kho bạc Nhà nước thực hiện kiểm tra tính hợp pháp của các tài liệu cần thiết theo quy định của pháp luật và đối chiếu với các điều kiện trên nếu đủ mới thực hiện thanh toán cho đơn vị thụ hưởng
Ngoài ra việc kiểm soát, cấp phát thanh toán cho các công trình dự án thuộc Chương trình 135 phải tuân thủ theo quy định tại Thông tư liên tịch số 666/2001/TTLT/BKH-UBDTMN-TC-XD ngày 23.8.2001 của Liên Bộ hướng dẫn quản lý đầu tư và xây dựng công trình hạ tầng thuộc Chương trình 135, Thông tư
số 44/2003/TT-BTC ngày 15.5.2003 hướng dẫn việc quản lý, thanh toán vốn đầu
tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư và xây dựng thuộc nguồn vốn NSNN, Thông tư số 79/2003/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn việc quản lý, cấp phát, thanh toán các khoản chi NSNN, các quy định tại các văn bản số 291 KB/QĐ-KHTH ngày 19.4.2004 về quy trình kiểm soát thanh toán vốn chương trình mục tiêu
Trang 8Trong trường hợp Tổng hội thanh niên xung phong triển khai hạng mục mua lợn cho dự án, sau khi tạm ứng tiền (300 triệu đồng) tại Kho bạc Nhà nước, cán bộ đã đi tìm hiểu có hai khả năng thực hiện:
- Phương án 1: Nếu mua lợn trực tiếp trong nông dân, cán bộ có thể trực
tiếp xem xét, lựa chọn từng con, giá khoảng 10-15.000/1kg quy bình quân khoảng 70-150.000 đồng/1 con lợn Tuy nhiên, về thủ tục không thể tổ chức đấu thầu, ký hợp đồng mà chỉ rất đơn giản, nhanh gọn: viết tay giấy bán và có ký xác nhận của hai bên
- Phương án 2: Nếu mua lợn tại các Trung tâm cung cấp lợn trong và ngoài
tỉnh - có thể tổ chức đấu thầu tuy số lượng Trung tâm đăng ký cũng chỉ có 2 đơn
vị, ký kết hợp đồng hợp pháp, hợp lệ: đơn giá là 20-25.000 đ/1kg, quy bình quân khoảng 140-250.000/1 con
Trường hợp 2 vừa tốn thêm chi phí tổ chức đấu thầu, giá vừa đắt hơn Mặt khác, việc thu mua lợn ở trường hợp 1 phần nào cũng giúp bà con nông dân tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi của họ một cách hiệu quả hơn, kích thích phát triển kinh
tế tại địa bàn Vì vậy sau khi khảo sát cụ thể, Tổng hội thanh niên xung phong đã quyết định chọn phương án 1 để triển khai Tuy nhiên đến khi mua xong đến Kho bạc Nhà nước đề nghị thanh toán và tạm ứng tiếp đã bị Kho bạc Nhà nước dừng lại
Việc Kho bạc Nhà nước cấp tạm ứng cho Tổng hội thanh niên xung phong huyện X (đã được chủ dự án uỷ quyền) để mua lợn tuy đã căn cứ các hồ sơ chứng
từ hợp pháp, hợp lệ (dự toán kinh phí, giấy đề nghị tạm ứng …), nhưng cũng chưa thực sự đúng chế độ quy định
Theo đúng quy định các khoản chi NSNN cho mua sắm trị giá trên 200 triệu đồng phải có đấu thầu Căn cứ kết quả đầu thầu đã được phê duyệt, hợp đồng ký giữa hai bên, Kho bạc Nhà nước mới tạm ứng tiền cho chủ dự án Sau khi việc mua sắm đã hoàn tất, chủ dự án phải gửi đến Kho bạc Nhà nước các hồ sơ chứng
Trang 9từ như giấy đề nghị thanh toán, đơn giá, biên bản thanh lý hợp đồng, hoá đơn giao hàng mới được thanh toán Như vậy, nếu coi như lợn là tài sản và mua cùng lúc với số lượng lớn cùng một lúc thì tổng giá trị của khoản này sẽ rất lớn, do đó phải tuân thủ đúng các quy định về đấu thầu, hợp đồng cung cấp, hoá đơn…Tuy nhiên, việc tổ chức đấu thầu trên địa bàn mất nhiều thời gian chờ đợi, ảnh hưởng đến kế hoạch dự án Vì vậy để dự án được tiếp tục triển khai đúng tiến độ và không bị ách tắc, Kho bạc Nhà nước vẫn quyết định tạm ứng tiền cho Tổng hội thanh niên xung phong đi mua lợn và yêu cầu phải chuẩn bị đầy đủ thủ tục hồ sơ chứng từ khi thanh toán
Xem xét tất cả các văn bản quy định về việc kiểm soát, cấp phát, thanh toán các khoản chi NSNN nói chung và Chương trình 135 nói riêng, chúng tôi nhận thấy, hiện chưa có các quy định chi tiết cho các nội dung cụ thể về mua sắm tài sản tương tự, vì chủ yếu Chương trình 135 từ trước tới nay tập trung vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu ở các xã nghèo, nay mới mở rộng sang việc hỗ trợ phát triển kinh tế cho các đối tượng tại các địa bàn này Việc mua lợn có thể áp dụng như đối với mua sắm thiết bị trong đầu tư XDCB, tuy nhiên vẫn có những đặc thù rất khác và có thể áp dụng linh hoạt các quy định khác (như đối với chi thường xuyên của NSNN)
Tóm lại triển khai dự án theo phương án 1 (mua trực tiếp của nông dân) thì mục đích, hiệu quả của Chương trình 135 là hỗ trợ các xã đặc biệt khó khăn cao hơn nhiều so với phương án 2, tuy nhiên lại chưa đảm bảo đúng về thủ tục như quy định để Kho bạc Nhà nước thanh toán cho chủ dự án Nhưng trên thực tế việc tuân thủ đúng các quy định về mua sắm tài sản trong trường hợp này là rất khó thực hiện vì địa bàn thực hiện là xã thuộc diện Chương trình 135 (xa, đặc biệt khó khăn), trình độ nông dân thấp, mặt khác nếu xét việc mua từng con lợn thì việc đấu thầu, ký hợp đồng là không cần thiết, đặc biệt là xét về mặt hiệu quả của dự án lại càng không hợp lý
Trang 10III BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
Để tạo điều kiện cho Tổng hội thanh niên xung phong được thanh toán và tiếp tục triển khai mua lợn cho Dự án “Làng thanh niên xung phong”, trong phạm
vi các quy định về kiểm soát cấp phát thanh toán các khoản chi NSNN thuộc Chương trình 135, chúng tôi đề xuất hai phương án giải quyết vướng mắc trong việc Kho bạc Nhà nước thanh toán và cấp tạm ứng tiếp cho Tổng hội thanh niên xung phong như sau:
1 Phương án 1:
Tổng hội thanh niên xung phong phải tuân thủ đúng các quy định và phải hoàn tất các thủ tục về đấu thầu, hợp đồng: có thể nông dân phải tổ chức thành các nhóm cung cấp lợn, hoặc Tổng hội thanh niên xung phong phải thông qua các Trung tâm cung cấp lợn trong tỉnh thu mua lợn của nông dân và thực hiện đấu thầu, ký hợp đồng với số lượng lớn
Ưu điểm: Phương án này đảm bảo đúng quy định, quy trình, thủ tục, hồ sơ,
chứng từ về chi NSNN Kho bạc Nhà nước có thể thanh toán toàn bộ số tạm ứng
và tiếp tục cấp tạm ứng cho Tổng hội thanh niên xung phong đi mua nốt số lợn dự kiến để “Làng thanh niên xung phong” sớm bắt tay vào việc tổ chức chăn nuôi, phát triển sản xuất
Nhược điểm: tính khả thi thấp, tốn kém thêm nhiều chi phí, mất nhiều thời
gian, dẫn tới việc khó đảm bảo tiến độ thực hiện dự án
2 Phương án 2:
Trên cơ sở các hồ sơ đã có sẵn, Kho bạc Nhà nước phối hợp với Tổng hội thanh niên xung phong hoàn thiện các hồ sơ thanh toán theo hướng:
- Tổng hội thanh niên xung phong có văn bản đề nghị thường trực chương trình 135 cho phép triển khai mua lợn trong dân mà không mua tại các Trung tâm lớn (không cần phải đấu thầu và ký hợp đồng cung cấp)