Nhiệm vụ đặt ra cho công tác tư¬ tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ là phải đẩy mạnh và nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác tư tưởng trong giai đoạn hiện nay. Đảng bộ tỉnh cần đánh giá đúng mức các thành tựu và nhận thức đầy đủ về các hạn chế, yếu kém trong công tác tư¬ tưởng¬ thời gian qua, từ đó có giải pháp đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư¬ tưởng của toàn Đảng bộ trong những năm trước mắt và lâu dài. Là một cán bộ công tác ở ban tuyên giáo của tỉnh Phông Sa Lỳ, với mong muốn góp phần đẩy mạnh công tác tư tưởng trên địa bàn, tôi chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng Công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong giai đoạn hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp cử nhân chính trị.
Trang 1HÀ NỘI, THÁNG 6 NĂM 2011Công tác c
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC CHÍNH TRỊ
CHUYÊN NGÀNH TỔ CHỨC Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Minh Tâm
Phó Trưởng Khoa Triết học
Trang 2BẢN ĐỔ HÀNH CHÍNH TỈNH PHÔNG SA LỲ
Trang 3Luông Pha Bang
U Đôm Xay
Trung Quốc
Việt Nam
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trong 4 năm được học tập và nghiên cứu dưới một mái Trường mang tên Bác Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo, trong Học viện Chính trị - Hành chính Khu vực I Luận văn tốt nghiệp của em được hoàn thành ngoài sự nỗ lực của bản thân còn có sự quan tâm và giúp đỡ nhiệt tình, hướng dẫn chu đáo của các thầy cô giáo, và bạn bè Qua đây em xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến: Cô giáo TS Nguyên Thị Minh Tâm, đã hướng dẫn tỉ mỉ tận tình cho em trong suốt thời gian tiến hành thực hiện luận văn Các thầy, cô giáo Khoa Triết học và các thầy cô giáo thuộc chuyên ngành khác đã giúp em có được những kiến thức quý báu trong suốt quá trình thu thập thông tin để hình thành luận văn tốt nghiệp của mình.
Đồng thời, tác giả còn nhận được sự giúp đỡ và xin cảm ơn tới Đảng Nhà nước Lào, nhất là lãnh đạo Tỉnh uỷ, cán bộ, công chức ở các ban, ngành của Tỉnh Phông Sa Lỳ đã tạo mọi điều kiện thu thập tài liệu hoàn thành luận văn Các bạn bè và đồng nghiệp đã tham gia tranh luận bổ sung cho nhiều vấn đề làm cho các ý kiến phân tích được đầy đủ rõ ràng hơn.
-Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 6 năm 2011
Học viên
Sulivan sensati
Trang 5MỤC LỤC
MỞĐẦU 1
1.Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn 3
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 4
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4
5 Ý nghĩa của luận văn 4
6 Kết cấu của luận văn 4
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về công tác tư tưởng của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong giai đoạn hiện nay 5
1.1 Các khái niệm: Tư tưởng, công tác tư tưởng, công tác tư tưởng của Đảng Mác – Lênin, chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng 5
1.2 Vị trí, vai trò, nguyên tắc, phương châm công tác tư tưởng của Đảng Mác – Lênin 10
1.3 Đẩy mạnh công tác tư tưởng của Đảng NDCM Lào trong giai đoạn hiện nay là yêu cầu khách quan 14
Chương 2: Công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ Đảng Nhân dân Cách mạng Lào – thực trạng, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm. .19
2.1 Khái quát về điều kiên tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội và Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ 19
2.2 Thực trạng công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong thời gian qua 25
2.3 Một số bài học kinh nghiệm 39
Trang 6Chương 3: Phương hướng và giải pháp đẩy mạnh công tác tư tưởng củaĐảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong giaiđoạn hiện nay 413.1 Mục tiêu, phương hướng đẩy mạnh công tác tư tưởng của Đảng bộtỉnh Phông Sa Lỳ trong giai đoạn hiện nay 41 3.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả côngtác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh phông Sa Lỳ trong giai đoạn hiện nay 443.2.1 Xác định đúng nhiêmk vụ chính trị trọng tâm của Đảng bộ tỉnh,phối hợp chặt chẽ công tác tư tưởng với phát triển kinh tế - xã hội, vớicông tác tổ chức cán bộ 443.2.2 Thường xuyên nắm vững và đánh giá đúng thực chất tình hình tưtưởng trong nội bộ Đảng 48 3.2.3 Phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng các lưc lượng, các phương tiệnlàm công tác tư tưởng của cả hệ thống chính trị 493.2.4 Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp công tác tư tưởng phùhợp với đặc điểm tư tưởng và tâm lý của từng đối tượng tác động 503.2.5 Cải tiến nội dung sinh hoạt chi bộ, cung cấp thông tin chính xác,kịp thời, chú trọng những thông tin liên quan đến nhận thức chính trị - tưtưởng 523.2.6 Nâng cao đạo đức cách mạng, lối sống trong sạch, lành mạnh, tínhtiên phong, gương mẫu cho người đảng viên – lực lượng nòng cốt làmcông tác tư tưởng của Đảng bộ 543.2.7 Củng cố hệ thống tổ chức, tăng cường cơ sở vật chất, kỹ thuật,nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng 56
KẾT LUẬN 58 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 60
Trang 7NHỮNG TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
BCHTW : Ban chấp hành trung ương
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về công tác tưtưởng trong sự nghiệp cách mạng, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào luôn đặcbiệt coi trọng công tác tư tưởng trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng
Thực tiễn cho thấy, trong suốt tiến trình cách mạng, công tác tưtưởng đã góp phần xây dựng Đảng Nhân dân Cách mạng Lào vững mạnhxứng đáng là đội tiên phong của giai cấp công nhân, của cả dân tộc và là lựclượng lãnh đạo duy nhất, có đủ khả năng dẫn dắt dân tộc Lào thực hiện
thắng lợi nhiệm vụ giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước, đưa Lào trở thành
nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhấp quốc tế trong giai đoạn hiệnnay Công tác tư tưởng đã góp phần làm sáng tỏ những vấn đề mới đặt ra về
lý luận và thực tiễn trong quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước, tạo cơ sở
để Đảng đề ra đường lối cách mạng đúng đắn Công tác tư tưởng của Đảngcòn góp phần từng bước nâng cao nhận thức, xây dựng và củng cố niềm tin,bản lĩnh chính trị vững vàng cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân,biến nhận thức, niềm tin, bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên và quầnchúng nhân dân thành sức mạnh thống nhất về ý chí và hành động cáchmạng, thành sức mạnh sáng tạo không ngừng trong quá trình thực hiện,đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước
Tiếp tục phát huy vai trò của công tác tư tưởng trong giai đoạn hiệnnay, Đại hội Đại biểu lần thứ VIII (năm 2006) của Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào một lần nữa khẳng định: Công tác tư tưởng của Đảng giữ vị tríquan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng và trong sự nghiệp lãnhđạo của Đảng Để giữ vững vai trò lãnh đạo đối với xã hội, Đảng Nhân dânCách mạng Lào phải được xây dựng vững mạnh trên cả ba mặt: chính trị, tưtưởng và tổ chức Trong đó, công tác tư tưởng là một trong những nhiệm vụquan trọng then chốt của công tác xây dựng Đảng Công tác tư tưởng đảm
Trang 9bảo cho Đảng không ngừng phát triển về mặt lý luận, hoàn thiện đường lối,nâng cao bản lĩnh chính trị, xây dựng phương pháp khoa học trong tuyêntruyền và vận động quần chúng thực hiện các nhiệm vụ của Đảng; giáo dụcphẩm chất chính trị cho cán bộ, đảng viên; dự báo xu hướng phát triển củatình hình diễn biến tư tưởng trong Đảng và các vấn đề lý luận nảy sinh tronggiai đoạn cách mạng hiện nay.
Phông Sa Lỳ là một tỉnh miền núi nằm ở phía Tây Bắc của NướcCộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Cùng với những thành tựu đổi mới của đấtnước, kinh tế - xã hội của tỉnh Phông Sa Lỳ đã có bước phát triển mới Báocáo chính trị tại Hội nghị Đảng bộ tỉnh lần thứ VIII (năm 2005) đã khẳngđịnh: “Trong thời kỳ 5 năm vừa qua, đời sống vật chất và tinh thần của nhândân các bộ tộc đã được nâng cao từng bước; cán bộ, đảng viên, quân đội,công an, nhân dân các bộ tộc luôn tin tưởng vào đường lối đổi mới của Đảng
và có sự thống nhất thực hiện mục đích xây dựng tỉnh theo định hướng xãhội chủ nghĩa; quan hệ hợp tác về kinh tế đối ngoại đã được củng cố và mởrộng, góp phần tích cực vào việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh”1
Bên cạnh những thành tựu to lớn đã đạt được trong quá trình lãnhđạo sự nghiệp đổi mới, trong công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa
Lỳ cũng còn một số yếu kém cần được khắc phục như: chưa nhận thức đầy
đủ và sâu sắc các chủ trưởng, đường lối đổi mới của Đảng trong lĩnh vựckinh tế, dẫn đến chưa phát huy đúng tầm mọi tiềm năng và thế mạnh đa dạngcủa tỉnh; chưa nhận thức sâu sắc nhiệm vụ trong lĩnh vực văn hoá - xã hội,nên để các vấn đề bức xúc chưa được giải quyết một cách triệt để, nhất là vớinhững âm mưu và thủ đoạn phá hoại tinh vi của các thế lực thù địch, trong
đó có âm mưu “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực văn hóa - tư tưởng; trong
công tác đảng còn nhiều yếu kém chưa được quan tâm đúng mức dẫn tớiviệc thực hiện chế độ chính sách của Đảng và Nhà nước còn hạn chế, chẳng
1Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ: Báo cáo chính trị tại Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh PhốngSaLỳ lần thứ VIII, Nxb Nhà
nước, 2005, tr.78
Trang 10hạn trong công tác tổ chức và quản lý đảng viên Trong một bộ phận cán bộ,đảng viên có những biểu hiện phai nhạt lý tưởng, giám sút ý chí chiến đấu.Một số ít cán bộ có chức, có quyền vi phạm kỷ cương của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước, thoái hoá biến chất, làm mất lòng tin của nhân dân.
Nhiệm vụ đặt ra cho công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa
Lỳ là phải đẩy mạnh và nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác tư tưởngtrong giai đoạn hiện nay Đảng bộ tỉnh cần đánh giá đúng mức các thành tựu
và nhận thức đầy đủ về các hạn chế, yếu kém trong công tác tư tưởng thờigian qua, từ đó có giải pháp đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác
tư tưởng của toàn Đảng bộ trong những năm trước mắt và lâu dài
Là một cán bộ công tác ở ban tuyên giáo của tỉnh Phông Sa Lỳ, vớimong muốn góp phần đẩy mạnh công tác tư tưởng trên địa bàn, tôi chọn đề
tài: “Nâng cao chất lượng Công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa
Lỳ Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong giai đoạn hiện nay” làm luận
văn tốt nghiệp cử nhân chính trị
2 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn
2.1 Mục đích của luận văn
Trên cơ sở quan điểm của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào về côngtác tư tưởng của Đảng, luận văn phân tích làm rõ thực trạng và nguyên nhânthành công, hạn chế của công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ, từ
đó đề xuất phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác tưtưởng của Đảng bộ Tỉnh trong giai đoạn hiện nay
2.2 Nhiệm vụ của luận văn
- Làm rõ một số vấn đề lý luận chung về công tác tư tưởng của ĐảngNhân dân Cách mạng Lào trong giai đoạn hiện nay
- Đánh giá đúng thực trạng công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnhPhông Sa Lỳ Đảng Nhân dân Cách mạng Lào thời gian qua và nguyên nhâncủa thực trạng đó
Trang 11- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng caochất lượng công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ trong giai đoạnhiện nay.
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn là công tác tư tưởng ởĐảng bộ tỉnh Phông Sa lỳ Đảng Nhân dân Cách mạng Lào Luận văn chủyếu tập trung phân tích thực trạng công tác tác tư tưởng ở Đảng bộ tỉnhPhông Sa lỳ giai đoạn từ năm 2000 đến 2010 và đề xuất giải pháp nâng caochất lượng công tác này giai đoạn từ năm 2011 đến 2020
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên
4.1 Cơ sở lý luận
Cơ sở lý luận của đề tài dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về tư tưởng và công tác tư tưởng của Đảng; chủ trương, các quan điểmchỉ đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào về công tác tư tưởng
-4.2 Phương pháp nghiên cứu
Luân văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩaMác - Lênin, chú trọng khai thác các Văn kiện của Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào, đồng thời sử dụng phương pháp thống kê, phân tích, tổng kếtthực tiễn để làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu
5 Ý nghĩa của luận văn
Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ các cơquan chức năng, cán bộ chuyên trách làm công tác tư tưởng của Đảng Nhândân Cách mạng Lào nói chung và tỉnh Phông Sa Lỳ nói riêng
6 Kết cấu của luận văn
Xuất phát từ mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn, ngoàiphần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn kết cấu gồm
3 chương, 7 tiết
Trang 12Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG
CỦA ĐẢNG NHÂN DÂN CÁCH MẠNG LÀO
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1.1 Các khái niệm: tư tưởng, công tác tư tưởng, công tác tư tưởng
của Đảng Mác - Lênin, chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng
Từ điển tiếng Việt định nghĩa: Tư tưởng là những quan điểm, ý nghĩachung của con người đối với hiện thực khách quan và đối với xã hội (nóitổng quát) Chẳng hạn, tư tưởng tiến bộ, tư tưởng đấu tranh 2
Con người là động vật tiến hóa cao nhất, con người khác với độngvật là con người có ý thức, con người biết tư duy Con người tư duy trướchết là nhằm mục đích sinh tồn, tìm cách thích nghi với hoàn cảnh, điều kiệnsống Khả năng tư duy, ý thức của con người xuất hiện gắn với bộ khí quanvật chất đặc biệt có tổ chức cao là bộ óc người, với quá trình lao động vàngôn ngữ Theo quan điểm triết học Mác - Lênin, thế giới thống nhất ở tínhvật chất, thế giới vật chất tồn tại khách quan, có trước và độc lập với ý thức
Ý thức là một hiện tượng xã hội, là phạm trù triết học chỉ toàn bộ hoạt độngtinh thần phản ánh thế giới vật chất, diễn ra trong bộ óc người, được hìnhthành trong quá trình lao động và được diễn đạt nhờ ngôn ngữ3 Ý thức làhình thức phản ánh cao nhất của thế giới vật chất, bản chất của ý thức là sựphản ánh mang tính năng động, sáng tạo, mang bản chất xã hội Ý thức cótính độc lập tương đối, có sự tác động trở lại to lớn đối với vật chất thôngqua hoạt động thực tiễn của con người Có ý thức cá nhân và ý thức xã hội
Vai trò của ý thức là ở chỗ nó chứa đựng những tri thức về thế giớikhách quan, về xã hội - tức là đối tượng nhận thức, trên cơ sở những tri thức
ấy, con người xác định mục tiêu, đề ra phương hướng hoạt động phù hợp,xác định các biện pháp, phương tiện để tổ chức thực hiện, với sự nỗ lực của
2 Nguyễn Như Ý (chủ biên): Đại từ điển tiếng Việt, Nxb ĐHQG thành phố HCM, 2010, tr 1704.
3 PGS.TS Lê Doãn Tá, PGS.TS Vũ Trọng Dung (chủ biên): Giáo trình triết học Mác – Lênin, tập I, Chủ
nghĩa duy vật biện chứng, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2007, tr 173.
Trang 13ý chí, con người hoạt động hiện thực hóa các mục tiêu đề Như vậy, ý thức
có thể quyết định làm cho con người hoạt động đúng và thành công, tuynhiên phải trên cơ sở ý thức phản ánh đúng đắn và sâu sắc thế giới kháchquan đem lại cho con người những hiểu biết sâu sắc về các quy luật kháchquan và bản chất của các sự vật hiện tượng Ngược lại, ý thức có thể làm chocon người hoạt động sai và thất bại khi ý thức của con người phản ánh saithế giới khách quan
Thuật ngữ tư tưởng có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp (idea - hìnhtượng)
Tư tưởng là những ý nghĩ, những suy nghĩ, những quan điểm chỉ đạo
cho hoạt động của con người Tư tưởng là một bộ phận của ý thức cá nhân, ýthức xã hội, phản ánh tồn tại xã hội Tư tưởng là kết quả của sự nhận thức, sự
tư duy (suy nghĩ) của con người
Khác với suy nghĩ thoảng qua, nhận thức nhất thời, khác với ý tưởng,
tư tưởng có quá trình hình thành (tương đối dài về thời gian) gắn với quátrình tư duy tìm tòi phương hướng, mục tiêu, mục đích cho hành động củacon người Tư tưởng được hình thành tự giác, mang tính bền vững và tươngđối sâu sắc trong tâm trí con người, có tác động lôi cuốn mạnh mẽ, hướngdẫn hành động của con người trong một thời gian tương đối dài, hướng hànhđộng của con người tới mục đích đã vạch ra
Nguồn gốc chủ yếu của tư tưởng là tồn tại xã hội, tuy nhiên do tínhđộc lập tương đối của ý thức xã hội, nên tư tưởng có thể mang tính kế thừahoặc chịu sự tác động của nhiều hình thái ý thức xã hội, và đặc biệt phụthuộc nhiều vào tư chất, vào khả năng tư duy của con người Tư tưởng tư củamỗi cá nhân phụ thuộc vào đối tượng phản ánh và trình độ nhận thức của họ
Tư tưởng còn mang tính kế thừa, một quan điểm, một tư tưởng, một họcthuyết không bao giờ xuất hiện từ một mảnh đất trống mà bao giờ cũng tồntại trong sự kế thừa những quan điểm tư tưởng trước đó Sự kế thừa biệnchứng là có chọn lọc, phê phán, sáng tạo Thực tiễn tác động vào tư tưởng
Trang 14của mỗi con người và làm thay đổi nhận thức, tư tưởng của họ Tuy nhiên, tưtưởng cũng có tính độc lập tương đối của nó, nó cũng có tác động trở lại đốivới hiện thực khách quan và có những quy luật vận động riêng
Tính chất, hiệu quả tác động của tư tưởng phụ thuộc vào nhiều yếu tốnhư: chế độ chính trị, mức độ phù hợp với thực tiễn, khả năng truyền bá xâmnhập vào quần chúng Khuynh hướng là thúc đẩy sự phát triển của tồn tại xãhội nếu tư tưởng đó là tiến bộ cách mạng, ngược lại nó sẽ kìm hãm sự pháttriển của xã hội nếu tư tưởng đó là lạc hậu, phản cách mạng Đây là cơ sở đểtiến hành công tác tư tưởng
Có tư tưởng của mỗi cá nhân con người, có tư tưởng chung của cộngđồng tộc người, của dân tộc, của một giai cấp hay của một bộ phận trong giaicấp
Xem xét mối quan hệ giữa tồn tại xã hội với ý thức xã hội (tư tưởng)
có ý nghĩa cả về lý luận lẫn thực tiễn Về lý luận giúp cho chúng ta nhậnthức đúng đắn được nguồn gốc phát sinh, phát triển của tư tưởng, bác bỏquan điểm duy tâm, chủ nghĩa duy kinh tế, tuyết đối hoá vai trò kinh tế trongđời sống xã hội Về thực tiễn, khắc phục những tư tưởng lạc hậu, bảo thủ,chủ quan duy ý chí, giáo điều, dập khuôn máy móc
Tư tưởng có vai trò quan trọng với sự tồn tại và phát triển xã hội.Thực tại xã hội là quá trình khách quan, nhưng xã hội thiếu tư tưởng sẽ làmột xã hội tự phát, hỗn độn, vô tổ chức Ngay như quá trình sản xuất vậtchất của xã hội là quá trình khách quan - bị chi phối bởi các quy luật kháchquan, mà trước hết là quy luật “quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ pháttriển của lực lượng sản xuất”, nhưng quá trình đó vẫn mang đậm dấu ấn tưtưởng của con người về mục đích sản xuất xã hội, về việc sử dụng đối tượng
và công cụ lao động, về sự ứng dụng thành tựu của khoa học công nghệ, vấn
đề khai thác, sử dụng và bảo vệ môi trường
Xét về vai trò xã hội và tác dụng đối với tiến bộ xã hội, có tư tưởngtiến bộ và tư tưởng phản tiến bộ, tư tưởng tích cực, và tư tưởng bảo thủ, tư
Trang 15tưởng lạc quan và tư tưởng bi quan Tư tưởng tiến bộ là những tư tưởngphản ánh đúng xu thế vận động khách quan của xã hội, có tác dụng thúc đẩy
xã hội phát triển, còn tư tưởng phản tiến bộ sẽ kìm hãm sự phát triển xã hội
Có quan hệ chặt chẽ với khái niệm tư tưởng là khái niệm hệ tư tưởng
Hệ tư tưởng là những tư tưởng, quan điểm đã được hệ thống hóa, khái
quát hóa thành lý luận, thành các học thuyết chính trị - xã hội, phản ánh lợiích của một giai cấp nhất định
Trong xã hội có giai cấp, tư tưởng bao giờ cũng mang tính giai cấpcho nên mỗi giai cấp đều xây dựng cho mình một hệ tư tưởng Hệ tưtưởng được hình thành một cách tự giác, nghĩa là được tạo ra bởi các nhà
tư tưởng của những giai cấp nhất định và được truyền bá trong xã hội Làmột bộ phận của ý thức xã hội, hệ tư tưởng có thể ảnh hưởng to lớn đến
sự phát triển xã hội
Có hệ tư tưởng khoa học và hệ tư tưởng không khoa học Hệ tư tưởngkhoa học phản ánh chính xác, khách quan các mối quan hệ vật chất của xãhội Hệ tư tưởng không khoa học cũng phản ánh các mối quan hệ vật chấtcủa xã hội, nhưng dưới một hình thức sai lầm, hư ảo hoặc xuyên tạc
Nhưng những tư tưởng tiên tiến, hệ tư tưởng tiến bộ, khoa học chỉphát huy được sức mạnh khi nó thâm nhập vào quần chúng Theo C.Mác;
“Cố nhiên vũ khí của sự phê phán không thể thay thế được sự phê phán của
vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng
lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quầnchúng”4 Để tư tưởng thâm nhập vào quần chúng, vào xã hội, các giai cấpthực hiện công tác tư tưởng
Công tác tư tưởng là một khái niệm cho đến nay được tiếp cậnbằng nhiều cách, dưới nhiều góc độ khác nhau Về cơ bản, nội hàm củakhái niệm công tác tư tưởng bao hàm chủ thể, đối tượng của công tác tưtưởng; vị trí, vai trò công tác tư tưởng đối với giai cấp, đối với chính
4 C.Mác và Ph Ăngghen: toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, t.1, tr 580.
Trang 16đảng; các hình thái hoạt động của công tác tư tưởng; các nhiệm vụ để đạtmục tiêu công tác tư tưởng.
Nếu tiếp cận công tác tư tưởng theo quá trình hình thành, phát triển
và truyền bá hệ tư tưởng của các giai cấp trong lịch sử, thì công tác tư tưởng
là hoạt động có mục đích của một giai cấp, của một chính đảng nhằm hìnhthành và phát triển hệ tư tưởng, truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, thúcđẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng
Giai cấp thống trị luôn thực hiện công tác tư tưởng bằng việc thựchiện chi phối toàn bộ các lĩnh vực hoạt động tác động vào toàn bộ ý thức xãhội nhằm thiết lập sự thống trị của hệ tư tưởng giai cấp mình đối với xãhội trên tất cả các lĩnh vực: từ giáo dục đến các hoạt động văn học nghệthuật, chính trị, tôn giáo, triết học, pháp quyền, đạo đức thông qua đóđịnh hướng giá trị tư tưởng, lối sống, nhân cách con người theo lợi ích củagiai cấp cầm quyền
Công tác tư tưởng của Đảng cộng sản là hoạt động đa dạng và quan
trọng vào bậc nhất của Đảng Mác - Lênin và nhà nước xã hội chủ nghĩanhằm xây dựng, xác lập, phát triển hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, xây dựngniềm tin, định hướng giá trị đúng đắn góp phần xây dựng thế giới quan khoahọc, tư tưởng, tình cảm, nhân cách, lối sống, tri thức cho con người, thúc đẩycon người hành động tích cực, chủ động và sáng tạo để thực hiện thắng lợi lýtưởng và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội
Phạm vi công tác tư tưởng của Đảng không chỉ ở sự hình thànhnhận thức mà bao gồm cả quá trình hình thành niềm tin và thúc đẩy hànhđộng có định hướng của con người và xã hội Công tác tư tưởng củaĐảng Mác - Lênin là hoạt động có chủ đích do chính đảng của giai cấp
vô sản lãnh đạo nhằm xây dựng, truyền bá làm cho tư tưởng và hệ tưtưởng xã hội chủ nghĩa chi phối toàn bộ đời sống tinh thần của xã hội,góp phần vào thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa vì lợi ích củagiai cấp vô sản và lợi ích của dân tộc
Trang 17Công tác tư tưởng là những hoạt động của tổ chức đảng tác động lêntrạng thái và quá trình vận động của ý thức xã hội, ý thức con người theo quyluật riêng của nó, nhằm định hướng nhận thức, giải quyết mâu thuẫn tưtưởng, phát huy tiềm năng sáng tạo của lĩnh vực tinh thần và hướng dẫn hành
vi của con người để thực hiện những mục tiêu đã xác định
Chủ thể công tác tư tưởng là Đảng cộng sản Khách thể công tác tưtưởng là con người với các trạng thái ý thức xã hội và quan hệ xã hội Nộidung công tác tư tưởng là hệ tư tưởng của Đảng và đường lối, nhiệm vụchính trị của Đảng
Công tác tư tưởng của Đảng gồm ba bộ phận chủ yếu là; công tác lýluận, công tác tuyên truyền, công tác cổ động
Chất lượng công tác tư tưởng là khái niệm chỉ mức độ tốt hay kém
của công tác tư tưởng trên các phương diện; nội dung, hình thức, phươngpháp, số lượng và chất lượng đội ngũ làm công tác tư tưởng Do vậy việcnâng cao chất lượng công tác tư tưởng phải bằng nhiều biện pháp và tácđộng trên cả ba phương diện trên
Hiệu quả công tác tư tưởng là sự so sánh giữa kết quả mà công tác tư
tưởng đem lại so với mục đích đặt ra, so với công sức, của cải bỏ ra để đạtkết quả ấy Hiệu quả công tác tư tưởng được biểu hiện cuối cùng trong hànhđộng cách mạng của quần chúng, của đảng viên
1.1 Ví trí, vai trò, nguyên tắc, phương châm của công tác tư
tưởng của Đảng Mác - Lênin
Vị trí của công tác tư tưởng của Đảng được xác định là bộ phậncấu thành rất quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và trong toàn bộhoạt động cách mạng của Đảng, là một trong những phương thức lãnhđạo chủ yếu, có vị trí hàng đầu trong xây dựng, bồi đắp nền tảng chínhtrị, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, quan điểm, đường lối củaĐảng, khẳng định vai trò tiền phong của Đảng về chính trị, lý luận, trítuệ, văn hóa, đạo đức
Trang 18Vị trí của công tác tư tưởng xuất phát từ vai trò quan trọng của lĩnhvực tinh thần, của ý thức đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội; xuất phát
từ tầm quan trọng của lý luận đối với sự nghiệp cách mạng Theo C.Mác: “lýluận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quầnchúng5” V.I Lênin khẳng định: “Không có lý luận cách mạng thì không cóphong trào cách mạng”, “Chỉ Đảng nào được một lý luận tiền phong hướngdẫn thì mới có khả năng để làm tròn vai trò chiến sỹ tiên phong”6 Vì vậy,V.I.Lênin yêu cầu: ‘tiến hành giáo dục chính trị cho giai cấp công nhân, cốgắng phát triển ý thức chính trị của giai cấp công nhân7” và: “Nâng cao sựgiác ngộ của quần chúng, hiện nay cũng như bất cứ lúc nào, vẫn là nền tảng
và nội dung chủ yếu của toàn bộ công tác của chúng ta”
Công tác tư tưởng có vai trò đi trước, mở đường trong sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện trên các phương diện sau:
Một là, công tác tư tưởng xác lập thế giới quan, hệ tư tưởng và lập
trường của giai cấp công nhân, nâng cao nhận thức chính trị và bản lĩnhchính trị cho toàn Đảng, toàn dân, biến nhận thức đó thành hành động cáchmạng sáng tạo không ngừng để Đảng luôn vững mạnh về chính trị, tư tưởng
và tổ chức, đủ sức lãnh đạo cách mạng, làm tròn nhiệm vụ của mình đối vớiđất nước, dân tộc
Hai là, công tác tư tưởng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, phát
triển và truyền bá Cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng trong từngthời kỳ lãnh đạo cách mạng
Ba là, công tác tư tưởng xây dựng thế giới quan khoa học, bồi dưỡng
lý tưởng, lẽ sống, xây dựng niềm tin, định hướng giá trị đúng đắn, thúc đẩycon người hành động tích cực sáng tạo để thực hiện thắng lợi mục tiêu, lýtưởng của Đảng; xây dựng đời sống văn hóa, con người mới;
5 C.Mác và Ph Ăngghen: toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, t.1, tr 580.
6 V I Lênin: toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1981, t.6, tr.30 -32
7 V I Lênin: toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1981, t.6, tr.72
Trang 19Bốn là, công tác tư tưởng nội bộ Đảng kết hợp chặt chẽ với công tác
tổ chức, xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, về tổchức bảo đảm cho Đảng luôn xứng đáng và làm tròn vai trò lãnh tụ chính trị
- đội tiên phong chiến đấu của giai cấp và dân tộc
Mục tiêu công tác tư tưởng của Đảng Nhân dân cách mạng Lào đối
với xã hội là xác lập hệ tư tưởng giai cấp công nhân; tư tưởng, đạo đức Cay
Xỏn Phôm Vi Hẳn chiếm vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội; xây dựng nhân cách mới đáp ứng yêu cầu xây dựng đất nước và bảo vệ
Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Trong điều kiện Đảng cầm quyền, Đảng có hệ thống tổ chức, bộ máytiến hành công tác tư tưởng trong Đảng và toàn xã hội; có lực lượng cán bộ,công chức chuyên nghiệp làm công tác tư tưởng Hoạt động của hệ thống tổchức, bộ máy trên hằng ngày, hằng giờ trực tiếp tác động vào đời sống tinhthần của xã hội theo định hướng của Đảng cầm quyền
Đảng Nhân dân Cách mạng Lào ngay từ khi thành lập đến nay, trongmọi hoàn cảnh, lúc bí mật cũng như khi đã có chính quyền, trong chiến tranhcũng như trong hòa bình xây dựng, luôn coi trọng công tác giáo dục lý luậnMác - Lênin trong Đảng Điều này một lần nữa được Đại hội VIII của Đảng
Nhân dân Cách mạng Lào khẳng định: “Nắm lấy chủ nghĩa Mác - Lênin là
nắm được thực chất cách mạng và khoa học của nó, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, quán triệt đặc biệt tính cách mạng và tính khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin trong mọi hoạt động chính trị, tư tưởng và tổ chức”.8
Quá trình hình thành, tồn tại và phát triển của Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào luôn gắn liền với sự nghiên cứu, phát triển, vận dụng sáng tạonhững quan điểm, nguyên lý, lý luận khoa học và cách mạng chủ nghĩa Mác– Lênin từ đó đề ra được đường lối cách mạng khoa học, đúng đắn phù hợpvới thực tiễn đất nước, đáp ứng được nguyện vọng chính đáng và yêu cầucủa quần chúng nhân dân, đồng thời gắn công tác tư tưởng với những mục
8 Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào: Báo cáo tổng kết về công tác tư tưởng, năm
2005-2009, tr 48.
Trang 20tiêu, nhiệm vụ trong từng thời kỳ cách mạng cụ thể, thực hiện bằng nhiềuhình thức, biện pháp và phương tiện khác nhau một cách phù hợp trong giáodục cho đảng viên và quần chúng nắm vững đường lối của Đảng, đấu tranhchống lại những tư tưởng sai trái trong Đảng, đấu tranh làm thất bại các luậnđiệu phản động sai trái của các thế lực thù địch
Về vai trò của công tác tư tưởng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệđất nước thời gian qua, Đại hội VIII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đãkhẳng định: công tác tư tưởng đã góp phần nâng cao tính tích cực của cán
bộ, đảng viên, nâng cao lòng tin của nhân dân vào đường lối đổi mới, tạo sựnhất trí trong Đảng và sự đồng thuận trong xã hội, góp phần thúc đẩy pháttriển kinh tế, giữ vững ổn định chính trị - xã hội
Công tác tư tưởng của Đảng cần quán triệt phương châm:
- Phải luôn bám sát và gắn chặt với đường lối, nhiệm vụ chính trị củaĐảng và phong trào cách mạng của quần chúng và với từng đối tượng cụ thể
để thúc đẩy việc hoàn thành suất sắc nhiệm vụ chính trị của Đảng
- Kết hợp chặt chẽ các nội dung giáo dục: giữa giáo dục lý luận củaĐảng, pháp luật của Nhà nước với kiến thức khoa học xã hội, khoa học tựnhiên với tình hình nhiệm vụ chính trị; kết hợp giáo dục lý luận chính trịvới giáo dục đạo đức
- Kết hợp chặt chẽ giữa công tác tư tưởng với công tác tổ chức, côngtác kiểm tra của Đảng và các hoạt động khác
- Kết hợp giáo dục tư tưởng trong học tập với việc rèn luyện trongthực tiễn cách mạng, kêt hợp lý luận với thực tiễn
- Kết hợp giáo dục tư tưởng trong Đảng với công tác tư tưởng của các
tổ chức trong hệ thống chính trị Trách nhiệm công tác tư tưởng là của toànĐảng, của cả hệ thống chính trị
- Kết hợp giữa xây và chống, lấy xây dựng, phát huy mặt tích cực, tiến
bộ của con người làm chính để khắc phục mặt tiêu cực lạc hậu Công tác tư
Trang 21tưởng phải chủ động, kịp thời, nhạy bén, sáng tạo trong việc nắm bắt tâmtrạng, dư luận xã hội để đề ra những giải pháp thiết thực, khả thi.
Nguyên tắc thực hiện công tác tư tưởng của Đảng là:
Một là, bảo đảm nguyên tắc tính Đảng Đảng phải xác lập đường lối
chính trị đúng đắn, dựa trên nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin vàthực tiễn cách mạng của đất nước
Hai là, bảo đảm nguyên tắc tính khoa học: bảo đảm nguyên lý tồn tại xã
hội qyết định ý thức xã hội; giải quyết tốt các nối quan hệ lợi ích theonguyên tắc hài hòa lợi ích cá nhân, tập thể, xã hội; bảo đảm linh hoạt, phùhợp với từng đối tượng cụ thể; tuân thủ các quy luật của quá trình nhận thức;cung cấp và định hướng thông tin
Ba là, bảo đảm nguyên tắc tính thực tiễn
Công tác tư tưởng phải bám cát cuộc sống, bám sát thực tiễn, chú trọngtổng kết thực tiễn để bổ sung hoàn thiện đường lối và lý luận của Đảng, kịpthời giải quyết những vấn đề nảy sinh
1.3 Đẩy mạnh công tác tư tưởng của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong giai đoạn hiện nay là yêu cầu khách quan
1.3.1 Công tác tư tưởng tạo động lực cho sự nghiệp đổi mới
Trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào khẳng định: Công tác tư tưởng phải được đẩy mạnh toàn diện cả
về nội dung và phương thức hoạt động, cũng như đào tạo đội ngũ cán bộchuyên trách đáp ứng tốt những nhiệm vụ và những yêu cầu ngày càng caocủa thực tiễn đặt ra
Trong công cuộc đổi mới, công tác tư tưởng trở nên vô cùng quantrọng trong việc đáp ứng những đòi hỏi của thực tiễn, góp phần tiếp tục hoànchỉnh những vấn đề lý luận được các Đại hội VI,VII,VIII của Đảng Nhândân Cách mạng Lào đặt ra
Nhiệm vụ công tác tư tưởng trong giai đoạn hiện nay được Đại hội
lần thứ VIII của Đảng xác định là: “Tiếp tục đổi mới tư duy lý luận, nâng
Trang 22cao trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân lên một bước mới, đặc biệt quan trọng
là cổ vũ, khơi dậy lòng nhiệt tình cách mạng của quần chúng, hiện thực hoá thắng lợi mục tiêu đổi mới” 9
Công tác tư tưởng trong giai đoạn hiện nay có nhiệm vụ tạo động lựccho sự nghiệp đổi mới Đó là:
Thứ nhất, công tác tư tưởng xây dựng và phát huy nhân tố con
người, đào tạo, bồi dưỡng, hình thành những thế hệ con người mới: có thểlực cường tráng, có trí tuệ cao, có lý tưởng kiên định mục tiêu độc lập dântộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, có kỹ năng lao động và làm kinh tế giỏi,với trình độ văn hóa, khoa học, kỹ thuật ngày càng cao, có lòng nhân ái
Cách mạng xã hội chủ nghĩa và sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hộithực chất là nhằm giải phóng hoàn toàn và triệt để cho con người, vì hạnhphúc của con người Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Lào, vấn đề giảiphóng con người, đấu tranh cho lợi ích của con người chăm lo xây dựng conngười mới luôn luôn là những vấn đề chủ yếu trong các chủ trương, chínhsách của Đảng
Con người vừa là mục tiêu và vừa là động lực vận động cách mạng.Trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, do điều kiện chiến tranh và nhữnghạn chế về kinh tế, chúng ta chưa có nhiều khả năng để chăm lo cho conngười nhất là về phương diện đời sống vật chất Ngày nay, trong điều kiệnhoà bình, xây dựng đất nước, chúng ta có nhiều khả năng chăm lo đến đờisống của con người về mọi mặt hơn Vì thế cần hướng vào mục tiêu đó, côngtác tư tưởng góp phần xác định trách nhiệm của xã hội, đoàn thể, nhà trường,gia đình chăm lo đời sống mọi mặt của con người
Thứ hai, công tác tư tưởng góp phần ổn định chính trị, đoàn kết xã hội
Ổn định chính trị, đoàn kết xã hội là điều kiện cơ bản, là tiền đề quantrọng nhất để đưa sự nghiệp đổi mới đến thắng lợi Ổn định chính trị không
có nghĩa là bảo thủ, trì trệ, thụ động mà là sự ổn định trong thế phát triển, đi
9 Đảng Nhân dân Cách mạng Lào: Nghị quyết Đại hội Đại biểu lần thứ VIII , Nxb Nhà nước, 2006, tr136.
Trang 23lên là làm cho các quan hệ chính trị - xã hội ngày càng phù hợp với đổi mớikinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Hiện nay, các thế lực thù địch đã công khai thực hiện âm mưu “diễn
biến hoà bình”, thực chất đây là cuộc chiến tranh không tiếng súng nhằm lật
đổ chế độ xã hội chủ nghĩa, xoá bỏ nền độc lập dân tộc ta Các thế lực chốngchủ nghĩa xã hội luôn coi công tác lý luận - tư tưởng là trận địa trọng yếu,chúng sử dụng cả các phương tiện thông tin đại chúng, trong cuộc chiến nàynhư báo, tạp chí, đài phát thanh, vô tuyến truyền hình, các diễn đàn Côngtác tư tưởng hiện nay cần sử dụng các loại phương tiện truyền thông, bằngnhiều hình thức đấu tranh chống lại những âm mưu, thủ đoạn đó của chúng
Thứa ba, công tác tư tưởng định hướng, thúc đẩy nhiệm vụ phát triển
kinh tế - xã hội
Theo V.I Lênin: Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế Điều đó
có nghĩa là quan hệ giữa chính trị và kinh tế là quan hệ biện chứng, thốngnhất Khi nhân dân đã giành được chính quyền, tất yếu phải sử dụng cáccông cụ chính trị, tư tưởng để tác động đến kinh tế Tuy nhiên, sự tác độngnày có thể kìm hãm (nếu sai lầm) hoặc thúc đẩy mạnh mẽ (nếu đúng đắn) đốivới kinh tế
Công tác tư tưởng hướng dẫn, định hướng, khơi dậy mọi tiềm năngcủa đội ngũ cán bộ khi thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, bảo đảm chotừng đơn vị sản xuất kinh doanh, từng cấp, từng ngành không đi chệch địnhhướng xã hội chủ nghĩa và biết tìm ra những nhân tố tạo nên động lực tổnghợp thúc đẩy sự phát triển kinh tế, từng bước thực hiện công bằng, tiến bộ xãhội, động viên mọi tầng lớp xã hội thực hiện tốt đường lối, chính sách pháttriển kinh tế
1.3.2 Tình hình thế giới ảnh hưởng đến tư tưởng của Đảng
Trong thời gian qua, tình hình thế giới và khu vực có dự chuyển biếnphức tạp, trong đó có cả cơ hội thuận lợi cho sự phát triển Vấn đề nổi bật là
Trang 24các nước kiên định theo con đường XHCN dưới sự lãnh đạo của chủ nghĩaMác - Lênin đã có sự ổn định về chính trị, an ninh trật tự xã hội, kinh tế có
sự phát triển với nhịp độ cao Đặc biệt là sự phát triển kinh tế thị trường theođịnh hướng XHCN của Trung Quốc, Việt Nam, Cuba, Triều Tiên Thành tựu
to lớn và sự vinh quang trong sự nghiệp đổi mới của Việt Nam và thành tựucải cách mở cửa của Trung Quốc đã khiến cho uy tín của XHCN ngày càngnổi bật trên trường quốc tế Song, còn nhiều vấn đề thách thức ảnh hưởngđến tư tưởng và công tác chính trị - tư tưởng như: vấn đề các lực lượng phảnbội; bệnh tật, thiên tai, đói nghèo, giá cả sinh hoạt tăng cao ảnh hưởng đến sựphát triển kinh tế và đời sống nhân dân; âm mưu “diễn biến hoà bình” củacác thế lực thù địch…Sự hoà nhập quốc tế và cách mạng khoa học côngnghệ, nhất là công nghệ thông tin bùng nổ có sự phát triển nhanh chóng, đãgây ảnh hưởng với các nước trên thế giới theo chiều hướng có cả tích cực, cảtiêu cực
Trong 5 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhànước và sự chủ động của nhân dân các bộ tộc; Đảng Nhân dân Cách mạngLào đã chú trọng làm công tác chính trị - tư tưởng, giáo dục, vận động toàn
xã hội làm công tác an ninh – quốc phòng toàn dân, coi trọng công tác xâydựng và củng cố cơ sở chính trị gắn liền với sự phát triển nông thôn toàndiện; cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Dovậy, đất nước có sự ổn định về chính trị, an ninh, trật tự xã hội, kinh tế có sựphát triển liên tục
Điều nổi bật là đã tổ chức nhiều đại hội cấp quốc tế Điều đó, đãkhẳng định khả năng và thể hiện sự tin cậy của quốc tế đối với đất nước Lào,làm cho vị thế và uy tín của Lào ngày càng cao trên trường quốc tế và làmcho âm mưu của các thế lực thù địch từng bước bị đánh lùi
Song, tình hình đất nước cũng có những vấn đề phức tạp ảnh hưởngđến tư tưởng và hoạt động công tác tư tưởng, đó là các lực lượng đế quốctiếp tục đẩy mạnh hợat động phá hoại đất nước, mặt khác họ gây sự phân
Trang 25biệt, chia rẽ đoàn kết giữa các dân tộc, lợi dụng vấn đề “dân chủ”, “quyềncon người”, vấn đề dân tộc, tôn giáo, gây các tệ nạn ma túy tiêu cực trong xãhội Phương tiện thông tin đại chúng phương Tây, nhất là Đài phát thanhAsia tự do đã tích cực tuyên truyền, che dấu, nói xấu sự lãnh đạo của Đảng
và sự quản lý của Nhà nước để phá hủy chế độ mới của chúng ta
Mặt khác, Đảng cũng còn khuyết điểm trong quá trình lãnh đạo pháttriển kinh tế - xã hội, trong việc giải quyết các vấn đề tiêu cực, giải quyếtbệnh quan liêu tham nhũng chưa triệt đề
Những tình hình đã trên đã ảnh hưởng tích cực và tiêu cực đến tưtưởng của cán bộ, đảng viên cũng như nhân dân các bộ tộc Lào
Tóm lại, bằng những chỉ dẫn của chủ nghĩa Mác – Lênin, cũng nhưbài học kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn của Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào về vai trò của công tác tư tưởng, chúng ta hiểu sâu sắc rằng: côngtác tư tưởng có tầm quan trọng đặc biệt trong công tác xây dựng Đảng và sựlãnh đạo của Đảng, nó không chỉ góp phần xây dựng nền tảng tư tưởng, xâydựng khối đại đoàn kết trong toàn Đảng, toàn dân, mà còn góp phần xâydựng hệ thống lý luận làm cơ sở cho hoạt động lãnh đạo của Đảng để nângcao trình độ trí tuệ cho cán bộ, đảng viên; không chỉ góp phần xây dựng đạođức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, mà còn góp phần xây dựng Đảngvững mạnh cả về chính trị và tổ chức; không chỉ tham gia quá trình hoạchđịnh chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, mà còn cổ
vũ, động viên, tuyên truyền, giáo dục, đấu tranh với các tư tưởng sai trái,thuyết phục cả dân tộc hăng hái lao động tự giác, quên mình vì mục tiêu, lýtưởng của xã hội chủ nghĩa
Trang 26Chương 2 CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH PHÔNG SA LỲ
ĐẢNG NHÂN DÂN CÁCH MẠNG LÀO THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
-2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội và Đảng bộ tỉnh Phông SaLỳ
2.1.1 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên của tỉnh Phông Sa Lỳ.
Tỉnh Phông Sa lỳ là một tỉnh miền núi nằm ở phía Bắc của Nước Cộnghòa Dân chủ Nhân dân Lào, phía Bắc và phía Tây giáp với Trung Quốc (tỉnhVân Nam ) với chiều dài biên giới 320 km; phía Đông giáp với Việt Nam(tỉnh Điện Biên) dài 650 km; phía Nam giáp tỉnh Luôngphabang và phía TâyNam giáp tỉnh Uđômxay Tỉnh Phông Sa lỳ có diện tích tương đối rộng, là16.270 km vuông, chủ yếu là miền núi cao dốc đứng, hẻo lánh nhất, phức tạp
về địa hình, có các con sông và suối chảy theo thung lũng Tỉnh không cóđồng bằng, không có thảo nguyên Một số nơi, dãy núi tách rời nhau nên códiện tích phẳng thửa nhỏ như: vùng nguồn sông Nam U, vùng sông NamBun bắc, trung và nam
Tỉnh Phông Sa Lỳ có 7 huyện, 65 cụm bản phát triển, có 524 bản,làng, trong đó 123 bản làng nghèo nằm ở vùng cao, vùng sâu, hẻo lánh, nơiđịa hình hiểm trở, địa bàn chia cắt phức tạp, nhiều núi cao vực sâu, kết cấu
hạ tầng thấp kém gây trở ngại lớn cho việc phát triển kinh tế - xã hội
Dân số của tỉnh là 166.365 người, trong đó nữ là 82.729; nhịp độ tăng dân sốnăm 2010 khoảng 1,7%
Tỉnh Phông Sa Lỳ có nhiều dân tộc cùng sinh sống, theo số liệu của
Ủy ban Xây dựng Mặt trận Tổ quốc tỉnh khảo sát vào tháng 6 năm 2009, tỉnh
có 15 dân tộc với 4 nhóm ngôn ngữ khác nhau, trong đó dân tộc Khơ mụchiếm đa số với 32.260 người
Mỗi dân tộc có những phong tục tập quán khác nhau, điều đó có nhiềuthuận lợi, song cũng có nhiều khó khăn trong cuộc vận đông xây dựng nếp
Trang 27sống văn hóa và các phong trào khác Đồng bào các dân tộc tỉnh Phôngsaly
có truyền thống yêu nước, đoàn kết chống giặc ngoại xâm Truyền thống nàyđược Đảng bộ và các dân tộc tỉnh Phôngsaly giữ gìn và phát huy trong cácthời kỳ của cách mạng
Trong thời kỳ kháng chiến, Phông Sa Lỳ là một trong hai khu căn cứcách mạng; Đảng bộ và nhân dân Phông Sa lỳ đã đóng góp to lớn về sứcngười và sức của vào thắng lợi to lớn của đất nước Trong thời kỳ xây dựng
và bảo vệ Tô quốc, đổi mới và mở cửa, nhân dân Phông Sa lỳ đã khắc phụcnhững khó khăn, ra sức phấn đấu đạt thành tựu to lớn về mọi mặt, góp phầnvào thành tựu phát triển kinh tế - xã họi, an ninh - quốc phòng của đất nước.Trong công cuộc đối mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, của Tỉnh ủy và cáchuyện ủy, nhân dân Phông Sa Lỳ tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng,cần cù, chịu khó vươn lên mạnh mẽ, đạt kết quả đáng ghi nhận trên các lĩnhvực đời sống xã hội, góp phần quan trọng vào thành tựu đổi mới của đấtnước, xứng đảng với danh hiệu tỉnh anh hùng
2.1.2 Về tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Phông Sa Lỳ
Thực hiện đường lối và chủ trương phát triển kinh tế của Đảng, tỉnhPhông Sa Lỳ là một địa bàn được quan tâm đầu tư và chuyển dịch cơ cấukinh tế, phát triển kết cấu hạ tầng và các nhà máy, xí nghiệp với quy mô nhỏ
và vừa sản xuất bằng công nghệ hiện đại Công tác quản lý điều hành trênđịa bàn tỉnh được đổi mới bảo đảm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tiếp thuđược công nghệ hiện đại và khuyến khích thu hút vốn đầu tư nước ngoàihoạt động có hiệu quả
Trong 5 năm từ 2005 - 2010, kinh tế của tỉnh Phông Sa Lỳ liên tụcphát triển, trung bình tăng 6,73%/năm Tổng số lượng sản phẩm lâm - nôngnghiệp tăng 3,03%, thủ công nghiệp tăng 10% và dịch vụ tăng 11,83%
Cơ cấu kinh tế của tỉnh vẫn chủ yếu là lâm - nông Lâm - nông nghiệpchiếm 52,70%; thủ công nghiệp chiếm 26,16%; dịch vụ chiếm 21,15% GDP.GDP bình quân đầu người đạt 467 USD bằng 3.831.324 kíp
Trang 28Về nông - lâm nghiệp
Toàn tỉnh có diện tích trồng lúa là 6.642,87 ha, sản lượng lúa đạt28.613,04 tấn Diện tích nương là 465 ha, sản lượng lúa đạt 8.498,12 tấn.Diện tích ruộng chiêm 353,35 ha, sản lượng lúa đạt 50.158 tấn Diện tíchtrồng cao su, trà có 29.751,75 ha, sản lượng 126.626,37 tấn Hiện nay, toàntỉnh đã có 166 công trình thủy lợi, trong đó, có 146 hệ thống kênhmương, có máy bơm nước bằng điện tại 3 vị trí, có khả năng đáp ứng nhucầu tiêu nước cho diện tích mùa thu và mùa mưa, đủ khả năng tưới cho
1687 ha lúa và hoa tươi màu, tạo điều kiện cho nhân dân tỉnh có khảnăng sản xuất lúa gạo và nhiều vật nuôi, cây trồng, đáp ứng được nhucầu tiêu thụ trong phạm vi toàn tỉnh
Về công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
Tỉnh Phông Sa Lỳ có 6 nhà máy chế biến gỗ quy mô lớn, một nhàmáy loại trung bình và 561 xưởng gỗ loại nhỏ; giá trị sản xuất côngnghiệp, tiểu thủ công nghiệp từ năm 2005 - 2010 đạt 43,52 tỉ kíp, so vớinăm 2005 tăng 32,54%
Tỉnh đã phát triển mạng lưới điện đến các huyện, đã có 16.710 hộ giađình có điện lưới, chiếm 11,4% số bản làng trong toàn tỉnh
Về thương mại và du lịch
Nhân dân ở vùng nông thôn đã biết trao đổi hàng hóa và mở rộng sảnxuất hàng hóa Có các chương trình dự án phát triển điển hình như: trồng lúa,nuôi trâu, bò, lợn, gia cầm, dệt vải và thổ cầm gốm sứ, mây tre đan
Hệ thống chợ ở nông thôn đã được phát triển, đã xây dựng được 3 chợmới Đã mở rộng quan hệ hợp tác trao đổi hàng hóa với các tỉnh lân cận ởtrong nước và các tỉnh Miền Bắc của Việt Nam và Trung Quốc đạt 166 tỉkíp, tăng 6,35% so với năm 2005 Xuất khẩu từ năm 2005 – 2010 đạt 25triệu USD, tăng 17%/năm; nhập khẩu đạt được hơn 4 triệu USD, tăng24%/năm
Trang 29Dịch vụ du lịch tự nhiên, du lịch truyền thống văn hóa của các dân tộc
và du lịch di tích lịch sử được củng cố và phát triển: có 175 địa điểm Có trên
40 khách sạn, nhà nghỉ phục vụ du khách Khách du lịch đến tỉnh Phông Sa
Lỳ ngày càng nhiều
Tỉnh Phông Sa Lỳ đã vượt qua khó khăn, tìm mọi cách để từng bướckhai thác nguồn ngân sách, nhất là đảm bảo chế độ lương bổng và chi tiêuhành chính
Trong năm 5 năm, ngân sách Nhà nước đã góp phần to lớn trong việcthực hiện quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị Nền kinh tếliên tục tăng trưởng, số hộ gia đình nghèo ngày càng giảm, đời sống nhândân ngày càng được cải thiện
Về giao thông vận tải, bưu chính viễn thông và xây dựng
Những năm gần đây, hệ thống giao thông nội tỉnh và quốc gia đi quatỉnh Phông Sa Lỳ đã được phát triển một bước đáng kể Đã phát triển đườnggiao thông kết nối với các tỉnh lân cận ở Miền Bắc của Lào và Cộng hòa Xãhội Chủ nghĩa Việt Nam, củng cố và xây dựng được 1007 km đường nóichung, trong đó có 116,77 km đường nhựa
Dịch vụ bưu chính viễn thông đã được phát triển đến tuyến huyệntrong toàn tỉnh, hệ số sử dụng đạt 4.496 con số
Về văn hoá - xã hội
Giáo dục là một trong những chỉ số cơ bản nói lên chất lượng cuộcsống, trình độ học vấn của mỗi quốc gia, phản ánh mức độ phát triển của xãhội, trình độ văn minh của quốc gia
Trên cơ sở đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về chiến lượcphát triển giáo dục, phấn đấu để giáo dục trở thành công việc và nhiệm vụcủa mỗi người dân, Đảng bộ tỉnh và các địa phương hết sức quan tâm pháttriển giáo dục, đã tranh thủ sự giúp đỡ, hỗ trợ của nhiều tổ chức về vốn,phương tiện đầu tư cho giáo dục, về bồi dưỡng cán bộ, xây dựng một số cán
bộ làm nòng cốt trong lĩnh vực giáo dục Từ năm 2005 – 2010 toàn tỉnh có
Trang 30551 ngôi trường, có 652 lớp, hiện nay có 1.655 giáo viên, trong đó 278 người
là nữ Giảng viên có trình độ sơ cấp 365 người, trung cấp 245 người, cao học
210 người So với yêu cầu thực tế thì con số đó còn thấp và chưa đáp ứng.Toàn tỉnh có 35 trường mầm non và có 1.474 trẻ em tới trường, tiểu học có
501 trường, có 8 trường phổ thông, toàn tỉnh có 2.821 học sinh Theo thống
kê, đã xoá nạn mù chữ được 69,21% Đồng thời cũng đã chú trọng việc bồidưỡng trình độ văn hóa cho người dân, cán bộ, cảnh sát, an ninh Tỉnh cũng
có sự cố gắng và lập 02 trường dạy nghề sơ cấp, trung cấp và từ năm 2008đến nay đã dạy nhiều ngành nghề cho học sinh
Song song với giáo dục, vấn đề được Tỉnh quan tâm là sức khỏe cộngđồng trong các tầng lớp dân cư, đó cũng chính là mục tiêu tái tạo sức laođộng cho toàn xã hội Trên địa bàn tỉnh có cả bệnh viện của Trung ương vàbệnh viện tỉnh Dựa trên đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước tronggiai đoạn hiện nay, các bệnh viện trách nhiệm khám và chữa bệnh cho ngườidân 542 làng, chiếm 100% tổng số làng Toàn tỉnh có 5 bệnh viện, trong đó
có 1 bệnh viện cấp tỉnh, 4 bệnh viện cấp huyện, có 22 trạm y tế với 242 cán
bộ y tế Hiện nay đời sống nhân dân đã từng bước được cải thiện, tuổi thọbình quân 58 tuổi
Về an ninh - quốc phòng
Với sự quán triệt đường lối, chính sách an ninh – quốc phòng củaĐảng Nhân dân Cách mạng Lào, toàn Đảng và toàn dân tỉnh Phông Sa Lỳ đãphát huy ý thức làm chủ đất nước Mọi người dân sẵn sàng làm nghĩa vụ tự
vệ, theo dõi những phần tử xấu hoạt động phá hoại trong địa bàn dân cư vàđịa bàn sản xuất kinh doanh của nhân dân Đội ngũ lãnh đạo cấp cơ sở nhưtrưởng làng, giám đốc cơ quan nhất là kho bạc Nhà nước, ngân hàng… đều
tổ chức các đơn vị tự vệ luôn luôn sẵn sàng phối hợp với cán bộ chức năng
an ninh - quốc phòng để xử lý kịp thời khi có vấn đề phức tạp xảy ra
Tỉnh ủy Phông Sa Lỳ đã chỉ đạo và tổ chức tốt hệ thống an ninh - quốcphòng, triển khai tốt phong trào “quần chúng tự vệ” làm cho tình hình xã hộitrong phạm vi toàn tỉnh được duy trì tương đối bình ổn
Trang 312.1.3 Một số nét khái quát về Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ
Dưới sự lãnh đạo của Ban chấp hành Trung ương Đảng và Ban tổchức Trung ương Đảng, Ban thường vụ tỉnh ủy, Ban tổ chức tỉnh Phông Sa
Lỳ đã nghiên cứu, ban hành các nghị quyết, các văn bản về công tác xâydựng Đảng, đồng thời chỉ đạo các ban, tổ chức cơ sở đảng và chi bộ đảngtăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo coi trọng công tác xây dựng Đảng, từngbước nâng cao hiệu quả hoạt động của cấp uỷ đảng các cấp
Năm 2008 - 2009 toàn tỉnh có 5.678 tổ chức cơ sở đảng, với 386chi bộ; trong đó có 212 chi bộ vững mạnh biết lãnh đạo toàn diện; 65 chi
bộ vững mạnh; 86 chi bộ trung bình; 26 chi bộ yếu và không được xếploại 17 chi bộ
Tổng số đảng viên toàn tỉnh có 3.989 đồng chí, nữ 652 đồng chí; trong
đó có 1.311 đảng viên được xếp loại vững mạnh; 1960 đảng viên được xếploại trung bình; 350 đảng viên được xếp loại kém và 368 đảng viên chưađược xếp loại
Tổng số đảng viên là cán bộ trong tỉnh có 3.583 người, nữ 1.911người, trong đó, trình độ không có chuyên môn cấp có 120 người, nữ 43người; trình độ chuyên môn cấp I có 632 người, nữ 262 người; cấp trung cấp
có 1.227 người, nữ 438 người; cao cấp có 418 người, nữ 44 người; đại học
và sau đại học có 186 người, nữ 45 người
Trong nhiệm kỳ IX (năm 2010), Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Phông
Sa Lỳ có 29 đồng chí, trong đó nữ có 03 đồng chí
Ban Chấp hành Đảng bộ huyện có 151 đồng chí, trong đó nữ có 20.Ban Chấp hành Đảng bộ cấp cơ sở có 124 đồng chí, trong đó nữ có 13.Ban Chấp hành cấp chi bộ có 755 đồng chí, trong đó nữ có 62
Nhìn chung, đa số cán bộ, đảng viên tin tưởng vào sự lãnh đạo củaĐảng, có lập trường tư tưởng vững vàng, có phẩm chất chính trị tốt, nắmchắc đường lối, chính sách của Đảng và hăng hái tham gia lãnh đạo toàn dântrong tỉnh tổ chức thực hiện đường lối, chính sách của Đảng với trách nhiệm
Trang 32cao Đa số cán bộ lãnh đạo chủ chốt đã được đào tạo, bồi dưỡng nâng caotrình độ lý luận chính trị, quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội và kiếnthức pháp luật.
Đối với việc quản lý, sắp xếp và bồi dưỡng cán bộ, Đảng bộ đặc biệtcoi trọng việc củng cố bộ máy tổ chức, mà biểu hiện rõ nhất là có nhiều sở
đã quyết định, xem xét lại những quy định, điều lệ, nội quy, chức năng,vai trò của đơn vị mình phù hợp với đặc điểm, tình hình thực tiễn; rà soátlại chức vụ, sắp xếp cơ cấu cán bộ, đảng viên, căn cứ vào sự cần thiết vàyêu cầu của công việc, tạo thuận lợi trong công tác quản lý hành chính ởđịa phương
Qua giai đoạn triển khai, tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội VIIIcủa Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Đại hội VIII của Đảng bộ tỉnh Phông
Sa Lỳ đã đạt được nhiều thành tựu về mọi mặt, bởi vì các cấp uỷ Đảng từtỉnh đến cơ sở đã nhận thức, quán triệt, triển khai, và vận dụng tốt các đườnglối, chính sách của Đảng vào hoạt động thực tiễn phù hợp với cơ quan, đơn
vị, địa phương
Đảng ủy các cấp đã tăng cường khối đoàn kết vững chắc trong nội bộcũng như cổ vũ và động viên tinh thần làm chủ đất nước, làm chủ quê hươngcủa nhân dân nhằm phát huy năng lực, trí tuệ của họ cống hiến cho sự nghiệpxây dựng kinh tế, phát triển văn hoá - xã hội; đảm bảo về an ninh trật tự, antoàn xã hội
2.2 Thực trạng công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ Đảng Nhân dân Cách mạng Lào thời gian qua
2.2.1 Về ưu điểm và nguyên nhân
a Về ưu điểm
Một là, về đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng
Trong những năm qua, nhất là từ khi có Nghị quyết 09 của Bộ Chínhtrị khoá VIII, Nghị quyết Trung ương 3, Trung ương 6 (lần 2) khoá VIII củaBan chấp hành Đảng Nhân dân cách mạng Lào, công tác tư tưởng tiếp tục
Trang 33được coi trọng và ngày càng đi vào chiều sâu Qua các đợt học tập, quán triệtNghị quyết, các đợt sinh hoạt chính trị, nhận thức tư tưởng của cán bộ, đảngviên đã có sự chuyển biến rõ rệt Trong Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ, không cónhững hiện tượng chống Đảng, bỏ Đảng vì lý do chính trị
Ban Thường vụ tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 08 về công tác tưtưởng, làm cho công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh không ngừng đổi mới,ngày càng có hiệu quả cả diện rộng và chiều sâu
Công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Phông Sa Lỳ được xác định lànhiệm vụ quan trọng hàng đầu, thường xuyên trong hoạt động lãnh đạo, chỉđạo của các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở; được chỉ đạođổi mới mạnh mẽ với phương châm: “Toàn Đảng làm công tác tư tưởng”,
“Cả hệ thống chính trị làm công tác tư tưởng” và “Hướng mạnh về cơ sở”
Cấp ủy các cấp, Ban Tuyên giáo tỉnh, huyện và các phương tiệntruyền thống (đài phát tranh, truyền hình, báo, tạp chí…) là lực lượngquan trọng trong việc đem các chính sách, chỉ thị, nghị quyết của Đảng,pháp luật, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước triển khai,hướng dẫn tổ chức thực hiện cho cán bộ và nhân dân ở cơ sở Coi trọngcông tác giáo dục chính trị - tư tưởng là vấn đề quan trọng trong tổ chứcquán triệt đường lối chính sách của Đảng, nhất là Nghị quyết của BanChấp hành Trung ương Đảng gắn liền với Nghị quyết của Ban Chấp hànhĐảng bộ tỉnh cho cán bộ, đảng viên và phong trào rộng rã, sâu sắc Tuynhiên, nòng cốt làm công tác tư tưởng là cấp ủy các cấp, ban tuyên giáotỉnh và bộ máy làm công tác tuyên giáo chuyên trách với đội ngũ cán bộ
có sự phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, tổ chức bộ máyngày càng được củng cố và hoàn thiện
Tổng số cán bộ Ban Tuyên giáo tỉnh và phòng tuyên giáo huyện có 41cán bộ, trong đó có 17 nữ
Trong đó về trình độ chuyên môn: Tiến sỹ 1 người; Thác sỹ 5 người;Đại học11 người; Cao đẳng 18 ngườivà trung cấp 6 người