sáng kiến kinh nghiệm ứng dụng web thế hệ mới trong giáo dục

b Cung cấp nội dung Bước phát triển đầu tiên và quan trọng nhất hướng đến Web 2.0 đó là cơ chế cungcấp nội dung, sử dụng các giao thức chuẩn hoá để cho phép người dùng sử dụng thông

Mục lục:

1 Khái niệm web 2.0 2

2 Bản chất của web 2.0 4

3 Kết luận 5

4 Web 3.0 6

5 Ứng dụng của web 2.0 trong giáo dục 8

6 Một số nội dung ứng dụng web 2.0 21

7 TOP 100 Công cụ học tập năm 2011 23

1 Khái niệm web 2.0

Được xem là một cuộc cách mạng trên thế giới mạng, thế hệ web mới có những thayđổi quan trọng không chỉ ở nền tảng công nghệ mà còn cả ở cách thức sử dụng - hình thànhnên môi trường cộng đồng, ở đó mọi người cùng tham gia đóng góp cho xã hội "ảo" chứkhông chỉ "duyệt và xem"

Khái niệm Web 2.0 đầu tiên được Dale Dougherty, phó chủ tịch của O’Reilly Media, đưa ra tạihội thảo Web 2.0 lần thứ nhất do O’Reilly Media và MediaLive International tổ chức vào tháng10/2004 Dougherty không đưa ra định nghĩa mà chỉ dùng các ví dụ so sánh phân biệt Web1.0 và Web 2.0: "DoubleClick là Web 1.0; Google AdSense là Web 2.0 Ofoto là Web 1.0;Flickr là Web 2.0 Britannica Online là Web 1.0; Wikipedia là Web 2.0 v.v "

Để phân biệt có những dấu hiệu sau:

Mức độ tập trung Tập trung một nơi Phân tán nhiều nơi

Mức độ tương tác Dành cho cá nhân Dành cho cá nhân , tập thể, xã hộiMức độ nội dung Cung cấp nội dung Cung cấp các dịch vụ và hệ giao

tiếp lập trình ứng dụng (APIs)

Mức độ liên kết Truyền phát giữa các hệ thống Đồng bộ giữa các hệ thống

Mức độ hệ thống Hệ thống bao gồm cấu trúc, nội

dung tạo ra đã có tính toán trước Tự sản sinh, tự đề xuất

Mức độ truy xuất Cứng nhắc, không linh hoạt Quan hệ mềm dẻo, lỏng

Sau đó Tim O’Reilly, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành O’Reilly Media, đã đúc kết lại 7 đặc tính của Web 2.0:

1 Web có vai trò nền tảng, có thể chạy mọi ứng dụng

2 Tập hợp trí tuệ cộng đồng

3 Dữ liệu có vai trò then chốt

4 Phần mềm được cung cấp ở dạng dịch vụ web và được cập nhật không ngừng

5 Phát triển ứng dụng dễ dàng và nhanh chóng

6 Phần mềm có thể chạy trên nhiều thiết bị

7 Giao diện ứng dụng phong phú

Thoạt đầu, Web 2.0 được chú trọng tới yếu tố công nghệ, nhấn mạnh tới vai trò nền tảng ứng dụng Nhưng đến hội thảo Web 2.0 lần 2 tổ chức vào tháng 10/2005, Web 2.0 được nhấn mạnh đến tính chất sâu xa hơn – yếu tố cộng đồng

a) Công nghệ:

Thực tế, ứng dụng trên web là thành phần rất quan trọng của Web 2.0 Hàng loạt công nghệ mới được phát triển nhằm làm cho ứng dụng trên web mạnh hơn, nhanh hơn và

dễ sử dụng hơn, được xem là nền tảng của Web 2.0

Kiến trúc công nghệ của Web 2.0 hiện vẫn đang phát triển nhưng cơ bản bao gồm: phần mềm máy chủ, cơ chế cung cấp nội dung, giao thức truyền thông, trình duyệt và ứng dụng.

b) Cung cấp nội dung

Bước phát triển đầu tiên và quan trọng nhất hướng đến Web 2.0 đó là cơ chế cungcấp nội dung, sử dụng các giao thức chuẩn hoá để cho phép người dùng sử dụng thông tintheo cách của mình (nghĩa là có khả năng tùy biến thông tin) Có nhiều giao thức đượcphát triển để cung cấp nội dung như RSS, RDF và Atom, tất cả đều dựa trên XML Ngoài

ra còn có các giao thức đặc biệt như FOAF và XFN dùng để mở rộng tính năng củawebsite hay cho phép người dùng tương tác

c) Dịch vụ web

Các giao thức truyền thông 2 chiều là một trong những thành phần then chốt củakiến trúc Web 2.0 Có hai loại giao thức chính là REST và SOAP REST (RepresentationState Transfer) là dạng yêu cầu dịch vụ web mà máy khách truyền đi trạng thái của tất cảgiao dịch; còn SOAP (Simple Object Access Protocol) thì phụ thuộc máy chủ trong việc duytrì thông tin trạng thái Với cả hai loại, dịch vụ web đều được gọi qua API Ngôn ngữ chungcủa dịch vụ web là XML, nhưng có thể có ngoại lệ

d) Phần mềm máy chủ

Web 2.0 được xây dựng trên kiến trúc web thế hệ trước nhưng chú trọng hơn đếnphần mềm làm việc ở background Cơ chế cung cấp nội dung chỉ khác phương thức cấpphát nội dung động (của Web 1.0) về danh nghĩa, tuy nhiên dịch vụ web yêu cầu tiến trìnhlàm việc và dữ liệu chặt chẽ hơn

Các giải pháp phát triển theo hướng Web 2.0 hiện nay có thể phân làm hai loại:hoặc xây dựng hầu hết tính năng trên một nền tảng máy chủ duy nhất; hoặc xây dựng ứngdụng "gắn thêm" cho máy chủ web, có sử dụng giao tiếp API

e) Cộng đồng

Công nghệ chỉ là "bề nổi" của Web 2.0, chính cộng đồng người dùng mới là yếu tố nền tảng tạo nên thế hệ web mới Việc chuyển từ "duyệt và xem" sang "tham gia" là cuộc cách mạng thực sự, dĩ nhiên nhờ có sự phát triển công nghệ giúp hiện thực khả năng này nhưng ở đây muốn nhấn mạnh đến hành vi của người dùng đối với web

Web 2.0 cho phép mọi người có thể đưa lên mạng bất cứ thông tin gì Với số lượngngười tham gia rất lớn, đến mức độ nào đó, qua quá trình sàng lọc, thông tin sẽ trở nên vôcùng giá trị Ở đây có sự tương đồng với thuyết chọn lọc tự nhiên

2 Bản chất của Web 2.0:

Web 2.0 là tự do về dữ liệu: Có rất nhiều bạn nói rằng họ không hiểu rõ về web

API, RSS, mashup, tag… Nói chung đó là những công cụ giúp bạn lấy dữ liệu từ nhữngnguồn khác nhau trên web mà không cần phải vào trang web đó Dùng API của Flickr bạn

có thể xem các hình ảnh trên trang web này mà không cần phải vào Flickr Dữ liệu ở trênweb luôn có rất nhiều và trước kia người ta không thể lấy về dùng một cách tự động và tiệnlợi Web 2.0 đã thỏa mãn giấc mơ đó

Web 2.0 là băng thông rộng: Web 2.0 tận dụng việc phổ biến của đường truyền

băng thông rộng như ADSL, cáp quang… Bạn thử tưởng tượng việc xem một đoạn videotrên YouTube với kết nối dial-up sẽ thế nào? Nếu không có băng thông rộng thì hầu hết cácứng dụng Web 2.0 sẽ chỉ có ý nghĩa trong một trường thí nghiệm

Web 2.0 là sự liên kết: Web 2.0 là sự liên kết giữa người với người (MySpace),

giữa các từ khóa, khái niệm với nhau (Wikipedia), giữa các website (Mashup)… Bản chất,Web 2.0 thay đổi cách liên kết từ quan hệ một-nhiều (one-to-many) sang quan hệ nhiều-nhiều (many-to-many) bằng các mối liên kết mới

Web 2.0 đặt con người lên trên công nghệ: Tuần báo Time đã bầu “person of theyear” năm 2006 là YOU Tại sao? Bạn, con người, chính là trung tâm của web 2.0, và theobáo Time, cuộc cách mạng Web 2.0 là tâm điểm của năm 2006! Đây cũng chính là đặcđiểm dễ thấy nhất của Web 2.0, nó hiểu người dùng cần gì trên Web và thỏa mãn họ

Web 2.0 cho phép người dùng “sử dụng” dữ liệu chứ không chỉ “lấy” dữ liệu:

Công đầu của công nghệ AJAX không phải là làm cho các ứng dụng web dùng giống nhưcác ứng dụng desktop mà giúp người dùng dễ dàng thay đổi, thêm, bớt dữ liệu tùy ý trênweb thay vì chỉ có thể “đọc” chúng như những bản tin

Web 2.0 làm cho người ta không còn nghĩ Web chỉ là một dạng báo điện tử hay một kiểu TV khác: Tính tương tác mà Web 2.0 đem lại làm cho Web vượt qua khái

niệm một trang báo điện tử: nó sẽ trở thành một phương tiện giao tiếp hơn là một công cụtuyên truyền

Có hay không sự sắp xuất hiện của Web 3.0? Nếu có thì nó sẽ như thế nào ?

Theo các nhà phân tích dự đoán, Web 3.0 sẽ xuất hiện và phát triển trong khoảngnăm 2010- 2020 Chưa ai mô tả được chính xác Web 3.0 như thế nào nhưng những conngười lạc quan nhất đã vẽ ra một viễn cảnh Web ý thức.

Trong cuốn The Road to Sematic Web (Con đường dẫn đến Web ý thức), tác giả

Alex Iskold mô tả ý tưởng trọng tâm của Sematic Web là tạo ra những "metadata": chuỗicác cơ sở dữ liệu nối tiếp nhau, có nhiệm vụ bổ sung cho thông tin trên web để các máytính có thể hiểu và giải quyết những vấn đề ngữ nghĩa phức tạp

3 Kết luận

Thật sự, Web 2.0 không phải là cái gì đó hoàn toàn mới mà là sự phát triển từ webhiện tại Nó vẫn là web như chúng ta dùng lâu nay, chỉ có điều giờ đây chúng ta làm việcvới web theo cách khác Các website không còn là những "ốc đảo" mà trở thành nhữngnguồn thông tin và chức năng, hình thành nên môi trường điện toán phục vụ các ứng dụngweb và người dùng.Không phải là viễn cảnh, Web 2.0 đã hiện hữu quanh chúng ta vớihàng loạt website thế hệ mới Xu hướng chuyển đổi sang Web 2.0 đang diễn ra mạnh mẽ

và là xu thế tất yếu

4 Web 3.0

Web 3.0 sẽ được tập trung vào từng cá nhân hơn Web 2.0 sử dụng các trang webviết đọc, các blog, các ứng dụng web, phương tiện truyền thông phong phú, các

phương tiện truyền thông lan truyền hoặc gắn thẻ trong khi chia sẻ nội dung và tập trung vào các cộng đồng Ngược lại, các tiêu chuẩn Web 3.0 sử dụng web ngữ nghĩa, kéo thả, quan tâm đến hành vi của người sử dụng.

Nhiều chuyên gia còn tin rằng trình duyệt Web 3.0 sẽ đóng vai trò như một ngườicố vấn Khi tiến hành tìm kiếm, trình duyệt sẽ biết được sở thích của bạn Bạn càngdùng web nhiều, trình duyệt càng hiểu hơn về bạn và tương tự, câu hỏi của bạn có thểrất chung chung nhưng trình duyệt vẫn hiểu được Cuối cùng bạn chỉ cần hỏi một câunhư “Tôi nên đi ăn trưa ở đâu?” Trình duyệt sẽ kiểm tra lại những lần tìm kiếm trước đó

để xem bạn thích và không thích những gì, rồi đưa ra danh sách nhà hàng phù hợp.Theo một số chuyên gia mạng, với Web 3.0, bạn có thể ngồi nghỉ ngơi và nhờInternet làm mọi việc Bạn có thể dùng công cụ tìm kiếm và thu hẹp số trang kết quả.Trình duyệt sẽ thu thập, phân tích và chuyển dữ liệu đến bạn trong nháy mắt Đó là bởiWeb 3.0 hiểu được mọi thông tin trên web

Hiện tại, khi tìm kiếm trên mạng, công cụ tìm kiếm chưa thể hiểu được bạn muốn

gì Nó chỉ đơn thuần tìm những trang web chứa những từ khoá bạn gõ vào, chứ khôngthể biết được trang web đó có phù hợp không Nó chỉ đảm bảo được 1 điều: trang web

đó có chứa từ khoá bạn cần tìm Ví dụ như nếu bạn gõ “sao Thổ,” bạn sẽ tìm được cảnhững trang web về hành tinh này lẫn những trang web về một hãng ôtô mang tên SaoThổ

Công cụ tìm kiếm trên Web 3.0 thì trái lại, không chỉ tìm từ khoá mà còn dịch đượcnội dung yêu cầu của bạn Nó sẽ cung cấp cho bạn những kết quả phù hợp nhất và gợi

ý những nội dung khác liên quan đến lĩnh vực bạn muốn tìm Trong ví dụ trên, nếu bạn

gõ “địa điểm du lịch nhiệt đới giá dưới $3,000,” Web 3.0 sẽ đưa ra một danh sáchnhững hoạt động thể thao hay các nhà hàng danh tiếng gắn liền với kết quả tìm kiếm

Nó coi cả mạng Internet như một kho dữ liệu khổng lồ sẵn sàng trả lời mọi câu hỏi.Hiện tại công nghệ phục vụ cho ứng dụng này vẫn chưa xuất hiện Những dịch vụnhư TiVO và Pandora cũng cung cấp nội dung đã được cá nhân hoá dựa trên đầu vàocủa người dùng , nhưng cả hai dựa vào phép gần đúng Thủ nghiệm – Sai mà khônghiệu quả như những gì mà các chuyên gia đã mô tả trong Web 3.0 Quan trọng hơn là

cả TiVO lẫn Pandora đều có phạm vi ứng dụng hạn chế: chỉ có chương trình truyềnhình và âm nhạc, trong khi Web 3.0 bao gồm toàn bộ thông tin trên mạng Internet.

Một số chuyên gia cho rằng nền tảng của Web 3.0 sẽ là giao diện lập trình ứngdụng (API) Mỗi API là một giao diện được thiết kế nhằm cho phép các nhà phát triểntạo ra ứng dụng khai thác một số nguồn nhất định Nhiều trang Web Web 2.0 có baogồm cả những API cho phép lập trình viên truy cập vào những dữ liệu độc nhất củawebsite Ví dụ như API của Facebook giúp các nhà phát triển tạo ra những chươngtrình sử dụng Facebook như một nơi trưng bày game, câu đố, phản hồi về sản phẩm vànhiều thứ khác

Một xu hướng Web 2.0 đóng góp vào sự phát triển của Web 3.0 chính là mashup.Mashup là sự kết hợp hai hay nhiều ứng dụng thành một ứng dụng đơn nhất Ví dụ nhưkết hợp giữa một chương trình tìm kiếm nhà hàng với Google Maps Ứng dụng mashupnày sẽ không chỉ giúp người dùng xem xét một nhà hàng nào đó, mà còn chỉ ra địađiểm nhà hàng trên bản đồ Một số chuyên gia mạng tin rằng với Web 3.0, việc tạomashup sẽ dễ dàng đến mức mọi người đều có thể thực hiện được

Web 3.0 có thể giúp bạn đơn giản hóa việc lên kế hoạch chuyến đi

5 Ứng dụng của web 2.0 trong giáo dục

Những nội dung tiếp theo sau đây sẽ nhấn mạnh đến vai trò của việc khai thác các ứng dụng web 2.0 trong giáo dục:

Theo khảo sát hàng năm của Centre for Learning and Performance Technologies(http://c4lpt.co.uk) về các công cụ học tập, qua các năm 2007, 2008, 2009, 2010 và kết quảmới nhất vào năm 2011 cho thấy: trong top 100 công cụ học tập tốt nhất có đến 63/100

công cụ là ứng dụng web 2.0 (Xem phần 6) Điều đó nói lên rằng nếu khai thác hiệu quả,web 2.0 có thể là công cụ rất tuyệt vời dành cho giáo dục Với kinh nghiệm và những trảinghiệm của mình, bản thân tôi cũng nhận thấy tiềm năng to lớn này và đã từng bước ứngdụng vào việc giảng dạy.

Bản chất công nghệ web trong giáo dục là đã thay đổi một loạt tư tưởng trong triết lýgiáo dục Học không phải là tiếp thu kiến thức mà chính là tìm tòi khám phá, là kết hợpnhững quan niệm trong giáo dục với những công nghệ thông tin tương tác

Dạy và học sẽ không bó hẹp trong thời hạn mà tiến tới : học tập suốt đời

Điều quan trọng là làm thế nào để lồng ghép các công cụ này vào trong nội dungchương trình học, mang lại sự hứng thú cho người học Từ đó phát triển những kỹ năngkhác và kỹ năng tư duy bậc cao theo như thang phân loại tư duy của Bloom:

Thang phân loại tư duy của Bloom phiên bản cũ và phiên bản mớiVới các công cụ web 2.0 được ứng dụng vào việc phát triển tư duy:

Nguồn: Samantha Penney, University of Southern Indiana, USA

Một số gợi ý áp dụng web 2.0 theo thang tư duy Bloom: (theo http://community.thinkfinity.org )

Read Write Think- http://readwritethink.org

Cool Iris- http://cooliris.com

Phần tiếp theo sẽ giới thiệu chi tiết một số ứng dụng:

Giảng dạy và học tậpLớp học

Engrade là một bộ công cụ hoạt động như một lớp học trực tuyến cũng như một phương tiện truyền thông cho các khóa học Có thể hỗ trợ cho các trường học vì nó cho phép cả quản trị viên, giáo viên, học sinh và phụ huynh tham gia

Các chức năng chính: Quản lý học sinh, quản lý điểm số, tạo bài giảng online, cộng tác online với wiki, trao đổi tập tin, tạo bài kiểm tra trắc nghiệm, giao bài tập, thống kê điểm

VD: http://www.engrade.com/baothien22784

sơ cá nhân YouTube để lưu yêu thích cho các khóa học của bạn.

Http:// TeacherTube com

TeacherTube, làmột trang web nơibạn có thểlưutrữ, thẻ vàchiasẻvideo hướng dẫn Nếu bạnthíchmột đoạn video, bạnthấybạn có thểliên kết với nótrên trang

webTeacherTubehoặcnhúng nóvào một trangwebhoặc blog

Nó cũng là mộtnguồn tài nguyên có giá trịcủacác video hướng dẫn

http://ted.com/

TED làmột tổ chức phi lợi nhuậnnhằm phổ biến các ýtưởng có giá trị Nó bắt đầu năm 1984nhưmột cuộc hội thảokết nối 3 thếgiới: Công nghệ, Giải trí, thiết kế Kểtừsau đóphạm vicủa nó đãtrởnênrộng hơnbao giờ hết với nhiều diễn giả thuộc các chủ

đề khác nhau Hiện các bài thuyết trình này cũng đã và đang được dịch sang các ngôn ngữ

Bản dịch phụ đề tiếng Việt:

http://www.ted.com/translate/languages/vi

Http:// tubechop.com

Nếu bạn chỉ cần một phần của một video YouTube, sử dụng TubeChop để cắt bô TubeChop cho phépbạn dễ dàngcắtmột phầnhài hướcthú vịtừ bất kỳvideo YouTubevàchia

sẻ nó.Bạn dễ dàng kéo thả trên video để xác định phần mở đầu và kết thúc để làm nổi bật phần bạn muốn hiển thị

Http://wordpress.com

Blog phần mềm trực tuyến miễn phí tốt nhất Sử dụng Wordpress như là nền tảngchính của bạn để khởi động các tài nguyên học tập kỹ thuật số của bạn.Wordpress.com là phiên bản trực tuyến, nhưng cũng xem xét việc cài đặt của riêng bạn thông qua

một máy chủ web cung cấp Cpanel và Softaculous

Http://vn.360plus.yahoo.com

Trang cộng đồng

Flashcard

Http://Mnemosyne.com Http://ankisrs.net

Anki là một chương trìnhmà làm choghi nhớnhững điều dễ dàng Bởi vì nó làhiệu quả hơnrấtnhiềuso với các phương phápnghiên cứutruyềnthống, bạncó thể

hoặcgiúpgiảmthờigiancủa bạn chi tiêunghiên cứu, hoặclàm tăngsốtiềnbạn học

Http://Brainflips.com

BrainFlips cung cấpcông cụtốtnhấtđể tạo,chia sẻvà học tậpFlashcardscủathếgiới! HãycácFlashcardsvềbất kỳchủ đềvà chia sẻ chúngvới bạn bè vàbạn cùng lớpcủa bạn

BrainFlipsFlashcardscó thểkếthợpvănbản, hình ảnh, âm thanh

và video đểtìm hiểu bất kỳ chủ đề

Ước mơcủa chúng tôi làchoMemriselàmột trung tâmtựtạo ratrí tưởng tượngcủa việc học,cảithiệnvà mở rộngvớinhững

ngườisử dụng nó

Http://headmagnet.com

Headmagnet tạo ra một mô hình của những gì đang xảy ra trong đầu của bạn Nó dự đoán những ký ức đã phai mờ đi, vànhững gì những kỷ niệm vẫn còn bên trong, cho phép bạn nhanh chóng có được những thứ trong đầu của bạn và giữ chúng ở đó

Twitter là ở trong liên lạc và giữ lên với bạn bè không có vấn

đề bạn đang ở đâu hoặc những gì bạn đang làm Đối với một số bạn bè mà bạn có thể muốn cập nhật ngay lập tức điện thoại di động, cho những người khác, bạn chỉ có thể kiểm tra các trang web Mời bạn bè của bạn để Twitter và quyết định làm thế nào kết nối bạn muốn bạn được Twitter thành viên có thể hiển thị một widget hiển thị nguồn cấp dữ liệu twitter của họ

Http://plus.google.com

Một cách dễ dàng để chia sẻ Cuộc trò chuyện thú vị hơn khi trực tiếp thấy mặt nhau Nắm tổng quan về những gì đang diễn ra xung quanh

Công cụ học - làm việcCông cụ

Một ứng dụng mindmap online Điều này có vẻ là miễn phí tốt nhất hiện nayvà lập bản đồ tâm trí đáng tin cậy / cụm trang web Khả năng chia sẻ và cộng táckết hợp với một giao diện dễ dàng hơn để giới

thiệu Mind42 hơn như MindMeisterhoặc Thinkature

http://www.spiderscribe.net/

SpiderScribe là một bản đồ tâm trí trực tuyến và công cụ tư duy Nó cho phép bạn tổ chức ý tưởng của bạn bằng cách kết nối ghi chú, các tập tin, các sự kiện lịch, vvtrong các hình thức bản đồ miễn phí Bạn có thể cộng tác và chia

http://mindmeister.com

Mindmeister hỗtrợtất cả cáctính năng chuẩn củamột công cụbản đồ tâm trícổđiển-chỉtrực tuyến, do đó, mộtcông cụlập bản đồtâm tríhợp tác

http://text2mindmap.com

Chuyển đếntoàn màn hìnhnếubản đồ tâm trícủa bạn córất nhiều các nútvàhầu như khôngphù hợp Đánh dấu vào "bản đồđóng băng" hộp kiểmđể làm chodínhbố trí, sau đó kéo các nútxung quanh đểsắp xếp lạibốtrí Đặt chỉ có mộttừđầu tiênthụtcấp Từ nàysẽđược đặtlà trung tâmcủabản đồ tâm trícủabạn

http://dabbleboard.com

Dabbleboard làmột ứng dụngcộngtáctrựctuyếnđó làtrung tâmxung quanhtấm bảng Vớimột loại mới củagiao diệnbản vẽđó là thực sựdễ dàng vàthú vị đểsửdụng, Dabbleboardđược

ra khỏicon đường của bạnvà chỉchophépbạn vẽ Cuối cùng, quét mã vạchđi vàothời đại kỹ thuật số!

thông và các ngày quan trọng Tất cả mọi thứ hoạt động trơn tru và có thể đượcthiết lập như là một không gian làm

việc chia sẻ công cộng hay tư nhân - thậm chísẽ gửi nhắc nhở!

Hãy cẩn thận: bất cứ ai cũng có thể di chuyển hoặc xóa bài viết của người khác