Hoạt động kinh doanh và quản lý tại công ty xây dựng miền Tây

Hoạt động kinh doanh và quản lý tại công ty xây dựng miền Tây

Lời nói đầu

Thực tập tốt nghiệp là một công việc bắt buộc đối với mỗi sinh viên trớckhi ra trờng Nó giúp sinh viên có thể tiếp cận đợc với thực tế, vận dụng kiếnthức lý thuyết chuyên ngành vào việc quan sát, tổng hợp, đánh giá thực tế, giảiquyết những bất cập của cơ sở thực tập Đối với sinh viên chuyên ngành kếtoán, thời gian thực tập là thời gian cho sinh viên tiếp cận thực tế công táchạch toán kế toán tại cơ sở Qua đó sinh viên có thể biết đợc tại các doanhnghiệp họ đã vận dụng chế độ nh thế nào, tổ chức chứng từ, sổ sách, báo cáo

ra sao đồng thời thấy đợc những quy định phù hợp cũng nh những quy địnhcòn bất cập của chế độ, chuẩn mực Bất kì một sinh viên nào cũng mong muốn

đợc thực tập tại những cơ sở có một bộ máy kế toán hoàn chỉnh, có nhiềunghiệp vụ kinh tế phát sinh, các nghiệp vụ đa dạng, phong phú để có thể kiểmnghiệm lí thuyết đợc nhiều hơn và học đợc từ thực tế cũng nhiều hơn

Là một sinh viên chuyên ngành kế toán, bản thân em cũng mong muốn

nh vậy Em đã có cơ hội đợc tiếp cận thực tế, kiểm nghiệm lý thuyết tại công

ty xây dựng miền Tây, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp.Trong thời gian thực tập ở đây, đợc sự giúp đỡ của tất cả mọi ngời ở các phòngban trong công ty đặc biệt là phòng tài chính kế toán, em đã có những hiểubiết ban đầu về công ty và lĩnh vực kế toán tại công ty Em xin đợc trình bàynhững hiểu biết ấy trong báo cáo thực tập tổng hợp này Báo cáo gồm có 3phần:

I.Những vấn đề chung về hoạt động kinh doanh và quản lí tại công ty xây dựng miền Tây.

II.Những vấn đề về lĩnh vực kế toán tại công ty xây dựng miền Tây III.Đánh giá chung.

Em xin chân thành cảm ơn các cô, các chú, các anh, chị trong công ty vàthầy giáo hớng dẫn Phạm Thành Long đã giúp đỡ em hoàn thiện báo cáo này

I những vấn đề chung về hoạt động kinh doanh và quản lý tại công ty xây dựng miền tây.

1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty xây dựng miền Tây.

Công ty xây dựng miền Tây là một thành viên của Tổng công ty xây dựngcông trình giao thông 8 Tiền thân của công ty xây dựng miền Tây là Ban xâydựng Tây Bắc, đợc giao nhiệm vụ xây dựng các công trình giao thông thuộcvùng núi Tây Bắc là hai tỉnh Sơn La, Lai Châu.

Đất nớc ngày càng phát triển, nhu cầu xây dựng các công trình giao thôngngày càng lớn Đảng và Nhà nớc thực hiện chính sách đa công nghiệp về nôngthôn, phát triển kinh tế ở các vùng miền núi, từng bớc rút ngắn khoảng cáchgiữa miền núi và đồng bằng, nông thôn và thành thị Để thực hiện đợc điềunày đòi hỏi phải xây dựng cơ sở hạ tầng tại các vùng nông thôn, miền núitrong đó có các công trình giao thông Mặt khác, năm 1991, Nghị định số 338/HĐBT ngày 20/11/1991 của Hội đồng Bộ trởng nay là Chính phủ về việc sắpxếp lại doanh nghiệp Nhà nớc ra đời Trong bối cảnh đó, để phù hợp vớinhiệm vụ mới, Ban xây dựng Tây Bắc đổi tên thành công ty xây dựng miềnTây

Công ty xây dựng miền Tây đợc thành lập theo Quyết định số2409QĐ/TCCB-LĐ của Bộ trởng Bộ giao thông vận tải ngày 21/11/1994.Công ty đợc thành lập căn cứ vào:

Công ty xây dựng miền Tây là một doanh nghiệp Nhà nớc, tổ chức doanhnghiệp theo hình thức quốc doanh

Khi mới thành lập, công ty có trụ sở chính tại 187 Tây Sơn, quận Đống

Đa, thành phố Hà Nội Hiện nay, trụ sở chính của công ty là số 18 phố Hồ

Đắc Di, quận Đống Đa, Hà Nội

Tên giao dịch quốc tế của công ty là Western Construction Company, viếttắt là WECONCO

Mã ngành: 25

Số đăng kí kinh doanh: Số 100132 cấp ngày 11/12/1994

Công ty xây dựng miền Tây là tổ chức sản xuất kinh doanh, hạch toánkinh tế độc lập, có t cách pháp nhân đầy đủ, đợc mở tài khoản tại ngân hàng(kể cả ngân hàng Ngoại thơng), có con dấu riêng

Hiện nay công ty có 2 tài khoản tại ngân hàng Công thơng Đống Đa vàngân hàng Đầu t và Phát triển Hà Nội.

+ Tài khoản 710A-00176- Ngân hàng Công thơng Đống Đa

+ Tài khoản 7301-0186A- Ngân hàng Đầu t và Phát triển Hà Nội

Công ty xây dựng miền Tây từ khi thành lập đến nay đã có những bớcphát triển không ngừng Mỗi năm công ty đều hoàn thành kế hoạch sản lợng

và doanh thu do Tổng công ty giao đồng thời khai thác đấu thầu các côngtrình mới Công ty không những chỉ xây dựng các công trình giao thông tạicác tỉnh vùng Tây Bắc nh đờng Lai Châu-Mờng Tè, đờng Quài Na-PhúNhung mà còn tham gia thi công các công trình giao thông tại Hà Nội, Nam

Định, Ninh Bình, Thanh Hoá, Nghệ An nh: Cống chui dân sinh HĐ6-Quốc lộ1A-đoạn Thờng Tín-Cầu Giẽ; kênh mơng ý Yên-Nam Định; đờng nối quốc lộ1A-Cảng Vũng áng(Hà Tĩnh ).v.v Công ty đang tiếp tục mở rộng địa bànhoạt động vào các tỉnh phía Nam của đất nớc Các công trình do công ty xâydựng miền Tây thi công đều đợc xây dựng với chất lợng tốt, thi công và bàngiao công trình đúng tiến độ, đã và đang ngày càng tạo uy tín, khẳng định vịtrí của mình trong nền kinh tế thị trờng

2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của công ty xây dựng miền Tây.

2.1 Ngành nghề kinh doanh của công ty xây dựng miền Tây.

Công ty xây dựng miền Tây là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vựcxâp lắp có bao thầu Ngành nghề kinh doanh chủ yếu của công ty bao gồm:+ Xây dựng các công trình giao thông đến cấp I

Gồm các công trình: Cầu, đờng bộ, đờng sắt, đờng thuỷ, bến cảng, đờngkhông, cầu hầm, cơ khí sửa chữa

+ Xây dựng các công trình dân dụng đến cấp II

+ Xây dựng các công trình công nghiệp

+ Xây dựng các công trình thuỷ lợi, thuỷ điện

+ Xây dựng công trình nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản

+ Xây dựng công trình mỏ, khai thác vật liệu xây dựng

+ Xây dựng các công trình cấp nớc, thoát nớc

+ Sản xuất vật liệu xây dựng, cấu kiện bê tông đúc sẵn

Trải qua 8 năm hoạt động, công ty xây dựng miền Tây đã không ngừngphát triển lĩnh vực kinh doanh của mình để tạo thêm nhiều công ăn việc làm,tăng thêm thu nhập cho cán bộ công nhân viên và đóng góp nhiều hơn choNgân sách Nhà nớc

2.2 Đặc điểm sản phẩm kinh doanh và thị trờng của công ty xây dựng miền Tây.

Sản phẩm kinh doanh của công ty xây dựng miền Tây mang đặc trng củasản phẩm trong các doanh nghiệp xây dựng cơ bản Sản phẩm của công ty làcác công trình, hạng mục công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấuphức tạp và mang tính đơn chiếc (chứ không sản xuất hàng loạt), thời gian thicông lâu dài và phân tán Sản phẩm xây lắp hoàn thành không thể nhập kho

mà đợc tiêu thụ ngay theo giá dự toán hoặc giá thầu đã đợc thoả thuận với chủ

đầu t từ trớc Do vậy, tính chất hàng hoá của sản phẩm không thể hiện rõ Sảnphẩm xây lắp đợc cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện phục vụ cho sảnxuất nh xe, máy, thiết bị thi công, ngời lao động lại phải di chuyển theo địa

điểm xây dựng công trình Đặc điểm này làm cho công tác quản lý hạch toántài sản rất phức tạp do ảnh hởng của điều kiện thiên nhiên, thời tiết nên dễ mấtmát, h hỏng Vì thế, việc quản lý và hạch toán sản phẩm xây lắp nhất thiếtphải đợc lập dự toán, quá trình sản xuất xây lắp phải so sánh với dự toán, lấy

dự toán làm thớc đo Công tác kế hoạch phải đợc tổ chức tốt sao cho chất lợngcông trình nh dự toán, thiết kế, tạo điều kiện cho việc bàn giao công trình, ghinhận doanh thu và thu hồi vốn Đồng thời, công tác kế toán phải tổ chức tốtquá trình hạch toán ban đầu

Các công trình công ty đã hoàn thành bàn giao chính là sản phẩm kinhdoanh của công ty

Ví dụ: Năm 2000 công ty đã hoàn thành bàn giao các công trình:

+ Đờng Lai Châu-Mờng Tè( K50-K91) 41km với giá trị 54000 triệu

đồng

+ Đờng Cẩm Thăng-Cẩm Dơng 5,6km với giá trị 550 triệu đồng

+ Tràn Yên Định-Thanh Luận 2km với giá trị 607 triệu đồng

Thi công đúng tiến độ, kỹ thuật, mỹ thuật, chất lợng công trình, sản phẩmtheo yêu cầu của thiết kế, chống lãng phí, hạ giá thành sản phẩm là những tiêuchuẩn đánh giá chất lợng sản phẩm của công ty Trong những năm qua, công

ty luôn định hớng việc thi công các công trình theo những tiêu chuẩn đó đểkhông ngừng nâng cao khả năng cạnh tranh của công ty, mở rộng thị trờng,tạo thế đứng vững chắc cho công ty trong lĩnh vực hoạt động kinh doanh củamình

Do sản phẩm kinh doanh của công ty xây dựng miền Tây mang những đặc

điểm nêu trên nên thị trờng của công ty cũng không đợc hiểu theo nghĩa thôngthờng Thị trờng của một doanh nghiệp thờng đợc hiểu là nơi doanh nghiệptiêu thụ những sản phẩm mà doanh nghiệp làm ra, đáp ứng nhu cầu tiêu dùngcủa khách hàng Mỗi doanh nghiệp đều có các phân đoạn thị trờng và hoạt

động tốt trên những phân đoạn thị trờng nhất định Thị trờng của doanhnghiệp không đồng thời là nơi sản xuất ra sản phẩm Thế nhng, đối với cácdoanh nghiệp xây lắp, sản phẩm là các công trình, hạng mục công trình, vậtkiến trúc Chúng không thể mang ra chào hàng và bán trên thị trờng đợc Nơisản xuất đồng thời là nơi tiêu dùng, sử dụng sản phẩm Thị trờng của công tyxây dựng miền Tây là địa bàn công ty thi công các công trình tức là những nơicông ty thắng thầu hoặc đợc chỉ định thầu các công trình giao thông.

Công ty xây dựng miền Tây mà tiền thân là Ban xây dựng Tây Bắc đợcgiao nhiệm vụ xây dựng các công trình giao thông thuộc vùng núi Tây Bắc làhai tỉnh Sơn La, Lai Châu nhằm phục vụ dự án phát triển kinh tế- xã hội ở 2

địa phơng này Cùng với sự lớn mạnh và phát triển của công ty, thị trờng cũngkhông ngừng đợc mở rộng Hiện nay công ty đã và đang thi công các côngtrình ở khắp các miền của đất nớc Các công trình công ty thi công đều đảmbảo chất lợng, đúng tiến độ, đúng quy trình kỹ thuật đã góp phần khẳng địnhchỗ đứng của công ty trong nền kinh tế thị trờng

2.3 Phơng thức tổ chức sản xuất kinh doanh của công ty xây dựng miền Tây.

Công ty xây dựng miền Tây hoạt động trong lĩnh vực xây lắp có bao thầu.Các công trình công ty thực hiện bao gồm:

ớc 2 : Sau khi ký kết hợp đồng kinh tế, công ty phải xin giấy phép thi

công, sau đó tiến hành giao nhận mặt bằng và tiến hành khởi công

B

ớc 3 : Tập kết thiết bị, máy móc thi công, nhân lực, xây dựng lán trại tạm,

xây dựng nhà xởng tại công trờng

B

ớc 4 : Chuẩn bị vật t, vật liệu, khai thác vật liệu tại chỗ: Sản xuất đá, cát,

sỏi Mua các loại vật t khác: Xi măng, sắt, thép, nhựa đờng, xăng dầu

B

ớc 5 : Triển khai thi công:

 Dọn dẹp mặt bằng thi công: Phát quang, dọn cỏ, vét bùn

 Đúc các cấu kiện bê tông đúc sẵn (nếu có): ống cống, tấm bản, dầmcầu

đờng bê tông xi măng hoặc mặt đờng bê tông nhựa nóng

+ Thi công rãnh thoát nớc, vỉa hè, cây xanh, chiếu sáng

+ Thi công các công trình an toàn giao thông (Cọc trôn, biển báo, cột

ớc 6 : Bàn giao công trình đa vào sử dụng.

Hiện nay, công ty xây dựng miền Tây thực hiện phơng thức khoán gọncông trình đến từng đội Việc thi công công trình vừa thủ công vừa kết hợpbằng máy Các đội xây dựng phải tự đảm bảo về vật t, nhân lực cho thi côngcông trình Khi công trình hoàn thành, bàn giao, đội đợc công ty thanh toántheo giá ghi trong hợp đồng giao khoán

3 Tổ chức bộ máy quản lí hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty xây dựng miền Tây.

Công ty xây dựng miền Tây là một đơn vị hạch toán độc lập, trực thuộcTổng công ty xây dựng công trình giao thông 8 Dới công ty là các đội xâydựng công trình, các ban chủ nhiệm, ban chỉ huy công trình Các đội xây dựngthờng xuyên phải di chuyển theo địa điểm thi công công trình trong khi công

ty có trụ sở chính tại Hà Nội và một văn phòng đại diện tại Lai Châu Cónhững đội phải thi công công trình cách xa Hà Nội hàng trăm km Làm thếnào để quản lý, theo dõi chặt chẽ các đội một cách có hiệu quả, tạo đợc sựgắn kết giữa đội với công ty và giữa các đội với nhau, đó là câu hỏi đặt ra choban lãnh đạo công ty Mặt khác, quá trình sản xuất kinh doanh của công ty làkhá phức tạp, nhiều công đoạn, mỗi công đoạn có những yêu cầu kỹ thuậtriêng đòi hỏi phải có sự kiểm tra, đôn đốc kịp thời Công ty thực hiện khoángọn công trình cho các đội Cơ chế phát huy đợc quyền chủ động, sáng tạocủa đội song không vì thế mà buông lỏng công tác quản lý

Xuất phát từ những đặc điểm nêu trên, công ty xây dựng miền Tây đã tổchức bộ máy quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh theo phơng thức tậptrung, quy định rõ ràng chức năng, nhiện vụ của từng phòng ban trong công ty

để hoạt động của toàn công ty đợc đồng bộ và thống nhất

Tổ chức bộ máy quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty xâydựng miền Tây nh sau:

3.1 Mô hình bộ máy quản lý của công ty xây dựng miền Tây.

Bộ máy quản lý của công ty xây dựng miền Tây đợc tổ chức theo hìnhthức tập trung Mô hình bộ máy quản lý của công ty nh sơ đồ 1

Đứng đầu bộ máy quản lý của công ty là Giám đốc Giám đốc là ngời đạidiện theo pháp nhân của công ty, chịu trách nhiệm trớc pháp luật và trớc Tổngcông ty XDCTGT 8 về toàn bộ hoạt động của công ty Giám đốc phụ tráchchung: Trực tiếp phụ trách công tác tổ chức cán bộ; tài chính-kế toán; kếhoạch-tiếp thị; vật t-thiết bị

Giúp việc cho Giám đốc có 2 Phó Giám đốc và hệ thống các phòng banchức năng:

+ Phó Giám đốc phụ trách kinh tế, vật t thiết bị, các dự án

+ Phó Giám đốc phụ trách kế hoạch, kỹ thuật, tiếp thị

Công tác quản lý, giám sát, chỉ đạo, điều hành của các phòng ban nghiệp

vụ và lãnh đạo công ty đối với đội hết sức chặt chẽ Chức danh đội trởng docông ty đề nghị Tổng công ty bổ nhiệm, cán bộ kỹ thuật, công nhân kỹ thuật

do công ty điều động, bộ máy cấp đội thuộc danh sách công ty quản lý

Sơ đồ 1: Mô hình tổ chức bộ máy quản lý hoạt động SXKD của công ty xây dựng miền Tây.

Phòng TCCB

Phòng VTTB

Phòng HC

XN XD CT số I

Đội XD CT cầu

BCN công trình QL32 Yên Bái

Đội XD CT số 7

Đội XD CT số 8

Đội XD CT số 11

Đội XD CT số 15

+ Hớng dẫn áp dụng thực hiện các chế độ, chính sách cho ngời lao

+ Thực hiện công tác điều động, bố trí, sắp xếp lao động

+ Thực hiện chế độ, chính sách: Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, tiền

l-ơng, thởng,

+ Xây dựng chiến lợc đào tạo, nâng cao trình độ cán bộ quản lí, kinh tế,

kỹ thuật đồng thời nâng cao tay nghề của công nhân kỹ thuật Đề ra các chínhsách động viên, khuyến khích (lơng, thởng) đối với những các bộ công nhân

kỹ thuật có trình độ năng lực và tay nghề cao theo tinh thần Nghị quyết củaTổng công ty và ngày càng phát triển của công ty

+ Thực hiện công tác thi đua, khen thởng, nâng bậc lơng, an toàn lao

+ Phối kết hợp với các phòng ban lập kế hoạch đầu t, mở rộng sản xuất.+ Kết hợp cùng với các đơn vị thanh toán và nghiệm thu công trình,

đánh giá hiệu quả

+ Tham mu Giám đốc ký kết hợp đồng kinh tế, lập và kiểm tra các hợp

đồng giao khoán cho các đơn vị

9

+ Tiếp thị, tìm kiếm công trình, tổ chức lập hồ sơ đấu thầu các côngtrình.

+ Nghiên cứu và đề ra các giải pháp kỹ thuật mới, tiên tiến để thi côngcông trình đảm bảo đúng tiến độ, chất lợng, hiệu quả Hớng dẫn các đơn vịxây dựng phơng án tổ chức thi công, quản lý kế hoạch, kỹ thuật đảm bảo tiến

độ, chất lợng và hiệu quả công trình

+ Không ngừng đổi mới tiếp cận công nghệ, kỹ thuật thi công mới đảmbảo có hiệu quả kinh tế và tính chất cạnh tranh cao

+ Tham gia bổ sung, góp ý vào các dự án đầu t dây chuyền sản xuất kỹthuật mới Đồng thời, tổ chức tập huấn, cử đi học tập kỹ thuật, công nghệ mới.+ Xây dựng định mức thi công nội bộ

+ Xây dựng hợp đồng giao khoán và theo dõi thực hiện hợp đồng từcông ty xuống các đơn vị

+ Hớng dẫn các đơn vị, công nhân kỹ thuật thực hiện quy chế quản lý

và sử dụng xe, máy, thiết bị; có chính sách động viên, khen thởng kịp thời đốivới những công nhân, đơn vị quản lý xe, máy, thiết bị tốt và có hiệu quả

+ Quản lý trang thiết bị, đồ dùng văn phòng, công văn giấy tờ điện,

n-ớc, nhà cửa, báo chí

+ Quản lý con dấu, ấn chỉ theo quy chế của công ty và quy định củaNhà nớc

+ Tổ chức các hội nghị,cuộc họp, lễ tân

+ Quản lý, điều động xe con phục vụ công tác quản lý

+ Mua văn phòng phẩm, đánh máy khi cần thiết và công tác tạp vụ nớcuống cho Ban Giám đốc

+ Lập kế hoạch thu chi tài chính hàng năm của công ty

+ Phân tích, kiểm tra, giám sát, đánh giá khả năng sinh lợi của tiền vốn

đầu t

+ Đôn đốc, hớng dẫn và kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh của các

đơn vị theo quy chế khoán đội của công ty Tổng kết, đánh giá, lên quyết toán,báo cáo hoạt động sản xuất của công ty định ký 6 tháng, 1 năm

+ Tổ chức công tác kế toán và bộ máy kế toán phù hợp với yêu cầu,nhiệm vụ sản xuất từ công ty tới đội sản xuất theo từng thời kỳ

+ Nghiên cứu thị trờng, thị trờng vốn, mở rộng phạm vi, quy mô đầu t,

đa dạng hoá ngành nghề kinh doanh của công ty

3.3 Quan hệ giữa các phòng ban trong công tác quản lý và điều hành sản xuất kinh doanh của công ty xây dựng miền Tây.

Các phòng ban của công ty xây dựng miền Tây có mối quan hệ chặt chẽ,mật thiết với nhau Các phòng ban đều chịu sự quản lý thống nhất của BanGiám đốc, tham mu cho cấp uỷ và Ban Giám đốc về các mặt hoạt động củacông ty tuỳ theo chức năng, nhiệm vụ của mỗi phòng ban

Phòng tổ chức cán bộ-lao động-tiền lơng quản lý chung về công tác nhân

sự của toàn công ty Do đó, phòng phải quan tâm đến nhân sự ở các phòng bankhác, nắm bắt cơ cấu tổ chức từng phòng ban để có thể thực hiện đợc công tác

điều động, bố trí, sắp xếp lao động; xây dựng kế hoạch lao động, tiền lơng,chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, thởng Mặt khác, qua những công

11

việc của mình, phòng tổ chức cán bộ-lao động-tiền lơng còn hỗ trợ các phòngban khác Thông qua kế hoạch tiền lơng, chế độ bảo hiểm, khen thởng, phòngcung cấp thông tin cho phòng kế toán hạch toán tiền lơng, phân tích thu nhậpcán bộ công nhân viên để đa vào thuyết minh báo cáo tài chính.

Phòng kế hoạch-kỹ thuật-tiếp thị thông qua nhiệm vụ của mình sẽ giúpcho các phòng ban khác biết đợc kế hoạch hoạt động hàng năm của công ty,giúp cho phòng kế toán phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh của từng côngtrình, dự án Ngoài ra, biên bản kiểm kê giá trị công trình dở dang cuối kỳ dophòng kế hoạch lập là căn cứ để kế toán hạch toán chi phí sản xuất và tính ragiá thành công trình hoàn thành Mặt khác, phòng kế hoạch cũng cần có thôngtin của các phòng ban khác để xây dựng kế hoạch đầu t, mở rộng sản xuất,xây dựng định mức thi công nội bộ của công ty

Phòng vật t thiết bị quản lý, sử dụng, bảo quản, bảo dỡng, sửa chữa thiết

bị, máy móc; theo dõi, quản lý, cân đối vật t, vật liệu của toàn công ty Phòngvật t có quan hệ mật thiết với các phòng ban đặc biệt là phòng kế hoạch vàphòng kế toán Phòng vật t thiết bị có quan hệ với phòng kế hoạch thông qua

hệ thống định mức nội bộ về tiêu hao nhiên liệu cho từng loại xe máy, thiết bị,

về tỷ lệ vật liệu, vật t các công trình để phòng kế hoạch xây dựng kế hoạch sảnxuất, xây dựng hợp đồng giao khoán cũng nh định mức thi công nội bộ Phòngvật t có quan hệ với phòng kế toán trong việc hạch toán chi phí vật liệu, chiphí máy thi công để tính giá thành sản phẩm xây lắp, hạch toán vật t với việctheo dõi chi tiết ở phòng vật t Bảng luân chuyển nguyên vật liệu và sổ theodõi cung cấp nguyên vật liệu cho các công trình do phòng vật t thiết bị lập làcăn cứ để kế toán đối chiếu, kiểm tra báo cáo tình hình sử dụng vật t kĩ thuật,tính ra số vật t tồn trên tuyến để lên báo cáo tài chính

Phòng tài chính kế toán quản lý mọi mặt về tài chính-kế toán của công ty

để thực hiện đợc nhiệm vụ của mình, phòng phải cần đến các thông tin vềnhân sự ở phòng tổ chức để hạch toán tiền lơng; thông tin của phòng kế hoạch

để phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh từng công trình, dự án; thông tincủa phòng vật t để hạch toán chi phí tính giá thành; các thông tin tổng hợpcũng nh chi tiết để hạch toán các phần hành kế toán khác Đồng thời, quanhững thông tin tài chính-kế toán, các phòng ban khác biết đợc kết quả hoạt

động và thực trạng của công ty để cùng phối hợp hoạt động vì mục tiêu chungcủa toàn công ty

Nói tóm lại, mỗi phòng ban đều có mối quan hệ qua lại mật thiết với cácphòng ban khác Trong những năm qua, các phòng ban của công ty xây dựng

miền Tây đều làm tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, cùng nhau đa công tyngày càng lớn mạnh và phát triển.

4 Kết quả sản xuất kinh doanh của công ty xây dựng miền Tây trong những năm gần đây.

Công ty xây dựng miền Tây đợc thành lập từ năm 1994 Trải qua 8 nămxây dựng và phát triển, công ty đã có những bớc tiến không ngừng Công tyvừa thực hiện hoàn thành kế hoạch Tổng công ty giao phó vừa khai thác, đấuthầu các công trình mới Các công trình công ty đã thực hiện trong những nămvừa qua:

(Tỉ đồng)

1 Tổng B thi công đờng Lai Châu-Mờng Tè (Lai Châu)

(Thuộc dự án phát triển kinh tế xã hội huyện Mờng Tè)

2 Tổng B thi công đờng 103 Mai Sơn-Tà Hộc (Sơn La)

3 Đờng 105 Mai Sơn-Sông Mã (Sơn La)

4 Đờng 113A Bắc Yên-Cò Nòi (Sơn La)

45

1155251211.43.913.230

Bảng 1: Các công trình do công ty xây dựng miền Tây thực hiện.

Các công trình đều đợc thi công với chất lợng tốt, thi công và bàn giao

đúng tiến độ, tiết kiệm chi phí, nâng cao khả năng cạnh tranh của công tytrong nền kinh tế thị trờng

Giá trị tổng sản lợng và doanh thu của công ty tăng đều qua các năm thểhiện qua một số chỉ tiêu sau:

13

Năm thực hiện

kế hoạch

Giá trị tổng sản lợng(Triệu đồng) Hệ số tăng trởng1995

Bảng 2: Giá trị tổng sản lợng thực hiện.

1 Tổng doanh thu

2 Chi phí (cả lãi vay)

3 Lợi nhuận thực hiện

4 Các khoản nộp Ngân sách

+ Thuế vốn

+ Thuế doanh thu (Nợ từ

năm 1998)

+ Thuế giá trị gia tăng

+ Thuế thu nhập doanh

9 087 620.8

30 295

29 806

489

2 004 49 17.3

1 603

122

1.4 30

13 770 732.8

32 456

31 949 507

2 110 49

1 680 140

1.4 50

21 960

1 020

Bảng 3: Thực hiện kế hoạch tài chính hàng năm (ĐVT: Triệu đồng).

Có đợc những thành công này là nhờ sự nỗ lực không nhỏ của tập thể banlãnh đạo công ty, của đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ s, công nhân lành nghề cùngvới sự trợ giúp đắc lực của giàn máy móc thiết bị hiện đại Từ chỗ vốn

i Bố trí cơ cấu vốn

1.TSCĐ/Tổng tài sản (%)

2.TSLĐ/Tổng tài sản (%)

ii Tỷ suất lợi nhuận

1.Tỷ suất lợi nhuận/Doanh

106.37 8.25

17.3782.63 1.6210.4492.44

106.34 2.87

23.7776.23 1.5614.193.68

111.77 9.53

Bảng 4: Một số chỉ tiêu khái quát đánh giá tình hình hoạt động của công ty

của công ty khi mới thành lập chỉ là 4 370 triệu đồng, tính đến hết ngày31/12/2002 tổng nguồn vốn của công ty là 78 893 747 000 đồng trong đó vốnchủ sở hữu là 3 975 805 000 còn lại là vốn vay

Với số vốn của mình, công ty đã mạnh dạn đầu t các trang thiết bị máymóc đồng bộ và tơng đối hiện đại của các nớc Nga, Nhật nh máy phát điện500KVA, máy xúc lốp HITACHIEX120, máy ủi DT75-9889, máy san tựhành KOMAZSU, máy trộn bê tông JZC200, máy đầm cóc MIKASA, máynghiền đá PE15, máy xúc lật, máy nén khí, máy thuỷ bình, các ô tô vận tảichuyên chở vật t đến chân công trình để phục vụ cho quá trình thi công ởcông trờng; các máy móc thiết bị văn phòng nh máy tính, máy in, máy fax,máy điều hoà phục vụ cho hoạt động của các phòng ban chức năng tại công

ty Năm 2003, công ty trình Tổng công ty XDCTGT 8 kế hoạch đầu t thiết bị

Công suất

Nớc SX

Chất lợng (%)

Số lợng

Giá

tạm tính

Thành tiền

Bảng 5: Kế hoạch đầu t thiết bị năm 2003 (ĐVT: Triệu đồng).

Trong những năm qua, công ty không ngừng mở rộng quy mô sản xuất,tạo thêm công ăn việc làm cho ngời lao động trong công ty và lao động của

địa phơng (nơi thi công công trình), góp phần nâng cao đời sống cán bộ côngnhân viên và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Ngân sách Nhà nớc

Trong nhiều năm tới, nhu cầu xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở hạtầng, các công trình giao thông, công trình công nghiệp và dân dụng còn rấtlớn Đó là những thuận lợi cho ngành xây dựng nói chung và cho công ty xâydựng miền Tây nói riêng Những thuận lợi này đòi hỏi các cấp lãnh đạo công

ty cũng nh toàn thể cán bộ công nhân viên trong toàn công ty nỗ lực hơn nữa

để khắc phục những khó khăn nhằm xây dựng công ty ngày càng phát triểnvững mạnh

I tình hình tổ chức hạch toán kế toán tại công ty xây dựng miền Tây.

Công ty xây dựng miền Tây là một doanh nghiệp kinh doanh xây lắp Chế

độ kế toán tại công ty ngoài việc tuân theo những quy định chung của Bộ tàichính theo quyết định số 1141 TC/CĐKT ngày 1/11/1995 và các thông t quyết

định khác còn phải tuân theo những quy định riêng về kế toán đối với doanhnghiệp xây lắp Đó là quyết định số 1864/1998/QĐ/BTC ngày 16/12/1998 quy

định hệ thống kế toán áp dụng cho các doanh nghiệp xây lắp Công ty cònphải tuân theo những quy định về kế toán của Tổng công ty và của riêng công

ty Những điều này đã có tác động quyết định tới phơng thức tổ chức bộ máy

kế toán, mô hình phòng kế toán, chế độ chứng từ, hệ thống tài khoản, sổ sách

kế toán và quy định hạch toán trên các phần hành kế toán chủ yếu tại công ty

1 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại công ty xây dựng miền Tây.

Phòng tài chính-kế toán là một phòng ban chức năng đóng một vai tròquan trọng bậc nhất trong bộ máy quản lý của công ty Phòng có nhiệm vụtổng hợp toàn bộ số liệu, xác định chính xác kết quả kinh doanh thông qua tậphợp, tính đúng chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm, thực hiện thu, chi thanhtoán đúng chế độ, đúng đối tợng giúp cho Giám đốc quản lý, sử dụng mộtcách khoa học tiền vốn, theo dõi công nợ với các bên, các đội xây dựng để kịpthời thu hồi vốn, thanh toán đúng thời gian quy định; phân tích hiệu quả sảnxuất kinh doanh từng công trình, dự án đồng thời hớng dẫn, kiểm tra các độixây dựng mở sổ sách, thu thập chứng từ ban đầu

Để thực hiện tốt chức năng của mình, phòng tài chính kế toán phải tổchức, phân công, bố trí nhân viên sao cho vừa phù hợp với bộ máy quản lýchung toàn công ty vừa thể hiện đặc thù của phòng, gọn nhẹ, khoa học để đạt

đợc hiệu quả hoạt động cao nhất Từ những yêu cầu đó, phòng tài chính kếtoán của công ty xây dựng miền Tây đợc tổ chức theo hình thức bộ máy kếtoán tập trung Phòng thực hiện toàn bộ công tác kế toán từ thu nhận, ghi sổ,

xử lý, tổng hợp thông tin trên hệ thống sổ sách của toàn công ty; các đội trựcthuộc không mở sổ sách và hình thành bộ máy nhân sự kế toán riêng mà chỉthu thập, tập hợp chứng từ ban đầu, định kỳ chuyển lên công ty để hạch toán.Mô hình tổ chức bộ máy kế toán của công ty xây dựng miền Tây nh sơ đồ2

Kế toán tr ởng

Kế toán TSCĐ

&

GT

Kế toán công nợ

&

thanh toán

Thủ quỹ

Kế toán các đội thi công

17

Sơ đồ 2: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán công ty xây dựng miền Tây.

Phòng kế toán của công ty bao gồm 7 ngời, tất cả đều có trình độ đại học,cùng với trang thiết bị, phơng tiện kỹ thuật tính toán để thực hiện toàn bộ côngtác kế toán tại công ty

Phòng kế toán phân công công việc nh sau:

Kế toán trởng: Là ngời đứng đầu phòng kế toán, chịu sự chỉ đạo trực tiếp

về mặt hành chính của Giám đốc công ty đông thời chịu sự chỉ đạo nghiệp vụcủa Kế toán trởng Tổng công ty Kế toán trởng chịu trách nhiệm trớc Giám

đốc công ty và cơ quan pháp luật về toàn bộ công việc của mình cũng nh toàn

bộ thông tin cung cấp Kế toán trởng là kiểm soát viên tài chính của công ty

có nhiệm vụ theo dõi chung, chịu trách nhiệm hớng dẫn tổ chức phân công,kiểm tra các công việc của nhân viên kế toán từng phần hành thực hiện Kếtoán trởng còn là ngời quản lý trực tiếp nhân viên kế toán các đội thi công

Kế toán tài sản cố định và tiền lơng: Theo dõi, phản ánh tình hình tăng,

giảm tài sản cố định, tình hình nâng cấp, sửa chữa, đầu t mới, thanh lý, nhợngbán tài sản cố định trên các thẻ, sổ chi tiết, sổ tổng hợp Tính toán, phân bổchính xác mức khấu hao tài sản cố định theo đúng chế độ Đồng thời, căn cứvào số lợng lao động, thời gian kết quả lao động của nhân viên ở các ở các độigửi lên, ở các phòng ban của công ty để hạch toán lơng và các khoản tríchtheo lơng theo đúng chế độ, đúng phơng pháp; tiến hành phân bổ chi phí lơngvào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ

Kế toán công nợ và thanh toán: Ghi chép kịp thời trên hệ thống chứng

từ, sổ sách chi tiết, tổng hợp của phần hành các khoản phải thu, phải trả Phản

ánh, theo dõi kịp thời các nghiệp vụ thanh toán phát sinh trong kinh doanh

theo từng đối tợng, từng khoản nợ, theo thời hạn thanh toán Phân loại tìnhhình công nợ: Nợ trong hạn, nợ đến hạn, nợ quá hạn để quản lý tốt công nợ,tiến hành trích lập dự phòng đối với các khoản nợ khó đòi, xoá sổ các khoản

nợ không có khả năng thu hồi đợc

Kế toán chi phí và giá thành: Tiến hành tập hợp và phân bổ chính xác

chi phí sản xuất phát sinh ở từng đội, từng công trình trên cơ sở đó tính đúng,tính đủ chi phí sản xuất và giá thành cho từng công trình, hạng mục côngtrình

Kế toán tổng hợp: Dựa vào chứng từ, số liệu của các phần hành gửi đến

để vào sổ tổng hợp, lập báo cáo tài chính theo đúng quy định, đối chiếu sổ chitiết với các sổ tổng hợp, lập các báo cáo quản trị theo yêu cầu của kế toán tr-ởng hay Giám đốc công ty

Thủ quỹ: Hàng ngày phản ánh tình hình thu, chi, tồn quỹ tiền mặt Thờng

xuyên đối chiếu tiền mặt tồn quỹ thực tế với sổ sách để phát hiện và xử lý kịpthời sai sót, đảm bảo định mức tồn quỹ tiền mặt

Hiện nay công ty xây dựng miền Tây có 7 đội xây dựng công trình, 2 banchủ nhiệm và một ban chỉ huy công trình Mỗi nhân viên kế toán của công tyngoài nhiệm vụ thực hiện phần hành đợc phân công còn phụ trách khoảng 3-4

đội, tập hợp chứng từ của đội đa lên để hạch toán Hiện nay công ty còn cómột xí nghiệp xây dựng công trình số I Xí nghiệp là đơn vị hạch toán phụthuộc, có mở sổ kế toán riêng Theo niên độ (quý, năm), kế toán xí nghiệpphải lập, gửi báo cáo quyết toán tài chính theo đúng mẫu, biểu hớng dẫn vàthời gian quy định của công ty, chịu trách nhiệm về số liệu tài chính đã báocáo Báo cáo quyết toán lập theo hình thức báo sổ Tuy nhiên, xí nghiệp nàyhiện nay chỉ tồn tại trên giấy tờ, không hoạt động

2 Đặc điểm tổ chức hạch toán kế toán tại công ty xây dựng miền Tây.

Việc vận dụng chế độ, chuẩn mực tại các doanh nghiệp rất khác nhau Chế

độ, chuẩn mực không phải bao giờ cũng đúng và phù hợp với thực tế tại cácdoanh nghiệp Các doanh nghiệp không phải bao giờ cũng hiểu đúng và vậndụng đúng các chuẩn mực, chế độ Điều này đòi hỏi các chuẩn mực, chế độphải đợc điều chỉnh hợp lý, sát với thực tế Đồng thời, việc vận dụng chuẩnmực, chế độ tại các doanh nghiệp phải linh hoạt, sáng tạo trên cơ cở các quy

định chung của chế độ tài chính kế toán Công ty xây dựng miền Tây cũngkhông nằm ngoài xu hớng đó Trải qua 8 năm hình thành và phát triển, cùngvới sự lớn mạnh của công ty, phòng tài chính kế toán cũng không ngừng đổimới, hoàn thiện tổ chức bộ máy cũng nh tổ chức hạch toán kế toán Việc vận

19

dụng chuẩn mực, chế độ kế toán tại công ty xây dựng miền Tây đợc thể hiện

+ Hình thức sổ kế toán áp dụng: Chứng từ ghi sổ

+ Phơng pháp kế toán tài sản cố định: Tài sản cố định đợc phân loại theocông dụng và tình hình sử dụng

- Nguyên tắc đánh giá tài sản cố định: Theo nguyên giá

- Phơng pháp tính khấu hao: Nguyên giá x Tỉ lệ khấu hao (Khấu hao ờng thẳng)

đ-+ Phơng pháp kế toán hàng tồn kho: Theo phơng pháp kê khai thờngxuyên

Phơng pháp xác định giá vật t xuất kho: Giá thực tế đích danh

Công ty sử dụng phần mềm kế toán FAST2003 để trợ giúp công việc kếtoán từ khâu nhập chứng từ cho đến ra các báo cáo tổng hợp, báo cáo chi tiếttheo yêu cầu

về tài sản cố định do nhân viên phòng vật t thiết bị và nhân viên phòng kế toánphụ trách phần hành tài sản cố định lập Mặt khác, công ty thực hiện cơ chếkhoán gọn trong xây lắp nên các chứng từ về chi phí sản xuất phát sinh tại các

đội rất nhiều Các chứng từ về chi phí trực tiếp chủ yếu do nhân viên kế toán

đội lập, cuối kỳ chuyển lên công ty để hạch toán còn trên công ty chủ yếu lậpcác chứng từ phản ánh chi phí gián tiếp đảm báo hoạt động của các phòng banchức năng

Do đặc điểm ngành nghề kinh doanh nên ngoài các chứng từ theo quy

định của Bộ tài chính công ty còn sử dụng rất nhiều các chứng từ đặc thù

Đối với các chứng từ về lao động tiền lơng, tại công ty có bảng thanh toántiền lơng chuyên nghiệp và bảng thanh toán lơng thêm giờ Mẫu của chúng

Số còn lại Công

SP

Thành tiền

Công công việc

Thành tiền

Lu

động

Trách nhiệm

H ệ số

Thành tiền

Mẫu 1: Bảng thanh toán lơng chuyên nghiệp

Số còn lại Công

SP

Thành tiền

Công công việc

Thành tiền

Lu

động

Trách nhiệm

H ệ số

Thành tiền

Mẫu 2: Bảng thanh toán lơng thêm giờ

Công ty xây dựng miền Tây hoạt động trong lĩnh vực xây lắp nên sử dụngnhiều lao động thuê ngoài Do đó, trong các chứng từ về tiền lơng có thêm hợp

21

đồng thuê nhân công Hợp đồng thuê nhân công do đội trởng các đội ký kếtvới ngời lao động tại địa phơng nơi đội thi công công trình.

Đối với các chứng từ về sản xuất, công ty có nhật trình hoạt động máy thicông

Xác nhận BCH

đội Sáng Chiều Tối Cộng Diezen Xăng HD40

HLP 46

Dầu 90 Mỡ

Vật t khác

Mỡ : Vật t khác :

Mẫu 3: Nhật trình hoạt động máy thi công.

2.2 Tổ chức vận dụng chế độ tài khoản:

Hệ thống tài khoản kế toán công ty xây dựng miền Tây áp dụng tuân thủtheo quy định chế độ kế toán hiện hành

Từ năm 2002 trở về trớc, hệ thống tài khoản của công ty đợc xây dựngtrên cơ sở Quyết định 1141/TC-QĐ/CĐKT ngày 1/11/1995 và Quyết định1864/1998/QĐ/BTC ngày 16/12/1998 của Bộ tài chính

Khi Bộ tài chính ban hành 4 chuẩn mực kế toán theo Quyết định số149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 và Thông t số 89/2002/TT-BTC ngày9/10/2002, năm 2003 công ty đã có những điều chỉnh một số tài khoản chophù hợp với chế độ mới Cụ thể là công ty đã bỏ các tài khoản 821,721; bổsung tài khoản 515, 635 vào hệ thống tài khoản của công ty

Do đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh của công ty trong lĩnh vực xâydựng nên một số tài khoản đợc mở chi tiết tạo điều kiện thuận lợi cho việchạch toán và quản lý Cụ thể: Các tài khoản 621, 622, 623, 627 đợc mở chi tiết

theo đội và theo công trình Việc mã hoá hệ thống tài khoản chi tiết tại công

ty đợc thực hiện nh sau: Mỗi tài khoản 621, 622, 623, 627 đợc thêm 5 ký tựphía sau CTxxx để chỉ tên đội, tiếp theo thêm các ký tự viết tắt của công trìnhhay hạng mục công trình

Ví dụ: TK621-CT001-HĐ R4 là số hiệu tài khoản theo dõi chi phínguyên vật liệu trực tiếp cho thi công hợp đồng R4 quốc lộ 10 Ninh Bình-Nam Định ở đội xây dựng công trình số 1

TK622-CT007-QL32 là số hiệu tài khoản theo dõi chi phí nhân công trựctiếp cho công trình quốc lộ 32 ở đội xây dựng công trình số 7

TK131 đợc mở chi tiết cho công trình và chủ đầu t

TK331 đợc mở chi tiết cho từng nhà cung cấp

TK336 đợc mở chi tiết cho từng đối tợng (đội, xí nghiệp, tổng công ty) vàcho từng công trình

Công ty xây dựng miền Tây không sử dụng tài khoản 152, 153 để hạchtoán vật t tồn kho Vật t đợc chở trực tiếp đến chân công trình, không qua kho.Mặc dù vậy, kế toán dới đội vẫn viết phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, sau đótổng hợp vào các bảng kê cho từng công trình Kho của công ty chỉ là kho

+ Các sổ, thẻ kế toán chi tiết

Đó là các bảng tài khoản kế toán mở cho từng tài khoản Kết cấu chungcủa bảng tài khoản kế toán nh sau:

Công ty XD miền Tây Số đăng ký:

Trang số:

Bảng tài khoản kế toán

23

Tên, số hiệu tài khoản cấp I:

Tên, số hiệu tài khoản cấp II:

Mẫu 4: Bảng tài khoản kế toán.

Số phiếu định khoản chính là số hiệu của các chứng từ ghi sổ

+ Bảng tổng hợp chi tiết

+ Sổ quỹ

Trừ bảng tài khoản kế toán, các sổ sách khác có mẫu nh mẫu Bộ tài chínhban hành

Trình tự ghi sổ của công ty nh sau:

Sơ đồ 3: Quy trình ghi sổ theo hình thức “Chứng từ ghi sổ” của công ty

xây dựng miền Tây

: Ghi hàng ngày : Đối chiếu, kiểm tra

2.4 Tổ chức vận dụng chế độ báo cáo tài chính.

Báo cáo tài chính là phơng thức tổng hợp số liệu kế toán theo các chỉ tiêukinh tế-tài chính phản ánh một cách tổng quát, toàn diện và có hệ thống tìnhhình tài sản, nguồn vốn, kết quả kinh doanh và tình hình sử dụng vốn củacông ty sau một kỳ hạch toán

Chứng từ gốc

Bảng tổng hợp chứng từ gốc

Bảng tổng hợp chứng từ gốc

Sổ, thẻ kế toán chi tiết

Sổ, thẻ kế toán chi tiết

Bảng cân đối tài khoản

Báo cáo tài chính

Bảng tổng hợp chi tiết

Bảng tổng hợp chi tiết

Sổ quỹ