đồ án tốt nghiệp nghiên cứu xây dựng hệ thống các bài tập lớn cho môn học kết cấu thân tàu

LỜI CẢM ƠNSau hơn ba tháng thực hiện đề tài với sự cố gắng của bản thân cùng với sựgiúp đỡ nhiệt tình của các thầy giáo và các bạn, đến nay đề tài “Nghiên cứu xây dựng hệ thống các bài t

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG KHOA KỸ THUẬT TÀU THỦY

- -

DƯƠNG ĐÌNH HẢO

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÁC

BÀI TẬP LỚN CHO MÔN HỌC KẾT CẤU

PHIẾU ĐÁNH GIÁ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Họ và tên sinh viên : Dương Đình Hảo Lớp : 46TT-2

Ngành : Đóng tàu

học kết cấu thân tàu”

Số trang : 115 Số chương: 04 Số tài liệu tham khảo: 09 Hiện vật : 3 quyển đề tài tốt nghiệp; 3 đĩa CD

NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ H ƯỚNG DẪN

Kết luận:

Nha Trang, ngày …… tháng …… năm 200 8

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

(Ký và ghi rõ họ tên)

PHIẾU ĐÁNH GIÁ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Họ và tên sinh viên : Dương Đình Hảo Lớp : 46TT-2

Ngành : Đóng tàu

học kết cấu thân tàu”.

Số trang : 115 Số chương: 04 Số tài liệu tham khảo: 09 Hiện vật : 3 quyển đề tài tốt nghiệp; 3 đĩa CD

NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ PHẢN BIỆN

Kết luận:

Nha Trang, ngày …… tháng …… năm 2008

CÁN BỘ PHẢN BIỆN CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

Điểm chung

Bằng số Bằng chữ

ĐỀ CƯƠNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Họ, tên SV : Dương Đình Hảo MSSV: 46132097 Lớp: 46TT-2

Ngành : Đóng Tàu

cấu thân tàu”.

Cán bộ hướng dẫn: TS TRẦN GIA THÁI.

I ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng nghiên cứu : Môn học kết cấu thân tàu.

2 Phạm vi nghiên cứu : Các bài tập lớn trong môn học kết cấu thân tàu.

3 Mục tiêu nghiên cứu : Xây dựng hệ thống các bài tập lớn cho môn học.

II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

LỜI NÓI ĐẦU

1.1 Tổng quan đề tài

1.2 Thực tế hiện nay

1.3 Mục đích và yêu cầu của hệ thống bài tập

DỰNG

2.1 Bài tập số 1: Đọc hiểu nội dung bản vẽ kết cấu

2.2 Bài tập số 2: Tính toán và thiết kế kết cấu theo quy phạm

2.3 Bài tập số 3: Xây dựng bản vẽ rải tôn bao vỏ tàu

2.4 Bài tập số 4: Lập bảng kê quy cách mối hàn và trình tự các mối hàn

2.5 Bài tập số 5: Khai triển các chi tiết kết cấu

2.6 Bài tập số 6: Lập bảng tính vật t ư phần vỏ cho kết cấu thân t àu

2.7 Bài tập số 7: Lập dự trù sửa chữa phần tôn bao vỏ t àu cho định kỳ sửa chữa

3.1 BÀI TẬP SỐ 1: ĐỌC HIỂU NỘI DUNG BẢN VẼ KẾT CẤU.

3.1.1 Bài tập thực hành

3.1.2 Hướng dẫn thực hiện

3.5 BÀI TẬP SỐ 5: KHAI TRIỂN CÁC CHI TIẾT KẾT CẤU.

3.5.1 Mục đích, yêu cầu và ý nghĩa bài tập

3.5.2 Bài tập thực hành

3.5.3 Hướng dẫn thực hiện

3.5.4 Ví dụ minh họa

3.6 BÀI TẬP SỐ 6: LẬP BẢNG TÍNH VẬT T Ư PHẦN VỎ CHO KẾT CẤU THÂN TÀU.

3.6.1 Bài tập thực hành

3.6.2 Hướng dẫn thực hiện

3.6.3 Ví dụ minh họa

3.7 BÀI TẬP SỐ 7: LẬP DỰ TRÙ SỬA CHỮA PHẦN TÔN BAO VỎ TÀU

CHO ĐỊNH KỲ SỬA CHỮA.

3.7.1 Bài tập thực hành

3.7.2 Hướng dẫn thực hiện

3.7.3 Ví dụ minh họa.

III KẾ HOẠCH THỜI GIAN

Nha Trang, ngày 06 tháng08 năm 2008

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN SINH VI ÊN THỰC HIỆN

TS TRẦN GIA THÁI DƯƠNG ĐÌNH HẢO

LỜI CẢM ƠN

Sau hơn ba tháng thực hiện đề tài với sự cố gắng của bản thân cùng với sựgiúp đỡ nhiệt tình của các thầy giáo và các bạn, đến nay đề tài “Nghiên cứu xây

dựng hệ thống các bài tập lớn cho môn học kết cấu thân t àu” đã hoàn thành Qua

đây tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến:

- Thầy giáo TS Trần Gia Thái, người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo hết sứcnhiệt tình trong suốt quá trình thực hiện đề tài

- Các thầy giáo trong bộ môn đóng t àu, những người đã nhiệt tình giúp đỡtôi thực hiện đề tài này

- Các cán bộ, kỹ sư thuộc công ty đóng tàu Cam Ranh và công ty Hy unDaiVinashin, những người đã chỉ bảo và hướng dẫn tôi trong quá tr ình thực hiện

- Cùng tất cả các bạn đồng nghiệp đ ã giúp đỡ và ủng hộ tôi trong suốt thờigian vừa qua Cảm ơn đến nhà trường đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiệntốt đề tài này

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

Nha trang, tháng 11 năm 2008

Sinh viên thực hiện

Dương Đình Hảo

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

Chương 1 ĐẶT VẤN ĐỀ 2

1.1 TỔNG QUAN ĐỀ TÀI 2

1.2 THỰC TẾ HIỆN NAY 3

1.2.1 Những yêu cầu cơ bản của một kỹ sư kết cấu 3

1.2.2 Tình hình chung của các kỹ sư mới ra trường 4

1.2.3 Tình hình học tập của sinh viên 5

1.3 MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA HỆ THỐNG B ÀI TẬP 6

1.3.1 Mục đích 6

1.3.2 Yêu cầu 6

1.3.3 Thăm dò ý kiến thực tế 6

Chương 2 MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN XÂY DỰNG 8

2.1 BÀI TẬP SỐ 1: ĐỌC HIỂU NỘI DUNG BẢN VẼ KẾT CẤU 8

2.1.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập 8

2.1.2 Phương án xây dựng 9

2.1.3 Cơ sở lý thuyết 9

2.2 BÀI TẬP SỐ 2: TÍNH TOÁN V À THIẾT KẾ KẾT CẤU THEO QUY PHẠM 21

2.2.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập 21

2.2.2 Phương án xây dựng 22

2.2.3 Cơ sở lý thuyết 22

2.3 BÀI TẬP SỐ 3: XÂY DỰNG BẢN VẼ RẢI TÔN BAO VỎ T ÀU 27

2.3.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập 28

2.3.2 Phương án xây dựng 28

2.3.3 Cơ sở lý thuyết 28

2.4 BÀI TẬP SỐ 4: LẬP BẢNG K Ê QUY CÁCH MỐI HÀN VÀ TRÌNH TỰ CÁC MỐI HÀN 32

2.4.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập 32

2.4.2 Phương án xây dựng 33

2.4.3 Cơ sở lý thuyết 33

2.5 BÀI TẬP SỐ 5: KHAI TRIỂN CÁC CHI TIẾT KẾT CẤU 41

2.5.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập 41

2.5.2 Phương án xây dựng 41

2.5.3 Cơ sở lý thuyết 42

2.6 BÀI TẬP SỐ 6: LẬP BẢNG TÍNH VẬT T Ư PHẦN VỎ CHO KẾT CẤU THÂN TÀU 43

2.6.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập 43

2.6.2 Phương án xây dựng 44

2.6.3 Cơ sở lý thuyết 44

2.7 BÀI TẬP SỐ 7: LẬP DỰ TR Ù SỬA CHỮA PHẦN TÔN BAO VỎ TÀU CHO ĐỊNH KỲ SỬA CHỮA 47

2.7.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập 47

2.7.2 Phương án xây dựng 48

2.7.3 Cơ sở lý thuyết 48

Chương 3 XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP 51

3.1 BÀI TẬP SỐ 1: ĐỌC HIỂU NỘI DUNG BẢN VẼ KẾT CẤU 51

3.1.1 Bài tập thực hành 51

3.1.2 Hướng dẫn thực hiện 51

3.1.3 Ví dụ minh họa 53

3.2 BÀI TẬP SỐ 2: TÍNH TOÁN VÀ THIẾT KẾ KẾT CẤU THEO QUY PHẠM 64

3.2.1 Bài tập thực hành 64

3.2.2 Hướng dẫn thực hiện 66

3.2.3 Ví dụ minh họa 69

3.3 BÀI TẬP SỐ 3: XÂY DỰNG BẢN VẼ RẢI TÔN BAO VỎ TÀU 75

3.3.1 Bài tập thực hành 75

3.3.2 Hướng dẫn thực hiện 75

3.3.3 Ví dụ minh họa 76

3.4 BÀI TẬP SỐ 4: LẬP BẢNG K Ê QUI CÁCH MỐI HÀN VÀ TRÌNH TỰ CÁC MỐI HÀN 80

3.4.1 Bài tập thực hành 80

3.4.2 Hướng dẫn thực hiện 80

3.4.3 Ví dụ minh họa 82

3.5 BÀI TẬP SỐ 5: KHAI TRIỂN CÁC CHI TIẾT KẾ T CẤU 90

3.5.1 Bài tập thực hành 90

3.5.2 Hướng dẫn thực hiện 91

3.5.3 Ví dụ minh họa 93

3.6 BÀI TẬP SỐ 6: LẬP BẢNG TÍNH VẬT T Ư PHẦN VỎ CHO KẾT CẤU THÂN TÀU 99

3.6.1 Bài tập thực hành 99

3.6.2 Hướng dẫn thực hiện 100

3.6.3 Ví dụ minh họa 101

3.7 BÀI TẬP SỐ 7: LẬP DỰ TR Ù SỬA CHỮA PHẦN TÔN BAO VỎ TÀU CHO ĐỊNH KỲ SỬA CHỮA 104

3.7.1 Bài tập thực hành 104

3.7.2 Hướng dẫn thực hiện 104

3.7.3 Ví dụ minh họa 107

Chương 4 KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ 113

4.1 KẾT LUẬN 113

4.2 ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ 113

TÀI LIỆU THAM KHẢO 115 PHỤ LỤC

LỜI NÓI ĐẦU

Ngày nay, cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp khác, ngànhcông nghiệp đóng tàu nước ta đã và đang từng bước tự khẳng định mình, góp phầnvào sự phát triển chung của x ã hội, và được xem như là một trong những ngànhcông nghiệp mũi nhọn của đất nước Cùng với sự phát triển đó, vấn đề đào tạonguồn nhân lực luôn là bài toán nan giải cho các trường đại học có đào tạo cán bộ

kỹ thuật tàu thủy Đặc biệt là kỹ sư đóng tàu

Để đáp ứng được tình hình thực tế trên, hiện nay hầu như các trường đều có

xu hướng đổi mới nội dung và phương pháp gi ảng dạy sao cho có hiệu quả nhất

Trong đó kết cấu thân tàu là một trong những môn học chuy ên ngành quan trọng

cần phải được đổi mới về thời lượng và phương pháp giảng dạy Với vấn đề đặt ra

như vậy, tôi đã đăng ký đề tài: “Nghiên cứu xây dựng hệ thống các b ài tập lớn cho

môn học kết cấu thân tàu” với sự hướng dẫn của thầy TS Trần Gia Thái Đề t ài

được thực hiện theo các nội dung sau:

Chương 1: Đặt vấn đềChương 2: Mục đích – yêu cầu và lựa chọn phương án xây dựngChương 3: Xây dựng hệ thống bài tập

Chương 4: Đề xuất kiến nghị

Mục đích của đề tài là xây dựng hệ thống các bài tập lớn cho môn học kếtcấu thân tàu, nhằm giúp sinh viên tích lũy thêm kiến thức của môn học Đồng thời

hướng sinh viên tiếp cận với những công việc thực tế tại các nh à máy đóng mới và

sửa chữa tàu

Do thời gian có hạn, kiến thức v à kinh nghiệm còn hạn chế nên chắc chắn

trong đề tài này sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong đ ược sự đóng

góp của quý thầy và các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn

Nha Trang, tháng 11 năm 2008

Sinh viên thực hiện

Dương Đình Hảo

CHƯƠNG 1

ĐẶT VẤN ĐỀ

1.1 TỔNG QUAN ĐỀ TÀI.

Kết cấu thân tàu là một trong những môn học rất quan trọng đối với sinh viên

chuyên ngành đóng tàu Với chương trình cải cách hiện nay, môn học có thời l ượng

8 ĐVHT với 120 tiết bao gồm cả lý thuyết v à thực hành (nội dung chi tiết có thể

tham khảo ở phụ lục 1) Mục đích của môn học nhằm cung cấp cho sinh vi ên nhữngkiến thức cơ bản nhất về kết cấu thân t àu như:

- Các khái niệm cơ bản về kết cấu thân tàu: chi tiết kết cấu, hệ thống khung

dàn, các phương pháp thi ết kế kết cấu…

- Chức năng và điều kiện làm việc của các kết cấu và cụm kết cấu thân tàu

như: sống chính, sống phụ, tôn bao, khung d àn đáy, dàn mạn, dàn boong, dànvách…

- Giới thiệu các kết cấu v à hệ thống các kết cấu điển h ình của một số dạng

tàu đặc trưng như: tàu hàng khô, tàu ch ở dầu, tàu khách…

- Giới thiệu các quy phạm v à hướng dẫn cách tính toán, lựa chọn và bố tríhợp lý các chi tiết kết cấu, cụm kết cấu tr ên tàu

- Trang bị cho sinh viên khả năng tư duy, phân tích, đánh giá và lựa chọntải trọng, xây dựng mô h ình tính toán, rèn luyện kỹ năng tính toán thiết kế thôngqua các bài tập thực hành

Để đạt được những mục đích trên, yêu cầu cần đặt ra cho môn học nh ư sau:

 Về lý thuyết:

- Cung cấp đầy đủ các tài liệu có liên quan đến chi tiết kết cấu và cụm kếtcấu trên tàu

giảng điện tử, trong đó tr ình bày các hình chiếu 3D, các hình ảnh kết cấu thực tế từcác nhà máy

- Các tài liệu hướng dẫn cách đọc quy phạm, cách tính toán thiết kế cũng

như cách mô hình hóa các chi tiết và cụm kết cấu

- Có kế hoạch cho sinh viên đi thực tế tại các nhà máy đóng mới và sửachữa tàu thủy.

 Về thực hành: Để giúp sinh viên nắm vững hơn những kiến thức lý

thuyết, môn học cần phải có những dạng b ài tập sau:

- Tìm hiểu các chi tiết kết cấu tr ên một số loại tàu thông dụng

- Tính toán, thiết kế kết cấu theo quy phạm bao gồm: lựa chọn hệ thống kếtcấu, tính chọn chi tiết kết cấu, sự bố trí các chi tiết kết cấu, các li ên kết cũng nhưcác nút liên kết đặc biệt

- Một số bài tập mang tính thực tế cao , có liên quan đến những công việctại một số nhà máy đóng mới và sửa chữa

Để đáp ứng được các mục đích và yêu cầu của môn học đã nêu trên, hy vọng

rằng đề tài: “Nghiên cứu xây dựng hệ thống các b ài tập lớn cho môn học kết cấu

thân tàu” sẽ giải quyết được một số vấn đề đã đặt ra.

1.2 THỰC TẾ HIỆN NAY.

1.2.1 Những yêu cầu cơ bản của một kỹ sư kết cấu.

Sau khi tìm hiểu thực tế tại một số nhà máy đóng mới và sửa chữa tàu thủy,các kỹ sư kết cấu cần phải có những y êu cầu sau:

1 Kỹ năng đọc bản vẽ kết cấu.

Bản vẽ được xem là một trong những ngôn ngữ giao tiếp trong công việcthuộc lĩnh vực kỹ thuật Việc truyền tải thông tin từ nh à thiết kế đến nhà chế tạo đềuthông qua một loạt các bản vẽ Đặc biệt trong ngành đóng tàu, hầu như tất cả mọichi tiết kết cấu đều được thể hiện trên những bản vẽ khác nhau Do vậy, với một kỹ

sư chuyên về kết cấu thì kỹ năng đọc bản vẽ được ưu tiên hàng đầu

2 Tính toán và thiết kế kết cấu.

Đây là yêu cầu chủ yếu dành cho các kỹ sư kết cấu làm việc tại các công ty

thiết kế Việc tính toán thiết kế dựa v ào kinh nghiệm thực tế rất nhiều Công việcnày không những đòi hỏi các kỹ sư thiết kế cần phải có những kiến thức vững chắc

mà còn phải nắm vững các phần mềm ứng dụng trong thiết kế như: Autocad,Autoship, Shipconstructor, Sap2000, Nastran

3 Công việc chuyên môn.

Các công việc chuyên môn mà một kỹ sư kết cấu cần phải thực hiện đ ược ở

các công ty như:

- Lập quy trình hàn cho một phân tổng đoạn

- Khai triển chi tiết kết cấu

- Lập quy trình lắp ráp cho các phân tổng đoạn

- Lập bảng tính vật tư

- Lập dự trù sửa chữa tôn bao

4 Khả năng chuyển tải công việc cho các công nhân.

Đây là khả năng chỉ đạo, quản lý công việc của một cán bộ cấp tr ên Ở công

việc này, các kỹ sư không những giỏi về chuyên môn mà còn phải biết chỉ đạo, đôn

đốc cho các công nhân l àm việc một cách tích cực nhất

ngoài chúng ta cần phải biết tiếng Anh Đó l à điều rất cần thiết

1.2.2 Tình hình chung của các kỹ sư mới ra trường.

Theo tình hình thực tế tại một số công ty đóng t àu trong nước thì thực trạngcủa các kỹ sư trẻ mới ra trường có chất lượng không cao Rất ít người có thể làmviệc ngay mà phải trải qua sự đào tạo của các công ty cũng như học hỏi từ các đàn

anh đi trước Các vấn đề của các kỹ sư trẻ chủ yếu tập trung v ào những kiến thức

thực tế như:

- Kinh nghiệm làm việc: Ở tại trường, các sinh viên chỉ được trang bị cáckiến thức lý thuyết Do vậy, khi mới ra trường, họ không có khả năng bắt tay ngayvào công việc mà cần phải có thời gian thích nghi với môi tr ường thực tế Đây làviệc mà hầu như các kỹ sư nào cũng đều mắc phải

- Công việc chuyên môn: Ở nhà máy, các công việc không đơn giản nhưkhi còn học tại trường Một số công việc khi đi thực tế ta mới tiếp cận đ ược như:

lập bảng tính vật tư, lập dự trù… Mặt khác, mức độ công việc lại cao h ơn và tráchnhiệm nặng nề hơn Chính vì thế, khi mới ra trường các kỹ sư không khỏi bỡ ngỡ

- Kinh nghiệm quản lý: Không phải một người kỹ sư nào giỏi chuyên môncũng đều quản lý tốt Việc quản lý tốt hay không t ùy thuộc vào khả năng của từng

người Tích lũy kiến thức tốt sẽ giúp cho ng ười quản lý mạnh dạn đưa ra quyết định

chính xác và tự tin hơn

1.2.3 Tình hình học tập của sinh viên.

Hiện nay, sinh viên học môn kết cấu thân tàu chỉ thực hiện bài tập: tính toán

và thiết kế kết cấu theo quy phạm Do vậy bài tập không thể đáp ứng được tất cảnhững mục đích của môn học đ ã đề ra Để nắm rõ hơn tình hình học tập của sinhviên, ta tiến hành điều tra (mẫu phiếu điều tra tham khảo ở phụ lục 2) Các sinh viêntham gia đều đã tích lũy xong môn học “kết cấu thân tàu”, chủ yếu thuộc các khóa

46 và 47 Sau khi tiến hành điều tra ta có bảng tổng kết và nhận xét sau:

Bảng 1.1 Kết quả điều tra

Nắm được từ70% ÷ 90%

kiến thức

Nắm được từ50% ÷ 70%

kiến thức

Dưới 50% kiến

thức1

Các kiến thức tích lũy đượcsau khi kết thúc môn học “kết

Từ 1÷3 bài tập Từ 4÷5 bài tập Từ 6÷7 bài tập2

Những bài tập có khả năng làm

được sau khi kết thúc học phần

Kiến thứcchuyên ngành Ngoại ngữ

Tin học ứngdụng3

Việc chuẩn bị những kiến thứccho công việc sau này

=> Nhận xét:

Qua kết quả điều tra cho thấy, số l ượng sinh viên tiếp thu kiến thức sau khikết thúc môn học là tương đối có hiệu quả, mặc dù lượng kiến thức tiếp thu l àkhông sâu Tuy nhiên phần bài tập mà sinh viên thực hiện được chủ yếu là đọc bản

vẽ và thiết kế kết cấu Với những bài tập mang tính thực tế cao thì hầu như sinh

viên chưa tiếp cận được Do vậy trong đề tài này sẽ cố gắng xây dựng hệ thống b ài

tập mang tính thực tế tại các nhà máy đóng mới và sửa chữa tàu thủy

1.3 MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA HỆ THỐNG BÀI TẬP.

Qua thực tế môn học, tình hình học tập của sinh viên cũng như sự đòi hỏithực tế tại các nhà máy ta thấy rằng: Hệ thống bài tập được xây dựng cần phải đảmbảo những mục đích và yêu cầu sau:

1.3.1 Mục đích.

- Xây dựng các dạng bài tập đáp ứng được những mục đích mà môn học

“kết cấu thân tàu” đã đặt ra

- Giúp sinh viên dễ dàng nắm vững những kiến thức mà môn học cung cấp

- Giúp cho sinh viên làm quen v ới tác phong làm việc của một kỹ sư kếtcấu

- Tạo điều kiện cho sinh vi ên làm quen với những công việc thực tế m àmột kỹ sư kết cấu cần phải làm tại các nhà máy

1.3.2 Yêu cầu.

- Phải mang tính thực tế, tính khả thi t ương ứng với thời lượng môn học

- Dễ hiểu và dễ tiếp cận đối với sinh vi ên

1.3.3 Thăm dò ý kiến thực tế.

Để có cơ sở trong việc xây dựng hệ thống b ài tập này, việc thăm dò ý kiến

của một số kỹ sư kết cấu đang làm việc tại các nhà máy (mẫu thăm dò ý kiến thamkhảo ở phụ lục 3) là một trong những biện pháp hiệu quả nhất Qua việc thăm dò ýkiến ta có kết quả nhận xét như sau:

Bảng 1.2 Kết quả thăm dò ý kiến của một số kỹ sư kết cấu

đồng ý

2 Tính toán và thiết kế kết cấu theo quy phạm 94%

3 Xây dựng bản vẽ rải tôn bao vỏ tàu 94%

4 Lập bảng kê qui cách mối hàn và trình tự các mối hàn 54%

5 Khai triển các chi tiết kết cấu 80%

6 Lập bảng tính vật tư phần vỏ cho kết cấu thân t àu 87%

7 Lập dự trù sửa chữa phần tôn bao vỏ t àu cho định kỳ sửa chữa 54%

=> Nhận xét:

Kết quả thăm dò ý kiến cho thấy, nội dung của hệ thống bài tập trên đều rấtcần thiết đối với một k ỹ sư kết cấu Do vậy hệ thống bài tập được xây dựng chủ yếuvào những nội dung trên

CHƯƠNG 2 MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU VÀ LỰA CHỌN

PHƯƠNG ÁN XÂY D ỰNG

2.1 BÀI TẬP SỐ 1: ĐỌC HIỂU NỘI DUNG BẢN VẼ KẾT CẤU.

Bản vẽ là phương tiện truyền đạt ý đồ của nh à thiết kế đến nhà chế tạo

Thông qua những quy định chung về cách thể hiện tr ên bản vẽ, nhà thiết kế dựa vào

các điểm, đường, ký tự, ký hiệu đ ã được quy định để vẽ lại h ình dạng, kích thước

của một chi tiết, một kết cấu hay một sản phẩm l ên giấy vẽ Từ đó, nhà chế tạo sẽdựa vào bản vẽ để chế tạo chính xác vật

Bản vẽ đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong các ngành kỹ thuật Đối vớingành kỹ thuật tàu thủy, bản vẽ có một số vai trò sau:

được sản phẩm, từ đó có sự lựa chọn mẫu t àu phù hợp để đặt hàng

được cái nhìn về con tàu từ tổng thể cho đến chi tiết v à nắm được tiến trình công

việc cần phải làm

- Trong công tác quản lý: Bản vẽ đóng vai trò thủ tục pháp lý theo quy

định của Đăng kiểm và các ngành có chức năng

=> Tóm lại: Bản vẽ là một ngôn ngữ hình tượng và nó có một vai trò rấtquan trọng trong việc thiết kế v à chế tạo Mọi thông tin từ nh à thiết kế đều được thểhiện ngay trên các bản vẽ Với một kỹ sư kết cấu, việc đọc bản vẽ đ ược xem là quantrọng hàng đầu Do vậy, bài tập được xây dựng là hoàn toàn hợp lý

2.1.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập.

1 Mục đích.

Bài tập sẽ giúp cho sinh viên tích l ũy được một số kiến thức sau:

- Làm quen với một số bản vẽ thiết kế cơ bản

- Biết cách quan sát và hiểu được các ký hiệu cũng như các chi tiết kết cấu

được thể hiện trên bản vẽ

- Nhận biết được cách bố trí các hệ thống kết cấu trên tàu.

với nhau và quy trình lắp ráp của từng chi tiết, cụm kết cấu tr ên tàu

2 Yêu cầu.

Bài tập có những yêu cầu đặt ra cho sinh viên như sau:

- Nắm vững môn học “họa h ình – vẽ kỹ thuật”

- Phân biệt được một số loại bản vẽ

- Nắm được các từ viết tắt, các ký hiệu của các chi tiết kết cấu

- Biết cách phân biệt các hệ thống kết cấu tr ên tàu

2.1.2 Phương án xây dựng.

Để đáp ứng được các mục đích trên, bài tập được xây dựng theo hệ thống

sau:

1 Bài 1: Quan sát và đọc các ký hiệu có trên bản vẽ.

2 Bài 2: Đọc các chi tiết kết cấu được thể hiện trên bản vẽ.

3 Bài 3: Xác định các hệ thống kết cấ u được bố trí trên tàu.

4 Bài 4: Xác định vị trí lắp đặt, mối li ên kết và quy trình lắp ráp của các chi

tiết kết cấu được thể hiện trên bản vẽ

Đồng thời, để tạo sự đa dạng cho hệ thống bài tập, những bài tập được đưa ra

với nhiều loại tàu khác nhau Nhằm giúp sinh viên thấy rõ được sự khác nhau trongviệc bố trí các kết cấu tr ên một số loại tàu

2.1.3 Cơ sở lý thuyết.

Để đạt được các yêu cầu và thực hiện được các bài tập mà phương án trên đãđưa ra, sinh viên cần nắm vững những kiến thức c ơ bản sau:

1 Phân loại bản vẽ.

Bản vẽ được phân ra làm 3 loại chính như sau:

 Bản vẽ thiết kế cơ bản: Là bản vẽ biểu thị những đặc điểm c ơ bản của tàu,

bao gồm một số loại sau:

- Bản vẽ bố trí chung (General ar rangement): Thể hiện cách sắp xếp tổngthể các kết cấu thuộc tàu

- Bản vẽ theo đường (Lines): Thể hiện h ình dạng bên ngoài của vỏ tàu

thông qua các đường Lines: chiều dài, chiều rộng, chiều cao…

- Chi tiết kỹ thuật (Specification): Thể hiện nội dung chi tiết các kết cấu

- Bản vẽ cấu trúc và biên dạng (Construction and profile): Biểu thị kết cấu

cơ bản của các bộ phận tàu cũng như cấp độ, độ dày của vật liệu sử dụng

- Bản vẽ phóng đại vỏ (Shell expansion): Biểu thị cấp độ, độ d ày thông quaviệc vẽ phóng đại phần vỏ, trục cũng như đáy dựa trên đường cơ bản ở đáy tàu

- Bản vẽ cắt ngang tàu (Midship section): Th ể hiện cấu trúc cơ bản của cấutrúc vỏ phần giữa tàu

- Bản vẽ sắp xếp máy (Machinery arrangement): Biểu thị việc sắp xếp máychính và máy phụ của buồng máy ở cá c boong

 Bản vẽ thiết kế chức năng: L à bản vẽ được xây dựng dựa trên bản vẽ cơ

bản, nó thể hiện một cách chi tiết từng bộ phận T ùy theo hình dạng từng loại tàu

mà bản vẽ thể hiện các kết cấu khác nhau nh ư: vách ngang, vách dọc, kết cấu mũi…

 Bản vẽ chế tạo: Là bản vẽ thể hiện những hướng dẫn về kỹ thuật chế tạođến phương pháp lắp ráp nhằm mục đích quản lý việc chế tạo v à tiến trình công

việc

2 Các tiêu chuẩn về hướng nhìn.

 Hình dáng con tàu được thể hiện trên bản vẽ theo ba hướng nhìn cơ bản

sau:

Hình 2.1 Các hướng nhìn cơ bản

- Nhìn từ phải sang trái: “A – A” còn gọi là bản vẽ hình chiếu đứng(ELEVATION) (xem Hình 2.2).

- Nhìn từ trên xuống: “B – B” còn gọi là bản vẽ hình chiếu bằng (PLAN)

Có 3 dạng chính được phân theo 3 hướng nhìn khác nhau như sau:

+ Bản vẽ hình chiếu đứng nhìn từ mặt bên của tàu (nhìn toàn bộ): thường

+ Bản vẽ chiếu bằng nhìn từ trên xuống (nhìn toàn bộ): thường sử dụng bản

vẽ bố trí chung

+ Bản vẽ chiếu bằng nh ìn từ mặt cắt song song với mặt đ ường nước:

thường sử dụng trong bản vẽ kết cấu c ơ bản

- Bản vẽ hình chiếu cạnh (C – C): Được chia thành hai loại sau:

+ Bản vẽ hình chiếu cạnh tại vị

trí sườn: thường sử dụng trong bản vẽ

mặt cắt ngang

+ Bản vẽ hình chiếu cạnh tại vịtrí lệch sườn: thường sử dụng trong bản

còn sử dụng các đường nét khác nhau như Hình 2.5

Hình 2.5 Cách thể hiện đường nét

Hình 2.6 Cách ghi kích thước trên chi tiết và hướng chiều dày

- Một số ký hiệu về hướng chiều dày:

Hình 2.7 Một số ký hiệu về hướng chiều dày

 Nhóm ký hiệu một số loại thép:

Là nhóm ký hiệu quy định kích thước thật của từng chi tiết cụ thể Đây l à

nhóm kích thước rất quan trọng Các quá trình chế tạo hầu như được thực hiện theocác kích thước này

Ký hiệu quy cách Hình dạng

L B t L: là chiều dàiB: là chiều rộng

Với những thép tấm không xác định đ ược kích thước cụ thể thì chỉ được ghi

ký hiệu về chiều dày S = a Với a là giá trị chiều dày tính bằng mm

Ký hiệu quy cách Hình dạng

d



Ví dụ: 200 12 ống thép có đường kính ngoài 200mm và chiều dày của ống

là 12mm

- Với thép góc đều cạnh (Equal Angle) :

Ký hiệu quy cách Hình dạng

L a a s a: Chiều cao bản thành vàbản mép

s: Chiều dày bản thành vàbản mép

s

b

- Với thép hàn chữ T:

Ký hiệu quy cách Hình dạng

T a s / b t  a: Chiều cao bản thành

t: Chiều dày thép mỏ

t

- Thép hình chữ H (H Beam):

Ký hiệu quy cách Hình dạng

H a b s t   a: Chiều cao thép chữ H

 Nhóm ký hiệu mối hàn:

Là nhóm ký hiệu quy định mối hàn, quy cách đường hàn… Một số ký hiệu

thường gặp như sau:

wt

Mối hàn chữ “T” ngắtquãng dạng chuỗi

L-P w

w t

Mối hàn chữ “T” ngắtquãng dạng so le

P w

L hay

L-P w

w t

Hàn thẩm thấu hoàn toàn w

Hàn thẩm thấu khônghoàn toàn

w

- Ký hiệu đường hàn tôn (mối nối tôn):

Ký hiệu mối nối tôn thể hiện việc phân bố các dả i tôn vỏ, tôn vách… của tàu

Được thể hiện như sau:

Nội dung Ký hiệu

Ký hiệu có thể hiện hướng hàn

Ký hiệu không thể hiện hướng hàn

Đối với mối nối tôn không nh ìn thấy:

ví dụ mối nối tôn mạn nh ìn trên mặtcắt ngang được ký hiệu như sau:

Đường hàn giáp mối giữa các khốiblock được ký hiệu như sau:

 Nhóm ký hiệu lỗ công nghệ:

Là nhóm ký hiệu cho các lỗ khoét tr ên tàu Lỗ công nghệ có nhiều tác dụng

như: để người chui qua, giảm trọng lượng vật liệu chế tạo, thoát n ước, cho đườnghàn kín nước đi qua…

- Lỗ công nghệ để người chui qua

Với a: Chiều dài lỗ

đường hàn kín nước đi qua được ký hiệu là

Ra Với a là bán kính đường tròn lỗ khoét

 Một số ký hiệu khác:

- Một số ký hiệu thể hiện tính li ên tục và tính gián đoạn của chi tiết đượcthể hiện như sau:

Tính liêntục

Tính gián

đoạn

Ký hiệu về chiều dày tấm (t là độ dày) t

Ký hiệu về độ co rút của vật liệu sau khi h àn (n làkhoảng cách thu ngắn lại)

n

Ký hiệu chừa lề (n là khoảng cách chừa lề) E

n

Hàn liên tục hai phía, chiều rộng mối h àn f = n

4 Các hệ thống kết cấu thường được sử dụng trên tàu.

Tùy theo cách bố trí các dầm dọc và dầm ngang trong kết cấu khung gi àn của

khung xương, có thể chia kết cấu thân tàu thành các hệ thống kết cấu sau:

 Hệ thống kết cấu ngang (Transverse Framing):

Các kết cấu dọc được bố trí thưa hơncác kết cấu ngang Được sử dụng trên các tàu

cỡ nhỏ và cỡ trung, trong các bộ phận lái t àu

Các kết cấu dọc được bố trí dày hơncác kết cấu ngang Thường được sử dụng ởcác tàu loại lớn, ở vùng đáy và boong tàu.

2.2 BÀI TẬP SỐ 2: TÍNH TOÁN V À THIẾT KẾ KẾT CẤU THEO QUY PHẠM.

Tính toán và thiết kế kết cấu theo quy phạm l à một trong những công đoạnquan trọng trong thiết kế tàu Công việc này có ảnh hưởng rất lớn đến một số tính

năng của tàu như: tính an toàn, tính công nghệ, tính kinh tế Do vậy, với một kỹ sư

kết cấu không chỉ đơn thuần là biết đọc bản vẽ mà còn phải biết thiết kế kết cấu Bàitập được xây dựng là hợp lý cho sinh viên

2.2.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập.

1 Mục đích.

Bài tập sẽ giúp cho sinh viên tích lũy được một số kiến thức cơ bản sau:

- Áp dụng các quy phạm vào trong tính toán thiết kế kết cấu.

- Phân tích, lựa chọn và bố trí các hệ thống kết cấu tr ên một số loại tàu

- Tính toán và lựa chọn từng chi tiết kết cấu theo các công thức được trìnhbày trong quy phạm

- Thiết lập được các mối liên kết giữa các chi tiết kết cấu

- Hiểu rõ vị trí, chức năng của từng chi tiết kết cấu

2 Yêu cầu.

Bài tập có những yêu cầu đặt ra cho sinh viên như sau:

- Hiểu rõ các chi tiết kết cấu, cụm kết cấu , hệ thống kết cấu được bố trí trêntàu

- Áp dụng được các quy phạm vào trong tính toán thiết kế

- Biết cách tính và chọn quy cách kết cấu ph ù hợp với tiêu chuẩn hiện có

- Biết cách xây dựng bản vẽ kết cấu c ơ bản và mặt cắt ngang

2.2.2 Phương án xây dựng.

Để đáp ứng được những mục đích trên, bài tập được xây dựng theo hệ thống

sau:

1 Bài 1: Phân tích và lựa chọn các hệ thống kết cấu cho t àu thiết kế.

2 Bài 2: Tính toán và lựa chọn các chi tiết kết cấu.

3 Bài 3: Thiết lập các mối liên kết giữa các chi tiết kết cấu.

4 Bài 4: Xây dựng bản vẽ kết cấu cơ bản và mặt cắt ngang.

2.2.3 Cơ sở lý thuyết.

Để đạt được những yêu cầu trên, sinh viên cần chú ý những kiến thức c ơ bản

sau:

1 Khái niệm về tính toán và thiết kế kết cấu theo quy phạm

Tính toán và thiết kế kết cấu theo quy phạm là công việc tính toán và lựachọn kích thước kết cấu dựa theo các công thức gần đúng, xây dựng dựa tr ên cơ sở

đảm bảo độ bền của kết cấu thân t àu

2 Ưu, nhược điểm của phương pháp thiết kế kết cấu theo quy phạm.

Phương pháp này xây d ựng trên cơ sở tính toán kết cấu theo các y êu cầu ghi

trong quy phạm Theo phương pháp này, người thiết kế có thể tính to àn bộ kết cấu

thân tàu đang xét mà không c ần phải thực hiện quá tr ình mô hình hoá kết cấu hoặc

giải các bài toán cơ học kết cấu phức tạp Điều kiện để áp dụng phương pháp này làloại tàu, vùng hoạt động, những kích th ước chính, tỷ lệ các kích th ước, các đặc

trưng kỹ thuật của tàu phải nằm trong phạm vi áp dụng của quy phạm

 Ưu điểm:

- Giảm bớt khối lượng tính toán thiết kế

 Nhược điểm:

- Không thể thiết kế cho các loại t àu đặc biệt

=> Tóm lại: Tính toán, thiết kế kết cấu theo quy phạm là quá trình cânnhắc, đối chiếu và so sánh nhằm lựa chọn kích thước tốt nhất cho kết cấu, thỏa m ãnyêu cầu về độ bền, ổn định, ph ù hợp với môi trường và điều kiện làm việc Căn cứ

vào đặc điểm của từng loại tàu mà người thiết kế có nên lựa chọn phương pháp thiết

kế này hay không Đối với các tàu thông thường chủ yếu dựa vào quy phạm để thiết

kế kết cấu thân tàu, với những loại tàu có kết cấu phức tạp thì người thiết kế nêndùng các phương pháp thiết kế khác hợp lý hơn Ta có quy trình thiết kế kết cấutheo quy phạm như sau:

3 Những điều cần lưu ý khi lựa chọn các hệ thống kết cấu.

Để chọn hệ thống kết cấu cho t àu thiết kế, ta cần lưu ý những điểm sau:

- Về mặt sức bền: Hệ thống kết cấu dọc l àm tăng modul mặt cắt của dầm

tương đương thân tàu, nâng cao kh ả năng chống uốn dọc to àn tàu Trong khi đó, hệ

thống kết cấu ngang lại có khả năng chống sức ép ngang b ên mạn tàu lớn

- Về tính ổn định tấm: Hệ thống kết cấu dọc có tính ổn định tấm tương đốitốt trong khi chiều dày tấm nhỏ

- Về mặt khối lượng: Với những tàu cỡ lớn, thiết kế theo hệ thống kết cấudọc sẽ cho phép giảm khối lượng tàu đáng kể

- Về mặt thi công: Ở hệ thống kết cấu dọc, v iệc có quá nhiều chi tiết kếtcấu dọc nên việc lắp ráp khá phức tạp, gây khó khăn trong việc h àn

Mặt cắt ngang giữa tàu Các kết cấu chính

Kích thước các kết cấu thân tàu

Yêu cầu kỹthuật tàu mới

Hình 2.11 Quy trình thiết kế kết cấu theo quy phạm

- Về mặt sử dụng: Hệ thống kết cấu ngang sẽ cho phép chú ng ta vệ sinh dễdàng hơn hệ thống kết cấu dọc.

4 Những yêu cầu chủ yếu đối với thiết kế kết cấu thân t àu.

 Tính hoàn chỉnh:

Tàu thủy là một công trình kiến trúc hết sức phức tạp Tr ên tàu có rất nhiềuloại thiết bị, máy móc, dụng cụ… v à các bộ phận này có liên quan chặt chẽ vớinhau Do vậy, việc thiết kế kết cấu phải tính toán bố trí sao cho c ác bộ phận này tạothành một tổng thể hoạt động b ình thường

 Tính công nghệ:

Việc lựa chọn hình thức kết cấu, hình thức liên kết các bộ phận kết cấu củatàu phải đảm bảo thi công dễ d àng, giảm nhẹ cường độ lao động Mặt khác khi chọnvật liệu phải chú ý đ ến nguồn vật tư có thể khai thác, quy cách phải theo ti êu chuẩn

để tiện cho việc tìm kiếm và phù hợp với quy trình công nghệ của nhà máy

 Tính kinh tế:

Trên cơ sở đảm bảo sức bền tàu, phải chú ý giảm nhẹ khối l ượng kết cấu, tiết

kiệm và lựa chọn vật liệu hợp lý để đảm bảo kinh tế cao nhất

5 Hướng dẫn sử dụng quy phạm trong việc thiết kế kết cấu.

Mỗi loại tàu thiết kế đều có những quy phạm quy định ri êng Chính vì thế,việc đầu tiên là phải xác định chính xác loại t àu mà ta đang tính toán thi ết kế và quyphạm áp dụng cho nó Sau đây là một số điều cần lưu ý khi lựa chọn quy phạm ápdụng cho các loại tàu:

 Với tàu vỏ thép: Chúng ta sử dụng các quy phạm sau:

- Với tàu vỏ thép chạy biển: Tùy theo từng loại tàu mà ta sử dụng các loạiquy phạm khác nhau:

+ Với các loại tàu như: tàu chở hàng khô, tàu dầu, tàu container, tàu chở gỗ,tàu kéo: Ta sử dụng quy phạm TCVN 6259 – 2:2003 như sau:

 Với những loại tàu có chiều dài L < 90m: Ta sử dụng quy phạm TCVN

6259 – 2B:2003

 Với những loại tàu có chiều dài L ≥ 90m: Ta sử dụng quy phạm TCVN

6259 – 2A:2003

+ Với tàu khách: Ta sử dụng quy phạm TCVN 6259 – 8F:2003

+ Với tàu chở khí hóa lỏng: Ta sử dụng quy phạm TCVN 6259 – 8D:2003

+ Với sà lan: Ta sử dụng quy phạm TCVN 6259 – 8A:2003

+ Với tàu công trình và sà lan chuyên dụng: Ta sử dụng quy phạm TCVN

6259 – 8B:2003

- Với tàu vỏ thép chạy sông: Ta sử dụng quy phạm của t àu sông vỏ thép:

TCVN 5801 – 2A:2005

 Với tàu vỏ gỗ: Ta sử dụng quy phạm tàu vỏ gỗ TCVN 7094:2007

 Với tàu cốt sợi thủy tinh: Ta sử dụng quy phạm TCVN 6282:2 003

6 Những lưu ý khi thực hiện bản vẽ kết cấu c ơ bản.

Bản vẽ kết cấu cơ bản là bản vẽ thể hiện kết cấu c ơ bản của các bộ phận tàu,

đồng thời cũng thể hiện kích th ước và quy cách của các kết cấu cơ bản

Hình thức liên kết giữa các chi tiết c ơ bản có thể được thể hiện hay khôngthể hiện trên bản vẽ kết cấu

Khi muốn thể hiện các kết cấu b ên trong mà không cần phải sử dụng thêmmặt cắt, người ta dùng trực tiếp các hình trích

Trên bản vẽ này, một số cụm kết cấu chỉ đ ược thể hiện một cách t ượng trưngbằng đường bao, nét đứt hoặc đường tâm

Bản vẽ kết cấu thường được thể hiện trên hai hình chiếu:

+ Hình chiếu đứng: được thể hiện theo các mặt cắt dọc khác nhau t ùy theokết cấu của tàu Trong đó thể hiện các kết cấu bên trong các khoang và kết cấu mạntàu.

+ Hình chiếu bằng: được thể hiện theo các mặt đ ường nước khác nhau Dotàu có tính chất đối xứng dọc tâm n ên một nửa sẽ được thể hiện khung giàn boongcòn một nửa thể hiện khung gi àn đáy Ngoài ra, ngư ời ta còn thể hiện kết cấu củacác boong khác nhau từ các hình trích

7 Những lưu ý khi thực hiện bản vẽ mặt cắt ngang.

Bản vẽ mặt cắt ngang l à bản vẽ thể hiện các kết cấu c ơ bản của thân tàu trongcác mặt cắt ngang Ở bản vẽ n ày, tất cả các chi tiết đều đ ược thể hiện một cách cụthể nhất

Bản vẽ được thể hiện với nhiều mặt cắt và hướng nhìn khác nhau như: cắt tại

vị trí sườn khỏe hay sườn thường, nhìn về mũi hay lái

Một số bản vẽ cơ bản như: bản vẽ mặt cắt ngang s ườn khỏe, sườn thường,vách ngang, vách dọc…

Đối với những mặt cắt ngang đối xứng qua đ ường dọc tâm, thường chỉ được

thể hiện một nửa hay ghép hai nửa với hai h ướng nhìn khác nhau

Với loại bản vẽ này, ta thực hiện càng nhiều mặt cắt càng tốt

2.3 BÀI TẬP SỐ 3: XÂY DỰNG BẢN VẼ RẢI TÔN BAO VỎ T ÀU.

Bản vẽ rải tôn bao là một trong những bản vẽ quan trọng trong các bả n vẽthiết kế cơ bản Bản vẽ được xây dựng với những mục đích sau:

lượng được khối lượng và số lượng tôn để chuẩn bị vật t ư

các mối hàn gây ra

- Cở sở cho việc khai triển tôn vỏ

Với sự quan trọng như vậy nên việc thực hiện bài tập là một sự cần thiết chosinh viên

2.3.1 Mục đích và yêu cầu của bài tập.

1 Mục đích.

Bài tập giúp cho sinh viên tích lũy được các kiến thức sau:

- Biết cách duỗi bề mặt vỏ t àu theo một phương nhất định

vỏ tàu như: vết đáy đôi, sườn, các kết cấu dọc: sống chính, sống phụ, x à dọc mạn…

- Biết cách chia tôn vỏ theo những khổ tôn tiêu chuẩn

2 Yêu cầu.

Bài tập có những yêu cầu sau:

- Biết đọc được bản vẽ đường hình và bản vẽ rải tôn vỏ

- Biết cách duỗi bề măt vỏ tàu theo phương ngang

- Nắm được các nguyên tắc chia tôn vỏ

- Nắm được các khổ tôn tiêu chuẩn hiện có

2.3.2 Phương án xây dựng.

Để đáp ứng được các mục đích trên, ta xây dựng hệ thống các bài tập như

sau:

1 Bài 1: Duỗi bề mặt vỏ tàu theo phương ngang.

2 Bài 2: Xác định vết đáy đôi và các kết cấu dọc trên bản vẽ đã được trải

phẳng

3 Bài 3: Thực hiện việc rải tôn bao theo kích thước khổ tôn tiêu chuẩn.

Thực hiện chia tôn cho khu vực dàn đáy, dàn mạn và dàn boong

2.3.3 Cơ sở lý thuyết.

Để đáp ứng được các yêu cầu đã nêu trên, sinh viên c ần nắm được những

kiến thức cơ bản sau:

1 Khái niệm và đặc điểm của bản vẽ rải tôn bao vỏ tàu.

 Khái niệm:

Bản vẽ rải tôn bao là bản vẽ mặt duỗi của bề mặt vỏ t àu theo một phươngnhất định, trên đó có thể hiện các đường chia tôn

 Đặc điểm:

- Mỗi hình vẽ trong bản vẽ rải tôn vỏ là một nửa thân tàu tính từ mặt cắtdọc giữa tàu Nếu vỏ tàu đối xứng hoàn toàn qua mặt cắt dọc giữa thì chỉ cần khaitriển một nửa vỏ tàu

vỏ được thể hiện bằng đường nét đứt tượng trưng

cầu chuyên môn phải có đủ kinh nghiệm thực tế

2 Các nguyên tắc chia tôn bao.

- Các dải tôn được chia phải có kích th ước phù hợp với các khổ tôn hiện cótrên thị trường (theo tiêu chuẩn)

- Dải tôn dưới sống chính được chia đầu tiên và là dải tôn đối xứng quamặt cắt dọc giữa tàu (không được chia tôn dọc bên dưới sống chính)

- Tại khu vực giao tuyến giữa mặt boong với mạn t àu, đường chia tôn dọcphải lệch đường giao tuyến này một khoảng ít nhất bằng 5 lần chiều d ày dải tôn ởkhu vực đó

- Các đường chia tôn theo chiều dọc t àu phải lệch các kết cấu dọc mộtkhoảng ít nhất bằng 10 lần chiều d ày dải tôn tại vị trí đó

khoảng ít nhất bằng 10 lần chiều d ày dải tôn tại vị trí đó

- Chia tôn tại những vùng nhọn cần chú ý tránh chia các tấm có h ình dạnggóc quá nhỏ (hình tam giác) để tránh tập trung ứng suất

3 Cách thực hiện bản vẽ chia tôn

 Vẽ đường bao:

sườn thực

chiếu đứng) dựa trên đường cơ bản Sau khi duỗi xong ta tiến hành nối tất cả các

đầu mút của sườn để có được đường bao của nửa thân tàu Tương tự nối các giaođiểm giữa tôn đáy trong với các sườn ta được đường biểu diễn vết đáy đôi.

- Cần lưu ý là ta chỉ duỗi theo phương ngang không duỗi theo phương dọctàu Do vậy, kích thước của các khổ tôn theo chiều cao t àu chính là kích thước thật

 Vẽ các đường chia tôn:

tàu Các đường chia tôn được biểu diễn bằng nét liền v à có ký hiệu riêng Áp dụng

theo nguyên tắc chia tôn ta tiến hành chia như sau:

+ Với tôn mạn và tôn đáy: Các đường chia tôn theo chiều dọc bắt đầu từsống chính ra phía hông tàu, từ trên mạn xuống hông tàu, chia dải tôn hông Nhưvậy, hai dải tôn kề hai b ên hông tàu sẽ có kích thước không xác định Các đ ườngchia tôn theo chiều ngang ưu tiên từ đoạn thân ống về hai phía mũi v à lái

+ Với tôn boong: Ta chia dải tôn dọc giữa và dải tôn dọc kề mạn Các dảitôn còn lại thường được chia theo thứ tự từ giữa ra mạn Như vậy dải tôn kề với dảitôn dọc kề mạn sẽ có kích thước không xác định

+ Tại một số khu vực đặc biệt (v òm mũi và đuôi): Đây là khu vực có nhữngmặt cong phức tạp Do vậy các dải tôn không c òn có hình dạng theo khổ tiêu chuẩnnữa mà có hình dạng bất kỳ sao cho đảm bảo hợp lý về mặt công nghệ v à tiết kiệmvật liệu

 Ghi quy cách và ký hiệu:

- Quy cách các dải tôn:

+ Các dải tôn xác định đủ 3 kích th ước dài (a), rộng (b) và dày (s) được ghi

như sau: axbxs

+ Các dải tôn chỉ xác định 2 kích th ước rộng (b) và dày (s) được ghi: bxs

+ Các dải tôn chỉ xác định được chiều dày (s) được ghi: s

- Ký hiệu các tấm tôn: Các tấm tôn có thể đ ược ký hiệu theo cách sau:

+ Tên tổng đoạn – vị trí khu vực của tấm tôn Ví dụ nh ư tấm ky chính nằm

ở tổng đoạn 8, thì chúng ta có thể ghi như sau: TD8 – D0 Từ các tấm tiếp theo sẽ

mang ký hiệu là TD8 – D1, TD8 – D2…