hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại tổng công ty xuất nhập khẩu và xây dựng việt nam - vinaconex

Mục đích của việc nghiên cứu là thông qua vai trò, phương pháp và nội dungcủa phân tích tài chính đối với hoạt động sản xuất kinh doanh, đánh giá thực trạngcông tác phân tích t

nguyÔn hång nhung

HOµN THIÖN C¤NG T¸C PH¢N TÝCH TµI CHÝNH T¹I TæNG C¤NG TY XUÊT NHËP KHÈU Vµ X¢Y DùNG

VIÖT NAM - vinaCONEX

CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN (KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH)

Ngêi híng dÉn khoa häc:

pgs.ts trÇn quý liªn

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sỹ này là do tôi nghiên cứu và thực hiện,chưa từng được công bố trên các công trình nghiên cứu nào khác Các số liệu được

sử dụng trong luận văn có nguồn gốc đáng tin cậy Luận văn được nghiên cứu dựatrên nền tảng cơ sở lý luận khoa học và trên cơ sở tác nghiệp thực tiễn tại Tổngcông ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam -VINACONEX

HỌC VIÊN

Nguyễn Hồng Nhung

Mã HV: 170096

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG, HÌNH, SƠ ĐỒ

TÓM TẮT LUẬN VĂN

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 3

1.1 Vai trò của phân tích tài chính trong hoạt động của các doanh nghiệp .3

1.1.1 Khái quát về tài chính doanh nghiệp 3

1.1.2 Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp 4

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến phân tích tài chính doanh nghiệp 8

1.2 Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp 10

1.2.1 Phương pháp so sánh 10

1.2.2 Phương pháp tỷ số 12

1.2.3 Phương pháp loại trừ 13

1.2.4 Phương pháp đồ thị 15

1.2.5 Phương pháp Dupont 15

1.3 Nguồn thông tin sử dụng trong phân tích 16

1.3.1 Thông tin chung 17

1.3.2 Thông tin theo ngành kinh tế 17

1.3.3 Thông tin liên quan đến tình hình tài chính của doanh nghiệp 17

1.4 Tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp 21

1.4.1 Lập kế hoạch phân tích 21

1.4.2 Tổ chức phân tích 21

1.4.3 Lập báo cáo 21

1.5 Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp 22

1.5.1 Phân tích khái quát tình hình tài chính 22

1.5.2 Phân tích cấu trúc tài chính và tình hình đảm bảo vốn cho hoạt động kinh doanh .23

1.5.3 Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán 25

1.5.4 Phân tích hiệu quả kinh doanh 33

1.5.5 Phân tích hiệu quả hoạt động 36

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 37

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VÀ XÂY DỰNG VIỆT NAM - VINACONEX 38

2.1.2 Cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý 40

2.1.3 Đặc điểm kinh tế trong thời kỳ hội nhập và phát triển 45

2.2 Thực trạng phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX 48

2.2.1 Thực trạng tổ chức phân tích tài chính 48

2.2.2 Thực trạng phương pháp phân tích tài chính 50

2.2.3 Nội dung phân tích tài chính 50

2.3 Đánh giá thực trạng phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX 71

2.3.1 Kết quả đạt được 71

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 73

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 78

CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VÀ XÂY DỰNG VIỆT NAM - VINACONEX 79

3.1 Định hướng hoạt động kinh doanh và những yêu cầu hoàn thiện phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX 79

3.1.1 Định hướng hoạt động kinh doanh 79

3.1.2 Những yêu cầu hoàn thiện phân tích tài chính 85

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX 86

3.2.1 Hoàn thiện hệ thống thông tin dùng trong phân tích tài chính 86

3.2.2 Hoàn thiện phương pháp phân tích 87

3.2.3 Hoàn thiện nội dung phân tích 90

3.2.3 Hoàn thiện tổ chức hoạt động phân tích 99

3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam -VINACONEX 101

3.3.1 Các điều kiện về phía Nhà nước 101

3.3.2 Các điều kiện về phía Tổng công ty 103

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 105

KẾT LUẬN 106

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BCKQKD : Báo cáo kết quả kinh doanhBCĐKT : Bảng cân đối kế toán

BCLCTT : Báo cáo lưu chuyển tiền tệTCNH : Tài chính ngắn hạn

TCKH : Tài chính - Kế hoạch TSCĐ : Tài sản cố định

Bảng 2.1: Phân tích biến động tài sản 51

Bảng 2.2: Phân tích biến động nguồn vốn 53

Bảng 2.3: Bảng tính hệ số tài sản ngắn hạn trên tổng tài sản 56

Bảng 2.4: Bảng tính tỷ suất đầu tư 57

Bảng 2.5: Bảng tính tỷ suất tự tài trợ 58

Bảng 2.6: Bảng tính tỷ suất tự tài trợ tài sản dài hạn 58

Bảng 2.7: Phân tích tình hình phải thu của khách hàng 59

Bảng 2.8: Phân tích tình hình phải trả người bán 60

Bảng 2.9: Bảng tính tỷ lệ nợ so với tổng tài sản và vốn chủ sở hữu 60

Bảng 2.10: Bảng tính tỷ lệ nợ phải thu so với nợ phải trả 61

Bảng 2.11: Bảng tính hệ số thanh toán 61

Bảng 2.12: Đánh giá mức độ hoàn thành kết quả kinh doanh 63

Bảng 2.13: Tình hình tăng, giảm các chỉ tiêu trong BCKQKD 64

Bảng 2.14: Các khoản thu nhập 65

Bảng 2.15: Phân tích doanh thu thuần 66

Bảng 2.16: Khả năng sinh lời 68

Bảng 2.17: Hệ số hoạt động 70

Bảng 3.1: Bảng tính ROE theo mô hình Dupont 88

Bảng 3.2: Hoàn thiện phân tích khái quát tình hình tài chính 90

Bảng 3.3: Phân tích chỉ tiêu khả năng trả lãi vay 92

Bảng 3.4: Phân tích BCLCTT 93

Bảng 3.5: Phân tích chỉ tiêu tỷ số dòng tiền 95

Bảng 3.6: Phân tích chỉ tiêu kỳ thu tiền bình quân 95

Bảng 3.7 : Hoàn thiện phân tích hiệu quả kinh doanh qua BCKQKD 97

Bảng 3.8: Tỷ lệ chi tiết giá vốn hàng bán/doanh thu 98

HÌNH Hình 2.1: Biểu đồ hệ số thanh toán 62

Hình 2.2: Biểu đồ tỷ lệ lãi so với doanh thu 69

Hình 2.3: Biểu đồ phân tích hiệu quả hoạt động 71

Hình 3.1: Tỷ lệ chi phí tài chính so với doanh thu 99

SƠ ĐỒ Sơ đồ 2.1: Cơ cấu bộ máy tổ chức của VINACONEX 41

nguyÔn hång nhung

HOµN THIÖN C¤NG T¸C PH¢N TÝCH TµI CHÝNH T¹I TæNG C¤NG TY XUÊT NHËP KHÈU Vµ X¢Y DùNG

VIÖT NAM - vinaCONEX

CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN (KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH)

LỜI MỞ ĐẦU

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay đặt ra yêu cầu cấp bách cácdoanh nghiệp phải hoàn thiện hệ thống quản lý kinh tế mà trong đó phân tích tàichính là một bộ phận rất quan trọng Phân tích tài chính cung cấp thông tin làm cơ

sở cho việc ra quyết định tài chính của lãnh đạo doanh nghiệp, cán bộ công nhân viên,nhà đầu tư và các đối tượng quan tâm khác

Hiện nay, công tác phân tích tài chính đã được Tổng công ty cổ phần Xuấtnhập khẩu Xây dựng Việt Nam - VINACONEX tiến hành song việc thực hiện phântích mới ở mức đơn giản và chưa có hệ thống đã phần nào ảnh hưởng tới chất lượngcác quyết định tài chính Công tác phân tích tài chính được tiến hành như hiện naychưa đáp ứng được yêu cầu phát triển để trở thành tập đoàn kinh tế mạnh Chính vìvậy, hoàn thiện công tác phân tích tài chính là một yêu cầu đang được đặt ra ởVINACONEX Nhằm góp phần đáp ứng yêu cầu trên, tác giả chọn nghiên cứu đề

tài “Hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Tổng công ty Xuất nhập khẩu và

Xây dựng Việt Nam - VINACONEX”.

Mục đích của việc nghiên cứu là thông qua vai trò, phương pháp và nội dungcủa phân tích tài chính đối với hoạt động sản xuất kinh doanh, đánh giá thực trạngcông tác phân tích tài chính tại VINACONEX, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằmhoàn thiện phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xâydựng Việt Nam - VINACONEX

Luận văn sử dụng các phương pháp duy vật biện chứng, logic, phương phápphân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê, mô hình hóa, phương pháp tiếp cận,

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH

TRONG CÁC DOANH NGHIỆP

1.1 Vai trò của phân tích tài chính trong hoạt động của các doanh nghiệp

1.1.1 Khái quát về tài chính doanh nghiệp

Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quátrình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt động kinh doanh

Các quan hệ tài chính doanh nghiệp chủ yếu bao gồm: Quan hệ giữa doanh

nghiệp với Nhà nước, quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tài chính, quan hệgiữa doanh nghiệp với các thị trường khác, quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp

1.1.2 Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp

Phân tích tài chính là một khâu quan trọng trong quản lý doanh nghiệp Phân tích tài chính là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giátình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượnghiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từ đó giúp cho những đối tượng quan tâm đitới những quyết định chính xác về mặt tài chính đối với doanh nghiệp Phân tích tàichính là mối quan tâm của nhiều đối tượng khác nhau, các đối tượng sử dụng thôngtin tài chính khác nhau sẽ đưa ra các quyết định với mục đích khác nhau

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến phân tích tài chính doanh nghiệp

1.1.3.1 Nhân tố bên trong doanh nghiệp

- Nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp

Khi lãnh đạo doanh nghiệp nhận thức được tầm quan trọng của công tácphân tích tài chính và sử dụng kết quả của công tác này để phục vụ cho việc raquyết định tài chính thì lãnh đạo sẽ rất chú trọng đến công tác này

- Chất lượng thông tin

Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định chất lượng công tác phân tíchtài chính bởi nếu thông tin sử dụng không chính xác, không phù hợp thì kết quả màcông tác phân tích tài chính mang lại sẽ không hiệu quả

- Vấn đề nhân sự

Công tác phân tích đòi hỏi cán bộ phân tích phải có trình độ năng lực cao Từthông tin thu thập được, cán bộ phân tích phải tính toán các chỉ tiêu, thiết lập cácbảng tính, tìm ra được mối liên hệ giữa các chỉ tiêu, xác định ưu, nhược điểm củakết quả sản xuất kinh doanh, từ đó tìm ra nguyên nhân và dự báo tình hình tài chínhđược chính xác.

1.1.3.2 Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

- Chính sách của Nhà nước

Các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp thay đổi thì chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp cũng phảithay đổi, làm cho phân tích tài chính của doanh nghiệp cũng phải thay đổi cho phù hợp

- Sự can thiệp của các cơ quan chủ quản

Đây là cơ sở cho việc bảo đảm một hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành, làm

cơ sở tham chiếu cho quá trình phân tích Trong trường hợp doanh nghiệp có mứcđộ đa dạng hóa về ngành nghề hoạt động thì sự tách biệt các chỉ tiêu trên báo cáotài chính là điều cần thiết, thể hiện rõ trong bản thuyết minh báo cáo tài chính Cónhư vậy mới có thể so sánh toàn ngành hay so sánh với các doanh nghiệp khác

- Hệ thống chỉ tiêu tham chiếu

Thông qua chỉ tiêu trung bình ngành, nhà quản lý tài chính sẽ so sánh đốichiếu để biết được vị thế của doanh nghiệp mình từ đó đánh giá thực trạng tài chínhcủa doanh nghiệp cũng như hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình

- Hỗ trợ của công nghệ thông tin

Công tác phân tích tài chính của doanh nghiệp sẽ đạt hiệu quả cao nếu doanhnghiệp kịp thời ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật như các hệ thống phầnmềm về kế toán và phân tích tài chính, công tác phân tích tài chính trở nên đơngiản, chính xác, tiết kiệm được thời gian tiến hành phân tích

1.2 Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp

Phương pháp phân tích tài chính bao gồm một hệ thống các công cụ và biệnpháp nhằm tiếp cận, nghiên cứu các sự kiện hiện tượng, các mối quan hệ bên trong

và bên ngoài, các luồng dịch chuyển và biến đổi tài chính, các chỉ tiêu tài chính tổnghợp và chi tiết, nhằm đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp

Trong quá trình phân tích tài chính, có rất nhiều phương pháp để phân tích,nhà phân tích thường dùng các phương pháp phân tích cơ bản sau:

1.2.2 Phương pháp tỷ số

Phương pháp tỷ số là phương pháp trong đó các tỷ số được sử dụng để phântích, đó là các tỷ số đơn được thiết lập bởi chỉ tiêu này so với chỉ tiêu khác Việc ápdụng công nghệ tin học cho phép tích luỹ dữ liệu và thúc đẩy nhanh quá trình tínhtoán các tỷ số, hệ thống được hàng loạt các tỷ số theo chuỗi thời gian liên tục Cáctỷ số này được phân thành các nhóm tỷ số đặc trưng, phản ánh những nội dung cơbản theo các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp Bao gồm nhóm chỉ tiêu về khảnăng thanh toán, nhóm chỉ tiêu về cơ cấu vốn, nhóm chỉ tiêu về năng lực hoạt động

và nhóm chỉ tiêu về khả năng sinh lời Mỗi nhóm tỷ số lại bao gồm nhiều tỷ số phảnánh riêng lẻ từng bộ phận hoạt động tài chính trong mỗi trường hợp khác nhau, tuỳtheo giác độ phân tích, người phân tích lựa chọn các nhóm chỉ tiêu khác nhau đểphục vụ mục tiêu phân tích của mình

1.2.3 Phương pháp loại trừ

0Phương pháp loại trừ là phương pháp nhằm xác định mức độ ảnh hưởnglần lượt của từng nhân tố độc lập đến chỉ tiêu phân tích Khi thực hiện phương phápnày người phân tích chỉ nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của nhân tố đang xem xét,loại trừ ảnh hưởng của các nhân tố còn lại

1.2.4 Phương pháp đồ thị

Phương pháp đồ thị dùng để minh họa các kết quả phân tích tài chính, qua đó

có thể thấy được xu thế của các chỉ tiêu cần phân tích, mối liên hệ giữa các nhân tốvới chỉ tiêu cần phân tích, từ đó đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả của hoạt

động sản xuất kinh doanh

1.2.5 Phương pháp Dupont

Phương pháp Dupont là phương pháp nhằm đánh giá sự tương hỗ giữa cácchỉ tiêu tài chính, tách một tỷ số tổng hợp thành tích của các tỷ số khác có mối liên

hệ với nhau

1.3 Nguồn thông tin sử dụng trong phân tích

1.3.1 Thông tin chung

Các thông tin chung là các thông tin về nền kinh tế có ảnh hưởng đến hoạtđộng sản xuất kinh doanh của công ty như: thông tin về chính sách thuế, lãi suất,tình hình lạm phát,

1.3.2 Thông tin theo ngành kinh tế

Thông tin theo ngành kinh tế bao gồm loại hình ngành nghề công ty kinhdoanh, hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành chính sách của nhà nước, tiến trình kỹthuật cần tiến hành

1.3.3 Thông tin liên quan đến tình hình tài chính của doanh nghiệp

Thông tin liên quan đến tình hình tài chính của doanh nghiệp bao gồm thôngtin về cơ cấu, tổ chức của doanh nghiệp, quy trình sản xuất kinh doanh, chiến lược

mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, công tác kế toán tài chính của doanh nghiệp,

hệ thống báo cáo tài chính, thông tin từ hệ thống kiểm soát nội bộ,… trong đó thôngtin từ hệ thống báo cáo tài chính là thông tin quan trọng nhất Báo cáo tài chính làbản báo cáo tổng hợp về tình hình hoạt động của một doanh nghiệp, là hệ thống báocáo được lập theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành phản ánh các thông tin tàichính quan trọng của doanh nghiệp Báo cáo tài chính chứa đựng những thông tin

về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp,đáp ứng yêu cầu quản lý của một doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước và nhu cầu hữuích của những người sử dụng trong việc đưa ra quyết định về tài chính Hệ thốngbáo cáo tài chính của doanh nghiệp bao gồm: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quảhoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính

1.4 Tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp

Tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là việc thiết lập trình tựcần bước cần thực hiện trong quá trình phân tích tài chính doanh nghiệp, vận dụngcác phương pháp phân tích để đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp, chỉ ranhững thiếu sót và đưa ra các biện pháp khắc phục Tổ chức phân tích tình hình tàichính doanh nghiệp thường bao gồm 3 giai đoạn:

1.4.1 Lập kế hoạch phân tích

Công tác lập kế hoạch phân tích cần xác định rõ nội dung, phạm vi và thờigian ấn định chương trình phân tích, xây dựng hệ thống phân tích, lựa chọn phươngpháp phân tích

1.4.2 Tổ chức phân tích

Trên cơ sở xác định nội dung phân tích, nhà phân tích sẽ tiến hành thu thậpthông tin Sau khi đã thu thập được đầy đủ thông tin, nhà phân tích tính toán, phântích và dự đoán Nhà phân tích vận dụng các phương pháp phân tích phù hợp, xácđịnh sự ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến chỉ tiêu cần phântích chỉ ra các nguyên nhân Trên cơ sở những kết quả đã phân tích, nhà phân tíchrút ra nhận xét, đánh giá, chỉ ra những thành tích đạt được và những hạn chế cầnkhắc phục trong hoạt động tài chính doanh nghiệp

1.4.3 Lập báo cáo

Báo cáo phân tích khái quát toàn bộ nội dung của quá trình phân tích, đánhgiá cùng những số liệu minh họa cần nêu rõ cả thực trạng và tiềm năng, từ đó nêu rõphương hướng và mục tiêu phấn đấu trong thời gian tới

1.5 Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp

1.5.1 Phân tích khái quát tình hình tài chính

Phân tích khái quát tình hình tài chính chủ yếu thông qua bảng cân đối kếtoán để xác định sự biến động của tài sản và nguồn vốn Nội dung phân tích khái quát:

- Phân tích tình hình biến động tài sản

- Phân tích tình hình biến động nguồn vốn

1.5.2 Phân tích cấu trúc tài chính và tình hình đảm bảo vốn cho hoạt

động kinh doanh

Phân tích cấu trúc tài chính là việc phân tích khái quát tình hình huy động và

sử dụng vốn và mối quan hệ giữa tình hình huy động với tình hình sử dụng vốn củadoanh nghiệp

Việc phân tích cấu trúc tài chính được nhà phân tích tiến hành qua việc phântích cơ cấu tài sản và cơ cấu nguồn vốn

1.5.3 Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán

1.5.3.1 Phân tích tình hình công nợ

Phân tích tình hình công nợ cho biết được tình hình biến động các khoản nợphải thu, nợ phải trả, qua đó nhà quản lý có các biện pháp thu hồi vốn, lập dự phòng

và lập ra các kế hoạch thanh toán để giảm bớt tình hình vốn chiếm dụng và bị chiếm dụng

1.5.3.2 Phân tích khả năng thanh toán

Việc phân tích khả năng thanh toán giúp cho doanh nghiệp kiểm soát đượcrủi ro trong quan hệ tín dụng và có các biện pháp để nâng cao khả năng thanh toán

1.5.4 Phân tích hiệu quả kinh doanh

Phân tích hiệu quả kinh doanh là phân tích các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả

sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp vào hoạt động sản xuất kinh doanh Nhàphân tích thường so sánh biến động doanh thu, chi phí, lợi nhuận của từng ngànhhoạt động và tổng thể của doanh nghiệp và phân tích các chỉ tiêu: Sức sinh lời củatài sản (ROA), sức sinh lời của vốn (ROE), tỷ số lợi nhuận trước thuế và lãi vay sovới tổng tài sản

1.5.5 Phân tích hiệu quả hoạt động

Hiệu quả hoạt động là thước đo năng lực của nhà quản trị doanh nghiệp.Phân tích hiệu quả hoạt động trong thực tế phân tích chủ yếu sử dụng tỷ số hoạtđộng còn được gọi là tỷ số quản lý tài sản hay tỷ số hiệu quả hoạt động

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương 1 đã trình bày những vấn đề lý luận cơ bản về phân tích tài chínhdoanh nghiệp bao gồm vài trò của phân tích tài chính trong các doanh nghiệp,phương pháp phân tích, nguồn thông tin sử dụng trong phân tích, đặc biệt luận văn

đưa ra nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp

Cơ sở lý luận trình bày trong chương 1 là nền tảng cho việc đánh giá thựctrạng công tác phân tích tài chính của các doanh nghiệp cũng như cơ sở để đề ra cácgiải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính trong các doanh nghiệp

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VÀ

XÂY DỰNG VIỆT NAM - VINACONEX

2.1 Tổng quan về Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam được thànhlập từ năm 1988 với tên là Công ty Dịch vụ và Xây dựng nước ngoài với chức năngquản lý hơn 13.000 cán bộ, công nhân ngành xây dựng làm việc ở các nướcBungary, Tiệp Khắc, Liên Xô cũ, Iraq Năm 1991 đổi tên là Tổng công ty Xuấtnhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (VINACONEX) hoạt động trong lĩnh vực xuấtnhập khẩu và xuất khẩu lao động Đến năm 1995, Tổng công ty Xuất nhập khẩu vàXây dựng Việt Nam hoạt động đa doanh trong các lĩnh vực như xây lắp (gồm xâylắp các công trình dân dụng, công nghiệp, cơ sở hạ tầng, cấp thoát nước và môitrường,…); xuất nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật tư phục vụ ngành xây dựng vàcác ngành kinh tế khác; đưa lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài; đầu tưvào các lĩnh vực sản xuất xây dựng và các ngành kinh tế khác Đến năm 2006, Tổngcông ty Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam tiến hành cổ phần hóa, đổi tênthành Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam Đến năm2008: Cổ phiếu của Tổng công ty VINACONEX (mã VCG) chính thức niêm yếttrên Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội

Trong quá trình xây dựng và phát triển, hoạt động sản xuất kinh doanh củaTổng công ty VINACONEX luôn đạt mức tăng trưởng cao và ổn định

2.1.2 Cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý

Cơ cấu tổ chức của VINACONEX bao gồm: Đại hội đồng cổ đông, Hộiđồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban Tổng giám đốc, Công ty mẹ VINACONEX, cáccông ty con và công ty liên kết, các phòng, ban chức năng

2.1.3 Đặc điểm kinh tế trong thời kỳ hội nhập và phát triển

Các mảng hoạt động chính của Tổng công ty: Thi công xây lắp; đầu tư, tưvấn, thiết kế; xuất khẩu lao động; xuất nhập khẩu; đầu tư tài chính; giáo dục đào tạo

2.2 Thực trạng phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX

2.2.1 Thực trạng tổ chức phân tích tài chính

Việc phân tích tài chính do Ban Tài chính - Kế hoạch đảm nhiệm

Hàng tháng, Ban Tài chính - Kế hoạch đều lập các báo cáo phân tích tìnhhình kinh doanh của công ty mẹ

Hàng quý, năm lập ra báo cáo phân tích tài chính của công ty mẹ và báo cáotài chính hợp nhất của toàn Tổng công ty

Những báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh từng quý, tổng kết năm đãphần nào bao quát được các ngành kinh doanh chính của Tổng công ty, qua đó giúpích cho ban lãnh đạo trong việc điều hành sản xuất kinh doanh

2.2.2 Thực trạng phương pháp phân tích tài chính

Phương pháp phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần VINACONEXhiện nay chủ yếu là phương pháp so sánh, phương pháp tỷ lệ và phương pháp đồ thị

Tổng công ty dùng phương pháp so sánh trong việc so sánh chỉ tiêu thực hiện

so với kế hoạch tháng, quý, năm, so sánh chỉ tiêu thực hiện kỳ phân tích với thựchiện các kỳ kinh doanh đã qua; dùng phương pháp tỷ số để tính toán các chỉ tiêu vềkhả năng thanh toán, cơ cấu vốn, khả năng sinh lời,… Trong quá trình phân tích tàichính, Tổng công ty cũng sử dụng phương pháp đồ thị để minh họa các chỉ tiêu, qua

đó thấy được xu hướng vận động của các chỉ tiêu tài chính

2.2.3 Nội dung phân tích tài chính

2.2.3.1 Phân tích khái quát tình hình tài chính

Các chuyên viên phân tích tài chính của VINACONEX phân tích khái quáttình hình tài chính thông qua BCĐKT, phân tích tình hình biến động của tài sản,nguồn vốn về tốc độ tăng trưởng giữa các năm, so sánh tỷ trọng các khoản mụctrong tổng tài sản, nguồn vốn

2.2.3.2 Phân tích cấu trúc tài chính và tình đảm bảo nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh

Qua phân tích cơ cấu tài sản và cơ cấu nguồn vốn, đánh giá tình hình huyđộng và sử dụng vốn, mức độ, mức độ đầu tư trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật, mứcđộ tự chủ vè tài chính của VINACONEX

2.2.3.3 Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán

Phân tích tình hình công nợ:

Phân tình hình công nợ được chuyên viên phân tích của VINACONEX tiếnhành thông qua việc phân tích tình hình phải thu của khách hàng, phân tích tình hìnhphải trả người bán, tỷ lệ nợ để đánh giá tình hình thu hồi nợ, hình hình nợ, hiệu quả sửdụng vốn

Phân tích khả năng thanh toán:

Phân tích khả năng thanh toán qua các chỉ tiêu: hệ số khả năng thanh toán tổngquát, hệ số thanh toán hiện hành, hệ số thanh toán nhanh, hệ số thanh toán tức thờiqua các năm, qua đó đánh giá được tình hình thanh toán của Tổng công ty

2.2.3.4 Phân tích hiệu quả kinh doanh

Tổng công ty cho rằng doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động sản xuất kinhdoanh là chỉ tiêu phản ánh khái quát nhất kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.Doanh nghiệp có kinh doanh tốt, làm ăn có lãi hay không đều được thể hiện qua chỉtiêu này Vì vậy khi phân tích hiệu quả kinh doanh, Tổng công ty đi sâu vào phântích tình hình doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh

Thực tế Tổng công ty chỉ xem xét các chỉ tiêu tài chính thuộc BCKQKDbằng việc so sánh thông qua số tuyệt đối và tương đối Tổng công ty đã xây dựngcác chỉ tiêu kế hoạch về doanh thu, chi phí, lợi nhuận từ đó so sánh thực tế với kếhoạch để biết được mức độ hoàn thành kế hoạch Đồng thời Tổng công ty cũng đã sosánh tình hình tăng, giảm doanh thu, chi phí và lợi nhuận chi tiết cho từng hoạt động

2.3 Đánh giá thực trạng phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX

2.3.1 Kết quả đạt được

- Phân tích tài chính đã được ban lãnh đạo Tổng công ty VINACONEX quantâm một cách đúng đắn

- Ở văn phòng Tổng công ty và các công ty con của Tổng công ty cổ phầnVINACONEX đều thực hiện đúng chế độ, chính sách của nhà nước về quản lý tàichính và hạch toán kế toán, chế độ kế toán được áp dụng một cách thống nhất, cácnghiệp vụ kinh tế phát sinh hàng ngày được kế toán ghi chép đầy đủ và hạch toánchính xác Văn phòng Tổng công ty cũng như tất cả các công ty con của Tổng công

ty cổ phần VINACONEX đều lập báo cáo đồng bộ các chỉ tiêu phục vụ việc lập báocáo hợp nhất được thuận tiện

- Do công tác phân tích tài chính được ban Tài chính - Kế hoạch thực hiệnnên việc thu thập thông tin từ báo cáo tài chính khá dễ dàng, chính xác và kịp thời

- Tổng công ty đã sử dụng kết hợp có hiệu quả các phương pháp phổ biếntrong phân tích tài chính là phương pháp so sánh, phương pháp tỷ lệ và phươngpháp đồ thị

- Nội dung phân tích tài chính tại Tổng công ty đã phản ánh được những nét

cơ bản tình hình tài chính của Tổng công ty

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân

2.3.2.1 Những hạn chế

- Thứ nhất, thông tin thu thập chưa đầy đủ và chưa phản ánh chính xác tình

hình tài chính

- Thứ hai, phương pháp phân tích còn đơn điệu.

- Thứ ba, nội dung phân tích chưa toàn diện.

- Thứ tư, tổ chức phân tích tài chính chưa hợp lý.

- Thứ năm, việc sử dụng kết quả phân tích còn hạn chế.

2.3.2.2 Nguyên nhân

Nguyên nhân khách quan:

- Các văn bản pháp lý quy định về hoạt động tài chính, kế toán và các văn

bản pháp lý điều chỉnh hoạt động của các doanh nghiệp nói chung, các doanh nghiệptrong lĩnh vực xây dựng nói riêng ở nước ta còn đang trong giai đoạn hoàn thiện.

- Thị trường chứng khoán của nước ta chưa phát triển, thông tin chưa thực sựminh bạch khiến công tác phân tích tài chính chưa được quan tâm đúng mức

- Hiện nay ở nước ta chưa có số liệu thống kê về hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành

- Thiếu thông tin về tình hình của các đơn vị khác cùng ngành

Nguyên nhân chủ quan

- Tổng Công ty VINACONEX chưa có một đội ngũ cán bộ chuyên trách độc

lập tương đối với đội ngũ kế toán mà vẫn do ban Tài chính - Kế hoạch kiêm nhiệm

- Quy chế tổ chức phân tích tài chính chưa cụ thể

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

Trong chương 2 đã trình bày thực trạng công tác phân tích tài chính tại Tổngcông ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX, qua đónhận thấy hệ thống phân tích tài chính còn nhiều hạn chế Tổng công ty cổ phầnVINACONEX sẽ cần phải có nhiều nỗ lực để ngày càng từng bước triển khai vàphát triển mạnh mảng phân tích tài chính

Trong chương 3 tiếp theo, luận văn đưa ra định hướng phát triển đến năm

2015 và giải pháp cụ thể để hoàn thiện công tác phân tích tài chính của Tổng công

ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX

CHƯƠNG 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN

XUẤT NHẬP KHẨU VÀ XÂY DỰNG VIỆT NAM

3.1 Định hướng hoạt động kinh doanh tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam và những yêu cầu hoàn thiện phân tích tài chính

3.1.1 Định hướng hoạt động kinh doanh

Tổng công ty đã có định hướng phát triển đến năm 2015 với các nội dungchủ yếu như sau:

- VINACONEX phấn đấu đến năm 2015 trở thành tập đoàn hàng đầu củaViệt Nam và khu vực trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản

- Tái cấu trúc doanh nghiệp:

Giai đoạn 1: Hình thành một số công ty nòng cốt của Tổng công ty trong cáclĩnh vực bất động sản, xây lắp, sản xuất công nghiệp và vật liệu xây dựng, kinhdoanh thương mại, xuất nhập khẩu và xuất khẩu lao động, đào tạo và cung cấp nhânlực, tư vấn thiết kế do VINACONEX nắm cổ phần

Giai đoạn 2: Hình thành một số công ty nòng cốt của Tổng công ty các lĩnhvực bất động sản và xây lắp do VINACONEX nắm giữ cổ phần chi phối đồng thờitham gia góp vốn không chi phối tại một số công ty hoạt động trong lĩnh vực sảnxuất công nghiệp và vật liệu xây dựng, kinh doanh thương mại, xuất nhập khẩu vàxuất khẩu lao động, đào tạo và cung cấp nhân lực, tư vấn thiết kế

- Đổi mới phương thức quản lý, điều hành và mô hình quản trị

- Tách bạch hệ thống quản lý tài chính và hệ thống kế toán của Tổng công ty

3.1.2 Những yêu cầu hoàn thiện phân tích tài chính

Công tác phân tích tài chính doanh nghiệp cần phải có chuẩn bị kỹ lưỡng từkhâu nhân sự và các công cụ thu thập thông tin, dữ liệu Cần hoàn thiện đồng bộ vàphong phú phương pháp nội dung phân tích tài chính Hoàn thiện phân tích tài chính

đi đôi với sự nhất quán với cơ chế chính sách của nhà nước, những quy định của cơquan chủ quản Phân tích tài chính phải được coi là một hoạt động thường xuyên vàkhông thể thiếu được trong hoạt động quản lý và điều hành của ban lãnh đạo Tổngcông ty

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX

3.2.1 Hoàn thiện tổ chức hoạt động phân tích tài chính

Công tác tổ chức phân tích chính cần được hoàn thiện trước hết là thiết lập độingũ nhân sự đủ chất lượng và ban hành quy trình quy định cụ thể các bước tiến hànhcông việc, quy định quy trình phân tích Thực tế hiện nay tại Tổng công tyVINACONEX, công tác phân tích tài chính còn sơ sài, chưa có một hệ thống quy củ vềquy trình công việc, quy trình lưu trữ - hệ thống lưu trữ, chưa có những văn bản chi tiếthướng dẫn các công ty con, công ty mẹ cách thực hiện phân tích báo cáo quản trị Dovậy, công tác phân tích tài chính diễn ra không đồng bộ thống nhất giữa các công tytrong hệ thống, làm giảm chất lượng báo cáo và gây ra tình trạng thông tin không đồngnhất Cùng với việc xây dựng quy trình phân tích tài chính đã nêu ở trên, Tổng công tyVINACONEX nên có sự chuẩn bị kỹ càng và duy trì một quy trình phân tích hợp lý

3.2.2 Hoàn thiện phương pháp phân tích tài chính

Hiện nay, Tổng công ty VINACONEX mới chỉ áp dụng phương pháp tỷ số,phương pháp so sánh và phương pháp đồ thị để phân tích tài chính của Tổng công

ty qua các năm Những phương pháp này rất hiệu quả nhưng chỉ cho thấy sự biếnđộng của các chỉ tiêu qua các năm, tỷ trọng của các chỉ tiêu, chưa cho thấy nguyênnhân làm thay đổi chỉ tiêu Tổng công ty nên áp dụng phương pháp Dupont vàphương pháp loại trừ để khắc phục hạn chế này

3.2.3 Hoàn thiện nội dung phân tích

- Hoàn thiện phân tích khái quát tình hình tài chính

- Bổ sung chỉ tiêu trong phân tích khả năng thanh toán: chỉ tiêu khả năng trảlãi vay, phân tích báo cáo lưu chuyển tiền tệ

- Hoàn thiện phân tích hiệu quả kinh doanh

3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX

3.3.1 Các điều kiện về phía Nhà nước

Tạo hành lang pháp lý, duy trì ổn định chính trị và ổn định kinh tế vĩ mô.

Về phía Bộ chủ quản: Bộ Xây dựng cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngànhliên quan hỗ trợ doanh nghiệp có thông tin đầy đủ về tình hình, chiến lược phát triểnchung của kinh tế, xã hội và của ngành để doanh nghiệp dựa vào đó xây dựng đượcchiến lược kinh doanh, doanh nghiệp có căn cứ để đánh giá chính xác thực trạng tàichính của doanh nghiệp trong ngành xây dựng

3.3.2 Các điều kiện về phía Tổng công ty

- Phải xây dựng các quy chế về phân cấp quản lý và hạch toán kinh doanhcho các công ty con

- Tổng công ty cần tăng cường công tác kiểm toán nội bộ tại các đơn vị phụ thuộc

- Tổng công ty cần hiện đại hóa công nghệ thông tin theo hướng đảm bảophục vụ nhu cầu khách hàng tốt nhất và mang lại hiệu quả cho Tổng công ty

- Không ngừng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực phân tích tài chính, hỗ trợcho các cán bộ này hoàn thành nhiệm vụ

- Luôn cập nhật những thông tin, ủng hộ và triển khai hiệu quả những chínhsách kinh tế vi mô và vĩ mô của Nhà nước

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

Tại chương 3, tác giả đã cố gắng đưa ra các giải pháp để nâng cao chất lượngcủa phân tích tài chính theo quan điểm cá nhân dựa trên nền tảng kiến thức đượccác thầy cô đào tạo và cơ sở thực tế trong quá trình tác nghiệp tại VINACONEX

KẾT LUẬN

Khi Việt Nam gia nhập WTO thì các doanh nghiệp nói chung và các doanhnghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cũng phải đối mặt với những thách thứckhông nhỏ trước thị trường tài chính toàn cầu: đó là những rủi ro trong nội bộ ngànhxây dựng cũng như rủi ro mang tính hệ thống Vì vậy để hạn chế những rủi ro đócần thiết mỗi doanh nghiệp phải tự trang bị những biện pháp phòng vệ tài chính nhưkiểm soát được năng lực tài chính, rủi ro và hiệu quả hoạt động qua đó dự đoánđược xu hướng phát triển của doanh nghiệp mình Khi đó, công tác phân tích tàichính của doanh nghiệp là một nhu cầu cấp thiết cho ban điều hành, cho các cổđông cũng như những đối tượng quan tâm đến hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp

Với lý do đó, tác giả chọn lựa đề tài: "Hoàn thiện công tác phân tích tài chínhtại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX "với mục đích hoàn thiện hơn nữa phân tích tình hình tài chính tại VINACONEX,nhằm đưa phân tích tài chính thực sự trở thành công cụ hữu hiệu nhằm phục vụ đắclực cho công tác quản trị tại VINACONEX và các thành phần khác có liên quan

nguyÔn hång nhung

HOµN THIÖN C¤NG T¸C PH¢N TÝCH TµI CHÝNH T¹I TæNG C¤NG TY XUÊT NHËP KHÈU Vµ X¢Y DùNG

VIÖT NAM - vinaCONEX

CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN (KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH)

Ngêi híng dÉn khoa häc:

pgs.ts trÇn quý liªn

LỜI MỞ ĐẦU

I Tính cấp thiết của đề tài

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, nền kinh tế Việt Nam đã vàđang có những bước phát triển chưa từng có, đất nước đang đi lên và vững mạnhhơn về mọi mặt Cùng với sự phát triển đó, môi trường cạnh tranh ngày càng gaygắt tạo ra những cơ hội, thách thức cho các doanh nghiệp, đặt ra yêu cầu cấp báchcác doanh nghiệp phải hoàn thiện hệ thống quản lý kinh tế mà trong đó phân tích tàichính là một bộ phận rất quan trọng Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tếphát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trongquá trình hoạt động kinh doanh Phân tích tài chính nhằm đánh giá hoạt động tàichính của doanh nghiệp, xác định các điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp, cungcấp thông tin làm cơ sở cho việc ra quyết định tài chính của lãnh đạo doanh nghiệp,cán bộ công nhân viên, nhà đầu tư và các đối tượng quan tâm khác

Hiện nay, công tác phân tích tài chính đã được Tổng công ty cổ phần Xuấtnhập khẩu Xây dựng Việt Nam - VINACONEX tiến hành song việc thực hiện phântích mới ở mức đơn giản và chưa có hệ thống đã phần nào ảnh hưởng tới chất lượngcác quyết định tài chính của Tổng công ty Với chiến lược phát triển của Tổng công

ty VINACONEX trong xu thế hội nhập, đặc biệt khi mà VINACONEX đã cổ phầnhóa và niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, thì công tác phân tích tàichính được tiến hành như hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển để trởthành tập đoàn kinh tế mạnh Chính vì vậy, hoàn thiện công tác phân tích tài chính

là một yêu cầu đang được đặt ra ở VINACONEX

Nhằm góp phần đáp ứng yêu cầu trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Hoàn

thiện công tác phân tích tài chính tại Tổng công ty Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX”.

II Mục tiêu của đề tài

- Nghiên cứu vai trò, phương pháp và nội dung của phân tích tài chính đốivới hoạt động sản xuất kinh doanh

- Nghiên cứu và khảo sát thực trạng công tác phân tích tài chính tại Tổngcông ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện phân tích tài chính trong Tổngcông ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX

III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: nghiên cứu phân tích tài chính doanh nghiệp

- Phạm vi nghiên cứu: Phân tích báo cáo tài chính hợp nhất tại Tổng công tycổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX giai đoạn từ năm

2008 đến năm 2010

IV Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp duy vật biện chứng, logic, phương phápphân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê, mô hình hóa, phương pháp tiếp cận,

hệ thống

V Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, nộidung luận văn được kết cấu gồm 3 chương, cụ thể như sau:

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VÀ XÂY DỰNG VIỆT NAM - VINACONEX

Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VÀ XÂY DỰNG VIỆT NAM - VINACONEX

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI

CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP

1.1 Vai trò của phân tích tài chính trong hoạt động của các doanh nghiệp

1.1.1 Khái quát về tài chính doanh nghiệp [2][3][4][12]

Trong nền kinh tế thị trường, để có thể duy trì hoạt động và phát triển, doanhnghiệp nào cũng cần phải có một lượng vốn nhất định để đầu tư các yếu tố đầu vàophục vụ quá trình sản xuất kinh doanh như máy móc, trang thiết bị, nguyên vật liệu,hàng hóa, sức lao động,… Quá trình hoạt động kinh doanh từ góc độ tài chính cũngchính là quá trình phân phối để tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanhnghiệp nhằm thực hiện các mục tiêu của hoạt động kinh doanh Trong quá trình đóluôn diễn ra sự vận động của các nguồn tài chính tạo ra các luồng chuyển dịch giátrị mà biểu hiện của nó là các luồng tiền tệ đi vào hoặc đi ra khỏi chu kỳ sản xuấtkinh doanh của doanh nghiệp

Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quátrình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt động kinhdoanh

Các quan hệ tài chính doanh nghiệp chủ yếu bao gồm:

- Quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước

Mối quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước được thể hiện qua việc Nhànước cấp vốn cho doanh nghiệp hoạt động cho các doanh nghiệp Nhà nước hoặccác doanh nghiệp mà có vốn góp của Nhà nước và doanh nghiệp thực hiện cácnghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước như nộp các khoản thuế và lệ phí,

- Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tài chính

Quan hệ này được thể hiện thông qua việc doanh nghiệp có thể vay ngắn hạnđể đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, phát hành cổ phiếu và trái phiếu để đáp ứng nhucầu vốn dài hạn, doanh nghiệp cũng có thể gửi tiền vào ngân hàng, đầu tư chứngkhoán bằng số tiền tạm thời chưa sử dụng

- Quan hệ giữa doanh nghiệp với các thị trường khác

Trong nền kinh tế, doanh nghiệp có quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệpkhác trên thị trường hàng hóa, dịch vụ, thị trường sức lao động Tại những thịtrường này doanh nghiệp tiến hành mua sắm máy móc thiết bị, vật tư, hàng hóa, laođộng,…

- Quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp

Đây là quan hệ giữa các bộ phận sản xuất - kinh doanh, giữa cổ đông và nhàquản lý, giữa quyền sử dụng vốn và quyền sở hữu vốn Các mối quan hệ này đượcthể hiện thông qua các chính sách của doanh nghiệp như: chính sách cổ tức, chínhsách đầu tư, chính sách về cơ cấu vốn, chi phí, …

Như vậy, tài chính doanh nghiệp xét về bản chất là các mối quan hệ phânphối dưới hình thức giá trị gắn liền với việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ củadoanh nghiệp trong quá trình kinh doanh Về hình thức, tài chính doanh nghiệpphản ánh sự vận động và chuyển hóa của các nguồn lực tài chính trong quá trìnhphân phối để tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp

Để hoạt động tài chính của doanh nghiệp thực sự thúc đẩy hoạt động sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp đạt kết quả cao thì doanh nghiệp cần tuân theonhững nguyên tắc cơ bản như sử dụng vốn có mục đích, tiết kiệm và tuân thủ theocác quy định của Nhà nước

1.1.2 Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp [2][3][4][12]

Phân tích tài chính là một khâu quan trọng trong quản lý doanh nghiệp Phântích tài chính được các nhà quản lý bắt đầu chú ý từ cuối thế kỷ XIX Từ đầu thế kỷ

XX đến nay, phân tích tài chính thực sự được chú trọng hơn bao giờ hết bởi nhu cầuquản lý doanh nghiệp có hiệu quả ngày càng tăng, sự phát triển mạnh mẽ của hệthống tài chính, sự phát triển của các tập đoàn kinh doanh và khả năng sử dụng rộngrãi công nghệ thông tin

Quá trình vận động và chuyển hóa các nguồn lực tài chính trong tiến trìnhphân phối để tạo lập, sử dụng các quỹ tiền tệ thuộc hoạt động tài chính của doanhnghiệp diễn ra như thế nào, kết quả kinh tế tài chính của sự vận động và chuyển hóa

ra sao, có phù hợp với mục tiêu mong muốn của các đối tượng quan tâm đến tàichính của doanh nghiệp là đối tượng nghiên cứu cụ thể của phân tích tài chínhdoanh nghiệp

Kết quả kinh tế tài chính thuộc đối tượng nghiên cứu của phân tích tài chínhdoanh nghiệp, có thể là kết quả của từng khâu, từng bộ phận, từng quan hệ kinh tế,từng quyết định kinh tế, quan hệ kinh tế nội sinh, ngoại sinh, quyết định sử dụngvốn chủ sở hữu, vốn vay,… cũng có thể là kết quả tổng hợp của cả quá trình vậnđộng và chuyển hóa các nguồn lực tài chính doanh nghiệp Thông thường, mọi hoạtđộng kinh tế của mọi đối tượng đều có mục tiêu, kế hoạch cụ thể Vì vậy phân tíchtài chính doanh nghiệp hướng vào việc kết quả thực hiện các mục tiêu, kế hoạch đặt

ra hoặc là kết quả đã đạt được ở các kỳ trước đồng thời xác định kết quả có đạtđược trong tương lai hay không

Phân tích tài chính là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giátình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượnghiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từ đó giúp cho những đối tượng quan tâm đitới những quyết định chính xác về mặt tài chính đối với doanh nghiệp Phân tích tàichính là mối quan tâm của nhiều đối tượng khác nhau, các đối tượng sử dụng thôngtin tài chính khác nhau sẽ đưa ra các quyết định với mục đích khác nhau, cụ thể nhưsau:

 Phân tích tài chính đối với các nhà quản lý doanh nghiệp

Nhà quản lý doanh nghiệp là người trực tiếp quản lý doanh nghiệp, do đó cóthông tin đầy đủ và hiểu rõ hơn về doanh nghiệp so với các đối tượng bên ngoàidoanh nghiệp, do đó họ có nhiều thông tin từ việc phân tích tài chính Nhà quản trịphải chịu trách nhiệm điều hành hoạt động tài chính và dựa trên cơ sở các nghiệp vụtài chính hàng ngày để đưa ra các quyết định nhằm đạt các mục tiêu về quản lý điềuhành hoạt động sản xuất kinh doanh Các quyết định của nhà quản lý đều hướng đến

sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, có khả năng cạnh tranh trên thị trường, tối

đa hóa lợi nhuận, tăng trưởng một cách bền vững Với các nhà quản lý, yếu tố cần

dự đoán là đầu tư dài hạn, lập kế hoạch cho tương lai, chiến lược cạnh tranh Doanh

nghiệp chỉ có thể hoạt động tốt và mang lại lợi ích cho chủ sở hữu khi các quyếtđịnh của nhà quản lý được đưa ra là đúng đắn Để thực hiện tốt điều đó, họ cần dựavào các thông tin đưa ra từ công tác phân tích tài chính Trên cơ sở kết quả phântích, nhà quản lý doanh nghiệp sẽ quyết định cách thức huy động vốn và sử dụngvốn đầu tư

Hiện nay, các doanh nghiệp ở nước ta đã nhận thấy tầm quan trọng của côngtác phân tích tài chính đối với doanh nghiệp mình Trước đây trong thời kỳ kếhoạch hóa tập trung, các doanh nghiệp Nhà nước hoạt động kém hiệu quả do sự baocấp của Nhà nước, hoạt động phân tích tài chính không được quan tâm Đến nay cácdoanh nghiệp đã chuyển sang hoạt động trong cơ chế thị trường, vấn đề cạnh tranhtrong nước và với nước ngoài ngày càng khốc liệt Muốn tồn tại và phát triển trongđiều kiện mới, các nhà quản lý phải nắm được tình hình hoạt động tài chính củadoanh nghiệp, qua đó kịp thời đưa ra các quyết định giúp cho hoạt động sản xuấtkinh doanh thực sự có hiệu quả

Phân tích tài chính đối với nhà quản lý doanh nghiệp nhằm đáp ứng nhữngmục tiêu sau:

- Kết quả phân tích tài chính giúp nhà quản trị tài chính đánh giá được hoạtđộng kinh doanh của doanh nghiệp trong quá khứ, xác định điểm mạnh, điểm yếucủa doanh nghiệp, nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố tới tình hìnhtài chính doanh nghiệp, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện tình hình tài chính củadoanh nghiệp

- Định hướng các quyết định về đầu tư, phân phối lợi nhuận theo chiềuhướng phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp

- Phân tích tài chính là cơ sở cho các dự báo tài chính

- Phân tích tài chính là công cụ để kiểm tra, kiểm soát các hoạt động quản lý

 Phân tích tài chính với các nhà đầu tư

Các nhà đầu tư có thể là các cá nhân hoặc các tổ chức là cổ đông của doanhnghiệp hoặc là những người có vốn nhưng chưa đầu tư và đang có nhu cầu sử dụngvốn mua cổ phiếu của doanh nghiệp Thu nhập của các nhà đầu tư là tiền chia lợi

tức và giá trị tăng thêm của vốn đầu tư (thu nhập trên cổ phiếu) và phần giá trị tăngthêm của vốn đầu tư do sự biến động của giá cổ phiếu trên thị trường.

Mục đích của họ là tìm kiếm lợi nhuận thông qua việc mua cổ phiếu củadoanh nghiệp vì vậy họ luôn tìm kiếm cơ hội đầu tư vào các doanh nghiệp có khảnăng sinh lời cao Tuy nhiên trong điều kiện nền kinh tế thị trường với sự cạnhtranh có nhiều rủi ro như hiện nay, các nhà đầu tư rất quan tâm đến tình hình tàichính của doanh nghiệp để tránh rủi ro

 Phân tích tài chính với người cho vay

Người cho vay phân tích tài chính để thấy được khả năng sinh lời và khảnăng thanh toán của doanh nghiệp Để quyết định cho vay, người cho vay trước hếtcần xem xét là doanh nghiệp có thực sự có nhu cầu vay hay không, khả năng trả nợcủa doanh nghiệp như thế nào Vì vậy việc phân tích tài chính của doanh nghiệp đivay là rất cần thiết nhằm mục tiêu xác định rõ tình hình tài chính của khách hàng:giá trị tài sản, tình hình công nợ, khả năng thanh toán, dự báo về tình hình tài chínhcủa khách hàng trong tương lai, dự báo về các rủi ro có thể xảy ra ảnh hưởng đếnkhả năng trả nợ của khách hàng

Việc phân tích tài chính đối với những khoản nợ dài hạn và ngắn hạn là khácnhau Nếu là những khoản cho vay ngắn hạn, người cho vay đặc biệt quan tâm đếnkhả năng thanh toán nhanh của doanh nghiệp Nếu là những khoản vay dài hạn, ngườicho vay quan tâm đến khả năng hoàn trả và khả năng sinh lời của doanh nghiệp

 Phân tích tài chính với những người hưởng lương trong doanh nghiệp

Đây là những người có nguồn thu nhập chủ yếu là tiền lương nhận được từdoanh nghiệp Hiện nay ở nhiều doanh nghiệp người hưởng lương có một số cổphần nhất định trong doanh nghiệp Đối với những doanh nghiệp này, người hưởnglương có thu nhập từ tiền lương được trả và cổ tức được chia Cả hai khoản thunhập này phụ thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Do vậy họ rất quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp

 Phân tích tài chính đối với cơ quan quản lý Nhà nước

Dựa trên các thông tin tài chính, các cơ quan quản lý của Nhà nước đánh giá,kiểm tra, kiểm soát các hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động tài chính của doanh

nghiệp có tuân thủ theo đúng chính sách, chế độ và pháp luật quy định không, tìnhhình hạch toán và thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước như thế nào

Ngoài ra, phân tích tài chính cũng rất cần thiết đối với một số đối tượng khácnhư: Các viện nghiên cứu, thanh tra, luật sư, học viên,… để phục vụ cho công việccủa mình

Như vậy, phân tích tài chính doanh nghiệp là công cụ hữu ích được dùng đểdánh giá các mặt mạnh, các mặt yếu trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp, tìm ra nguyên nhân khách quan và chủ quan, giúp cho từng đối tượng lựachọn và đưa ra được những quyết định tối ưu

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến phân tích tài chính doanh nghiệp [2][12]

1.1.3.1 Nhân tố bên trong doanh nghiệp

- Nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp

Khi lãnh đạo doanh nghiệp nhận thức được tầm quan trọng của công tácphân tích tài chính và sử dụng kết quả của công tác này để phục vụ cho việc raquyết định tài chính thì lãnh đạo sẽ rất chú trọng đến công tác này Lúc đó lãnh đạodoanh nghiệp sẽ có sự quan tâm đúng mức về công tác phân tích tài chính như phâncông chuyên trách về việc phân tích, thiết lập các quy định tài chính để góp phầnnâng cao hiệu quả của công tác phân tích tài chính

- Chất lượng thông tin

Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định chất lượng công tác phân tíchtài chính bởi nếu thông tin sử dụng không chính xác, không phù hợp thì kết quả màcông tác phân tích tài chính mang lại sẽ không hiệu quả Với các thông tin bên trongdoanh nghiệp như các báo cáo tài chính, các sổ theo dõi chi tiết công nợ, tài sản cốđịnh, các khoản phải thu, phải trả,… người phân tích có thể đánh giá được tình hìnhtài chính của doanh nghiệp

- Vấn đề nhân sự

Trình độ của cán bộ thực hiện phân tích ảnh hưởng rất lớn đến chất lượngcủa kết quả phân tích, công tác phân tích đòi hỏi cán bộ phân tích phải có trình độnăng lực cao Từ thông tin thu thập được, cán bộ phân tích phải tính toán các chỉ

tiêu, thiết lập các bảng tính, tìm ra được mối liên hệ giữa các chỉ tiêu, xác định ưu,nhược điểm của kết quả sản xuất kinh doanh, từ đó tìm ra nguyên nhân và dự báotình hình tài chính được chính xác.

1.1.3.2 Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

- Chính sách của Nhà nước

Chính sách của Nhà nước có những tác động lớn đến công tác phân tích tàichính của doanh nghiệp Các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực hoạt độngsản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thay đổi thì chiến lược kinh doanh của doanhnghiệp cũng phải thay đổi theo, làm cho phân tích tài chính của doanh nghiệp cũngphải thay đổi cho phù hợp

- Sự can thiệp của các cơ quan chủ quản

Sự can thiệp của các cơ quan chủ quản vào hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp cũng ảnh hưởng đến quá trình phân tích tài chính Nếu các chỉ thị hay côngvăn của các bộ liên quan không phù hợp cũng gây khó khăn cho công tác phân tíchtài chính Đồng thời để đảm bảo tính chính xác về mặt thông tin và đưa ra nhữngđánh giá thì nguyên tắc, điều lệ hạch toán giữa các doanh nghiệp cần thống nhất vàminh bạch Đây là cơ sở cho việc bảo đảm một hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành,làm cơ sở tham chiếu cho quá trình phân tích Trong trường hợp doanh nghiệp cómức độ đa dạng hóa về ngành nghề hoạt động thì sự tách biệt các chỉ tiêu trên báocáo tài chính là điều cần thiết, thể hiện rõ trong bản thuyết minh báo cáo tài chính

Có như vậy mới có thể so sánh toàn ngành hay so sánh với các doanh nghiệp khác

- Hệ thống chỉ tiêu tham chiếu

Phân tích tài chính sẽ trở nên có ý nghĩa hơn nếu có hệ thống chỉ tiêu trungbình ngành Đây là cơ sở tham chiếu quan trọng khi tiến hành phân tích, cho thấychỉ tiêu phân tích tài chính của một doanh nghiệp là cao hay thấp, tốt hay không tốtkhi đem so sánh với các tỷ lệ tương ứng của các doanh nghiệp khác có ngành sảnxuất kinh doanh tương tự, có thể dùng chỉ tiêu trung bình ngành Thông qua chỉ tiêutrung bình ngành, nhà quản lý tài chính sẽ so sánh đối chiếu để biết được vị thế củadoanh nghiệp mình từ đó đánh giá thực trạng tài chính của doanh nghiệp cũng nhưhiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình

- Hỗ trợ của công nghệ thông tin

Công tác phân tích tài chính của doanh nghiệp sẽ đạt hiệu quả cao nếu doanhnghiệp kịp thời ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật như các hệ thống phầnmềm về kế toán và phân tích tài chính, công tác phân tích tài chính trở nên đơngiản, chính xác, tiết kiệm được thời gian tiến hành phân tích

1.2 Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp

Phương pháp phân tích tài chính bao gồm một hệ thống các công cụ và biệnpháp nhằm tiếp cận, nghiên cứu các sự kiện hiện tượng, các mối quan hệ bên trong

và bên ngoài, các luồng dịch chuyển và biến đổi tài chính, các chỉ tiêu tài chính tổnghợp và chi tiết, nhằm đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp

Trong quá trình phân tích tài chính, có rất nhiều phương pháp để phân tích,nhà phân tích thường dùng các phương pháp phân tích cơ bản sau:

Về điều kiện so sánh: Các chỉ tiêu phải thống nhất về mặt thời gian và khônggian, phương pháp tính các chỉ tiêu

Về mục tiêu so sánh khi xác định cần phân biệt xác định mức độ biến độngtuyệt đối hay mức độ biến động tương đối của chỉ tiêu phân tích Mức độ biến độngtuyệt đối, xác định bằng cách so sánh trị số của chỉ tiêu giữa kỳ phân tích và kỳ lấylàm gốc So sánh tương đối là tỷ lệ (%) của chỉ tiêu kỳ phân tích so với chỉ tiêu gốcđể thể hiện mức độ hoàn thành hoặc tỷ lệ của số chênh lệch tuyệt đối với chỉ tiêugốc để nói lên tốc độ tăng

Có những phương thức so sánh sau:

- So sánh chỉ tiêu thực hiện với chỉ tiêu kế hoạch của một kỳ kinh doanh.Trong điều kiện kinh doanh theo cơ chế thị trường, mọi vận động kinh tế đềuphải được xây dựng và hoàn thành theo nhiệm vụ, mục tiêu đề ra Vì vậy muốn biếttrong kỳ phân tích đã thực hiện nhiệm vụ và mục tiêu đề ra như thế nào, cần phải sosánh chỉ tiêu thực hiện với chỉ tiêu nhiệm vụ đề ra để tìm số chênh lệch bằng sốtuyệt đối hoặc số tương đối Sau khi đối chiếu như thế có thể nêu ra phương hướngđể đi sâu phân tích tức là có thể sử dụng các phương pháp khác của phân tích để xácđịnh cụ thể hơn, chi tiết hơn các nhân tố và mức độ ảnh hưởng của chúng đến quátrình kinh doanh của doanh nghiệp

- So sánh chỉ tiêu thực hiện kỳ phân tích với chỉ tiêu thực hiện các kỳ kinhdoanh đã qua

Các chỉ tiêu tuy đã so sánh số thực hiện với nhiệm vụ đề ra nhưng vẫn chưađủ, cần tiến hành so sánh thực hiện của kỳ phân tích với thực hiện của kỳ trước đểđánh giá đầy đủ và sâu sắc Việc so sánh đó nhằm đánh giá tình hình phát triển kinhdoanh, đánh giá sự tăng trưởng hay thụt lùi trong hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp

So sánh chỉ tiêu thực hiện kỳ phân tích với chỉ tiêu thực hiện kỳ trước khôngchỉ hạn chế ở một kỳ trước mà có thể là hàng loạt thời kỳ kế tiếp nhau một cách liêntục Phương thức này tạo khả năng thu được những tài liệu chính xác hơn vì có thểloại trừ những tình hình khác nhau hoặc những yếu tố ngẫu nhiên có ảnh hưởng đếnchỉ tiêu dùng cho một thời kỳ nào đó Tuy nhiên, việc so sánh này chỉ được sử dụngkhi các thời kỳ so sánh có điều kiện hoạt động tương tự nhau

- So sánh các chỉ tiêu của các doanh nghiệp tiêu biểu cùng ngành hoặc chỉtiêu bình quân của ngành.

Phương thức này thường so sánh những chỉ tiêu trong kỳ phân tích với cácdoanh nghiệp của một ngành sản xuất, với số liệu trung bình của ngành để đánh giátình hình tài chính của doanh nghiệp mình tốt hay xấu, được hay chưa được

Thông thường trong khi phân tích tài chính, chúng ta nên kết hợp cả hai hìnhthức so sánh tương đối và tuyệt đối Sự kết hợp này sẽ bổ trợ cho nhau giúp chúng

ta vừa có được những chỉ tiêu cụ thể về khối lượng và giá trị hoạt động của doanhnghiệp vừa thấy được tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp trong kỳ phân tích Điềunày sẽ giúp rất nhiều trong việc so sánh hoạt động của các doanh nghiệp hoạt độngtrong cùng một ngành

Phương pháp này rất hữu ích đối với các doanh nghiệp thường xuyên xâydựng định mức, kế hoạch, doanh nghiệp thuộc các ngành đã xây dựng được hệthống chỉ tiêu trung bình ngành để làm chuẩn mực

1.2.2 Phương pháp tỷ số [2][3][4]

Phương pháp tỷ số là phương pháp trong đó các tỷ số được sử dụng để phântích, đó là các tỷ số đơn được thiết lập bởi chỉ tiêu này so với chỉ tiêu khác Đây làphương pháp có tính hiện thực cao với các điều kiện áp dụng ngày càng được bổsung và hoàn thiện do nguồn thông tin kế toán và tài chính được cải tiến, cung cấpđầy đủ hơn là cơ sở để hình thành những tỷ lệ tham chiếu đáng tin cậy Việc ápdụng công nghệ tin học cho phép tích luỹ dữ liệu và thúc đẩy nhanh quá trình tínhtoán các tỷ số, hệ thống được hàng loạt các tỷ số theo chuỗi thời gian liên tục

Phương pháp này dựa trên ý nghĩa chuẩn mực của các tỷ số của đại lượng tàichính trong các quan hệ tài chính Sự biến đổi các tỷ số phản ánh sự biến đổi củacác đại lượng tài chính Các tỷ số này được phân thành các nhóm tỷ số đặc trưng,phản ánh những nội dung cơ bản theo các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp.Bao gồm nhóm chỉ tiêu về khả năng thanh toán, nhóm chỉ tiêu về cơ cấu vốn, nhómchỉ tiêu về năng lực hoạt động và nhóm chỉ tiêu về khả năng sinh lời Mỗi nhóm tỷ

số lại bao gồm nhiều tỷ số phản ánh riêng lẻ từng bộ phận hoạt động tài chính trong

mỗi trường hợp khác nhau, tuỳ theo giác độ phân tích, người phân tích lựa chọn cácnhóm chỉ tiêu khác nhau để phục vụ mục tiêu phân tích của mình.

Cũng như phương pháp so sánh, phương pháp tỷ số đơn giản và được sửdụng rộng rãi, nó yêu cầu phải xác định được các ngưỡng, các định mức, để nhậnxét, đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp, trên cơ sở so sánh các tỷ số củadoanh nghiệp với tỷ lệ tham chiếu Vì vậy để nâng cao hiệu quả phân tích tài chính,phương pháp tỷ số thường được sử dụng kết hợp với phương pháp so sánh

1.2.3 Phương pháp loại trừ [2][3][4]

Phương pháp loại trừ là phương pháp nhằm xác định mức độ ảnh hưởng lầnlượt của từng nhân tố độc lập đến chỉ tiêu phân tích Khi thực hiện phương pháp nàyngười phân tích chỉ nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của nhân tố đang xem xét, loạitrừ ảnh hưởng của các nhân tố còn lại

Khi phân tích một quá trình kinh doanh thường có nhiều nhân tố ảnh hưởng

và dẫn đến những kết quả nhất định Cần phải biết cũng như cần phải xác định dượcmối liên hệ lẫn nhau giữa các nhân tố Để giúp cho người làm công tác phân tíchbiết được nhân tố nào là quan trọng nhất, có tác động lớn nhất đến chỉ tiêu phân tíchcần phải xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố

Khi xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, thường thấy những nhân

tố cá biệt có ảnh hưởng ở những chiều hướng đối lập nhau Một số nhân tố có ảnhhưởng tích cực, có tác dụng thúc đẩy kinh doanh Trái lại, một số nhân tố có ảnh hưởngtiêu cực, kìm hãm sự phát triển kinh doanh Cần phải xác định mức độ ảnh hưởng cácnhân tố khi kinh doanh tốt và không tốt Bởi vì qua việc xác định này có thể thấy rõmức độ ảnh hưởng của một nhân tố tích cực nào đó không những có thể bù lại mức độảnh hưởng của nhân tố tiêu cực khác mà có khi còn vượt cả mức độ ảnh hưởng tiêu cựccủa nhân tố đó để làm cho hoạt động kinh doanh đạt được kết quả nhất định Như thế,rõ ràng tác động của các nhân tố tích cực cũng không giống nhau

Để sử dụng phương pháp loại trừ cần biết nguyên tắc sử dụng của nó

Nếu giữa các chỉ tiêu nhân tố với chỉ tiêu kết quả có mối quan hệ hàm sốthuận, ví dụ:Z xyv

Trong đó: Z là chỉ tiêu kết quả (phân tích)

x, y, v: Chỉ tiêu nhân tốGiả sử một trong các nhân tố thay đổi còn các chỉ tiêu khác cố định, ta có:

Nếu giữa các chỉ tiêu nhân tố với chỉ tiêu phân tích có mối liên hệ tích số:

Z = x yĐể xác định ảnh hưởng các nhân tố đến chỉ tiêu phân tích có 2 phương án:Phương án 1: Xét ảnh hưởng của nhân tố x trước y sau:

Phương án 2: Xét ảnh hưởng của nhân tố y trước x sau:

Z y x01y1 x0y0 x0y

Z x x1y1  x0y1  xy1

Kết quả tính toán theo 2 phương án khác nhau và như vậy rõ ràng nó phụthuộc vào thứ tự đánh giá các nhân tố Cho nên cần phải thống nhất thứ tự đánh giádựa trên nguyên tắc nhất định Thứ tự đánh giá ảnh hưởng các nhân tố được xácđịnh trên cơ sở phương pháp chỉ số Thứ tự đánh giá ảnh hưởng các nhân tố đến chỉtiêu kết quả như sau: