một số giải pháp tăng cường xuất khẩu, lấy lại thăng bằng xuất nhập ở việt nam

Lời Mở Đầu Hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay là xu thế tất yếu khách quan. Trong những năm gần đây, xu thế toàn cầu hóa kinh tế gắn liền với sự phát triển của khoa học kĩ thuật, sự phát triển nhảy vọt của lực lượng sản xuất do phân công lao động quốc tế diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Kinh tế thị trường là một nền kinh tế mở, do đó mỗi nước cần có những quan hệ với thị trường thế giới, không một quốc gia nào tách khỏi thị trường thế giới mà có thể phát triển nền kinh tế của mình. Theo xu thế chung của thế giới, Việt Nam cũng đang từng bước hội nhập nền kinh tế thế giới. Việt Nam đang trong quá trình đổi mới chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế là vấn đề quan trọng trong công cuộc đổi mới. Xuất nhập khẩu là một trong những hình thức của nền kinh tế dối ngoại đối với mỗi quốc gia, đặc biệt là quốc gia đang phát triển như nước ta, ngoại thương có tác dụng rất lớn rất quan trọng. Việc mở rộng giao lưu kinh tế với thế giới sẽ mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tiếp tu được khoa học công nghệ tiên tiến và tạo được môi trường thuận lợi dể phát triển kinh tế. Tuy nhiên mỗi quốc gia có mỗi đặc điểmvề kinh tế chính trị, văn hóa rất riêng biệt...Do đó cần phải nhận rõ tầm quan trọng của xuất nhập khẩu, tình hình thực tế về ngoại thương của nước ta để đề ra những giải pháp, chiến lược thích hợp dể phát triển hội nhập kinh tế. Bên caanhj đó việc trao đổi hàng hóa giữa các quố gia đem đến nhiều thuận lợi nhưng gặp cũng không ít khó khăn. Nhằm hiểu biết rõ hơn về vấn đề kinh tế trên, nhóm chúng em xin chọn đề tài” một số giải pháp tăng cường xuất khẩu, lấy lại thăng bằng xuất nhập ở Việt nam”. Mục tiêu nghiên cứu: nghiên cứu tổng quan về thị trường xuất nhập khẩu của Việt nam, thực trạn xuất nhập khẩu hiện nay của nước ta và từ đó đưa ra các giải pháp để thúc đẩy xuất khẩu, hạn chế nhập siêu và lấy lại thăng bằng cán cân thương mại. Phương pháp nghiên cứu: tập hợp và phân tích các tài liệu trong và ngoài nước lien quan đến hoạt động xuất nhập khẩu của nước ta.

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

Lời Mở Đầu 3

Chương 1: Cơ Sở Lý Luận Về Xuất _ Nhập Khẩu 5

1.Khái niệm xuất nhập khẩu hàng hóa 5

a.Khái niệm xuất khẩu hàng hóa 5

b.Khái niệm nhập khẩu hàng hóa 5

2.Vai trò của hoạt động xuất nhập khẩu đối với nền kinh tế quốc dân 5

a.Vai trò của nhập khẩu đối với nền kinh tế quốc dân 5

b Vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế quốc dân 7

3.Các yếu tố tác động đến xuất nhập khẩu hàng hóa 9

Chương 2: Thực Trạng Hoạt Động Xuất Khẩu Hàng Hóa Tai Việt Nam 13

1.Đánh giá chung về tình trạng xuất nhập khẩu ở Vệt nam 13

2 Cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu ở Việt Nam 15

a Cơ cấu hàng nhập khẩu ở Việt Nam 15

b.Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu 16

3.Thực trạng tình hình xuất nhập khẩu ở Việt Nam 16

a Giá trị và tốc độ tang trưởng của xuất nhập khẩu 16

b.Các nhóm hàng xuất nhập khẩu chính 17

4 Nguyên nhân dẫn đến tình trạng giảm xuất khẩu và tăn nhập siêu ở Việt Nam 26

Chương 3: Giải pháp để lấy lại thăng bằng cán cân thương mại 28

PHOTO QUANG TUẤN ĐT: 0972.246.583 & 0166.922.4176

Gmail: vtvu2015@gmail.com ; Fabook: vttuan85

I Đối với Nhà Nước 29

1 Bộ Công Thương 29

a Các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu 29

b Các biện pháp hạn chế nhập khẩu 30

2 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 31

3 Bộ Tài chính 33

4 Bộ Khoa học và Công nghệ 35

II Đối với doanh nghiệp 35

Kết luận 37

Lời Mở Đầu

Hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay là xu thế tất yếu khách quan Trong nhữngnăm gần đây, xu thế toàn cầu hóa kinh tế gắn liền với sự phát triển của khoa học kĩ thuật, sự phát triển nhảy vọt của lực lượng sản xuất do phân công lao động quốc tế diễn ra trên phạm vi toàn cầu Kinh tế thị trường là một nền kinh tế mở, do đó mỗi nước cần có những quan hệ với thị trường thế giới, không một quốc gia nào tách khỏi thị trường thế giới mà có thể phát triển nền kinh tế của mình Theo xu thế chung của thế giới, Việt Nam cũng đang từng bước hội nhập nền kinh tế thế giới Việt Nam đang trong quá trình đổi mới chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế là vấn đề quan trọng trong công cuộc đổi mới

Xuất nhập khẩu là một trong những hình thức của nền kinh tế dối ngoại đối với mỗi quốc gia, đặc biệt là quốc gia đang phát triển như nước ta, ngoại thương cótác dụng rất lớn rất quan trọng Việc mở rộng giao lưu kinh tế với thế giới sẽ mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tiếp tu được khoa học công nghệ tiên tiến và tạo được môi trường thuận lợi dể phát triển kinh tế Tuy nhiên mỗi quốc gia có mỗi đặc điểmvề kinh tế chính trị, văn hóa rất riêng biệt Do

đó cần phải nhận rõ tầm quan trọng của xuất nhập khẩu, tình hình thực tế về ngoại thương của nước ta để đề ra những giải pháp, chiến lược thích hợp dể phát triển hộinhập kinh tế Bên caanhj đó việc trao đổi hàng hóa giữa các quố gia đem đến nhiềuthuận lợi nhưng gặp cũng không ít khó khăn

Nhằm hiểu biết rõ hơn về vấn đề kinh tế trên, nhóm chúng em xin chọn đề tài” một số giải pháp tăng cường xuất khẩu, lấy lại thăng bằng xuất nhập ở Việt nam”

Mục tiêu nghiên cứu: nghiên cứu tổng quan về thị trường xuất nhập khẩu của Việt nam, thực trạn xuất nhập khẩu hiện nay của nước ta và từ đó đưa ra các giải pháp để thúc đẩy xuất khẩu, hạn chế nhập siêu và lấy lại thăng bằng cán cân

thương mại

Phương pháp nghiên cứu: tập hợp và phân tích các tài liệu trong và ngoài nước lien quan đến hoạt động xuất nhập khẩu của nước ta

Chương 1: Cơ Sở Lý Luận Về Xuất _ Nhập Khẩu

1 Khái niệm xuất nhập khẩu hàng hóa.

a Khái niệm xuất khẩu hàng hóa.

Xuất khẩu là việc cung cấp hàng hoá hoặc dịch vụ cho nước ngoài trên cơ sởdùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán Cơ sở của hoạt động xuất khẩu là hoạt động mua bán và trao đổi hàng hoá (Bao gồm cả hàng hoá hữu hình và hàng hoá

vô hình) trong nước Khi sản xuất phát triển và trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia có lợi, hoạt động này mở rộng phạm vi ra ngoài biên giới của các quốc gia hoặc thị trường nội địa và khu chế xuất ở trong nước

b Khái niệm nhập khẩu hàng hóa.

Nhập khẩu của doanh nghiệp là hoạt động mua hàng hóa và dịch vụ từ nước ngoài phục vụ cho nhu cầu trong nước hoặc tái xuất nhằm phục vụ mục đích thu lợi nhuận Hay nhập khẩu là việc mua hàng hóa từ các tổ chức kinh tế, các công tynước ngoài và tiến hành tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu tại thị trường nội địa hoặc táI xuất khẩu với mục đích thu lợi nhuận và nối liền sản xuất với tiêu dùng

2 Vai trò của hoạt động xuất nhập khẩu đối với nền kinh tế quốc dân.

a.Vai trò của nhập khẩu đối với nền kinh tế quốc dân.

Bất kì quốc gia nào cũng không thể tự sản xuất để đáp ứng một cách đầy đủ mọi nhu cầu trong nước, đặc biệt trong xu thế ngày nay, đời sống nhân dân ngày càng nâng cao, nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, thoát khỏi nền kinh tế

tự cung tự cấp, lạc hậu Mục tiêu phát triển nền kinh tế quốc dân dựa rất nhiều về

lợi thế so sánh, ở đó mỗi quốc gia sẽ đẩy mạnh sản xuất có lợi thế để phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu đi các quốc gia khác Trong thực tế không có quốc gia nào là có lợi thế về tất cả các mặt hàng, các lĩnh vực, sự bổ sung hàng hoá giữa các quốc gia đã đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu Những quốc gia phát triển thường xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu rất nhiều và ngược lại những nước kém phát triển thì kim nghạch nhập khẩu lớn hơn xuất khẩu.

Với Việt Nam, một quốc gia mới chuyển sang nền kinh tế thị trưường gần

20 năm lại chịu nhiều hậu quả từ sự tàn phá chiến tranh Do đó hoạt dộng nhập khẩu đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình khôi phục nền kinh tế và tiếntới quá trình CNH – HĐH đất nước Cụ thể những vai trò những vai trò được thể hiện rõ nét như sau:

+ Trước hết nhập khẩu sẽ bổ xung kịp thời những hàng hoá còn thiếu mà trong nước không sản xuất được hoặc sản xuất không đủ tiêu dùng làm cân đối kinh tế, đảm bảo cho sự phát triển ổn định và bền vững, khai thác tối đa khả năng

và tiềm năng của nền kinh tế

+ Nhập khẩu làm đa dạng hoá hàng tiêu dùng trong nước, phong phú chủng loại hàng hoá, mở rộng khả năng tiêu dùng, nâng cao mức sống của người dân.+ Nhập khẩu xoá bỏ tình trạng độc quyền toàn khu vực và trên thế giới, xoá

bỏ nền kinh tế lạc hậu tự cung, tự cấp Tiến tới sự hợp tác giữa các quốc gia là cầunối thông suốt của nền kinh tế tiên tiến trong và ngoài nước, tạo lợi thế để phát huy lợi thế so sánh trên cơ sở CNH

+ Nhập khẩu sẽ thúc đẩy sản xuất trong nước không ngừng vươn lên, không ngừng tìm tòi nghiên cứu để sản xuất ra hàng hoá có chất lượng cao, đảm bảo, tăng cường sức cạnh tranh với hàng ngoại

+ Nhập khẩu sẽ tạo ra quá trình chuyển giao công nghệ, điều này tạo ra sự phát triển vượt bậc của nền sản xuất hàng hoá, tạo ra sự cân bằng giữa các quốc gia về trình độ sản xuất, tiết kiệm chi phí và thời gian.

Những vai trò to lớn đó của nhập khẩu mỗi quốc gia luôn luôn cố gắng để tận dụng tối đa, đem lại sự phát triển vượt bậc trong nền kinh tế quốc dân Tuy nhiên để vận dụng tối đa vai trò đó là cả một vấn đề đặt ra với đường lối phát triểncủa mỗi quốc gia, với những quan điểm của Đảng lãnh đạo

b Vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế quốc dân.

- Xuất khẩu là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Hoạt động xuất khẩu có ý nghĩa rất quan trọng và cần thiết đối với nước ta Với một nền kinh tế chậm phát triển, cơ sở vật chất, kỹ thuật lạc hậu, không đồng

bộ như nước ta thì việc đẩy mạnh xuất khẩu tạo thêm công ăn việc làm cải thiện đời sống, tăng thu ngoại tệ, thúc đẩy phát triển kinh tế là một chiến lược lâu dài

Để thực hiện được chiến lược lâu dài đó chúng ta phải nhận thức rõ được ý nghĩa của việc xuất khẩu hàng hoá:

+ Thông qua việc xuất khẩu những mặt hàng có thế mạnh chúng ta có thể phát huy được lợi thế so sánh, sử dụng hợp lý các nguồn lực, trao đổi các thành tưu khoa học công nghệ tiên tiến

+ Thông qua hoạt động xuất khẩu, tính cạnh tranh được nâng cao nên chất lượng hàng hoá không ngừng được tăng lên, tạo điều kiện nâng cao năng lực sản xuất thể hiện nội lực kinh tế của đất nước

- Xuất khẩu tạo ra nguồn vốn, nguồn ngoại tệ lớn góp phần quan trọng vào việc cải thiện cán cân thanh toán.

-Xuất khẩu có tác dụng tích cực đến việc giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống cho người lao động

Việt Nam là một nước có dân số đông, cơ cấu dân số thuộc loại dân số trẻ

Số người trong độ tuổi lao động chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số hơn 80 triệu người Hàng năm, số người trong độ tuổi lao động được bổ sung khoảng 1,5-2 triệu người Việc giải quyết việc làm cho số người này hoàn toàn không đơn giản Hơn nữa, số dân làm việc trong ngành nông nghiệp của nước ta rất lớn nên còn phải tính đến số người thất nghiệp theo mùa vụ Thực tế cho thấy vấn đề thất nghiệp là một vấn đề nan giải mà Việt Nam cũng như nhiều nước khác cần phải giải quyết.+ Xuất khẩu tạo nguồn vốn để nhập khẩu các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu phục vụ đời sống hàng ngày, nâng cao chất lượng cuộc sống cả về vật chất lẫn tinh thần

+ Thông qua xuất khẩu, quy mô của các ngành sản xuất hàng xuất khẩu sẽ được mở rộng, có thêm nhiều ngành nghề mới từ đó thu hút nhiều lao động vào làm việc

+ Xuất khẩu phát triển là tiền đề cho các quan hệ kinh tế đối ngoại khác như

du lịch, xuất khẩu sức lao động, tạo điều kiện đưa lực lượng lao động tham gia vào quá trình phân công lao động quốc tế Đây là nhân tố rất quan trọng giải quyếttình trạng thất nghiệp

- Hoạt động xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy mối quan hệ kinh tế đối ngoại của nước ta

3 Các yếu tố tác động đến xuất nhập khẩu hàng hóa.

Có thể nói các chính sách và quy định của nhà nước ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh xuất khẩu Thông qua việc đề ra các chính sách và quy định,Nhà nước thiết lập môi trường pháp lý nhằm điều chỉnh các hoạt động của các doanh nghiệp Chúng ta có thể xem xét tác động của các chính sách đó dưới các khía cạnh sau :

Tình hình nhân lực.

Một nước có nguồn nhân lực dồi dào là điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp trong nước xúc tiến xuất nhập khẩu các mặt hàng có sử dụng sức lao động

Về mặt ngắn hạn, nguồn nhân lực được xem như là không biến đổi, vì vậy chúng

ít tác động tới sự biến động của hoạt động xuất nhập khẩu Nước ta nguồn nhân lực dồi dào, giá nhân công rẻ là điều kiện thuận lợi để xuất khẩu các sản phẩm sử dụng nhiều lao động như hàng thủ công mỹ nghệ, may mặc và nhập khẩu thiết

bị, máy móc kỹ thuật, công nghệ tiên tiến

Nhân tố công nghệ.

Ngày nay, khoa học công nghệ tác động đến tất cả các lĩnh vực kinh tế xã hội và mang lại nhiều lợi ích, trong xuất nhập khẩu nó cũng mang lại hiệu quả cao Nhờ sự phát triển của hệ thống bưu chính viễn thông,các doanh nghiệp ngoại thương có thể đàm thoại trực tiếp với khách hàng qua telex, fax, điện tín giảm bớt những chi phí đi lại, xúc tiến hoạt động xuất nhập khẩu Giúp các nhà kinh doanh nắm bắt các thông tin về diễn biến thị trường một cách chính xác, kịp thời Bên cạnh đó, nhờ có xuất nhập khẩu mà các doanh nghiệp Việt Nam được tiếp xúc với các thành tựu công nghệ tiên tiến trên thế giới, thay thế, đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp sản xuất Khoa học công nghệ còn tác động tới các lĩnh

vực như vận tải hàng hoá, các kỹ nghệ nghiệp vụ trong ngân hàng Đó cũng chính là các yếu tố tác động tới hoạt động xuất nhập khẩu.

Các chính sách và quy định của Nhà nước.

Thông qua việc đề ra các chính sách và quy định, Nhà nước thiết lập môi trường pháp lý nhằm điều chỉnh các hoạt động của các doanh nghiệp nên nó có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động xuất nhập khẩu Chúng ta có thể xem xét tác động của các chính sách đó dưới các khía cạnh sau

Tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái là quan hệ so sánh tỷ lệ giữa giá trị của hai đồng tiền của hai nước với nhau

Tỷ giá hối đoái và chính sách tỷ giá hối đoái là nhân tố quan trọng thực hiện chiến lược hướng ngoại, đẩy mạnh xuất nhập khẩu Một tỷ giá hối đoái chính thứcđược điều chỉnh theo quá trình lạm phát có liên quan gọi là tỷ giá hối đoái được điều chỉnh theo quá trình lạm phát có liên quan hay là tỷ giá hối đoái được điều chỉnh theo quá trình lạm phát có liên quan hay là tỷ giá hối đoái thực tế Trong quan hệ buôn bán ngoại thương, tỷ giá hối đoái có vai trò quan trọng, tác động lớntới hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu Tỷ giá hối đoái tăng hay giảm sẽ làm thay

đổi giá trị hàng hoá xuất nhập khẩu, ảnh hưởng tới khả năng sinh lời của doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu Có thể đưa ra ví dụ trong xuất khẩu như: Nếu

tỷ giá hối đoái chính thức là không đổi và tỷ giá hối đoái thực tế tăng lên thì các nhà xuất khẩu các sản phẩm sơ chế, là người bán theo mức giá cả quốc tế nằm ngoài tầm kiểm soát của họ sẽ bị thiệt Họ phải chịu chi phí cao hơn do lạm phát trong nước Hàng xuất khẩu trở nên kém sinh lợi do ngoại tệ thu được phải bán với tỷ giá hối đoái chính thức cố định không được tăng lên để bù lại chi phí sản xuất cao hơn

Thuế quan và quota.

Khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu chịu ảnh hưởng trực tiếp của thuế xuất nhập khẩu và quota

Thuế xuất khẩu có xu thế làm giảm xuất khẩu và do đó làm giảm nguồn thu ngoại tệ của đất nước Tuy nhiên, đối với nước ta hiện nay, thực hiện chủ trương khuyến khích xuất khẩu nên hầu hết các mặt hàng xuất khẩu, đặc biệt các mặt hàng nông sản, không phải chịu thuế xuất khẩu

Thuế nhập khẩu có xu thế làm giảm nhập khẩu và do đó làm tăng nguồn thu ngoại tệ của đất nước Hiện nay ở nước ta, rất nhiều mặt hàng phải chịu thuế nhập khẩu để hạn chế nhập khẩu nhằm bảo vệ các ngành sản xuất các mặt hàng đồng nhất ở trong nước

Còn quota là hình thức hạn chế về số lượng xuất nhập khẩu, có tác động mộtmặt làm giảm số đầu mối tham gia xuất nhập khẩu trực tiếp, mặt khác tạo cơ hội thuận lợi cho những người xin được quota xuất nhập khẩu

Nhân tố tài nguyên thiên nhiên và địa lý.

Nguồn tài nguyên thiên nhiên là một trong những nhân tố quan trọng làm cơ

sở cho quốc gia xây dựng cơ cấu ngành và vùng để xuất nhập khẩu Nó góp phần ảnh hưởng đến loại hàng, quy mô hàng xuất nhập khẩu của quốc gia

Vị trí địa lý có vai trò như là nhân tố tích cực hoặc tiêu cực đối với sự phát triển kinh tế cũng như xuất nhập khẩu của một quốc gia Vị trí địa lý thuận lợi là điều kiện cho phép một quốc gia tranh thủ được phân công lao động quốc tế, hoặc thúc đẩy xuất nhập khẩu dịch vụ như du lịch, vận tải, ngân hàng

Ảnh hưởng của tình hình kinh tế - xã hội thế giới.

Trong xu thế toàn cầu hoá thì phụ thuộc giữa các nước ngày càng tăng, vì vậy mà mỗi sự biến động của tình hình kinh tế - xã hội ở nước ngoài đều có nhữngảnh hưởng nhất định đến hoạt động kinh tế trong nước Lĩnh vực hoạt động xuất nhập khẩu là lĩnh vực trực tiếp quan hệ với các chủ thể ở nước ngoài, chịu sự chi phối và tác động của các nhân tố ở nước ngoài nên nó lại càng rất nhạy cảm Bất

kỳ một sự thay đổi nào về chính sách xuất nhập khẩu, tình hình lạm phát, thất nghiệp hay tăng trưởng và suy thoái kinh tế của các nước đều ảnh hưởng tới hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu ở nước ta

Chương 2: Thực Trạng Hoạt Động Xuất Khẩu Hàng Hóa

Tai Việt Nam

1 Đánh giá chung về tình trạng xuất nhập khẩu ở Vệt nam.

Tại thị trường trong nước, khu vực doanh nghiệp đã suy yếu nhiều trongthời gian qua do tình trạng lãi suất cao, nguồn vốn đầu tư nước ngoài suy giảm tạonên những sức ép mới lên tỷ giá và cán cân thanh toán Tuy nhiên, những tác độngđối với hàng xuất khẩu của Việt Nam là không quá lớn bởi hàng xuất khẩu củaViệt Nam chủ yếu là hàng thiết yếu Do đó, cầu đối với loại hàng này không biếnđộng suy giảm mạnh do suy thoái kinh tế ở các nước lớn Cùng với diễn biến phứctạp khó lường trên thị trường tài chính thế giới, xu hướng chuyển biến tích cựccủa kinh tế trong nước cũng sẽ là những yếu tố tác động mạnh nhất đến hoạt độngxuất, nhập khẩu trong những tháng cuối năm 2012 Trong đó, một số yếu tố rõ nétnhất cụ thể như sau:

- Thị trường tiêu thụ, đầu ra cho hoạt động xuất khẩu vẫn gặp nhiều khókhăn và trong ngắn hạn chưa thể phục hồi Sức tiêu thụ ở nhiều thị trường lớn nhưHoa Kỳ, EU… giảm đáng kể đã và đang khiến nhiều doanh nghiệp thiếu đơnhàng, nhất là dài hạn

- Mặc dù hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vẫn đang có tính cạnh tranh caonhưng lợi thế này đang dần mất đi khi các quốc gia khác cũng đang cố gắng cạnhtranh bằng việc cung cấp lao động giá rẻ hơn hoặc thông qua các biện pháp nângcao năng suất tích cực hơn

- Đối với nhập khẩu, khó khăn lớn nhất là sức tiêu thụ hàng hóa vẫn chưa có

dấu hiệu cải thiện rõ nét, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 7 tiếp tục giảm0,29% - ghi nhận tháng giảm thứ 2 liên tiếp và là tháng giảm mạnh nhất từ đầunăm 2009 đến nay Trong khi đó, chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 7 đã giảm tốc,chỉ tăng 6,1% trong tháng 6 – mức thấp nhất kể từ tháng 3 đến nay

Tuy nhiên, hoạt động ngoại thương trong những tháng tới cũng được hỗ trợ bởi một số yếu tố tích cực như sau:

- Trong bối cảnh suy giảm của kinh tế toàn cầu, lãnh đạo nhiều quốc gia lớn,đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc, liên tục đưa ra những biện pháp nới lỏng nhằm mụcđích thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Đây sẽ là yếu tố kích thích nhu cầu tiêu dùngcủa người dân trên thế giới, tạo cơ hội thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nướcđẩy mạnh hoạt động xuất khẩu hàng hóa

- Lãi suất VND liên tục được điều chỉnh giảm từ đầu năm 2012 đến nay Đếnthời điểm này, “trần” lãi suất huy động VND đã giảm xuống mức 9% và có thể sẽđược điều chỉnh giảm tiếp nều nền kinh tế không có chuyển biến tích cực hơn Bêncạnh đó, trong thời gian qua Chính phủ và NHNN liên tục có những động thái bơmtiền vào nền kinh tế nhằm kích thích tăng trưởng Theo tính toán, trong những

tháng cuối năm 2012 mỗi tháng sẽ có khoảng 22-23 ngàn tỷ đồng vốn đầu tư côngđược chi tiêu vào nền kinh tế Số vốn đầu tư công này có thể giúp giải quyết nhữngvấn đề tồn kho và cải thiện tổng cầu của nền kinh tế và làm tăng nhu cầu nhậpkhẩu

- Tỷ giá USD/VND ổn định trong một thời gian dài sẽ là một trong những yếu

tố tích cực kích thích hoạt động nhập khẩu, nhất là trong bối cảnh đồng USD tănggiá liên tục so với các đồng tiền khác trên thị trường thế giới Bên cạnh đó, sự ổnđịnh của thị trường ngoại hối với nguồn cung USD dồi dào sẽ giúp NHNN có thểđưa ra và thực hiện các giải pháp tài chính - tiền tệ chung tay cùng Chính phủ trongviệc phục hồi sản xuất trong nước

2 Cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu ở Việt Nam

a Cơ cấu hàng nhập khẩu ở Việt Nam

khác…): nhóm hàng này chiếm tỉ trong không cao trong cơ cấu hàng nhập khẩunhưng cao hơn nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu (năm 2011 chiếm 8,9%) vàđây là nhóm hàng góp phần nâng cao kim ngạch nhập siêu của Việt nam Nhómhàng này đang có xu hướng tăng mạnh do nhu cầu nhập khẩu hàng tiêu dùng tangcao.

b.Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu.

- Các mặt hàng lợi thế có sẵn( bao gồm gạo, café, cao su……… ):nhóm hàng này chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam

- Các mặt hàng tiềm năng( bao gồm: máy tính, thiết bị……… ) nhómhàng này mang lại lợi nhuận cao nhưng chưa được đầu tư mạnh nên chiếm tỉ trọngthấp trong cơ cấu hàng xuất khẩu

3.

Thực trạng tình hình xuất nhập khẩu ở Việt Nam.

a Giá trị và tốc độ tang trưởng của xuất nhập khẩu

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tổng trị giá hàng hoá xuất nhậpkhẩu của Việt Nam trong tháng 9/2012 đạt 18,79 tỷ USD, giảm 8,6% so với thángtrước; trong đó, xuất khẩu đạt 9,48 tỷ USD, giảm 8% và nhập khẩu là gần 9,31 tỷUSD, giảm 9,2%

Tính đến hết quý III/2012, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoácủa cả nước đạt 166,96 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước, trong đó:xuất khẩu đạt 83,55 tỷ USD, tăng 18,6% và nhập khẩu là gần 83,41 tỷ USD, tăng6,1% Kết quả này đã đưa cán cân thương mại của Việt Nam trong 9 tháng năm

2012 thặng dư 143 triệu USD

Biểu đồ 1: Diễn biến xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa và cán cân thương mại của Việt Nam trong 9 tháng của giai đoạn 2006-2010 và 2011-2012

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Tổng trị giá hàng hóa xuất nhập khẩu của khối doanh nghiệp có vốn đầu tưtrực tiếp nước ngoài (FDI) trong 9 tháng qua là 89,54 tỷ USD, tăng 30,5% vàchiếm 53,6% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước Trong đó, xuất khẩu đạt45,95 tỷ USD, tăng 37,3% và nhập khẩu là 43,59 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳnăm trước

b.Các nhóm hàng xuất nhập khẩu chính.

Hàng dệt may: Xuất khẩu trong tháng đạt 1,33 tỷ USD, giảm 12,3% so với

tháng trước, qua đó nâng trị giá xuất khẩu nhóm hàng này trong 9 tháng/2012 lên11,14 tỷ USD, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm 2011 (tương ứng tăng 754 triệuUSD)

Trong 9 tháng qua, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường Hoa

Kỳ đạt 5,6 tỷ USD, tăng 8% (tương ứng tăng 417 triệu USD); sang EU đạt 1,81 tỷUSD, giảm 5,6%; sang Nhật Bản đạt 1,45 tỷ USD, tăng 18,7% (tương ứng tănghơn 229 triệu USD) và sang Hàn Quốc: 748 triệu USD, tăng 18,5% so với 9tháng/2011

Giày dép các loại: Kim ngạch xuất khẩu trong tháng đạt 463 triệu USD,

giảm 24,7% so với tháng trước Tính đến hết tháng 9/2012, xuất khẩu nhóm hànggiày dép đạt 5,22 tỷ USD, tăng 12,5% so với cùng kỳ năm 2011

Biểu đồ 2: Kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng giày dép năm 2009-2011 và

9 tháng/2012

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Trong đó, xuất khẩu 9 tháng sang thị trường EU là 1,87 tỷ USD, tăng 2,1%

và chiếm 35,7% kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước Tiếp theo làxuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ đạt 1,65 tỷ USD, tăng 19,2%; sang Nhật Bản đạt

245 triệu USD, tăng 33,5%; sang Trung Quốc đạt 219 triệu USD, tăng 28,1%; sovới cùng kỳ năm 2011

Điện thoại các loại & linh kiện: Trị giá xuất khẩu trong tháng 9/2012 đạt

1,22 tỷ USD, qua đó nâng tổng trị giá xuất khẩu nhóm hàng này trong 9 tháng lên8,63 tỷ USD (tương ứng tăng 4,75 tỷ USD), tăng gấp 2,2 lần so với cùng kỳ năm

2011

Những đối tác chính nhập khẩu điện thoại các loại & linh kiện của Việt Namtrong 9 tháng qua là EU với 3,72 tỷ USD, tăng gấp 2,2 lần và chiếm 43,1% tổng trịgiá xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước Tiếp theo là Tiểu Vương Quốc Arập

thống nhất: 1,04 tỷ USD, tăng hơn 4 lần; Nga: 520 triệu USD, tăng 43,6%; HồngKông: 383 triệu USD, tăng 30,1% so với cùng kỳ năm 2011.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện: Trị giá xuất khẩu trong tháng

9/2012 đạt 582 triệu USD, qua đó nâng tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này

3 quý/2012 lên 5,35 tỷ USD, tăng 76,8% so với cùng kỳ năm 2011 (tương đươngtăng 2,32 tỷ USD về số tuyệt đối)

Trung Quốc là đối tác lớn nhất nhập khẩu nhóm hàng này của Việt Namtrong 9 tháng qua với 1,28 tỷ USD, tăng gấp hơn 2 lần; tiếp theo là EU: 971 triệuUSD, tăng 89,6%; Hoa Kỳ: 631 triệu USD, tăng 66,9% và Malaixia: 596 triệuUSD, tăng gấp hơn 10 lần so với cùng kỳ năm trước

Máy móc, thiết bị, dụng cụ & phụ tùng: Trong tháng 9/2012, xuất khẩu

457 triệu USD, nâng tổng trị giá xuất khẩu nhóm hàng này trong 9 tháng lên 4,15

tỷ USD, tăng 35,8% (tương ứng tăng 1,1 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2011

Trong đó, xuất khẩu sang Nhật Bản: 911 triệu USD, tăng 31,1%; sang HoaKỳ: 743 triệu USD, tăng 86,5%; sang EU: 508 triệu USD, tăng 64,6%; sang TrungQuốc: 254 triệu USD, tăng 22,6% và Hồng Kông: 228 triệu USD, tăng 26,8% sovới cùng kỳ năm trước

Phương tiện vận tải & phụ tùng: trong tháng xuất khẩu 320 triệu USD,

giảm 20,9% so với tháng trước, nâng tổng trị giá xuất khẩu nhóm hàng này trong 9tháng qua lên 3,37 tỷ USD, tăng 37,8% so với 3 quý/2011 (tương đương tăng 924triệu USD)

Nhật Bản là đối tác lớn nhất nhập khẩu nhóm hàng này của Việt Nam trong 9tháng qua với 1,25 tỷ USD, tiếp theo là Hàn Quốc: 478 triệu USD và Hoa Kỳ: 475triệu USD