Cho nên công năng sử dụng của giường phải chú ýxem xét mối quan hệ giữa giường và cơ thể người, đầu tiên để mắt đến kíchthước của giường và thiết kế tổng hợp của kết cấu tính đàn hồi bề
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Nhân dịp hoàn thành luận văn tốt nghiệp, tôi xin bày tỏ lòng biết ơnsâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn: TS Võ Thành Minh, KS Ngô Minh Điệp,người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành khoá luận này
Tôi xin chân thành cảm ơn các phòng ban, trung tâm khai thác thôngtin thư viện trường Đại Học Lâm Nghiệp cùng toàn thể các thầy, cô giáotrong khoa Chế Biến Lâm Sản đã tận tình giúp đỡ trong thời gian tôi học tập
và nghiên cứu tại trường
Cũng nhân dịp này cho tôi gửi lời cảm ơn đến toàn thể cán bộ, nhânviên bộ môn công nghệ mộc, thiết kế nội thất cùng toàn thể các bạn đồngnghiệp và gia đình đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành khoá luận này
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Xuân Mai, Ngày 08 tháng 05 năm 2009
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Hoa
Trang 2MỞ ĐẦU
Trong cuộc sống hàng ngày đồ mộc đã trở nên thân thiết với con người
Sự gần gũi đó cho chúng ta cảm giác thoải mái dễ chịu như đang hoà nhập vớithiên nhiên Những chế tác từ sản phẩm này rất đa dạng và phong phú Ngoài
ra đồ mộc là đồ dùng có giá trị lớn về mặt tinh thần, phản ánh điều kiện kinh
tế, kỹ thuật và văn hoá xã hội một cách sâu sắc Sự phát triển của đồ mộcngày càng nâng cao theo chất lượng cuộc sống Vì vậy việc sử dụng đồ mộccàng trở nên rộng rãi và phổ biến
Khi xã hội càng phát triển, cuộc sống của con người càng nâng cao Xuhướng tập trung vào những khu đô thị rất cao Nhu cầu sử dụng nhà ở càngtrở nên bức thiết Với những gia đình khá giả thì việc có căn nhà rộng rãi vàđầy đủ để sinh hoạt là điều không khó Nhưng với những gia đình điều kiệnkinh tế còn ở mức trung bình thì có một căn hộ như vậy thì không dễ Và khikhông đủ điều kiện để có được căn nhà như ý muốn song với việc tạo ra cáccông cụ bài trí cho căn nhà trở nên tiện dụng cũng phần nào giải quyết đượcvấn đề khó khăn Khi đó việc kết hợp chức năng của các phòng là điều khôngtránh khỏi Nhưng bài trí thế nào cho phù hợp cũng không phải là điều đơngiản “Làm thế nào để ta vẫn có một không gian rộng lớn mà vẫn đầy đủ cáctiện nghi sinh hoạt” Đã có những nhà thiết kế đưa ra ý tưởng kết hợp giữagiường và ghế sofa để đáp ứng không gian chật hẹp của các căn hộ Đây là ýtưởng cũng khá độc đáo và vẫn đang được sử dụng khá phổ biến Nhưng việcđưa ra ý tưởng không dừng lại ở đó, chúng ta hãy thử tìm cho mình một ýtưởng mới?
Trong cuộc sống hàng ngày của con người, ngoài các hoạt động chínhphục vụ cho công việc thì việc nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn là những hoạtđộng, nhu cầu không thể thiếu Nó phục vụ, bổ trợ cho các hoạt động chính.Những hoạt động gây cho con người cảm giác mệt mỏi, căng thẳng cần đượcmột khoảng không gian, thời gian nhất định cho nghỉ ngơi, thư giãn, giải trí
Trang 3để phục hồi sức khoẻ Không gian nghỉ ngơi, thư giãn, giải trí cần được bố trísao cho người sử dụng có được cảm giác tận hưởng tối đa sự thoải mái, dễchịu sau khi được thưởng thức Không gian nghỉ ngơi tốt nhất sau những giờlàm việc căng thẳng chính là phòng ngủ Vì thế trong phòng ngủ cần được bốtrí thoải mái khi ngủ và rộng rãi khi làm việc trong phòng.
Với một diện tích trật hẹp của các gia đình hiện nay đặc biệt là nhữngnhà chung cư thì phòng ngủ còn có chức năng là nơi làm việc Để tạo ra đượcmột không gian thoáng đãng khi làm việc và một không gian yên tĩnh khi ngủ
là một việc cũng không phải dễ Để bố trí được không gian như vậy cần cónhững sản phẩm tiện dụng, đa chức năng Vì vậy tôi lựa chọn khoá luận
“Nghiên cứu một mô hình kết cấu giường đôi kiểu gấp tường áp dụng cho nội thất căn hộ có diện tích hạn chế” để góp một phần sức mình vào việc
giải quyết vấn đề này
Trang 4Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 1.1 Mục tiêu nghiên cứu
- Thiết kế được sản phẩm giường gấp đa chức năng mang lại hiệu quả
sử dụng tối đa cho những căn hộ có diện tích hẹp
1.2 Nội dung nghiên cứu
- Nghiên cứu, lựa chọn mô hình và xây dựng thuyết minh nguyên lýhoạt động cho đối tượng thiết kế
- Thiết kế phương án lựa chọn
- Tổng hợp và tính toán nguyên vật liệu
1.3 Phạm vi nghiên cứu
- Tìm hiểu một số mô hình giường gấp đang sử dụng trên thị trường
- Thiết kế sản phẩm theo mô hình được chọn
- Sản phẩm chưa thi công
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp kế thừa: Tham khảo ý kiến của giáo viên hướng dẫn, củanhững chuyên gia có kinh nghiệm trong ngành, học hỏi qua sách vở, bái chí,tạp chí và các tài liệu có liên quan…Phân tích kế thừa các mẫu có sẵn
- Phương pháp tư duy logic: Tổng hợp các kiến thức, các tư liệu sưu tập
để đưa ra phương án thiết kế
- Phương pháp đồ hoạ vi tính: thể hiện ý tưởng thông qua các bản vẽ
Trang 5Chương 2 TỔNG QUAN GIƯỜNG GẤP 2.1 Công năng cơ bản của giường.
Mỗi người chúng ta dành 1/3 cuộc đời gắn liền với phòng ngủ, vì thế
mà phòng ngủ trở nên hết sức quan trọng Chất lượng ngủ có quan hệ chặt chẽvới sức khoẻ và trạng thái tinh thần của con người Từ cổ chí kim đã tiến hànhrất nhiều nghiên cứu đối với giấc ngủ của người về phương diện sinh lý học
và phương diện tâm lý học, đã tiến hành không ít giải thích Nhưng để đảmbảo giấc ngủ chất lượng cao, chỉ dựa vào nghiên cứu sinh lý và tâm lý đốivới giấc ngủ là rất khó thu được kết quả đảm bảo, còn phải có điều kiện tốt
về phương diện vật chất đồ ngủ…Điều kiện vật chất ảnh hưởng đến ngủ cónhiệt độ, độ ẩm, thông gió, chiếu sáng, hình thái không gian, mức độ yêntĩnh, tiếng ồn và công năng đồ ngủ…Do đó việc các loại đồ gia dụng dùng đểngủ sẽ liên quan trực tiếp đến giấc ngủ của con người, nó cũng được coi làmột yếu tố quan trọng Cũng như là ghế ngồi, sự tốt hay xấu của ghế ngồi cóthể ảnh hưởng đến chất lượng công việc, đời sống thậm chí là sức khoẻ củangười ngồi, sự tốt hay xấu của giường nằm cũng sẽ tạo thành vấn đề như vậy
Giường để người ngủ, nghỉ ngơi, làm cho người nằm trên giường có thể
dễ chịu, nhanh chóng vào giấc ngủ, để loại bỏ mệt mỏi bên ngày, nhanhchóng phục hồi sức khoẻ Cho nên công năng sử dụng của giường phải chú ýxem xét mối quan hệ giữa giường và cơ thể người, đầu tiên để mắt đến kíchthước của giường và thiết kế tổng hợp của kết cấu tính đàn hồi bề mặt giường.Khi thiết kế giường cần chú ý đến những điểm sau:
2.1.1 Kích thước của giường
Thiết kế kích thước sản phẩm phải dựa vào kích thước cơ thể conngười, hoạt động của con người trong không gian cụ thể, căn cứ vào kíchthước căn phòng mà chúng ta đưa ra kích thước hợp lý cho sản phẩm Vì thế
Trang 6kích thước của giường cần xem xét kỹ lưỡng đến mối quan hệ giữa con người
và đồ gia dụng
Khi ngủ con người không phải là luôn luôn thuộc vào trạng thái không
cử động, mà thường xuyên có sự xoay lật cơ thể, chất lượng của giấc ngủ vìthế mà liên quan đến kích thước lớn nhỏ của giường Vậy kích thước củagiường bao nhiêu là hợp lý, khi thiết kế giường không thể giống như thiết kếcác loại đồ gia dụng khác là lấy kích thước bên ngoài cơ thể làm chuẩn được.Thứ nhất, do khi ngủ vùng không gian cần thiết cho hoạt động của cơ thể sẽlớn hơn so với kích thước của cơ thể, vùng hoạt động của cơ thể cũng khôngtheo một quy tắc nhất định nào cả Thứ hai, kích thước của giường ngủ khácnhau sẽ có quan hệ trực tiếp đến độ sâu của giấc ngủ Do vậy khi thiết kế kíchthước giường cũng cần phải xem xét đến biên độ và số lần xoay lật của cơthể, cũng như mối quan hệ giữa độ cứng mềm của đệm giường và biên độxoay lật của cơ thể
sợ trở mình rơi xuống, tự nhiên sẽ ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ
Kích thước chiều rộng của giường, phần nhiều lấy tư thế nằm ngửalàm chuẩn, giường đơn lấy bằng 2- 2.5 lần so với chiều rộng của vai ngườikhi nằm ngửa, tức là độ rộng của giường đơn bằng (2- 2.5)W, với giường đôithông thường từ 3.5 đến 4 lần chiều rộng vai người khi nằm ngửa, tức chiềurộng giường bằng (3.5 – 4)W, chiều rộng vai trung bình của nam trưởng thànhW= 41 cm, kích thước chiều rộng vai nữ W thông thường nhỏ hơn nam Vìthế thường lấy nam giới làm chuẩn
+ Chiều dài:
Trang 7Độ dài của giường là chỉ khoảng cách giữa hai tấm chắn đầu giường,hoặc độ dài phần khung của giường Để đảm bảo sự thích hợp đối với phầnlớn những yêu cầu về cơ thể của con người, khi thiết kế chiều dài giường cầnphải lấy theo chiều cao tương đối của cơ thể làm tiêu chuẩn thiết kế Theochiều dài, cần phải xem xét đến độ duỗi thẳng của chân khi nằm, do đó độ dàithực tế của giường cần phải lớn hơn so với chiều cao của cơ thể khi đứng, rồicộng thêm với một phần không gian dự trữ cho phần đầu và phần chân Tiêuchuẩn quốc gia quy định, giường nằm dành cho người lớn có độ dài bề mặtvào khoảng 1920mm; đối với những loại giường trong khách sạn, thôngthường cuối giường không được thiết kế tấm chắn, điều đó sẽ có lợi chongười khách có thân hình quá cao cũng vẫn có thể nằm được Độ dài giườngđược tính theo công thức sau: L= 1.05h + α + β Tức là bằng 1.05 lần chiềucao của cơ thể(h) + lượng dư phần đầu(α) khoảng 100mm + lượng dư phầnchân(β) khoảng 50mm.
Kích thước này lấy theo tiêu chuẩn Ergonomic giữa quan hệ kích thướccủa cơ thể người và đồ gia dụng Nếu như chiều dài giường quá ngắn thì khiduỗi chân không được thoải mái hoặc co chân sẽ dẫn đến các hiện tượng co
cơ ở chân, bị tê chân mỏi chân do ở trạng thái đó quá lâu Khi đó giấc ngủ sẽkhông được sâu ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ Còn nếu chiều dài quádài sẽ gây tốn diện tích phòng
+ Chiều cao giường:
Chiều cao giường tức là khoảng cách từ mặt giường tới mặt đất Chiềucao phải giống chiều cao ngồi của ghế ngồi Kích thước này có liên quan tớicác hoạt động như thay mặc áo, tháo giày…vì thế độ cao của giường có thểđược tham khảo độ cao của ghế ngồi để xác định Thông thường độ caogiường vào khoảng 400- 500mm
Đối với giường 2 tầng, phải xem xét khoảng cách giữa 2 tầng, xemngười ngồi dưới tầng dưới có thể hoàn thành được các thao tác trước khi ngủhoặc trên giường Và chiều cao 2 tầng không nên quá cao để tránh tâm lý sợ
Trang 8hãi bị rơi xuống đất của người nằm tầng 2 Căn cứ theo quy định chuẩn quốcgia, khoảng cách từ mặt đất đến bề mặt giường tầng dưới đối với bề mặtgiường 2 tầng là không lớn hơn 420mm, độ cao giữa 2 tầng không nên nhỏhơn 950mm Đối với giường 2 tầng còn cần chú ý đến thang lên giường tầng
2, tay vịn, lan can
Các kích thước cơ bản chủ yếu của giường là:
Quy cách thường dùng của giường đôi
Chiều dài của giường
Quy cách thường dùng của giường một
Chiều dài của giường
(mm)
Chiều rộng củagiường(mm
Chiều cao của giường
(mm)
2.1.2 Vật liệu của mặt giường
Vật liệu là một trong những yếu tố quan trọng cần xem xét khi thiết kế
đồ gia dụng, nó ảnh hưởng đến các mặt tính an toàn, tính dễ chịu, hiệu quảngoại quan, kết cấu, công nghệ, giá thành…
Cấu tạo cơ thể người và tư thế nằm ngủ: Người ta có thể cho rằng đỡ
người ở tư thế nằm ngang là một việc rất đơn giản, trên thực tê đảm bảo tính
Trang 9dễ chịu của tư thế nằm của người là một công việc tương đối khó khăn Bộphận đầu ngực vai và nửa thân trên của người khi đứng, hướng trọng lực của
3 phần trên cơ bản là trùng hợp Còn khi nằm 3 trọng lực song song nhau,từng loại có tác dụng làm cong cột sống Vì thế, độ mềm cứng của giườngphải hợp lý
Giường dùng để trực tiếp đỡ khối lượng cơ thể người, mặt giường nêncứng vừa phải vì quá cứng hoặc quá mềm sẽ ảnh hưởng đến chất lượng giấcngủ và mức độ nghỉ ngơi Nếu giường quá cứng, diện tích tiếp xúc của phầnlưng giảm đi, lực nén cục bộ tăng lên, co rút của cơ bắp tăng mạnh, cũng sẽlàm cho người khó chịu Khi đệm đỡ cơ thể người rất mềm, bộ phận cơ thểnặng (vai) lõm xuống sâu, bộ phận nhẹ thì lõm xuống ít, như thế làm chophần bụng tương đối nổi lên thân thể tạo hình chữ W, làm cho lực nén bêntrong sụn đệm tăng lên, làm cho người ta khó ngủ
Xem xét từ kết cấu của bộ xương và bắp thịt cơ thể người, người nằmngửa lưng cong của xương sống thắt lưng từ trạng thái tự nhiên khi đứng 40 –
60 mm giảm xuống khoảng 20 – 30 mm, tiếp cận trạng thái duỗi thẳng Vì thếkhông thể đem nằm ngửa của con người xem như đổ ngang của thẳng đứng,tức làm cho trạng thái bộ xương và xương sống khi nằm ngửa giống nhau, dotình huống chịu lực của bắp thịt các bộ phận không giống nhau, vẫn có thểlàm cho người cảm thấy khó chịu Tư thế nằm ngửa dễ chịu là hình thái tựnhiên thuận của xương sống, làm cho chỗ lõm của phần thắt lưng và phầnmông có chênh lệch chút ít, khoảng chênh lệch không quá 30 mm là thíchhợp Tư thế nằm ngửa như thế, phần chịu ép của cơ thể tương đối hợp lý, cólợi cho điều chỉnh tư thế ngủ, bắp thịt cũng được thả lỏng, giảm số lần trởmình, làm cho người dễ nghỉ ngơi, kéo dài thời gian ngủ Cho nên giường cóthể loại bỏ mệt nhọc của người hay không, ngoài kích thước hợp lý ra, chủyếu còn quyết định bởi mức độ mềm cứng của giường có thể thích ứng đỡ tưthế nằm của cơ thể người ở điều kiện trạng thái tốt nhất hay không Hình phíatrên là tư thế tốt của cơ thể người ngủ trên mặt giường tương đối cứng, đàn
Trang 10hồi, hình dưới là tư thế ngủ trên mặt giường quá mềm, làm cho phần lưng vàmông trũng xuống, phần thắt lưng nhô lên, thân thể thành hình chữ W, hìnhthành trạng thái không tự nhiên của kết cấu của bộ xương.
Cần chú ý đến tư thế người ngủ trên giường thường dùng, khi ngườingủ không phải luôn ở trạng thái tĩnh, mà là thường xuyên trở mình trằn trọc
Vì vậy phải xem xét biên độ, số lần trở mình và quan hệ giữa cứng mềm củađệm giường và biên độ trở mình…
2.2 Công năng bổ trợ của giường
Đồ gia dụng loại ngồi ngoài thoả mãn nghỉ ngơi của con người đây làcông năng chủ yếu, còn phải xem xét một số công năng bổ trợ khác như tính
có thể điều chỉnh công năng, tính linh hoạt sử dụng, tính thích ứng với cácnhân viên khác nhau, tính kinh tế của bảo quản, vận chuyển… cái gọi là bổtrợ, không có nghĩa là không quan trọng, mà là tương đối với mục tiêu sửdụng khác thuộc nội dung xem xét của mặt thứ 2
2.2.1 Tính có thể điều chỉnh của công năng
Tính điều chỉnh của công năng sử dụng của nó có thể thay đổi thíchhợp, như tựa lưng của ghế sofa có thể đặt ngang biến thành chiếc giường tạmthời, điều này đối với gia đình không gian nội thất có hạn rất thực dụng Lạinhư ghế dùng cho mùa đông, mùa hè có thể dùng kiểu tháo đệm mềm và thânghế, mùa đông lắp đệm mềm có tác dụng giữ ấm và tăng cảm giác dễ chịu,còn mùa hè tháo đệm mềm ra, có được hiệu quả mát mẻ
2.2.2 Tính linh hoạt của sử dụng
Tính linh hoạt của sử dụng là chỉ linh hoạt theo ý muốn khi sử dụng, cóthể giảm cảm giác mệt mỏi của người và mang lại tâm lý vui vẻ Như ghế làmviệc lắp bánh xe nhiều hướng sẽ có công năng chuyển động trượt và chuyểnđộng quay, khi ngồi làm nhiều công việc bận điện thoại, vi tính… bàn làmviệc không phải đứng lên ngồi xuống nhiều lần, từ đó có thể tiết kiệm thờigian và năng lượng cơ thể rất nhiều Như chiếc giường gấp chân có gắn bánh
Trang 11xe giúp ta di chuyển giường đến vị trí tuỳ thích và có thể gấp gọn lại tiết kiệmdiện tích.
2.2.3 Tính thức ứng
Tính thích ứng là chỉ cá thể thích ứng nhu cầu của các nhân viên khácnhau và trạng thái khác nhau Giường có những công năng điều chỉnh đầugiường cao thấp tuỳ thuộc vào đối tượng sử dụng là người lớn hay trẻ em, tứ
đó giải quyết mâu thuẫn rất khác nhau giữa từng người sử dụng
2.2.4 Tính kinh tế của bảo quản, vận chuyển
Đồ gia dụng trong bảo quản và vận chuyển cần chiếm dụng không giankhá lớn, kết quả của nó làm cho giá thành tăng lên, ảnh hưởng đến năng lựccạnh tranh thị trường Phương pháp chủ yếu tiết kiệm không gian bảo quản vàvận chuyển của đồ gia dụng loại giường có thể là tháo lắp, gấp
2.3 Công năng kết hợp của giường gấp
- Nhà bạn hẹp: Nhiều hộ gia đình phải sống trong căn hộ chỉ có 2phòng Phòng khách có thể kiêm thêm chức năng của phòng ngủ Vậy giườnggập ban ngày gấp lên và ban đêm hạ xuống là một giải pháp tối ưu
- Kết hợp linh hoạt nơi phòng ngủ cho khách: bạn không phải tốnkhông gian mà vẫn có nơi chào đón bạn bè người thân dài ngày
- Phòng ngủ cho trẻ em: Gọn gẽ với không gian chơi tối đa cho trẻ.Giấc ngủ ngon hay không là phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố và yếu tốđặc biệt quan trọng có liên quan trực tiếp là chiếc giường ngủ Vì thế mà tầmquan trọng của nó đã được nghiên cứu rất kỹ trong phần công năng của đồ giadụng loại ngồi nằm Những chiếc giường bình thường thì chúng chỉ quan tâmxem có nằm hợp lý không, có đảm bảo công năng thông thường là để nghỉngơi Nhưng với một chiếc giường có chức năng gấp ngoài việc đảm bảo giấcngủ mà còn có công năng cất giữ tạo không gian diện tích cho các vùng hoạtđộng khác Hoặc cũng có thể chúng ngoài công năng là giường còn có một sốcông năng khác như làm ghế ngồi, làm tủ trang trí… Vì thế mà công năng kếthợp của giường gấp có một số ý nghĩa sau :
Trang 122.3.1 Tính có thể điều chỉnh của công năng
Tựa lưng của ghế sofa có thể đặt ngang biến thành giường tạm thời.Cánh tủ đặt nằm ngang cũng có thể biến thành giường Có nghĩa là có thểđiều chỉnh tính thích hợp của giường tuỳ vào mục đích sử dụng Và đặc biệtquan trọng là giường gấp có thể thu gọn, hoặc gấp lại như làm ghế uống nước
ở phòng khách hay gấp gọn lên tường tạo ra một không gian diện tích phục vụcho các sinh hoạt khác Nói chung đây là công năng ưu việt của giường gấp
2.3.2 Tính thức ứng
Ngoài việc đóng vai trò là chiếc giường ngủ thì nó có thể điều chỉnhthành một chiếc ghế tiếp khách chẳng hạn Nó cũng có thể gấp nhỏ hay chorộng để phù hợp với một người sử dụng hay 2 người sử dụng Đây cũng làmột ứng dụng khá phổ biến của mô hình giường gấp hiện nay mà các chấtliệu là đệm hay kim loại
2.3.3 Tính kinh tế bảo quản và vận chuyển
Với giường gấp ngoài những công năng cơ bản của chiếc giường bìnhthường còn có những công năng bổ trợ khác Khi thiết kế được sản phẩm nàycần kết hợp với các yếu tố khác thì giá thành của nó cũng sẽ tăng lên Nhưngvới chiếc giường bình thường chiếm một diện tích khá lớn trong phòng, đồđạc trong phòng cũng phải sắp xếp hợp lý sao cho phù hợp với chiếc giườngthiết kế Khi đó thì các hoạt động khác hay không gian đó sẽ rất khó khăn cholàm việc khác, mà không gian diện tích phòng cũng phải rộng rãi thì mới cóthể đủ để sắp xếp các đồ đạc này Vậy một chiếc giường gấp sẽ không nhữngtiết kiệm diện tích phòng mà còn làm cho phòng có thể đủ sắp xếp được cácvật dụng khác Mặt khác với chức năng có thể gấp được việc tháo lắp là dễdàng vì thế mà vận chuyển chúng cũng khá nhẹ nhàng
Trang 13Chương 3 LỰA CHỌN MÔ HÌNH VÀ THUYẾT MINH NGUYÊN LÝ
HOẠT ĐỘNG 3.1 Kết quả lựa chọn mô hình
Qua tìm hiểu, đề tài đưa ra các mô hình tiêu biểu của giường gấp như sau:
Trang 14Sản phẩm làm bằng gỗ dán là chủ yếu Với sản phẩm này khi gấpgiường lên ta sẽ nhìn thấy một giá sách thật tuyệt vời Các liên kết sử dụngchủ yếu là bulong và đinh vít Sản phẩm rất tiện kiệm diện tích và kiểu dángthật hấp dẫn Sản phẩm rất phù hợp với các em học sinh với những phòng trậthẹp hoặc là có nhiều người trong phòng mà cần có những sinh hoạt khác.(hình 3.2)
* Giường gấp đôi:
Hình 3.3.Giường gấp áp tường dạng gấp đứng
Hình 3.4.Giường gấp áp tường dạng gấp ngang
Đây là mô hình tiêu biểu điển hình của giường đôi kiểu gấp tường.Chúng ta có thể tiết kiệm tối đa diện tích căn phòng để ta có thể sắp xếpnhững hoạt động khác thay thế nó Với những vật liệu đa dạng là bằng gỗhay kim loại thì những chiếc giường này khá là đẹp mắt, tiện dụng Với chiếcgiường phía trên thì gập lên trên tạo thành hệ tủ nhưng chiếc giường phíadưới lại chỉ cần kéo ra hay đút vào cũng tạo thành một hệ tủ rất hoành tráng
Sự bố trí sắp xếp không gian này rất đẹp mắt và phù hợp
3.2 Phân tích nguyên lý của các mô hình
Trang 15Hình 3.5 Giường gấp văn phòng
Sản phẩm rất thích hợp với văn phòng công ty và nhà chật Đầu giường
có 6 mức cao thấp khác nhau, gấp, mở giường dễ dàng, bảo quản tiện lợi.Giường có vỏ đệm để thuận tiện cho việc giặt giũ, có túi bảo quản giữ chogiường luôn sạch sẽ và ngay ngắn Đồng thời, bạn có thể di chuyển giườngmột cách an toàn nhờ bánh lăn
Chất liệu của giường là sắt thép Có thể điều chỉnh cất đi hay mở ranhanh chóng và rất thuận tiện Khi mở ra bạn đã có một chiếc giường ngủxinh xắn, nhưng khi cần có thể gấp lại để gọn vào một chỗ hoặc cho vào túikhi đi du lịch.
(a)
(b)
Hình 3.6.Giường gấp áp tường.
Nhìn vào hình 3.6a ta thấy chiếc giường được áp lên tường như mộttấm khung có độ rộng không đáng kể, tạo ra một không gian khá rộng lớn cho
Trang 16căn phòng Khi cần bạn chỉ cần hạ xuống sẽ có một chiếc giường thoải mái đểbạn có một giấc ngủ ngon( hình 3.6b).
Trong tường là một hệ khung làm bằng kim loại đã được lắp đặt 8 chốt( mỗi bên 4) trong đó có 2 chốt giữ đầu giường nhằm mục đích để khi nânggiường áp vào tường chúng có tác dụng giữ cố định giường với tư thế đứng.Giường được làm bằng kim loại có khối lượng nhẹ, và phần chân giường liênkết bằng chốt xoay để có thể gấp lại so với thành giường để thuận tiện choviệc cất giữ Khi muốn có giường ta chỉ cần đẩy nhẹ giường vào khung tựđộng các chốt trong khung sẽ nhả ra và ta có thể từ từ hạ xuống
Những chiếc giường với nguyên liệu chủ yếu là gỗ tự nhiên mangphong cách hiện đại, sang trọng, và rất có giá trị với đa dạng màu sắc
Hình 3.7 Sản phẩm giường gấp tự động
Sản phẩm này được thiết kế bởi khung bằng sắt và mặt giường cũng nhưthành tủ là bằng gỗ Trên tủ có các chốt để cố định giường khi gấp tường Sảnphẩm gấp dễ dàng, tốn ít sức vì sức đẩy lên đã có hệ thống lò xo hỗ trợ Khigấp lên ta đóng cánh cửa lại sẽ có một chiếc tủ gỗ xinh xắn Và không giancòn lại rất rộng rãi phục vụ cho các hoạt động khác tuỳ mục đích sử dụng
Do mặt giường làm bằng gỗ tự nhiên (gỗ sồi) nên rất nặng sẽ rất bấttiện khi nâng hạ, vì thế mà khung hay thang giường đều làm bằng sắt thép và
có gắn hệ thống lò xo nên sản phẩm mới dễ dàng nâng hạ như vậy Chân sau
Trang 17của giường là khung sắt nên rất vững chắc Toàn bộ mặt giường được liên kết
với khung sắt rất chắc chắn và nhờ hệ thống lò xo nâng hạ lên xuống
- Đến với giường ngủ mang phong cách phương tây hiện đại:
Hình 3.8 Phong cách phương Tây
Chiếc giường này cũng được làm từ gỗ tự nhiên, nhưng kết cấu chân
vẫn là kim loại Chiếc giường này cũng được nâng lên khá nhẹ nhàng vì có hệ
thống lò xo trợ giúp Trên đỉnh của tủ có 2 chốt để cố định giường khi nâng
lên, điều này khác biệt với những chiếc giường trên Các liên kết dùng chủ
yếu ở đây là đinh vít, chốt cố định, hệ thống lò xo… Chiếc giường này phù
hợp với rất nhiều lứa tuổi kể cả người già
3.3 Lựa chọn phương án thiết kế
Trên cơ sở phân tích các điều kiện thực tế của không gian nội thất các căn
hộ có diện tích hạn chế, đề tài đưa ra các phương án thiết kế cho sản phẩm
giường đôi gấp tường như sau:
3.3.1 Mẫu sản phẩm 1: Sản phẩm giường gấp có gắn kệ trang trí
Mẫu sản phẩm được thiết kế rất gọn gàng, không làm tốn diện tíchphòng mà lại rất thẩm mỹ Chỉ với một hệ tủ áp tường nhỏ gọn mà bên trong
đó có thể chứa đựng cả một chiếc giường ngủ, với bàn tay và con mắt của nhà
thiết kế một không gian bé nhỏ đã trở nên tiện dụng hơn và có giá trị hơn từ
việc đem lại của sản phẩm này Sản phẩm có thể sử dụng ở những nơi rất hẹp
vì chỉ cần để một chiếc giường ngủ là đủ, còn hệ tủ chỉ là trang trí nên không
chiếm nhiều diện tích
Trang 18Hình 3.9.Mô hình giường gấp gắn kệ trang trí
a Khi sản phẩm là tủ trang trí b Khi sản phẩm là giường ngủ
*Các kích thước cơ bản:
+ Chiều cao từ sàn tới mặt nằm: 400mm
+ Chiều rộng giường : 1350mm
+ Kích thước tấm đệm : 2000 x 1355 x 120 (mm)
Phương án này có kiểu dáng giường khá đẹp mắt, sản phẩm mềm mại
và rất sang trọng Sản phẩm rất đơn giản nhưng lại mang vẻ sang trọng.Nhưng khung giường được làm hoàn toàn bằng vật liệu kim loại Đầu giườngliên kết với phần khung đỡ bằng bulông có thể xoay lật được Phần chângiường là khung inox rất vững chắc và cũng thiết kế có thể xoay được Chângiường có thể coi là thanh giằng ở vị trí giữa giường Màu sắc sản phẩm cho
ta cái nhìn dễ chịu, thoải mái và kết hợp với màu sàn càng làm tăng giá trị củasản phẩm, mang đầy phong cách hiện đại và tiện dụng trong sử dụng
3.3.2 Mẫu sản phẩm 2: Sản phẩm ghế - giường.
Việc kết hợp chức năng của đồ dùng trong không gian diện tích hẹp làđiều không tránh khỏi Song không những nó vừa mang đầy đủ chức của bảnthan mà bên cạnh đó còn có thể đảm nhận thêm một số chức năng khác Mộtchiếc giường ngủ đảm bảo cho con người giấc ngủ ngon, hình dạng xinh xắngọn nhẹ nhưng khi gập lên để tiết kiệm diện tích phòng thì nó có thể trở thànhmột chiếc ghế sofa tiện dụng Chúng ta có thể đọc sách, báo khi ngồi trên ghếhay cũng có thể cùng bạn bè trò chuyện trên chiếc ghế này Một chiếc giường
Trang 19tiết kiệm diện tích áp dụng chủ yếu trong phòng khách là lý do tôi chọn mẫusản phẩm này trong việc lựa chọn phương án thiết kế.
Hình 3.10 Mô hình ghế - giường
a Khi sản phẩm là ghế sofa b Khi sản phẩm là giường ngủ
* Các kích thước cơ bản:
+ Chiều cao từ sàn tới mặt nằm: 530mm
+ Lòng trong của giường và ghế:1325mm
+ Kích thước tấm đệm: 1850 x 1355 x 130(mm)
+ Chiều cao từ sàn nhà tới mặt ngồi của ghế: 400mm
+ Chân giường trước nghiêng 5 o so với phương thẳng đứng
Hình thức sản phẩm thanh thoát, tính thẩm mỹ khá cao, giải quyếtđược vấn đề của đề tài Kích thước của sản phẩm không quá cồng kềnh Khibình thường tiếp khách ta có ghế sofa rất đẹp và gọn gàng tiếp đón người thâncũng như bạn bè Khi muốn ngủ ta có thể hạ khung phía trên xuống thànhgiường và khi đó đệm ghế sẽ ở phía dưới, ta sẽ có một chiếc giường thật xinhxắn và tuyệt vời
Vì sản phẩm có đặc điểm xoay lật, mặt nằm của giường có thể gấp lên
hạ xuống nên liên kết giữa phần mặt nằm và phần khung đỡ dùng liên kếtbulông Bulông này có vai trò là trục xoay vừa đóng vai trò là chân sau đỡmặt nằm của giường Khi gấp lên làm sao để khung nằm có thể cố định, ta cóthể lắp thêm ổ khoá trên thành giường để khi gấp lên khoá được đóng vào ổkhoá trên tấm bên của khung đỡ Phần chân giường liên kết với thành giường
Trang 20cũng bằng bulông và được đặt nghiêng 5o so với phương thẳng đứng, tạo thếvững chắc cho giường.
3.3.3 Mẫu sản phẩm: Sản phẩm giường kết hợp bàn làm việc.
Sự kết hợp của các mô hình giường đôi gấp tường với các chức năngkhác trên cùng một sản phẩm là sự sang tạo trong thiết kế Sáng tạo khôngdừng lại ở đó mà còn tiếp tục phát triển Một chiếc giường bây giờ không ápdụng cho phòng khách mà còn gắn liền với phòng làm việc hay phòng học.Một chiếc bàn xinh xắn và một chiếc giường ngủ tuyệt vời là lý do tôi chọntiếp mẫu sản phẩm thứ 3 cho phương án lựa chọn thiết kế
Hình 3.11 Mô hình bàn làm việc - giường
a Khi sản phẩm là bàn làm việc b Khi sản phẩm là giường ngủ
Sản phẩm là sự kết hợp của giường và bàn, là sự phối hợp công năng đadạng Khi gập bàn và hạ xuống ta sẽ có ngay chiếc giường ngủ rất đẹp Và khikhông ngủ ta có thể làm việc ngay trên chiếc bàn kia Một sản phẩm đã cóchức năng tiết kiệm diện tích nay lại được thiết kế thêm một công năng tạobàn làm việc khi cần thiết Sản phẩm làm hoàn toàn bằng gỗ tự nhiên nên giátrị của nó cũng được khẳng định Sản phẩm mang dáng vẻ rất hiện đại vàcũng rất sang trọng bởi chất liệu tạo nên nó Một màu sắc dịu mắt kết hợp với
sự thanh thoát khiến cho người dùng cảm thấy vừa lòng Sự nổi bật của chiếcgiường này chính là nguyên liệu dùng hoàn toàn là gỗ tự nhiên, điều này càngthể hiện rõ sự sáng tạo trong thiết kế ngành đồ mộc
* Lựa chọn phương án thiết kế:
Trang 21Qua thực tiễn ta thấy rằng, ngoài những giờ làm việc cố định tại cơquan thì các hoạt động khác của con người đều diễn ra ở nhà Hoạt động củacon người rất đa dạng bao gồm: làm việc, ăn nghỉ, ngủ…xét về mặt lý thuyết,mỗi hoạt động đó yêu cầu cần phải có những phòng chức năng riêng sao chophù hợp với những hoạt động đó như: phòng ngủ, phòng làm việc, phòng ăn,phòng đọc sách…Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế và diện tích còn hạn chế mànhiều gia đình không thể có những không gian riêng đó Việc thiết kế ra sảnphẩm sử dụng một cách hợp lý trong không gian hẹp là một điều hết sức cầnthiết và cấp thiết trong thời gian hiện nay Một không gian nhỏ hẹp nhưng vẫnđầy đủ những đồ vật phục vụ cho đời sống hang ngày như: Giường ngủ, bànghế tiếp khách, bàn ghế ngồi học và làm việc, giá sách, tivi…Vì vậy, giảipháp tốt nhất cho những căn hộ hẹp là sử dụng những sản phẩm tiết kiệm diệntích Phương pháp này rất thích hợp với những không gian sống của bạn trẻ ởcác phòng trọ, hoặc các cặp vợ chồng mới cưới…vấn đề là bạn phải sắp xếpthế nào cho căn phòng của bạn trở nên đẹp đẽ.
Với những mẫu sản phẩm ở trên ta thấy hình thức các sản phẩm phongphú và đa dạng, hình thức đẹp và khá sang trọng Qua các phương án thiết kếđưa ra đề tài chọn phương án 3 làm phương án thiết kế Vì sản phẩm nàyngoài việc đưa ra được đúng hướng đề tài yêu cầu nó còn thiết kế thêm côngnăng khác phục vụ cho việc học tập Nó rất phù hợp cho các căn phòng hẹp
và còn rất phù hợp với giới sinh viên phục vụ việc học tập cũng như ăn nghỉ.Đây có thể là mẫu sản phẩm có tính ứng dụng cao
Trang 22Chương 4 THIẾT KẾ PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN 4.1 Thiết kế công năng và tạo dáng
Thiết kế đồ gia dụng cần kết hợp hoàn hảo công năng, vật liệu, kết cấu,tạo hình, công nghệ, văn hoá bao hàm bên trong, cá tính rõ ràng và kinh tế.Thường thì giá trị của thiết kế cần vượt quá giá trị của vật liệu hoặc trang sứccủa nó Đây là một loại sản phẩm công nghiệp, nó phải tìm được điểm cânbằng tốt nhất giữa tiêu thụ và sản xuất
Trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết và phân tích đặc điểm thực tế củanhững sản phẩm trên, đề tài đưa ra yêu cầu thiết kế với sản phẩm như sau:
4.1.1 Thiết kế công năng
Mỗi sản phẩm đều có chức năng sử dụng nhất định được thiết lập theo
ý đồ của người thiết kế, chức năng đó có thể chỉ là trang trí Yêu cầu đầu tiênđối với sản phẩm mộc là phải thoả mãn các chức năng đó
Khi xem xét hay phân tích sản phẩm mộc, cần phải quan tâm đầy đủđến các chức năng của mỗi một sản phẩm vì nó không chỉ có một chức năng
cố định mà còn có thể có chức năng phụ khác do phát sinh khi sử dụng hay doyêu cầu cần có khi sử dụng VD: Sản phẩm ghế chức năng chính của nó làngồi, nhưng nó có thể ngồi ở nhiều tư thế khác nhau, hay nó có thể làmgiường ngủ khi cần thiết, có thể chỉ là làm vật kê để đứng lên làm việc gìđó…Khi thiết kế, nếu không quan tâm đến những vấn đề này thì chắc chắnthiết kế không đạt mong muốn
Công năng là yếu tố cơ bản nhất của thiết kế nội thất cũng như thiết kếsản phẩm mộc, sản phẩm phải thoả mãn các yêu cầu trực tiếp của nó Để đápứng được nhu cầu làm việc cũng như nghỉ ngơi thì sản phẩm phải được thiết
kế sao cho hợp lý với kích thước của người sử dụng Cụ thể là ghế ngồi thìkhi ngồi 2 chân phải được co duỗi thoải mái, nghĩa là chiều cao tính từ mặtngồi cũng rất quan trọng, góc nghiêng của lưng tụa với mặt ghế ngồi quyết
Trang 23định trạng thái nghỉ ngơi của cột sống Với giường cũng vậy, mặt nằm cũngrất quan trọng, trạng thái nghỉ ngơi của cột sống phụ thuộc rất nhiều vào mặtnằm, các kích thước ảnh hưởng trực tiếp đến sự nghỉ ngơi của giấc ngủ, vì thế
mà khi thiết kế phải đảm bảo được các yêu cầu kỹ thuật để người sử dụng có
sự nghỉ ngơi tốt nhất
Nếu sản phẩm đáp ứng công năng cơ bản lại tạo thêm sự thoải mái dễchịu, tiện lợi thì đây là sản phẩm có công năng tốt và hoàn hảo Sản phẩmmộc cũng tạo ra giá trị nghệ thuật nên nó cũng có công năng nghệ thuật, cónghĩa là nó tạo được thẩm mỹ với người sử dụng Nếu chỉ đảm bảo đến côngnăng sử dụng mà không chú ý đến hình thức kết cấu thì sản phẩm có côngnăng thực dụng Vì thế khi thiết kế ngoài việc chú ý đến mục đích sử dụngcũng chú ý đến hình thức bên ngoài và các liên kết cấu thành
Với sản phẩm là giường gấp đa năng, ngoài việc có thể làm giườngcông năng chính của nó là nghỉ ngơi, phải tạo được sự dễ chịu trong khithưởng thức, khi thiết kế cần xem xét mối quan hệ giữa cơ thể người để làmsao đạt được sản phẩm đáp ứng yêu cầu đó Ngoài ra chúng ta cũng cần chú ýđến công năng bổ trợ của nó là có thể gấp lên, cần có sự kết hợp hài hoà đểsản phẩm mang được nhiều chức năng mà không quá cồng kềnh
Công năng của đồ gia dụng có quan hệ mật thiết với tính năng về ổnđịnh, tính lực học, tính an toàn, hay tính bảo vệ môi trường của nó Vì thế khithiết kế sản phẩm giường gấp cần đặc biệt chú ý đến tính an toàn của sản phẩm
Vì đây là một phương diện quan trọng trong thiết kế sản phẩm mộc nói chung
4.1.2 Thiết kế tạo dáng sản phẩm
Tạo dáng sản phẩm mộc là một trong những công đoạn đặc biệt trongquá trình thiết kế sản phẩm mộc Giá trị cuả một sản phẩm không chỉ đượcđánh giá qua độ bền chức năng mà nó còn phải có chất lượng thẩm mỹ hấpdẫn, tuỳ theo điều kiện lịch sử mà 2 yếu tố này được coi trọng khác nhau.Trong thiết kế tạo dáng người thiết kế đưa ra các phương án về hình dạng,dáng dấp của sản phẩm theo một số nguyên tắc nhất định, và ở đây người
Trang 24thiết kế có thể lồng ghép ý tưởng sáng tạo của mình vào sản phẩm, đây có thểcoi là phần hồn của sản phẩm.
Theo mỗi cách thay đổi về hình dạng khác nhau ta có thể tạo ra đượcmột mẫu mới Đây là một cơ sở cơ bản để có thể tạo dáng cho sản phẩm Theomỗi đường nét, ta lại có thể tạo cho sản phẩm một phần sống động về mẫu mã;
từ các đường cong, đường thẳng ta có thể tạo ra phong cách riêng cho sảnphẩm Ta có thể tạo ra được một sản phẩm dựa trên các đường cong lượn thuầntuý, thẳng thuần tuý hay có sự phối hợp giữa các nét cong và thẳng để tạo ramột sản phẩm mới, tạo ra một nét độc đáo cho riêng sản phẩm Dựa trên cơ cởkích thước ta lại có thể tạo ra được sản phẩm khác nhau dựa trên cơ sở tỷ lệkích thước của các phần cơ bản Nó góp phần tạo cho các sản phẩm hoàn hảohơn, tạo ra những mẫu mã thích ứng riêng cho từng đối tượng sử dụng
Kiểu dáng tác động trực tiếp đến thị giác của con người, ảnh hưởng đếntâm lý sử dụng của người sử dụng Đối với một sản phẩm đa chức năng thìyêu cầu tạo dáng rất khó vì nó mang đặc trưng của nhiều loại sản phẩm Khithiết kế, người thiết kế cần vận dụng tối đa các nguyên tắc thẩm mỹ để thựchiện Trong quá trình tạo dáng, phải luôn liên hệ giữa cái hiện có với cáimuốn có Một phương án thiết kế tốt không chỉ là được tạo dáng công phuhoa mỹ mà nó phải là phương án khả thi, có thể thực hiện được
* Một số nguyên lý mỹ thuật trong thiết kế tạo dáng :
+ Cân bằng và ổn định: Trong thiết kế, cân đối của đồ gia dụng đượcxem xét là một phần nhân tố quan trọng- trọng tâm Biểu hiện cân bằng tốtphải có trọng tâm ổn định, nó có cảm giác ổn định, lực lượng và an toàn chongoại quan
+ Hài hoà: thể hiện tính nhất trí đẹp mắt giữa các bộ phận hoặc tổ hợpgiữa các bộ phận trong bản vẽ cấu tạo
+ Màu sắc: hiệu quả màu sắc đem lại sức sống hay sự phối hợp của cácvật liệu để đạt sức hẫp dẫn nghệ thuật của bản thân sản phẩm Màu sắc làthành phần mà con người cảm nhận thấy nhanh nhất qua thị giác Vì thế mà