Mục đích: Trên cơ sở làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về các hình thức sở hữu, luận án đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của các hình thức sở hữu trong nền kin
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam diễn ra khi sự nghiệp đổi mới toàn diện đấtnước đã trải qua 25 năm và đạt được những thành tựu rất to lớn, có ý nghĩa lịch sử quan trọng “Thể chế kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa tiếp tục được xây dựng và hoàn thiện Các lĩnh vực văn hóa, xã hội đạt thành tựu quan trọngtrên nhiều mặt, nhất là xóa đói, giảm nghèo Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt; dân chủtrong xã hội tiếp tục được mở rộng Chính trị - xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được giữ vững Công tác đối ngoại,hội nhập quốc tế được triển khai sâu rộng và hiệu quả, góp phần tạo môi trường hòa bình, ổn định và tăng thêm nguồn lựccho phát triển đất nước
Diện mạo của đất nước có nhiều thay đổi Thế và lực của nước ta vững mạnh thêm nhiều; vị thế của Việt Nam trêntrường quốc tế được nâng lên, tạo ra những tiền đề quan trọng để đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nâng cao
chất lượng cuộc sống của nhân dân” [Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI,
Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr.92] Những thành tựu mà ta đã đạt được trong đó có đóng góp quan trọng củaviệc đổi mới nhận thức và áp dụng một cách sáng tạo vấn đề sở hữu của chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện thực tiễnViệt Nam
Tuy nhiên, trong những năm gần đây sự biến động của nền kinh tế thế giới, nhất là sự khủng hoảng tài chính và suygiảm kinh tế toàn cầu, đã tác động không nhỏ đến Việt Nam; đã làm lộ ra những khó khăn, những bất cập trong cơ cấu
Trang 2kinh tế và cơ chế quản lý của chúng ta Hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về vấn đề sở hữu chưa đồng bộ và thốngnhất Những bất cập trong quản lý, phân phối chưa được giải quyết tốt Còn có sự phân biệt đối xử giữa các thành phầnkinh tế Các loại thị trường hình thành và phát triển còn chậm, vận hành chưa thông suốt Sự cạnh tranh không lành mạnhgiữa các chủ sở hữu, tình trạng trốn lậu thuế, gian lận thương mại còn nhiều Cải cách hành chính còn chậm Tham nhũng,lãng phí còn nghiêm trọng Khoảng cách giàu nghèo ngày càng xa Hệ thống an sinh xã hội chưa phát triển Nền kinh tếphát triển chưa bền vững; chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế thấp; chuyển dịch cơ cấu theo hướng côngnghiệp hóa, hiện đại hóa còn chậm
Một trong những nguyên nhân dẫn đến những yếu kém trên là do vai trò của các hình thức sở hữu chưa được pháthuy đầy đủ Để tạo điều kiện cho lực lượng sản xuất ở nước ta tiếp tục phát triển thì cần phải tiếp tục hoàn thiện quan hệsản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa Nhưng muốn vậy thì chúng ta phải hiểu rõ vai trò của từng hình thức sở hữu,
phải giải quyết tốt vấn đề sở hữu Chính vì lý do đó mà tôi chọn nghiên cứu đề tài “Các hình thức sở hữu và vai trò của chúng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay”
2 Mục đích và nhiệm vụ của luận án
2.1 Mục đích: Trên cơ sở làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về các hình thức sở hữu, luận án đề
xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của các hình thức sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa ở Việt Nam hiện nay
Trang 32.2 Nhiệm vụ: Để đạt được mục đích trên, luận án giải quyết những nhiệm vụ chính sau đây:
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
- Phân tích thực trạng của các hình thức sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở ViệtNam hiện nay; những vấn đề đặt ra đối với vai trò của các hình thức sở hữu đó
- Đưa ra quan điểm và giải pháp nhằm phát huy vai trò của các hình thức sở hữu trong nền kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu của luận án là vai trò của các hình thức sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
* Phạm vi nghiên cứu của luận án: Giai đoạn phát triển kinh tế của Việt Nam trong khoảng 15 năm trở lại đây.
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Trang 44.2 Phương pháp nghiên cứu:
Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận án: Phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch, logic-lịch sử,khái quát hóa, trừu tượng hóa, và các phương pháp chung của khoa học xã hội
5 Những đóng góp mới về mặt khoa học của luận án
- Góp phần hệ thống hóa lý luận về sở hữu, sở hữu tư liệu sản xuất trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa ở Việt Nam
- Làm rõ thêm thực trạng của các hình thức sở hữu cơ bản trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa ở Việt Nam hiện nay
- Đưa ra một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của các hình thức sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- Luận án cung cấp thêm tri thức về vấn đề sở hữu và vai trò của các hình thức sở hữu ở Việt Nam hiện nay
- Nội dung nghiên cứu và những kết quả đạt được của luận án có thể làm tài liệu tham khảo cho việc giảng dạy vànghiên cứu vấn đề sở hữu ở Việt Nam hiện nay
7 Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận án được trình bày thành 4 chương và 10 tiết
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
Trang 51.1 Lý luận về sở hữu và hình thức sở hữu
1.1.1 Khái niệm sở hữu
Các công trình nghiên cứu khi bàn đến khái niệm sở hữu thường tập trung vào việc làm rõ một số vấn đề cơ bảnnhư: Trước đây khái niệm sở hữu có được sử dụng hay không? Nếu được sử dụng thì nó được sử dụng với nghĩa như thếnào và có thống nhất hay không? Sở hữu là phạm trù lịch sử hay phạm trù vĩnh viễn? Khái niệm sở hữu theo quan điểmcủa C.Mác và Ph.Ăngghen như thế nào?
1.1.2 Vai trò của sở hữu tư liệu sản xuất
Khi bàn đến vai trò của sở hữu tư liệu sản xuất, hầu hết các tác giả đều cho rằng, sở hữu có vai trò rất quan trọngcho nên giai cấp nào nắm quyền sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội thì giai cấp đó nắm quyền thống trị xã hội vềmặt kinh tế và do đó thống trị về chính trị, tư tưởng Khi sở hữu phù hợp với sự phát triển lực lượng sản xuất thì nó thúcđẩy lực lượng sản xuất phát triển, ngược lại, khi không phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất thì sẽ kìm hãm sựphát triển của lực lượng sản xuất Sở hữu giữ vị trí trung tâm trong hệ thống lý luận kinh tế của bất cứ giai đoạn phát triểnlịch sử nào; nó chi phối các yếu tố khác của đời sống xã hội Chế độ sở hữu thay đổi sẽ kéo theo sự thay đổi của các yếu
tố khác trong cấu trúc xã hội, cuối cùng sẽ làm thay đổi hình thái kinh tế - xã hội hiện tồn bằng hình thái kinh tế - xã hộimới phù hợp với chế độ sở hữu mới với đặc trưng của nó
1.1.3 Quyền sở hữu
Trang 6Nói đến quyền sở hữu các tác giả thường cho rằng, quan hệ sở hữu một khi được luật pháp hóa thì trở thànhquyền sở hữu, bao gồm rất nhiều quyền Cần phân biệt sở hữu và quyền sở hữu, sở hữu trên danh nghĩa và sở hữu thực tế.Khi hiểu và phân biệt rõ khái niệm sở hữu và quyền sở hữu, sở hữu trên danh nghĩa và sở hữu thực tế giúp cho ta hiểu rõbản chất của vấn đề tránh được sự mập mờ, không rõ ràng của các nhà tư bản nhằm đánh tráo khái niệm để xoa dịu mâuthuẫn giai cấp trong xã hội
1.1.4 Chủ thể sở hữu và đối tượng sở hữu
Khi nghiên cứu những vấn đề lý luận xung quanh khái niệm sở hữu, các tác giả thường tìm hiểu các khái niệmkèm theo, như chủ thể sở hữu, đối tượng sở hữu Họ cho rằng, chủ sở hữu là người, là phía tích cực chủ động, còn đốitượng sở hữu là phía bị động thường được biểu hiện dưới dạng những vật tự nhiên Cùng với sự phát triển của kinh tế - xãhội, đối tượng sở hữu cũng thay đổi rất nhiều so với trước kia Chủ sở hữu có thể sử dụng uy quyền riêng để thực hiệnbảo vệ những lợi ích của bản thân họ
1.1.5 Hình thức sở hữu
Cho đến nay việc phân biệt giữa hình thức sở hữu với quan hệ sở hữu; giữa hình thức sở hữu với chế độ sở hữuvẫn là vấn đề được nhiều học giả quan tâm và đưa ra các quan điểm khác nhau Theo tác giả Phạm Văn Sinh, hình thức sởhữu là khái niệm cụ thể hơn so với quan hệ sở hữu, nó chỉ rõ ràng hơn mối quan hệ giữa chủ thể sở hữu và đối tượng sởhữu
Trang 7Một số tác giả thì cho rằng, mỗi hình thái kinh tế - xã hội có một hình thức sở hữu đặc trưng bên cạnh một sốhình thức sở hữu khác, từ đó họ khẳng định rằng, việc đa dạng hóa các hình thức sở hữu trong điều kiện Việt Nam hiệnnay là hoàn toàn đúng đắn
1.2 Vai trò của các hình thức sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
1.2.1 Tính tất yếu của sự tồn tại nhiều hình thức sở hữu trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam
Sự tất yếu phải đa dạng hóa các hình thức sở hữu trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội nhằm khai thác cóhiệu quả mọi nguồn lực cho sự phát triển kinh tế được các tác giả, như Lương Việt Hải, Đặng Hữu Toàn, Phạm Văn Đức,Nguyễn Ngọc Hồi chứng minh theo những cách khác nhau Việc phân tích xem sở hữu là mục tiêu hay là phương tiệncũng được quan tâm và có những quan điểm khác nhau Nếu như trước đây các tác giả thường tuyệt đối hóa vai trò của sởhữu toàn dân và sở hữu tập thể, thì từ sau đổi mới các tác giả đều nhận thấy mỗi hình thức sở hữu có một tác dụng nhấtđịnh Chính vì vậy, việc đa dạng hóa các hình thức sở hữu ở Việt Nam hiện nay là một tất yếu khách quan
1.2.2 Vai trò của các hình thức sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Vai trò của sở hữu nhà nước
Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tồn tại nhiều hình thức sở hữu, thích ứng với nó là tồntại nhiều thành phần kinh tế Nhưng trong đó, sở hữu công cộng về tư liệu sản xuất phải là chủ chốt, có như vậy mới đảmbảo cho nền kinh tế thị trường phát triển theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa Sở hữu nhà nước có thời kỳ đã phát huyrất tốt vai trò chủ đạo của mình, nhưng trong thực tiễn hiện nay đang nảy sinh rất nhiều vấn đề cần phải giải quyết để có
Trang 8thể phát huy đầy đủ vai trò chủ đạo của nó Đó là những nội dung mà các tác giả Nguyễn Cúc, Nguyễn Duy Hùng, TôĐức Hạnh…, quan tâm nghiên cứu
Vai trò của sở hữu tập thể
Vai trò của sở hữu tập thể thường được thể hiện thông qua vai trò của các hợp tác xã sản xuất, hợp tác xã kinhdoanh, dịch vụ…, trong đó xã viên đóng vai trò chủ sở hữu Trong thời kỳ bao cấp trước đây, kinh tế hợp tác xã cũng đãphát huy những giá trị tích cực phục vụ cho công cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập và thống nhất Tổ quốc Tuy nhiên, khichuyển sang thời kỳ hòa bình, người dân lao động trong hợp tác xã chưa thấy được lợi ích thiết thân của việc tham giahợp tác xã nên tỏ ra không mặn mà với mô hình hợp tác xã kiểu cũ Làm thế nào để xây dựng được những hợp tác xã kiểumới hoạt động có hiệu quả trong cơ chế thị trường nhằm thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước? Đó
là vấn đề được nhiều tác giả quan tâm
Vai trò của sở hữu tư nhân
Vai trò của sở hữu tư nhân gần đây được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu và cũng đã có những đề tài nghiêncứu sâu sắc về vấn đề này Các tác giả cũng chỉ ra rằng, trong các chế độ trước đây đều quan tâm đến sở hữu tư nhân, từviệc theo đuổi mục đích của cá nhân mà họ đã đóng góp vào lợi ích chung của xã hội Ở Việt Nam hiện nay, sở hữu tưnhân đang trong quá trình phát triển mạnh mẽ, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Tuynhiên, Nhà nước vẫn cần phải có những giải pháp cụ thể để phát huy vai trò của hình thức sở hữu này hơn nữa
Vai trò của sở hữu hỗn hợp
Trang 9Theo các tác giả Phùng Trung Tập, Lê Thanh Sinh…, sở hữu hỗn hợp có thế mạnh hơn so với các hình thức sởhữu khác ở chỗ nó kết hợp sức mạnh tổng hợp của các thành phần kinh tế; vì vậy, nó có khả năng tập hợp mọi nguồn lựckhác nhau cho việc phát triển sản xuất, kinh doanh nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao Sở hữu hỗn hợp, ngoài việc pháthuy được vai trò của các thành phần kinh tế khi kết hợp với nhau trong sản xuất kinh doanh, còn giúp thu hút vốn đầu tưnước ngoài hoặc khuyến khích các nhà đầu tư Việt Nam đầu tư ra nước ngoài nhằm tìm kiếm lợi nhuận trong sản xuất,kinh doanh Đó là hình thức sở hữu mà theo nhiều tác giả cần được khuyến khích phát triển hơn nữa.
1.3 Những giải pháp cho vấn đề sở hữu
Theo đa số các tác giả, những giải pháp cho việc phát triển kinh tế đất nước nói chung là hoàn thiện thể chế kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, vai trò quản lý của Nhà nước đối với cácthành phần kinh tế; đổi mới chế độ sở hữu Có rất ít tác giả đưa ra những giải pháp cụ thể cho việc phát huy vai trò củacác hình thức sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay Chính vì vậy, theo tôi, đây vẫncòn là một vấn đề cần tiếp tục được quan tâm nghiên cứu
Kết luận chương 1
Vấn đề sở hữu là vấn đề quan trọng của bất cứ xã hội nào, bởi nó là yếu tố quyết định nhất trong quan hệ sảnxuất, nó có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất Chính vì vậy mà các nhà sáng lập chủ nghĩaMác – Lênin rất quan tâm tới vấn đề này Ở Việt Nam, trước khi tiến hành công cuộc đổi mới, một số tác giả đã đề cậpđến đề tài này, quan tâm khai thác luận điểm mácxít về vấn đề xóa bỏ chế độ tư hữu, xây dựng chế độ công hữu về tư liệu
Trang 10sản xuất để khẳng định tính tất yếu của việc quốc hữu hóa và tập thể hóa Từ Đại hội đại biểu lần thứ VI của Đảng, đặcbiệt từ sau Đại hội VII, các tác giả tập trung vào việc luận chứng tính tất yếu phải đa dạng hóa các hình thức sở hữu, phảixem sở hữu có là vấn đề có tính chất cơ bản nhất đối với mọi sự cải cách kinh tế; phê phán những quan điểm cho rằng sởhữu trong chủ nghĩa xã hội chỉ có hai hình thức độc tôn là sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể; phê phán tính chất vô chủ
do hai hình thức sở hữu đó gây ra
Các tác giả cũng tập trung phân tích vị trí, vai trò của từng hình thức sở hữu; sự đan xen giữa các hình thức sởhữu với nhau trong nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa;
về sở hữu là mục tiêu hay là phương tiện Đã có những quan niệm khác nhau về khái niệm sở hữu, chủ thể sở hữu, đốitượng sở hữu, chế độ sở hữu, hình thức sở hữu, quan hệ giữa các quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền kinh doanh; quan
hệ giữa sở hữu và pháp lý, sở hữu và chính trị
Mặc dù sự tồn tại của nhiều hình thức sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã đượcthừa nhận, nhưng vai trò của các hình thức sở hữu và phương thức để phát huy vai trò của chúng thì vẫn chưa được các
tác giả đề cập đến nhiều và chưa được nghiên cứu một cách hệ thống Đề tài “ Các hình thức sở hữu và vai trò của chúng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay” vẫn đang cần được nghiên cứu sâu sắc
hơn nữa, nhất là từ góc độ triết học
Trang 11Chương 2: SỞ HỮU TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
Các khái niệm khác, như chủ thể sở hữu, đối tượng sở hữu, quyền sở hữu, hình thức sở hữu, chế độ sở hữu cũngđược tác giả tập trung làm rõ ở trong phần này
2.2 Sự vận động biến đổi của các hình thức sở hữu trong lịch sử
Mỗi hình thái kinh tế - xã hội đều có một hình thức sở hữu đặc trưng Các hình thức sở hữu vận động, biến đổidưới sự chi phối của quy luật khách quan – quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
Lịch sử loài người trải qua năm hình thái kinh tế - xã hội Trong mỗi hình thái kinh tế - xã hội luôn có sự tồn tạinhiều hình thức sở hữu, song bao giờ cũng có một hình thức sở hữu đặc trưng cho chế độ sở hữu của hình thái kinh tế - xãhội đó Nghiên cứu các hình thức sở hữu trong lịch sử sẽ giúp cho ta có một phương pháp luận đúng đắn, nhìn ra cái logic
Trang 12và cái lịch sử của sự tồn tại, vận động và phát triển của chúng Điều đó giúp lựa chọn, tổ chức các hình thức sở hữu phải
phù hợp với điều kiện cụ thể trong sự nghiệp đổi mới và phát triển toàn bộ nền kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay
2.3 Quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin về sở hữu và việc vận dụng quan điểm đó ở Việt Nam
2.3.1 Quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen
C.Mác đã coi vấn đề sở hữu là vấn đề sống còn của bất cứ giai cấp nào trong xã hội Trong tác phẩm “Tuyênngôn của Đảng Cộng sản”, C.Mác và Ph.Ăngghen khẳng định: Đối với những người cộng sản, vấn đề sở hữu còn là vấn
đề hàng đầu, vấn đề cơ bản của mọi phong trào cách mạng Mặc dù rất quan tâm đến vấn đề sở hữu nhưng các ông khôngđưa ra định nghĩa cụ thể nào về vấn đề này Sở hữu là một trong ba bộ phận cấu thành quan hệ sản xuất; là bộ phận quyếtđịnh nhất đối với các bộ phận còn lại; và vì quan hệ sản xuất bao giờ cũng gắn với lực lượng sản xuất trong một phươngthức sản xuất nhất định Theo các ông, không có chế độ sở hữu nào tồn tại vĩnh cửu, sự thay thế liên tiếp các chế độ sởhữu thực tế đã diễn ra trong quá trình phát triển của lịch sử xã hội loài người Việc xóa bỏ, thủ tiêu chế độ sở hữu tư bảnchủ nghĩa là một tất yếu khách quan Sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản là thực hiện cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa,nhằm xóa bỏ chế độ sở hữu tư bản chủ nghĩa, thiết lập chế độ công hữu xã hội chủ nghĩa C.Mác và Ph.Ăngghen cũng chorằng, việc thay thế quan hệ sở hữu này bằng quan hệ sở hữu khác, ví dụ như việc xóa bỏ chế độ tư hữu, thiết lập chế độcông hữu, không thể làm ngay lập tức, cũng không thể là việc tùy tiện do ý muốn chủ quan quyết định mà nó là kết quảcủa sự phát triển lực lượng sản xuất
2.3.2.Quan điểm của V.I.Lênin
Trang 13V.I.Lênin đã bảo vệ những quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về vấn đề sở hữu, đặc biệt là vấn đề xóa bỏ sởhữu tư nhân tư bản chủ nghĩa V.I.Lênin chưa bao giờ nghi ngờ khả năng và vai trò của việc thủ tiêu chế độ tư hữu
Với sự thắng lợi của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước Nga, ông là người đã hiện thực hóa những quanniệm về xóa bỏ chế độ tư hữu của C.Mác và Ph.Ăngghen, đưa nó thành những giải pháp, những bước đi thích hợp trongbối cảnh nước Nga lúc bấy giờ V.I.Lênin đã chủ trương phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, trong đó thànhphần kinh tế tư bản nhà nước được xem là khâu trung gian để đi lên chủ nghĩa xã hội
2.3.3 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về sở hữu trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Trước khi diễn ra công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, Việt Nam chỉ thừa nhận một chế độ sở hữu duy nhất, đó
là chế độ công hữu về tư liệu sản xuất với hai hình thức sở hữu là sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể
Những sai lầm mang tính chất nóng vội, chủ quan duy ý chí đó đã được Đảng ta sửa chữa và từng bước khắcphục bắt đầu từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn đã cho thấy, quá trìnhhoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa ở nước ta cần phải bám sát trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
2.4 Mối liên hệ và sự phối hợp giữa các hình thức sở hữu trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay