A Bộ giao thức RTPRTCP Tín hiệu thoại sau khi nén xuống tốc độ thấp được đóng gói lại để truyền đi trong mạng chuyển mạch gói. Có nhiều cách thức đóng gói tín hiệu thoại để truyền trong mạng IP. Một trong những cách thức được áp dụng nhiều nhất là bộ giao thức RTPRTCP nhờ tính linh hoạt và khả năng giám sát trạng thái dòng thông tin một cách hiệu quả của nó. 1. Vai trò của giao thức RTPRTCP +) RTP : Là một thủ tục dựa trên kĩ thuật IP tạo ra các hỗ trợ truyền tải các dữ liệu yêu cầu thời gian thực. RTP được coi như một giao thức truyền từ đầu cuối đến đầu cuối (end to end) phục vụ truyền dữ liệu thời gian thực như audio và video Giao thức RTP (Realtime Transport Protocol) cung cấp các chức năng giao vận phù hợp cho các ứng dụng truyền dữ liệu mang đặc tính thời gian thực như là thoại và truyền hình tương tác. Những dịch vụ của RTP bao gồm trường chỉ thị loại tải trọng (payload identification), đánh số thứ tự các gói, điền tem thời gian (phục vụ cho cơ chế đồng bộ khi phát lại tín hiệu ở bên thu)… Thông thường các ứng dụng chay giao thức RTP ở bên trên giao thức UDP để sử dụng các dịch vụ ghép kênh (mutiplexing) và kiểm tra tổng (checksum) của dịch vụ này; cả hai giao thức RTP và UDP tạo nên một phần chức năng của giao thức tầng giao vận. Tuy nhiên RTP cũng có thể được sử dụng với những giao thức khác của tầng mạng và tầng giao vận bên dưới miễn là các giao thức này cung cấp được các dịch vụ mà RTP đòi hỏi: Giao thức RTP hỗ trợ việc truyền dữ liệu tới nhiều đích sử dụng phân bố dữ liệu multicast nếu như khả năng này được tầng mạng hoạt động bên dưới nó cung cấp. Một điều cần lưu ý là bản thân RTP không cung cấp một cơ chế nào đảm bảo việc phân phát kịp thời dữ liệu tới các trạm mà nó dựa trên các dịch vụ của tầng thấp hơn để thực hiện điều này. RTP cũng không đảm bảo việc truyền các gói theo đúng thứ tự. Tuy nhiên số thứ tự trong RTP header cho phép bên thu xây dựng lại thứ tự đúng của các gói bên phát.
Trang 1Thảo luận môn: Truyền thông đa phương tiện GVHD:Trần Bích Thảo
Lớp :DH Tin k3
Đề tài:
Các giao thức cho ứng dụng tương tác thời gian thực:
_ RTP/RTCP
_ SIP
Nhóm 19:
Hồ Thị Huyền
Nguyễn Thị Xuân
A- Bộ giao thức RTP/RTCP
Tín hiệu thoại sau khi nén xuống tốc độ thấp được đóng gói lại để truyền đi trong mạng chuyển mạch gói Có nhiều cách thức đóng gói tín hiệu thoại để truyền trong mạng IP Một trong những cách thức được áp dụng nhiều nhất là
bộ giao thức RTP/RTCP nhờ tính linh hoạt và khả năng giám sát trạng thái dòng thông tin một cách hiệu quả của nó
1 Vai trò của giao thức RTP/RTCP
+) RTP : Là một thủ tục dựa trên kĩ thuật IP tạo ra các hỗ trợ truyền tải các dữ liệu yêu cầu thời gian thực RTP được coi như một giao thức truyền từ đầu cuối đến đầu cuối (end
to end) phục vụ truyền dữ liệu thời gian thực như audio và video
Giao thức RTP (Realtime Transport Protocol) cung cấp các chức năng giao vận phù hợp cho các ứng dụng truyền dữ liệu mang đặc tính thời gian thực như là thoại và truyền hình tương tác Những dịch vụ của RTP bao gồm trường chỉ thị
Trang 2loại tải trọng (payload identification), đánh số thứ tự các gói, điền tem thời gian (phục vụ cho cơ chế đồng bộ khi phát lại tín hiệu ở bên thu)…
Thông thường các ứng dụng chay giao thức RTP ở bên trên giao thức UDP để sử dụng các dịch vụ ghép kênh (mutiplexing) và kiểm tra tổng (checksum) của dịch
vụ này; cả hai giao thức RTP và UDP tạo nên một phần chức năng của giao thức tầng giao vận Tuy nhiên RTP cũng có thể được sử dụng với những giao thức khác của tầng mạng và tầng giao vận bên dưới miễn là các giao thức này cung cấp được các dịch vụ mà RTP đòi hỏi: Giao thức RTP hỗ trợ việc truyền dữ liệu tới nhiều đích sử dụng phân bố dữ liệu multicast nếu như khả năng này được tầng mạng hoạt động bên dưới nó cung cấp
Một điều cần lưu ý là bản thân RTP không cung cấp một cơ chế nào đảm bảo việc phân phát kịp thời dữ liệu tới các trạm mà nó dựa trên các dịch vụ của tầng thấp hơn để thực hiện điều này RTP cũng không đảm bảo việc truyền các gói theo đúng thứ tự Tuy nhiên số thứ tự trong RTP header cho phép bên thu xây dựng lại thứ tự đúng của các gói bên phát
c
Giao thức RTP được cố tình để cho chưa hoàn thiện Nó chỉ cung cấp các dịch vụ phổ thông nhất cho hầu hết các ứng dụng truyền thông hội nghị đa phương tiện Mỗi một ứng dụng cụ thể đều có thể thêm vào RTP các dịch vụ mới cho phù hợp với các yêu cầu của nó Các khả năng mở rộng thêm vào cho RTP được mô tả trong một profile đi kèm Ngoài ra, profile còn chỉ ra các mã tương ứng sử dụng trong trường PT (Payload type) của phần tiêu đề RTP ứng với các loại tải trong (payload) mang trong gói
Một vài ứng dụng cuả thử nghiệm cũng như thương mại đã được triển khai Những ứng dụng này bao gồm các ứng dụng truyền thoại, video và chuẩn đoán tình trạng mạng (như là giám sát lưu lượng) Tuy nhiên, mạng Internet ngày nay vẫn chưa thể hỗ trợ được đầy đủ yêu cầu của các dịch vụ thời gian thực Các dịch vụ sử dụng RTP đòi hỏi băng thông cao (như là truyền audio) có thể là giảm nghiêm trọng chất lượng của các dịch vụ khác trong mạng Như vậy những người triển khai phải chú ý đến giới hạn băng thông sử dụng của ứng dụng trong mạng
2.Các ứng dụng của RTP
2.1 Hội nghị đàm thoại đơn giản
Các ứng dụng hội nghị đàm thoại đơn giản chỉ bao gồm việc truyền thoại trong hệ thống Tín hiệu thoại của những bên tham gia được chia thành những đoạn nhỏ, mỗi phần được thêm vào phần tiêu đề của giao thức RTP Tiêu đề
Trang 3RTP mang thông tin chỉ ra cách mã hóa tín hiệu thoại (như là PCM, ADPCM, hay LPC…) Căn cứ vào thông tin này, các bên thu sẽ thực hiện giải mã cho đúng Mạng Internet cũng như các mạng gói khác đều có khả năng xảy ra mất gói và sai lệch về thứ tự các gói Để giải quyết vấn đề này, phần tiêu đề RTP mang thông tin định thời và số thứ tự các gói, cho phép bên thu khôi phục định thời với nguồn phát Sự khôi phục định thời được tiến hành độc lập với từng nguồn phát trong hội nghị Số thứ tự gói có thể được sử dụng để ước tính số gói bị mất trong khi truyền Các gói thoại RTP được truyền đi theo các dịch vụ của giao thức UDP để có thể đến dích nhanh nhất có thể
Để giám sát số người tham gia vào hội nghị và chất lượng thoại họ nhận được tại mỗi thời điểm, mỗi một trạm trong hội nghị gửi đi một cách định kỳ một gói thông tin RR (Reception report) của giao thức RTCP để chỉ ra chất lượng thu của từng trạm Dựa vào thông tin này mà các thành phần trong hội nghị có thể thỏa thuận với nhau về phương pháp mã hóa thích hợp và việc điều chỉnh băng thông
2.3 Hội nghị điện thoại truyền hình
Nếu cả hai dòng tín hiệu thoại và truyền hình đều được sử dụng trong hội nghị thì ứng với mỗi dòng sẽ có một phiên RTP (RTP session) độc lập Mỗi một phiên RTP sẽ ứng với một cổng (port number) cho thu phát các gói RTP và một cổng thu phát các gói RTCP Các phiên RTP sẽ được đồng bộ với nhau để cho hình ảnh và âm thanh dùng nhận được ăn khớp
Lý do để bố trí các dòng thông tin thoại và truyền hình thành những phiên RTP tách biệt là để cho các thiết bị đầu cuối chỉ có khả năng thoại cũng có thể tham gia vào cuộc hội nghị truyền hình mà không cần có bất kỳ thiết bị hỗ trợ nào
2.3 Translator và Mixer
Các ứng dụng miêu tả ở phần trên đều có điểm chung là bên thu và bên phát đều sử dụng chung một phương pháp mã hóa thoại Trong trường hợp một người dùng có đường kết nối tốc độ thấp tham gia vào một hội nghị gồm các thành viên có đường liên kết nối tốc độc cao thì tất cả những người tham gia đều buộc phải sử dụng kết nối tốc độ thấp cho phù hợp với thành viên mới tham gia Điều này rõ ràng là không hiệu quả Để khắc phục, một translator hoặc một mixer được đặt giữa hai vùng tốc độ đường truyền cao và thấp để chuyển đổi cách mã hóa thích hợp giữa hai vùng Điểm khác biệt giữa translator và mixer là mixer trộn các dòng tín hiệu đưa đến nó thành một dòng dữ liệu duy nhất trong khi translator không thực hiện việc trộn dữ liệu
3.Khuôn dạng gói RTP
Trang 4Gói tin RTP (RTP packet) bao gồm hai phần là header (phần mào đầu)
và data (dữ liệu) Nhưng không giống như các giao thức truyền dẫn khác
là sử dụng các trường trong header để thực hiện các chức năng điều khiển, RTP sử dụng một cơ chế điều khiển độc lập trong định dạng của gói tin RTCP để thực hiện các chức năng này
Gói tin RTP có các phần:
Version (2 bit): version của RTP (hiện tại là version 2).
Padding (1 bit): có vai trò như bit cờ được sử dụng để đánh dấu
khi có một số byte được chèn vào trong gói.
Extension (1 bit): cũng có vai trò như một bit cờ được sử dụng
để đánh dấu khi có header mở rộng tiếp theo header cố định.
CSRC count (4 bit): chỉ rõ số lượng của CSRC (contributing
source)
Marker (1 bit): có vai trò như một bit cờ, trạng thái của nó được
phụ thuộc vào trường payload type.
Trang 5 Payload Type (7 bit): chỉ rõ loại thông tin được chứa trong các
gói.
Serquence Number (16 bit): cung cấp số thứ tự của các gói
Cách này như một cơ chế giúp bên thu có thể thu đúng thứ tự các gói tin, nhận ra gói tin bị mất.
Time-stamp (32 bit): là tham số đánh dấu thời điểm byte đầu
tiên được lấy mẫu trong gói RTP Giá trị time-stamp khởi đầu là ngẫu nhiên, các gói RTP phát đi liên tiếp có thể có cùng giá trị time-stemp nếu chúng cùng được phát đi một lúc.
Syschronisation source (SSRC) identifier: số nhận dạng
nguồn của gói dữ liệu Nếu ứng dụng muốn truyền dữ liệu có nhiều dạng khác nhau trong cùng một thời điểm (ví dụ là tín hiệu audio
và video) thì sẽ có những phiên truyền riêng cho mỗi dạng dữ liệu Sau đó ứng dụng sẽ tập hợp các gói tin có cùng nhận dạng SSRC Số nhận dạng này được gán một cách ngẫu nhiên.
Contribute source (CSRC) identifer (độ dài thay đổi): tại
một điểm đích nào đó mà những tín hiệu audio đến đích cần trộn lại với nhau thì giá trị CSRC sẽ là tập hợp tất cả các giá trị SSRC của các nguồn mà gửi tín hiệu đến điểm đích đó Trường CSRC có thể chứa tối đa là 15 số nhận dạng nguồn SSRC.
Extension header (độ dài thay đổi): chứa các thông tin thểm
của gói RTP.
4.Giao thức điều khiển RTCP
Giao thức RTCP dựa trên việc truyền đều đặn các gói điều khiển tới tất cả các người tham gia vào phiên truyền Nó sử dụng có chế phân phối gói dữ liệu trong mạng giống như giao thức RTP, tức là cũng sử dụng các dịch vụ của giao thức UDP qua một cổng
Giao thức RTCP bao gồm các loại gói sau:
Trang 6 SR (Sender Report): Mang thông tin thống kê về việc truyền và nhận thông tin từ những người tham gia trong trạng thái tích cực gửi
RR (Receiver Report): Mang thông tin thống kê về việc nhận thông tin từ những người tham gia không ở trạng thái tích cực gửi
SDES (Source Description items): Mang thông tin miêu tả nguồn phát gói RTP
BYE: Chỉ thị sự kết thúc tham gia vào phiên truyền
APP: Mang các chức năng cụ thể cửa ứng dụng
Giá trị của trường PT (Packet Type) ứng với mỗi loại gói được liệt kê trong bảng sau:
Loại gói SR RR SDES BYE APP
PT (Decimal) 200 201 202 203 204
Mỗi gói thông tin RTCP bắt đầu bằng một phần tiêu đề cố định giống như gói RTP thông tin Theo sau đó là các cấu trúc có chiều dài có thể thay đổi theo loại gói nhưng luôn bằng số nguyên lần 32 bits Trong phần tiêu đề cố định có một trường chỉ thị độ dài Điều này giúp cho các gói thông tin RTCP có thể gộp lại với nhau thành một hợp gói (compound packet) để truyền xuống lớp dưới mà không phải chèn thêm vào các bit cách ly Số lượng các gói trong hợp gói không quy định cụ thể mà tùy thuộc vào chiều dài đơn vị dữ liệu lớp dưới
Mọi gói RTCP đều phải được truyền trong hợp gói cho dù trong hợp gói chỉ có một gói duy nhất Khuôn dạng của hợp gói được đề xuất như sau:
Tiếp đầu mã hóa (Encription Prefix): (32 bit) 32 bit đầu tiên được để dành nếu
và chỉ nếu hợp gói RTCP cần được mã hóa Giá trị mang trong phần này cần chú
ý tránh trùng với 32 bit đầu tiên trong gói RTP
Gói đầu tiên trong hợp gói luôn luôn là gói RR hoặc SR Trong trường hợp không thu, không nhận thông tin hay trong hợp gói có một gói BYE thì một gói RR rỗng dẫn đầu trong hợp gói
Trong trường hợp số lượng các nguồn được thống kê vượt quá 31 (không vừa trong một gói SR hoặc RR) thì những gói RR thêm vào sẽ theo sau gói thống kê đầu tiên Việc bao gồm gói thống kê (RR hoặc SR) trong mỗi hợp gói nhằm thông tin thường xuyên về chất lượng thu của những người tham gia Việc gửi hợp gói đi được tiến hành một cách đều đặn và thường xuyên theo khả năng cho phép của băng thông
Trong mỗi hợp gói cũng bao gồm SDES nhằm thông báo về nguồn phát tín hiệu Các gói BYE và APP có thể có thứ tự bất kỳ trong hợp gói trừ gói BYE phải nằm cuối cùng
Trang 7B – Giao thức SIP
1 Tổng quan
+ Giao thức khởi tạo phiên SIP (Session Initiation Protocol) là một giao thức điều khiển và đã được chuẩn hóa bởi IETF Nhiệm vụ của nó là thiết lập, hiệu chỉnh và xóa các phiên làm việc giữa người dùng Các phiên làm việc cũng có thể là hội nghị đa phương tiên, Cuộc gọi điện thoại điểm-điểm,….SIP được sử dụng kết hợp với các chuẩn giao thức IETF khác như là SAP, SDP và MGCP (MEGACO) để cung cấp một lĩnh vực rộng hơn cho các dịch vụ VoIP Cấu trúc của SIP tương tự với cấu trúc của HTTP (giao thức client-server) Nó bao gồm các yêu cầu được gởi đến từ người sử dụng SIP client đến SIP server Server xử lý các yêu cầu và đáp ứng đến client Một thông điệp yêu cầu, cùng với các thông điệp đáp ứng tạo nên sự thực thi SIP
SIP là một công cụ hỗ trợ hấp dẫn đối với điện thoại IP vì các lý do sau:
+ Nó có thể hoạt động vô trạng thái hoặc có trạng thái Vì vậy, sự hoạt động vô trang thái cung cấp sự mở rộng tốt do các server không phải duy trì thông tin về trạng thái cuộc gọi một khi sự thực hiện
(transaction) đã được xử lý
+ Nó có thể sử dụng nhiều dạng hoặc cú pháp giao thức chuyển siêu văn bản HTTP (Hypertext Transfer Protocol), vì vậy, nó cung cấp một các thuận lợi để hoạt động trên các trình duyệt
+ Bản tin SIP (nội dung bản tin) thì không rõ rang, nó có thể là bất cứ
cú pháp nào Vì vậy, nó có thể được mô tả theo nhiều cách Chẳng hạn, nó có thể được mô tả với sự mở rộng thư Internet đa mục đích MINE (Multipurpose Internet Mail Extension) hoặc ngôn ngữ đánh dấu
mở rộng XML (Extensible Markup Language)
+Nó nhận dạng một người dùng với bộ định vị tài nguyên đồng nhất URL (Uniform Resource Locator), vì vậy, nó cung cấp cho người dùng khả năng khởi tạo cuộc gọi bằng cách nhấp vào một liên kết trên trang web
Nói chung, SIP hỗ trợ các hoạt động chính sau:
- Định vị trí của người dùng
- Định media cho phiên làm việc
- Định sự sẵn sàng của người dùng để tham gia vào một phiên làm việc
Trang 8- Thiết lập cuộc gọi, chuyển cuộc gọi và kết thúc.
2 Cấu trúc của SIP:
Một khía cạnh khác biệt của SIP đối với các giao thức xử lý cuộc gọi
IP khác là nó không sử dụng bộ điều khiển Gateway Nó không dùng khái niệm Gateway/ bộ điều khiển Gateway nhưng nó dựa vào mô hình client/server
Server: là một chương trình ứng dụng chấp nhận các bản tin yêu cầu
để phục vụ các yêu cầu này và gửi trả các đáp ứng cho các yêu cầu
đó Server là Proxy, gửi lại (redirect), UAS hoặc Registrar
Proxy server: là một chương trình trung gian, hoạt động như là một server và một client cho mục đích tạo các yêu cầu thay mặt cho các client khác Các yêu cầu được phục vụ bên trong hoặc truyền chúng đến các server khác Một proxy có thể dịch và nếu cần thiết, có thể tạo lại bản tin yêu cầu SIP trước khi chuyển chúng đến server khác hoặc một UA Trong trường hợp này trường Via trong bản tin đáp ứng, yêu cầu chỉ ra các proxy trung gian tham gia vào tiến trình xử lý yêu cầu
Redirect server: là một server chấp nhận một yêu cầu SIP, ánh xạ địa chỉ trong yêu cầu thành một địa chỉ mới và trả lại địa chỉ này trở về client Không giống như Proxy server, nó không khởi tạo một yêu cầu SIP và không chuyển các yêu cầu đến các Server khác Không giống như Server đại diện người dùng UAS, nó không chấp nhận cuộc gọi
Registrar: là một server chấp nhận yêu cầu REGISTER Một Registrar được xếp đặt với một Proxy hoặc một server gửi lại và có thể đưa ra các dịch vụ định vị Registrar được dùng để đăng ký các đối tượng SIP trong miền SIP và cập nhật vị trí hiện tại của chúng Một miền SIP thì tương tự với một vùng H.323
UA (User Agent): là một ứng dụng chứa cả UAC (User Agent Client) và UAS
yêu cầu SIP tới server SIP hoặc UAS
+UAS (User Agent Server): là một ứng dụng server giao tiếp với người dùng khi yêu cầu SIP được chấp nhận và trả lại một đáp ứng đại diện cho người dùng
Hình 1 trình bày hai thành phần chính của SIP: User Agent và SIP server User Agent là một điểm cuối giao tiếp với người dùng và hoạt động đại diện cho người dùng User Agent bao gồm hai phần chính: một giao thức client được biết như là UAC và một giao thức server
Trang 9được biết như là UAS UAC khởi tạo cuộc gọi và UAS trả lời cuộc gọi
Do User Agent chứa cả UAC và UAS nên SIP có thể hoạt động ngang hàng khi sử dụng mô hình client/server
Server SIP có hai loại: Proxy server và Redirect Server.Proxy server nhận một yêu cầu từ client và quyết định server kế tiếp mà yêu cầu sẽ
đi đến Proxy này có thể gửi yêu cầu đến một server khác, một
Redirect server hoặc UAS Đáp ứng sẽ được truyền cùng đường với yêu cầu nhưng theo chiều ngược lại Proxy server hoạt động như là client
và server Redirect server sẽ không chuyển yêu cầu nhưng sẽ chỉ định client tiếp xúc trực tiếp với server kế tiếp, đáp ứng gửi lại client chứa địa chỉ của server kế tiếp Nó không hoạt động được như là một client,
nó không chấp nhận cuộc gọi
Hình 1 trình bày hai thành phần chính của SIP: User Agent và SIP server User Agent là một điểm cuối giao tiếp với người dùng và hoạt động đại diện cho người dùng User Agent bao gồm hai phần chính: một giao thức client được biết như là UAC và một giao thức server được biết như là UAS UAC khởi tạo cuộc gọi và UAS trả lời cuộc gọi
Do User Agent chứa cả UAC và UAS nên SIP có thể hoạt động ngang hàng khi sử dụng mô hình client/server
Server SIP có hai loại: Proxy server và Redirect Server.Proxy server nhận một yêu cầu từ client và quyết định server kế tiếp mà yêu cầu sẽ
đi đến Proxy này có thể gửi yêu cầu đến một server khác, một
Redirect server hoặc UAS Đáp ứng sẽ được truyền cùng đường với yêu cầu nhưng theo chiều ngược lại Proxy server hoạt động như là client
và server Redirect server sẽ không chuyển yêu cầu nhưng sẽ chỉ định client tiếp xúc trực tiếp với server kế tiếp, đáp ứng gửi lại client chứa địa chỉ của server kế tiếp Nó không hoạt động được như là một client,
nó không chấp nhận cuộc gọi
Hình 1 Proxy Server
Hình 2: Redirect Server
