tập tính và hành vi hoạt động sinh dục, sinh sản ở người

Các nhân tố ảnh hưởng đến tập tính và hành vi hoạt động sinh duc, sinh sản ở người.. Dân số càng tăng thi chất lượng cuộc sống của con người càng bị giảm xuống, các bệnh liên quan đến si

Bài tiểu luận:

Câu 40 TẬP TÍNH VÀ HÀNH VI HOẠT

ĐỘNG SINH DỤC, SINH SẢN Ở NGƯỜI

Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Quang Mạnh

I Phần mở đầu

II Phần nội dung

1 Các khái niệm

2 Cấu tạo hệ sinh dục ở người

2.1 Sơ lược cấu tạo hệ sinh dục nữ

2.2 Sơ lược cấu tạo hệ sinh dục nam

3 Sinh lí sinh dục ở người

3.2 Sinh lí sinh dục nam

3.2.1 Thời kì phôi thai và trước dậy thì

3.2.2 Thời kì dậy thì 3.2.3 Thời kì trưởng thành 3.2.4 Thời kì tuổi già

4 Sinh lí sinh sản ở người

4.1.Quá trình thụ tinh 4.2 Phôi làm tổ và phát triển trong tử cung

4.3 Đẻ 4.4 Nuôi con bằng sữa mẹ

5 Các nhân tố ảnh hưởng đến tập tính và hành vi hoạt động sinh duc, sinh sản ở người.

III Phần kết luận

Cấu trúc nội dung

PHẦN I: MỞ ĐẦU Sinh sản là một đặc điểm đặc trưng nhất của cơ thể sống Sinh sản là bản năng của mọi sinh vật để bào tồn nòi giống và cũng

là đặc điểm đặc trưng của sinh vật khi so sánh với vi sinh vật.

Đối với con người hiện nay cũng như trong lâu dài, vấn đề sinh sản cần được xem xét về cả mặt xã hội Toàn thế giới đang đứng trước sự bùng nổ dân số, theo dự báo của liên hợp quốc đến năm

2110 dân số thế giới sẽ là 10,5 tỷ người Dân số càng tăng thi chất lượng cuộc sống của con người càng bị giảm xuống, các bệnh liên quan đến sinh sản, sinh dục ngày càng tăng, trẻ em sinh ra mắc

dị tật bẩm sinh nhiều… Vì vậy , việc giảm tỉ lệ sinh đẻ, nắm vững các kiến thức sinh sản, sinh dục là nhiệm vụ của mỗi người ở mỗi quốc gia Việc nghiên cứu về tập tính và hành vi hoạt động sinh dục, sinh sản ở người là những quá trình phức tạp nhưng lí thú

Nên em xin chọn chủ đề này làm bài tiểu luận.

PHẦN II: NỘI DUNG

1 Một số khái niệm:

- Tập tính động vật: là chuỗi phản ứng của động vật trả

lời kích thích từ môi trường ( bên trong và bên ngoài cơ thể), nhờ đó động vật thích nghi với môi trường sống để tồn tại và phát triển Tập tính bao gồm: tập tính bẩm sinh

và tập tính học được.

- Tập tính sinh sản: Là chuỗi những hoạt động của động

vật có liên quan đến hoạt động sinh sản của cơ thể và loài Phần lớn tập tính sinh sản mang tính bản năng, bẩm sinh

và đặc trưng cho loài

PHẦN II: NỘI DUNG

1 Một số khái niệm:

- Hành vi: Ðạo đức học Mác-Lênin quan niệm hành vi là một hành động

(lời nói, cử chỉ thay lời nói việc làm) hoặc một sự không hành động có hội

đủ 2 yếu tố sau đây:

Một là, động cơ (muốn được cái gì mà hành động), ý định nẩy sinh từ động cơ đó (định làm gì hoặc cố ý không làm gì để được cái đang muốn),

mục đích cần phải đạt được sau khi đã thực hiện ý định và ý chí đã được vận dụng để thực hiện đúng ý chí Ðây là yếu tố thuộc về ý thức của chủ thể hành vi, một yếu tố chủ quan, bên trong đảm bảo cho hành vi là một

PHẦN II: NỘI DUNG

1 Một số khái niệm:

- Hoạt động sinh dục: Tình dục là hoạt động sinh dục ở

người Nó là một khái niệm rộng, bao hàm:

Nhận thức và cảm xúc về cơ thể mình và cơ thể người khác Khả năng và nhu cầu gần gũi về tình cảm với một ai đó.

Có những suy nghĩ và tình cảm giới tính.

Cảm giác hấp dẫn tình dục với người khác.

Các tiếp xúc tình dục: từ động chạm cơ thể đến giao hợp.

Những vấn đề về nghiên cứu tình dục đã được đề cập đến từ

Con người là động vật có hệ thần kinh cấp cao nhất nên tập tính sinh sản không chỉ mang tính bản năng mà còn mang

tính xã hội

PHẦN II: NỘI DUNG

2 Sơ lược về cấu tạo của hệ sinh dục người

2.1 Sơ lược cấu tạo hệ sinh dục nữ:

Hình 1: Bộ phận sinh dục nữ - bên trong

1 Bàng quang 2 Tử cung 3 Ống dẫn trứng 4 Buồng trứng

5 Môi lớn 6 Môi bé 7 Lỗ tiểu 8 âm đạo 9 Hậu môn

PHẦN II: NỘI DUNG

2.2 Sơ lược về hệ sinh dục nam:

2 Sơ lược về cấu tạo của hệ sinh dục người

Hình 2: Hệ sinh dục nam

PHẦN II: NỘI DUNG

3 Sinh lí sinh dục ở người:

Hoạt động sinh dục – sinh sản ở con người đặc biệt phức tạp

và được điều khiển bởi nhiều yếu tố, bao gồm các hormon nội tiết, hệ thống thần kinh trung ương, ngoại vi và hệ thống mạch máu Hệ nội tiết chịu trách nhiệm điều chỉnh ham

muốn tình dục, chủ yếu thông qua vai trò của hoocmon Hệ thần kinh trung ương điều khiển chức năng sinh dục bằng cơ chế kích thích trong hệ limbic Hệ thần kinh ngoại vi giúp tiếp nhận và dẫn truyền các thông tin cảm giác thông qua hệ thống thần kinh tự động Ngoài hệ thần kinh nội tiết, hoạt

động của hệ mạch máu cũng có tác động lớn đối với chức năng sinh dục.

PHẦN II: NỘI DUNG

3 Sinh lí sinh dục ở người:

3.1 Sinh lí sinh dục nữ:

3.1.1 Trước tuổi dậy thì:

- Nang noãn trong mỗi buồng trứng đã được hình thành trước khi sinh

3.1.2 Tuổi dậy thì

Đối với trẻ em Việt Nam nữ dậy thì ở tuổi 13 -15

Đến tuổi dậy thì cơ thể có nhiều thay đổi về chất, tâm lí, chức năng

sinh dục …

Mỗi tháng từ lúc dậy thì cho tới mãn kinh, sẽ có một số nang noãn được chọn lọc để phát triển Tuy nhiên, chỉ có một nang noãn trở nên vượt

trội, và hầu hết những nang noãn còn lại sẽ thoái hóa Vào giữa chu kỳ

kinh, nang noãn vượt trội sẽ giải phóng noãn gọi là hiện tượng phóng

noãn(chu kì kinh nguyệt), noãn (trứng) này sẽ được tai vòi bắt lấy và di chuyển về phía buồng tử cung Mỗi phụ nữ chỉ có tối đa khoảng 400

noãn trưởng thành và đi vào vòi trứng sau khi phóng noãn

Hình 3: Chu kì kinh nguyệt

PHẦN II: NỘI DUNG

- Hoocmon estrogen có tác dụng:

+ Tác dụng lên tử cung: Làm tăng kích thước của tử cung ở tuổi dậy thì và khi

có thai Kích thích sự phân chia lớp nền trong nửa đầu của chu kì kinh nguyệt, tăng khối lượng tủ cung, co bóp tử cung…

+ Tác dụng lên cổ tử cung: tăng tiết dịch nhày loãng mỏng.

+ Tác dụng lên ống dẫn trứng: làm tăng sinh các mô tuyến của ống dẫn trứng + Tác dụng lên âm đạo, lên tuyến vú, chuyển hóa năng lượng và tăng hoạt

động của tế bào xương.

+ Tác dụng lên ống dẫn trứng: kích thích bài tiết các chất để nuôi trứng

đã thụ tinh và thực hiện các quá trình phân chia trong khi di chuyển về tử cung

+ Tác dung lên tuyến vú, tác dụng lên thân nhiệt

PHẦN II: NỘI DUNG

3.1.3 Thời kì trưởng thành: Lúc này cơ quan sinh dục, sinh

sản đã hoàn thiện là thời điểm tốt nhất để sinh con.

3.1.4 Thời kì mãn kinh: Ở phụ nữ vào khoảng 40 – 45 thì

các nang trứng của buồng trứng đã không đáp ứng được lích thích ở tuyến yên Sau vài tháng hay vài măn các chu kì buồng trứng hay chu kì niêm mạc tử cung ngừng hoạt động Buồng trứng teo lại, không có kinh nguyệt, cổ tử cung và bộ phận sinh dục ngoài cũng teo lại.

3.2 Sinh lí sinh dục nam:

3.2.1 Thời kì phôi thai và trước dậy thì:

Trong tuần lễ thứ 7 tinh hoàn đã bài tiết hoocmon

testosteron để kích thích hình thành cơ quan sinh dục :

dương vật, tuyến tiền liệt, túi tinh…

PHẦN II: NỘI DUNG3.2 Sinh lí sinh dục nam:

3.2.2.Thời kì dậy thì:(15 -17 tuổi)

Từ tuổi 15 tinh hoàn đã bắt đầu sản sinh ra tinh trùng và được duy trì

cả đời Tuổi dậy thì ở nam giới được đánh dấu bởi sản xuất tăng cao của các gonadotropin, lúc đầu trong giấc ngủ, về sau tăng cao suốt cả ngày Càng ngày vùng đồi tuyến yên càng ít chịu ảnh hưởng của tuổi tác, nồng độ testosteron có chiều hướng gia tăng để tinh hoàn trưởng thành và bắt đầu tạo tinh trùng

Testosteron tăng kích thích sự tạo thành tinh trùng , tổng hợp protein

và bài tiết dịch từ tế bào Sertoli

3.2.3 Thời kì trưởng thành:

Phát huy đầy đủ các biểu hiện của nam tính và thuận lợi cho sinh sản.Tuy nhiên, trong giai đoạn này các bệnh lý có thể xảy ra làm rối loạn sự bài tiết nội tiết tố và gây ra những bệnh lý cho cơ thể biểu hiện từ vùng

hạ đồi tuyến yên đến vùng cơ quan tinh hoàn

Các bệnh lý vùng đồi tuyến yên làm cản trở bài tiết gonadotropin, do đó làm giảm bài tiết androgen và sự sản xuất những tinh trùng

PHẦN II: NỘI DUNG

Đến 70 tuổi, nồng độ testosteron huyết tương bắt đầu giảm Tuy nhiên testosteron tự do và testosteron gắn với các protein vẫn trong giới hạn bình thường LH huyết tương tăng lên, đồng thời tỷ lệ biến đổi androgen thành estrogen tăng ở mô ngoại vi, làm cho tỷ lệ androgen/estrogen giảm sút Trong giai đoạn này, sự thay đổi về nội tiết có liên quan đến sự xuất hiện u xơ tuyến tiền liệt, đồng thời có hiện tượng vú to ở người già Chức năng sinh dục có xu hướng giảm sút nhiều

4 Sinh lí sinh sản ở người:

3.2.4 Thời kì tuổi già:

4.1 Quá trình thụ tinh:

Quá trình thụ tinh diễn ra ở 1/3 đầu trước của ống dẫn trứng

4.2 Phôi làm tổ và phát triển trong tử cung:

Sau khi thụ tinh trứng di chuyển về tử cung làm tổ và phát triển ở

đó thành thai nhi Thời gian mang thai của người khoảng 280 ngày

PHẦN II: NỘI DUNG

4 Sinh lí sinh sản ở người:

4.3 Đẻ: Khi đủ thời gian mang thai thi người mẹ sẽ sinh con Đó là

quá trình đẩy thai nhi từ trong tử cung ra ngoài cơ thể mẹ

4.4 Nuôi con bằng sữa mẹ: Trong thời kì mang thai, các tuyến vú và

các ống tiết sữa được lớn lên nhờ hoomon Động tác bú của con sẽ gây phản xạ tiết sữa Nếu con ngừng bú vài ngày sau sữa sẽ bị ngưng tiết và tuyến vú nhỏ lại Mẹ không cho con bú chu kì kinh nguyệt lại bình thường Nuôi con bằng sữa mẹ trong hai năm đầu tiên sẽ giúp con có sức

đề kháng tốt

PHẦN II: NỘI DUNG

5 Các nhân tố ảnh hưởng đến tập tính và hành vi hoạt động

sinh dục, sinh sản ở người.

5.1 Nhân tố trong cơ thể:

+ Thức ăn, sử dụng những chất kích thich ( thuốc lá, rượu bia )

5.2 Nhân tố bên ngoài:

- Sử dụng các biện pháp tránh thai cũng là một cách điều chỉnh hành

vi hoạt động sinh sản ở người Các biện pháp tránh thai có tác dụng ngăn không cho tinh trùng gặp trứng hay không cho trứng lảm tổ Sử dụng biện pháp tránh thai cung giúp cho quan hệ tình dục trở nên an toàn hơn ( dùng bao cao su)

PHẦN II: NỘI DUNG

5 Các nhân tố ảnh hưởng đến tập tính và hành vi hoạt động

sinh dục, sinh sản ở người.

5.1 Nhân tố trong cơ thể:

5.2 Nhân tố bên ngoài:

- Xã hội cũng tác động đến tập tính và hình vi sinh dục, sinh sản của con người: chính sách kế hoạch hóa gia đình mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1-2 con Nhưng một số gia đình tư tưởng còn lạc hậu, muốn có con trai nên vẫn sinh con thứ 3

Đặc biệt xã hội đang rất quan tâm đến sứ khỏe sinh sản vị thành niên

Những bài học về tình dục đã và đang đi vào thời khóa biểu học sinh nhiều nước, hoàn toàn bình đẳng bên cạnh các môn toán học, địa lý, văn học

v.v… Đáng tiếc rằng hiện nay trong nhiều trường phổ thông, những bài

giảng cho học sinh về tình dục vẫn còn là những giờ học đầy lúng túng và ngần ngại đối với giáo viên Nhiều giáo viên vừa giảng vừa lo sợ trước

những phản ứng của phụ huynh học sinh ở nhà Điều đó đã dẫn tới sự ra đời của tình dục học - một ngành khoa học trẻ

PHẦN III: KẾT LUẬN

Thúc đẩy sức khỏe sinh dục đang được Tổ chức Y tế thế giới WHO xếp vào là 1 trong 5 khía cạnh ưu tiên trong chiếc lược toàn cầu về sức khỏe sinh sản của thế giới Điều này bắt nguồn

từ tình trạng sức khỏe sinh sản ngày càng có chiều hướng đi

xuống ở con người Vì vậy, vấn đề nghiên cứu tập tính và hành

vi hoạt đông sinh dục, sinh sản của con người là rất cần thiết

Nó góp phần cung cấp kiến thức cho con người về sức khỏe

sinh sản, sinh dục, cải thiện chất lượng sinh đẻ và sức khỏe cho con người.

Hình 4: Cơ chế điều hòa chức năng tinh hoàn

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Sinh lý học và động vật và người, Vũ Quang Mai, NXB

Khoa học kĩ thuật; 2004.

2 Bài giảng sinh lý người và động vật phần II, Lê Quang

Long chủ biên, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội.

3 Sinh lý học người, Gôsưlêva, người dịch Lê Quang Long,