tiểu luận biến đổi khí hậu ở tỉnh kiên giang

Với đề tài “Kiên Giang và biến đổi khí hậu”, em xin đề cập đến tác động của mực nước biển dâng, hệ quả trực tiếp của biến đổi khí hậu, lên môi trường tự nhiên cũng nhưảnh hưởng của nó đ

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở TỈNH KIÊN GIANG

MỤC LỤC

CƠ SỞ LÍ THUYẾT 1

NỘI DUNG 3

A GIỚI THIỆU CHUNG .3

1 Biến đổi khí hậu là gì? 3

2 Bằng chứng có biến đổi khí hậu 5

3 Làm thế nào để nhận biết được biến đổi khí hậu? .6

4 Biến đổi khí hậu có nguy hiểm đến cuộc sống của con người không? Nó gây nguy hiểm ra sao? 7

5 Nơi nào trên thế giới chịu ảnh hưởng nặng nhất của biến đổi khí hậu? Ở Châu Á và tại Việt Nam? 8

6 Chúng ta có quá lo lắng về biến đổi khí hậu không? 9

7 Giới khoa học và các Chính phủ các nước đã có những động thái nào nhằm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu? 9

8 Mọi người nên làm gì để hạn chế tình trạng biến đổi khí hậu? 10

B BĐKH - XU THẾ CHUNG VÀ ẢNH HƯỞNG Ở VIỆT NAM 11

I BĐKH VÀ XU THẾ CHUNG Ở VIỆT NAM 11

1 Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề của BĐKH 11 2 Biểu hiện của biến đổi khí hậu ở Việt Nam 11

3 Xu thế chung của BĐKH ở Việt Nam: 13

4 Một số phác thảo kịch bản BĐKH ở Việt Nam 13

II ẢNH HƯỞNG TỚI VIỆT NAM 15

1 Biến đổi khí hậu đe doạ mạng sống 22 triệu người VN 15

1.1 Nguy cơ dịch bệnh và nghèo đói 15

1.2 Sông hồ sẽ tiếp tục cạn kiệt 16

2 Việt Nam sẽ mất 12% diện tích đất vào năm 2100 17

3 BĐKH sẽ làm giá lương thực tăng cao 18

4 BĐKH sẽ làm các loài động thực vật di chuyển lên cao 19

C KIÊN GIANG VÀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 20

I SƠ LƯỢC VỀ KIÊN GIANG 20

1 Địa lý 20

2.Khí hậu 21

3.Kinh tế 22

II BĐKH Ở KIÊN GIANG 23

1 Hiện tượng “vòi rồng” 23

2 Có thể ngập đảo Hòn Đất 24

3 Ảnh hưởng tới nông nghiệp 25

III.NHỮNG NHIỆM VỤ CẦN TRIỂN KHAI NHẰM ĐỐI PHÓ VỚI BĐKH .26

1 Đối phó với mực nước biển dâng 26

2 Căt giảm khí nhà kính 28

3 Nâng cao nhận thức của người dân về BĐKH 28

4 Đào tạo nguồn nhân lực 29

IV NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG VẤN ĐẾ CHỐNG BĐKH Ở VIỆT NAM 29

V NHỮNG VIỆC CÁ NHÂN CHÚNG TA CÓ THỂ LÀM NHẮM CHỐNG BĐKH 30

KẾT LUẬN 33

Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về phát triển bền vững tại Johannesburg (Cộng hòaNam Phi) năm 2002 đã nhận định rằng những hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu trựctiếp tác động đến sự sinh tồn của loài người, cụ thể là đến tài nguyên nước, năng lượng,sức khỏe con người, nông nghiệp, an ninh lương thực và đa dạng sinh học Năm lĩnh vực

Là một quốc gia nằm trên bao lơn của Biển Đông thông ra Thái Bình Dương, vớihơn 75% dân số sống dọc theo một bờ biển dài hơn 3200 km và tại hai đồng bằng sôngHồng và sông Cửu Long, Việt Nam thuộc vào loại các nước bị uy hiếp nhiều nhất bởi sựbiến đổi khí hậu toàn cầu và mực nước biển dâng Câu hỏi hiện nay không còn là “Liệucác hiện tượng có ảnh hưởng đến đất nước ta hay không?”mà là “Ứng phó như thế nào đểgiảm thiểu thiệt hại, bảo vệ tối đa thành quả lao động quá khứ và tiếp tục phát triển bềnvững”

Với đề tài “Kiên Giang và biến đổi khí hậu”, em xin đề cập đến tác động của mực

nước biển dâng, hệ quả trực tiếp của biến đổi khí hậu, lên môi trường tự nhiên cũng nhưảnh hưởng của nó đến sự phát triển kinh tế-xã hội của Đồng bằng Sông Cửu Long, đặc

biệt là tỉnh Kiên Giang- một trong những nơi chịu tác động nhiều nhất của biến đổi khíhậu ở Việt Nam nói chung và đồng bằng Sông Cửu Long nói riêng Từ đó nêu lên cácnhiệm vụ cần triển khai nhằm đối phó với biến đổi khí hậu.

NỘI DUNG

A GIỚI THIỆU CHUNG

- Trong mấy chục năm qua biến đổi khí hậu đã xảy ra và đã tác động đến các yếu

tố, hiện tượng tự nhiên rất nhiều

- Năm 2007 là năm hoạt động của hiện tượng Lanina, theo các nghiên cứu khoahọc đã đánh giá trong những năm có hiện tượng Lanina các vấn đề bão, mưa lũ ở ViệtNam cao hơn mức bình thường Tương tự, năm 1999 có hiện tượng Lanina, hoạt độngbão lũ ở Việt Nam bao giờ cũng nhiều hơn

- Vấn đề này có liên quan đến hiện tượng thời tiết cực đoan và chắc chắn có liênquan đến vấn đề biến đổi khí hậu Biến đổi khí hậu làm cho tần suất, cường độ cực đoancủa khí hậu tăng lên rất nhiều Bản chất của biến đổi khí hậu gây ra rất nhiều vấn đề trong

đó làm cho hiện tượng cực đoan của khí hậu tăng lên Có thể nói đó là một trong nhữngyếu tố quan trọng, là yếu tố tác động chính gây nên

1 Biến đổi khí hậu là gì?

- Trước tiên, cần hiểu khí hậu là gì? Khí hậu là mức độ trung bình của thời tiếttrong một khoảng thời gian và không gian nhất định Trong vòng 1000 năm qua, nhiệt độ

bề mặt Trái đất có tăng, giảm không đáng kể và có thể nói là ổn định

- Thế nhưng, trong vòng 200 năm trở lại đây, đặc biệt là trong mấy chục năm vừaqua khi công nghiệp hoá phát triển, nhân loại bắt đầu khai thác than đá, dầu lửa, sử dụngcác nhiên liệu hoá thạch Cùng với các hoạt động công nghiệp tăng lên, nhân loại bắt đầuthải vào bầu khí quyển một lượng khí CO2, nitơ ôxít NOx, mêtan CH4 khiến cho nhiệt độ

bề mặt Trái đất nóng lên

 Hai khái niệm cơ bản về BĐKH

- 1.Biến đổi khí hậu (BĐKH) là sự biến động trạng thái trung bình của khí quyểntoàn cầu hay khu vực theo thời gian từ vài thập kỷ đến hàng triệu năm (IPCC,2007 ).Những biến đổi này được gây ra do quá trình động lực của trái đất, bức xạ mặt trời, và gầnđây có thêm hoạt động của con người BĐKH trong thời gian thế kỷ 20 đến nay được gây

ra chủ yếu do con người, do vậy thuật ngữ BĐKH (hoặc còn được gọi là sự ấm lên toàncầu-global warming) được coi là đồng nghĩa với BĐKH hiện đai

- 2.Biến đổi khí hậu trái đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển,thuỷ quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tựnhiên và nhân tạo Nguyên nhân chính làm biến đổi khí hậu trái đất là do sự gia tăng cáchoạt động tạo ra các chất thải khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể hấpthụ và bể chứa khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liềnkhác

Các biểu hiện của sự biến đổi khí hậu trái đất gồm:

- Sự nóng lên của khí quyển và trái đất nói chung

- Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môi trường sống củacon người và các sinh vật trên trái đất

- Sự dâng cao mực nước biển do tan băng dẫn tới sự ngập úng của các vùng đấtthấp, các đảo nhỏ trên biển

- Sự di chuyển của các đới khí hậu tồn tại hàng nghìn năm trên các vùng khác nhaucủa trái đất dẫn tới nguy cơ đe doạ sự sống của các loài sinh vật, các hệ sinh thái và hoạtđộng của con người

- Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trình tuầnhoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hoá khác

- Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái, chất lượng và thành phần củathuỷ quyển, sinh quyển, các địa quyển Các quốc gia trên thế giới đã họp tại New Yorkngày 09/05/1992 và đã thông qua Công ước Khung về Biến đổi khí hậu của Liên HợpQuốc.Công ước này đặt ra mục tiêu ổn định các nồng độ khí quyển ở mức có thể ngăn

ngừa được sự can thiệp của con người đối với hệ thống khí hậu Mức phải đạt nằm trongmột khung thời gian đủ để các hệ sinh thái thích nghi một cách tự nhiên với sự thay đổikhí hậu, bảo đảm việc sản xuất lương thực không bị đe doạ và tạo khả năng cho sự pháttriển kinh tế một cách bền vững.

- Hầu hết giới khoa học đều công nhận biến đổi khí hậu là do nồng độ của khí hiệuứng nhà kính tăng lên trong khí quyển ở mức độ cao Bản thân nó đã làm cho Trái đất ấmlên, nhiệt độ bề mặt Trái đất nóng lên, nhiệt độ nóng lên này đã tạo ra các biến đổi trongcác vấn đề thời tiết hiện nay

- Theo báo cáo mới nhất của Liên hiệp quốc, nguyên nhân của hiện tượng biến đổikhí hậu 90% do con người gây ra, 10% là do tự nhiên

Hình 1 Sơ đồ hiệu ứng nhà kính (Ảnh: http://www.masternewmedia.org)

2 Bằng chứng có biến đổi khí hậu?

- Tất cả các trạm đo nhiệt độ đều có thể đo, đánh giá và xác nhận được bằngchứng về biến đổi khí hậu Hiện nay, nhiệt độ trung bình đã tăng lên tới 0,3 - 0,4oC trongmấy chục năm vừa qua và hiện đang có xu hướng tăng tiếp

- Theo các mô hình nghiên cứu trong thế kỷ 21, nhiệt độ trung bình của Trái đất

có thể tăng từ 1,1 – 6oC khả năng xảy ra từ 1,8 - 4oC trong đó tùy theo sự phát thải hiệu

ứng nhà kính cắt giảm đến mức độ nào để làm giảm bớt các khí CO2 và các khí khác gâyhiệu ứng nhà kính

- Nếu như ngay từ lúc này, nhân loại dừng phát thải khí nhà kính thì nhiệt độ bềmặt Trái đất vẫn tiếp tục nóng lên, nước biển vẫn tiếp tục dâng lên trong vòng 50 nămnữa Nhiệt độ trái đất nóng lên làm cho băng của các dãy Himalaya và Nam cực, Bắc cực

và các vùng khác tan chảy Những núi băng này tan chảy sẽ làm cho mực nước biển tănglên

- Mực nước biển dâng lên từ 28 - 43cm Nhưng có thể mực nước biển này còn caohơn nữa tùy theo sự phát thải của hiệu ứng nhà kính và tác động của con người gây ra

3

Làm thế nào để nhận biết được biến đổi khí hậu?

- Nhận biết rất dễ bởi vì hàng ngày tất cả các trạm quan trắc của các quốc gia đều

đo đạc nhiệt độ, lượng mưa, bức xạ, gió và các thông số khác sau đó tập trung lại đưa ramột số liệu trung bình ra biểu đồ của nhiệt độ và đem so sánh với các năm trước

- Chúng ta có thể nhận biết một cách đơn giản trong cuộc sống đời thường là tạisao năm nay mùa đông lại ngắn lại, hạn hán, mưa lũ thất thường không giống quy luậtmấy chục năm về trước Cây trồng có sự thay đổi về thu hoạch, dịch bệnh nhiều hơn, bệnh

Hình 2 Biểu đồ nhiệt độ trung bình trên bề mặt Trái đất đã tăng lên trong vòng 140 năm qua

mới xuất hiện Đặc biệt là cảm giác mùa đông và mùa hè cảm nhận được nhiệt độ của mùa

hè các đợt nóng tăng lên và kéo dài, mùa đông ngắn lại Tất những yếu tố này tác độngtrực tiếp đến cuộc sống cá nhân của chúng ta

4 Biến đổi khí hậu có nguy hiểm đến cuộc sống của con người không? Nó gây

nguy hiểm ra sao?

- Biến đổi khí hậu là một điều cực kỳ nguy hiểm đe doạ đến vấn đề tồn tại của conngười

- Biến đổi khí hậu gây nguy hiểm do nó làm cho Trái đất nóng lên, nước biểndâng lên

-Trái đất có 7 tỷ người và hiện giờ, có đến hơn một nửa số người này sống ở vùngduyên hải của Trái đất trong phạm vi 100 km trở lại vùng bờ biển khi nước biển dâng lênlàm ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng tỷ người Theo dự báo của các nhà khoa học, thủ

đô BangKok (Thái Lan) trong vòng hai mươi năm nữa sẽ bị ngập và hiện Thái Lankhông đủ thời gian để chuyển thủ đô sang nơi khác Còn đối với Việt Nam, Đồng bằngsống Cửu Long cũng là một trong những nơi rất "nhạy cảm" của vấn đề biến đổi khí hậu.Hay, vấn đề triều cường của TP HCM, bão lũ miền Trung còn nan giải hơn rất nhiều khitính đến yếu tố liên quan bởi hiện tượng biến đổi khí hậu

- Đối với sự đe dọa của biến đổi khí hậu thì đây là nguy cơ chung cho đời sốngnhân loại Trong việc giải quyết vấn đề này, tất cả mọi người trên Trái đất sẽ không có aithắng và cũng không có ai thua

- Nếu như ở các nước phát triển, trẻ em dưới 18 tuổi chiểm khoảng 20% dân số thì

ở những nước chịu nhiều ảnh hưởng của BĐKH - hầu hết là nước thu nhập thấp - thành phần này lên đến gần một nửa dân số (42% ở Bangladesh, 51% ở Nigeria, 57% ở

Uganda)

- Quan trọng hơn là tỉ lệ trẻ em dưới 5 tuổi có nguy cơ ảnh hưởng bởi BĐKH rất cao Thành phần này chiếm từ 10 đên 20% dân số ở các nước chịu ảnh hưởng nghiêm trọng bởi BĐKH như Ấn Độ (11%), Bangladesh (12%), Nigeria và Mozambique (17%), Uganda (21%), còn ở các nước có thu nhập cao, tỉ lệ trẻ dưới 5 tuổi chỉ chiếm từ 4 đến 5%

5 Nơi nào trên thế giới chịu ảnh hưởng nặng nhất của biến đổi khí hậu? Ở Châu Á và tại Việt Nam?

- Vùng chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu lớn nhất của Trái đất là Bắc cực vàNam cực, hai nơi này nhiệt độ tăng lên nhanh nhất Sau đó đến các vùng núi cao nhưHimalaya, Tây Tạng Theo nghiên cứu những vùng lạnh nhất có nhiệt độ tăng lên nhanhnhất Còn tại Việt Nam, nhiệt độ sẽ tăng từ 0,3 - 0,5 độ C đến năm 2010, từ 1- 2 độ C vàonăm 2020, từ 1,5 - 2 độ C vào năm 2070 Những khu vực có nhiệt độ tăng cao nhất là TâyBắc và Việt Bắc

Bảng 1 Tóm tắt các hậu quả về sức khoẻ chính do sự thay đổi khí hậu gây ra:

- Nếu nhiệt độ trái đất tăng hơn 2°C, mực nước biển dâng 1m thì có thể làm tanbiến những núi băng ở Himalaya vốn là nguồn cung cấp nước và lương thực cho hơn haitỷ người, các rạn san hô ở Inđônêxiasẽ bị tan vỡ, các quốc đảo nhỏ như Phigi, Samoa vàVanuatu sẽ bị thiệt hại hàng năm lên tới 7% GDP, một số quốc gia có thể mất đi hoàntoàn.

- Riêng Việt Nam, 22 triệu người phải di dời, khoảng 1/5 dân số sẽ mất nhà và45% diện tích đất nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long bị phá hủy Việt Nam sẽ làquốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất của biến đổi khí hậu ở khu vực châu Á - Thái BìnhDương

6 Chúng ta có quá lo lắng về biến đổi khí hậu không?

- Chúng ta phải đặc biệt quan tâm bởi vì nó có tác

động trực tiếp đến cuộc sống của mỗi chúng ta Chúng ta

cần phải tiết kiệm năng lượng, sử dụng các hình thực năng

lượng khác như nhiên liệu sinh học, năng lượng gió, năng

lượng mặt trời, năng lượng nguyên tử thay thế các nhiên

liệu dùng nhiên liệu hoá thạch như than đá, dầu lửa

7 Giới khoa học và các Chính phủ các nước đã có những động thái nào nhằm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu?

- Tại một cuộc họp hồi gần đây, Tổng thư ký Liên hiệp quốc Ban Ki-moon đãnhận bản báo cáo của Uỷ ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (Intergovernmental Panel

on Climate Change - IPCC) mà nội dung cho thấy, hầu hết các nhà khoa học trên thế giớiđều nhất trí bản báo cáo đã thể hiện đúng hiện trạng biến đổi khí hậu hiện trạng hiện nay

Hình 3 minh họa về hiện tượng Trái đất nóng lên do biến đổi khí hậu

(Ảnh: http://www.lincsgas.com)

- Giới khoa học, nói chung đã đồng lòng và nhất trí trong việc nghiên cứu và ứngdụng các phương pháp nhằm giải quyết vấn đề này.

- Nhân loại không thiếu tiền, công nghệ, chất xám nhưng vấn đề là ở chỗ: Quyếttâm chính trị của tất cả các nước có nhất trí để giải quyết tình trạng biến đổi khí hậukhông? Tổng thư ký Liên hiệp quốc đã kêu gọi tất cả các quốc gia hãy đồng tâm nhất trí

để giải quyết vấn đề này

- Thực tế là, khi ký Hiệp ước Kyoto, đã có nước đứng ngoài cuộc, có nước gây

ra những cản trở này khác, có nhiều nước vẫn cố tình gây ra các chất phát thải gây hiệuứng nhà kính Một số nước trên thế giới còn thiếu quyết tâm chính trị và thiếu sự hợptác trong việc giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu

8

Mọi người nên làm gì để hạn chế tình trạng biến đổi khí hậu?

- Có hai vấn đề cần đặt ra Đó là làm giảm tác động biến đổi khí hậu và thứ hai làthích ứng với biến đổi khí hậu

- Để làm giảm tốc độ của biến đổi khí hậu có liên quan đến nhiều lĩnh vực nhưnền kinh tế chúng ta phải làm Hiện nay tất cả các nước trên thế giới đang sử dụng nguồnnhiên liệu có nguồn gốc hóa thạch như dầu lửa, than đá Cần phải sử dụng nhiên liệu hóathạch một cách hợp lý để giảm khí thải nhà kính

- Trong nông nghiệp và lâm nghiệp sử dụng nhiều phân bón hữu cơ để tránh phátthải khí metan rất nhiều Có rất nhiều các biện pháp liên ngành và đòi hỏi các chính sáchphù hợp với từng nước và từng địa phương với mục tiêu tối đa

- Mặt khác, chúng ta phải làm sao có những biện pháp đối phó thích nghi sốngcùng biến đối r khí hậu và tránh thiệt hại tối đa, chính sách, truyền thông các biện phápứng phó Khi chúng ta đắp đê biển chúng ta trồng rừng ngập mặn ở phía ngoài để bảo vệ

- Đối với mỗi cá nhân chúng ta phải có ý thức trong việc bảo vệ môi trường Baogồm giữ gìn môi trường, sử dụng giao thông tốt nhất như đi nhiều người một xe, dùng

bóng đèn tiết kiệm, ra khỏi phòng tắt điện ngay, tắt máy tính khi không dùng Mỗi cá nhânphải nhận thức rằng năng lượng và sự bảo vệ môi trường là hết sức quan trọng sẽ làm chothế giới tốt hơn

B BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU - XU THẾ CHUNG VÀ ẢNH HƯỞNG Ở VIỆT NAM

I BĐKH VÀ XU THẾ CHUNG Ở VIỆT NAM

1 Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề của BĐKH

- Những nghiên cứu gần đây cho thấy việc phát xả khí nhà kính (chủ yếu là CO2 vàMetan CH4) là nguyên nhân hàng đầu của BĐKH, đặc biệt kể từ 1950 khi thế giới đẩynhanh tốc độ công nghiệp hóa và tiêu dùng, liên quan với điều đó là sự tăng cường sửdụng nhiên liệu hóa thạch như than đá, dầu mỏ, sản xuất xi măng, phá rừng và gia tăngchăn nuôi đại gia súc (phát xả nhiều phân gia súc tạo ra nguồn tăng Metan), khai hoangcác vùng đất ngập nước chứa than bùn

2 Biểu hiện của biến đổi khí hậu ở Việt Nam

- Lượng mưa gia tăng vào mùa mưa

- Lũ dặc biệt lớn xảy ra thường xuyên hơn ở miền Trung và miền Nam-Lượng mưa giảm vào mùa khô

-Hạn hán xảy ra hàng năm ở hầu hết các khu vực của cả nước

- Đường đi của bão có xu thế chuyển về phía Nam và mùa bão dịch chuyển vào cáctháng cuối năm

-Số ngày mưa phùn giảm đi rõ rệt

- Tần số hoạt động của không khí lạnh ở Bắc bộ giảm rõ rệt trong 3 thập kỷ qua

- Số ngày rét đậm, rét hại trung bình giảm, nhưng có năm lại xảy ra đợt rét đậmkéo dài với cường độ mạnh kỷ lục như đầu năm 2008

- Số ngày nắng nóng trong thập kỷ 1991-2000 nhiều hơn, nhất là ở Trung bộ vàNam bộ

- Mưa trái mùa và mưa lớn dị thường xảy ra nhiều hơn, nổi bật là các đợt mưatháng 11 ở Hà Nội và lân cận trong các năm 1984, 1996, 2008

DẪN CHỨNG

-Khí hậu VN đã nóng lên 0,1-0,20C trong hơn 10 năm qua Mực nước biểncũng đã dâng cao hơn Dù tổng lượng mưa ít thay đổi, nhưng thời điểm mưa đã thayđổi, mùa khô kéo dài hơn, mùa mưa nhiều mưa hơn, khiến cho hạn hán và lũ lụt đều

có chiều hướng tăng lên

- Trong 3 tháng cuối năm 2007, lượng mưa ở Trung Bộ và Bắc Tây Nguyênvượt từ 100%-150% so với trung bình nhiều năm đã gây ra sáu trận lụt liên tiếp chưatừng có ở khu vực này gây thiệt hại nghiêm trọng

- Ở khu vực Bắc Bộ, lượng mưa lại thấp hơn 50%-80% so với mức trung bìnhnhiều năm, nên lượng dòng chảy trên các dòng sông ở Bắc Bộ đang cạn kiệt nhanh

- Mực nước hồ Hoà Bình đã xuống thấp tới mức kỷ lục so với trung bình nhiềunăm Mực nước ngày 19.12, tại hồ Hoà Bình là 114,60m, với lưu lượng nước chảy về

hồ là 510m³/s Trong khi đó, mực nước cùng thời kỳ năm 2006 (năm có mực nước vàlưu lượng đến hồ Hoà Bình thấp nhất trong chuỗi số liệu 100 năm) là 116,40m và lưulượng nước về hồ là 570m³/s.

- Theo dự báo của TTDBKTTVTƯ, lượng nước thượng nguồn các sông ở Bắc

Bộ từ Trung Quốc chảy về hầu như không có, nên tình trạng thiếu nước phát điện chắcchắn sẽ rất cao trong thời gian tới

3

Xu thế chung của BĐKH ở Việt Nam:

- Nhiệt độ ở các vùng phía Bắc tăng nhanh hơn các vùng phía Nam

- Nhiệt độ ở các vùng ven biển tăng chậm hơn các vùng sâu hơn trong lục địa

- Đến cuối thế kỷ 21 nhiệt độ có thể tăng thêm từ 40 đến 4,50C theo kịch bản caonhất và 20 đến 2,20C theo kịch bản thấp nhất

- Biên độ dâng cao mực nước biển ở nước ta là khá lớn theo tất cả các kịch bản,măc dù vậy vẫn chỉ là tương đương hoặc thấp hơn chút ít so với dự báo của IPCC năm2007

- BĐKH kéo theo hiện tượng El Nino, làm giảm đến 20-25% lượng mưa ở khu vựcmiền Trung - Tây Nguyên, gây ra hạn hán không chỉ phổ biến và kéo dài mà thậm chí còngây khô hạn thời đoạn ngay trong thời gian El Nino Tác động này ở Nam Trung Bộ lớnhơn Bắc Trung Bộ, Bắc Tây Nguyên lớn hơn Nam Tây Nguyên

- Theo dự báo của Văn phòng quản lý điều tra tài nguyên biển và môi trường (BộTài nguyên và Môi trường), ở Việt Nam mực nước biển sẽ dâng cao từ 3 đến 15cm năm

2010 và từ 15 đến 90cm vào năm 2070; các vùng ảnh hưởng gồm có Cà Mau, Kiên Giang,

Bà Rịa-Vũng Tàu, Thanh Hóa, Nam Định, Thái Bình Cũng theo dự báo này, nếu mựcnước biển dâng cao 1 mét thì 23% dân số sẽ thiếu đất

4

Một số phác thảo kịch bản BĐKH ở Việt Nam đã được công bố tại Hội thảo

BĐKH toàn cầu và giải pháp ứng phó của Việt Nam tại Hà Nội tháng 2/2008, được trìnhbày tóm tắt dưới đây

Năm Nhiệt độ tăng

ĐồngbằngBB

BắcTrungBộ

NamTrungBộ

Tâynguyên

NamBộ

Tính trung bình của cả 6 kịch bản thì đến cuối thế kỷ 21 nhiệt đô có khả năng tăngthêm 2,80C, mực nước biển dâng cao thêm 37cm chưa tính đến sự tan băng mà chỉ tínhđến sự dãn nở nước đại dương IPCC cũng dự báo rằng cuối thế kỷ 21 mực nước biển cóthể tăng thêm tối đa 81 cm Tuy nhiên các nhà khoa học Anh cho rằng con số đó chưaphản ánh đúng, nước biển cuối thế kỷ 21 có thể tăng thêm đến 163cm - tức là gấp đôi sốliệu dự báo của IPCC

II ẢNH HƯỞNG TỚI VIỆT NAM

- BĐKH đe dọa cuộc sống con người: dịch bệnh, nghèo đói, tranh chấp tài nguyên

Bảng 2.Thông báo Quốc gia về Biến đổi khí hậu ở Việt Nam (so với năm 1990)

Bảng 3.Kịch bản BĐKH các vùng của Việt Nam (nhiệt độ tăng thêm 0C so với năm 1990)

Bảng 4 Kịch bản nước biển dâng ở Việt Nam so với năm 1990

- Ảnh hưởng của BĐKH tới Việt Nan rất lớn, ở đây chỉ nêu một số ảnh hưởng tiêubiểu

1

Biến đổi khí hậu đe doạ mạng sống 22 triệu người VN

- Thế giới sẽ có khoảng 150 nghìn người chết và 5 triệu người ốm khi BĐKH ngàycàng có chiều hướng gia tăng Tại Việt Nam, dự báo 22 triệu người sẽ lâm vào cảnh khốncùng do mất đất bởi nước biển dâng vào năm 2100

1.1 Nguy cơ dịch bệnh và nghèo đói

- Những nghiên cứu mới nhất của IPCC (ủy ban Liên Chính phủ về thay đổi khíhậu) đã phác thảo một viễn cảnh kinh hoàng về BĐKH Trái đất nóng lên sẽ kéo theonhiều hệ quả nghiêm trọng Khoảng 20-30% các loài động, thực vật có nguy cơ bị diệtchủng nếu nhiệt độ Trái đất tăng thêm từ 1,5-2,5 độ C so với mức trung bình của 20 nămcuối thế kỷ XX

- Điều khiến các nhà khoa học Việt Nam quan tâm hàng đầu trong bối cảnh hiện nay, đó là nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất, đặc biệt nước ngành nông nghiệp Gần 60% nguồn nước của Việt Nam quá cảnh từ nước ngoài, chủ yếu qua hệ thống sông Hồng và sông Cửu Long Đó cũng là lý do tại sao cuối năm 2007, đầu 2008 vừa qua mực nước sông Hồng cạn ở mức kỷ lục trong vòng 200 năm qua

- Thời gian qua, Việt Nam đã bùng phát nhiều bệnh và dịch bệnh (sốt xuất huyết, tiêu chảy, cúm,…) Ví dụ như trận lũ tháng 6/2007 tại Hương Khê (Hà Tĩnh), đã có tới 3.000 người mắc bệnh ăn chân do nấm, 600 ca tiêu chảy và trên 2.000 người bị đau mắt hột

1.2

Sông hồ sẽ tiếp tục cạn kiệt

- Theo nghiên cứu của FAO, hiện nay chúng ta đã sử dụng khoảng 40% lượngnước, xấp xỉ lượng nước được sử dụng trong ngưỡng an toàn sinh thái Trong khi đó, cácnước thượng nguồn đã đắp đập, chiếm thế thượng phong trong nguồn nước Điều này sẽảnh hưởng lớn đến Việt Nam, vì Việt Nam có 72% dân số sống bằng nông nghiệp Sự tan

băng vùng thượng nguồn sông Hồng và Mekong cũng như sự gia tăng nhu cầu sử dụngnước sẽ dẫn đến tranh chấp nguồn nước của 2 hệ thống sông này

- Khuyến cáo của Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc (UNDP), với nhiệt độtăng lên 20C và mực nước biển dâng 1m sẽ làm cho 22 triệu người Việt Nam mất nhà cửa,trong khi Việt Nam là nước nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản không có nước thì sốngbằng nghề khác

- Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn Nông nghiệp, thời gian vừa qua, nhiều hiệntượng thay đổi bất thường khí hậu ở Việt Nam đã được ghi nhận như nhiệt độ tăng, lượngmưa tăng và thất thường, mực nước biển dâng, các đợt không khí lạnh giảm, số lượng bão

có cường độ mạnh lên Dẫn chứng, biến đổi khí hậu sẽ làm cho tài nguyên nước, cụ thể làcác dòng chảy giảm từ 2% đến 25% và dòng chảy lũ gia tăng từ 5% đến 15%, đặc biệt làtình trạng nước biển dâng sẽ dẫn đến việc xâm nhập mặn tại các vùng trồng lúa và các câyhoa màu Ngoài ra, biến đổi khí hậu cũng làm phạm vi thích nghi của cây nhiệt đới mởrộng và cây á nhiệt đới bị thu hẹp tình trạng hạn hán và lũ lụt gia tăng, sản xuất lươngthực giảm sút

- Đồng thời, khi nhiệt độ toàn cầu ấm lên sẽ tạo điều kiện cho dịch bệnh cũ và dịchbệnh mới phát triển mà con người khó có thể kiểm soát được như: Sốt rét, sốt xuất huyết,viêm não các bệnh đường ruột các bệnh suy dinh dưỡng, bệnh về phổi