Dieses Dokument wurde mit Win2PDF, erhaeltlich unter http://www.win2pdf.com/chDie unregistrierte Version von Win2PDF darf nur zu nicht-kommerziellen Zwecken und zur Evaluation eingesetzt
Trang 1- Ths.Nguy n Th Dung: Pháp lu t v xúc ti n thuong m i c a thuong nhân-khái ni m,
n i dung và các y u t chi ph i-t p chí lu t h c s 6/2005
- Giáo trình Lu t Thuong m i- NXB Công An Nhân Dân Hà N i- 2006
- Và m t s tài li u tìm trên trang web:www.google.com.vn
Trang 3Dieses Dokument wurde mit Win2PDF, erhaeltlich unter http://www.win2pdf.com/ch
Die unregistrierte Version von Win2PDF darf nur zu nicht-kommerziellen Zwecken und zur Evaluation eingesetzt werden.
Trang 4Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
PH N M Ð U
Ngày nay xúc ti n thuong m i b ng các hình th c khuy n m i, qu ng cáo, trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v và h i ch , tri n lãm thuong m i dang là
nh ng ho t d ng thuong m i du c thuong nhân th c hi n ph bi n d tìm ki m, thúc d y co h i thuong m i trong n n kinh t th tru ng Do “tính m i” c a ho t
d ng thuong m i này trong b i c nh n n kinh t chuy n d i và nh ng tác d ng
v l i ích có th x y d n v i nhi u ch th khác nhau cho nên vi c tìm hi u, nghiên c u v ho t d ng này d có nh ng nh n bi t dúng d n v ho t d ng xúc
ti n thuong m i và pháp lu t v xúc ti n thuong m i d h n ch nh ng thi t h i dáng ti c có th x y ra là di u r t c n thi t M c khác, pháp lu t v xúc ti n thuong m i Vi t Nam ra d i mu n, và là khái ni m ít du c nghiên c u trong khoa h c pháp lý Vi t Nam Do dó s d n d n vi c pháp lu t hi n hành không
di u ch nh k p ho t d ng xúc ti n thuong m i ngày càng da d ng, ph c t p c a doanh nghi p Ð pháp lu t ngày càng hoàn thi n và phù h p v i s phát tri n
c a ho t d ng xúc ti n thuong m i ngày 14 tháng 6 nam 2005 Qu c H i Nu c
C ng Hòa Xã H i Ch Nghia Vi t Nam khóa XI, k h p th 7 dã thông qua Lu t Thuong m i nam 2005 (có hi u l c 1 tháng 1 nam 2006), và vào ngày 4/4/2006 Chính Ph dã ban hành Ngh Ð nh s 37/2006/NÐ-CP quy d nh chi ti t Lu t Thuong m i v ho t d ng xúc ti n thuong m i Tuy nhiên h th ng pháp lu t
hi n hành cung không tránh kh i thi u sót và dã t o ra nhi u b t c p trong quá trình áp d ng nên c n ti p t c nghiên c u hoàn thi n Nh ng di u phía trên cung
chính là lý do mà ngu i vi t l a ch n nghiên c u d tài “Ho t d ng xúc ti n
thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n”
M c dích c a ngu i vi t là mu n cung c p thêm cho doanh nghi p và ngu i tiêu dùng d c bi t là nh ng ngu i dã t ng ho c dang quan tâm d n ho t d ng xúc
ti n thuong m i nh ng thông tin c n thi t d h có th d dàng tham gia, th c
hi n t t ho t d ng này trong cu c s ng c a mình
Tuy nhiên ngày nay thì các ho t d ng xúc ti n thuong m i r t da d ng bao
g m: các ho t d ng nhu qu ng cáo thuong m i, cung c p thông tin s n ph m,
d ch v , bán hàng kèm t ng ph m ho c kèm phi u d thi, bán gi m giá, trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v , h i ch , tri n lãm thuong m i Nhung ph m vi nghiên c u d tài dây ch di sâu nghiên c u 4 ho t d ng dó là: ho t d ng qu ng cáo thuong m i, khuy n m i, trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v và h i ch ,
Trang 5Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
tri n lãm thuong m i Ðây du c xem là nh ng ho t d ng xúc ti n thuong m i co
b n Vi t Nam và du c di u ch nh b i Lu t Thuong m i nam 2005
B c c c a d tài bao g m:
Ph n m d u
Ph n n i dung g m:
Chuong 1: Khái quát chung v ho t d ng xúc ti n thuong m i
Chuong 2: Các ho t d ng xúc ti n thuong m i co b n Vi t Nam-th c
ti n và hu ng hoàn thi n
Ph n k t lu n Ngoài ra, d hoàn thành n i dung c a d tài thì ngu i vi t dã s d ng các phuong pháp nghiên c u nhu: phân tích lu t vi t, so sánh, th ng kê…cung nhu
dã dua ra nh ng ý ki n dóng góp c a mình nh m góp ph n hoàn thi n ho t dông xúc ti n thuong m i nu c ta hi n nay du c t t hon Tuy nhiên trong quá trình nghiên c u, tìm hi u s không tránh kh i nh ng sai sót nên r t mong du c s thông c m c a th y cô và các b n
Trang 6ti n” cung có th du c hi u là “ho t d ng tìm ki m và thúc d y” vi c tìm ki m, thúc d y trong linh v c nào thì tên g i g n v i linh v c dó.Ví d : Xúc ti n thuong m i trong linh v c tìm ki m vi c làm g i là xúc ti n vi c làm, hay là xúc
ti n trong linh v c ngân hàng g i là xúc ti n ngân hàng ngoài ra ta còn có th
g p xúc ti n d u tu, xúc ti n bán hàng
M c khác do trong th i k co ch k ho ch hóa t p trung nu c ta lúc b y
gi dã làm cho s n xu t b ki m hãm khi n cung và c u hàng hóa b m t cân d i nghiêm tr ng S n ph m do các xí nghi p qu c doanh làm ra ch d d ph c v chính sách phân ph i c a Nhà nu c làm cho hàng hóa trên th tru ng tr nên khan hi m T khi chuy n sang n n kinh t th tru ng, nh nh ng chính sách phát tri n kinh t dúng d n dã kích thích s n xu t tang tru ng nhanh Quan h cung c u d n d n l y l i du c s cân b ng Hàng hóa, d ch v cung c p ra th tru ng ngày càng da d ng dã t o ra cho ngu i tiêu dùng có nhi u co h i l a
ch n Nhu c u c a ngu i tiêu dùng cung b t d u thay d i, h dã có nhi u kh c khe hon trong vi c l a ch n hàng hóa, d ch v d dáp ng cho nhu c u c a mình Chính vì th dã làm cho vi c tiêu th s n ph m, d ch v làm ra tr nên r t khó khan d i v i các nhà s n xu t và các thuong nhân Vì v y xúc ti n thuong m i
xu t hi n nhu m t nhu c u t t y u c a n n kinh t
Do dó, nhìn chung du i góc d kinh t thì xúc ti n thuong m i du c hi u là
m i c g ng xúc ti n nh m m r ng th tru ng thúc d y vi c tiêu th hàng hóa,
d ch v mà doanh nghiêp cung c p, làm tang doanh thu c a doanh nghi p không
nh ng trong nu c mà c ngoài nu c V i nghia dó thì xúc ti n thuong m i có
ph m vi r t r ng, t nh ng hình th c xúc ti n gián ti p nhu nghiên c u phát tri n
th tru ng, tu v n thuong m i, l p van phòng d i di n d n nh ng hình th c xúc
ti n tr c ti p nhu khuy n m i, qu ng cáo và có th du c ti n hành v i nhi u ch
th khác nhau
Trang 7Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
Còn du i góc d pháp lý thì theo Kho n 5 Ði u 5 Lu t Thuong m i nam
1997 dã khái ni m v xúc ti n thuong m i nhu sau: “xúc ti n thuong m i là ho t
d ng nh m tìm ki m, thúc d y co h i mua bán hàng hóa và cung ng d ch v thuong m i” Còn theo quy d nh Lu t Thuong m i nam 2005 thay th cho Lu t Thuong m i nam 1997 thì “xúc ti n thuong m i là ho t d ng thúc d y tìm ki m
co h i mua bán hàng hóa và cung ng d ch v bao g m ho t d ng khuy n m i,
qu ng cáo thuong m i, trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v và h i ch tri n lãm thuong m i” Nhu v y so v i Lu t Thuong m i nam 1997 thì Lu t Thuong
m i nam 2005 dã có ph n ti n b hon, chi ti t hon là dã ch ra các ho t d ng xúc
ti n thuong m i c th bao g m ho t d ng khuy n m i, qu ng cáo thuong m i, trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v và h i ch , tri n lãm thuong m i M c khác xúc ti n thuong m i trong Lu t Thuong m i nam 1997 ch gói g n t i các
m c 12,13,14,15, trong khi dó, nh n th c du c t m quan tr ng c a xúc ti n thuong m i trong lúc n n kinh t th tru ng dang chuy n bi n tích c c v i t c d ngày càng cao dòi h i Nhà nu c ta ph i nhanh chóng thích nghi cho phù h p v i tình hình m i thì Lu t Thuong m i nam 2005 ra d i dã chi ti t hóa ph n nào d i
v i ho t d ng xúc ti n thuong m i so v i Lu t thuong m i nam 1997 (ho t d ng xúc ti n thuong m i du c quy d nh t i Chuong IV)
1.2 Ð c di m:
Xúc ti n thuong m i là hành vi c a thuong nhân (thuong nhân bao g m: cá nhân, pháp nhân, t h p tác, h gia dình có dang ký kinh doanh ho t d ng thuong m i m t cách d c l p, thu ng xuyên l y ho t d ng thuong m i làm ngh nghi p chính) do thuong nhân cung c p s n ph m, d ch v t ti n hành ho c có
th du c ti n hành b i các thuong nhân chuyên kinh doanh d ch v xúc ti n thuong m i nhu m t nghành ngh d làm d ch v xúc ti n thuong m i theo yêu
c u c a các thuong nhân khác
Xúc ti n thuong m i là hành vi thuong m i b tr b i vì nó không tr c
ti p tiêu th hàng hóa, d ch v mà ch dóng vai trò b tr , thúc d y cho nhóm hành vi mua bán hàng hóa, cung ng d ch v thuong m i Ph n l n là các ho t
d ng xúc ti n thuong m i không mang l i l i nhu n tr c ti p cho thuong nhân (tr thuong nhân kinh doanh d ch v xúc ti n thuong m i) mà thông qua vi c xúc
ti n thuong m i s t o co h i mua bán, trao d i hàng hóa, d ch v gi a các thuong nhân di n ra nhanh chóng, thu n l i hon Nh v y dã làm cho doanh s tiêu th hàng hóa, d ch v tang lên mang l i nhi u l i nhu n cho thuong nhân
Trang 8Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
Xúc ti n thuong m i là hành vi thuong m i có d nh hu ng Ð i tu ng mà các hành vi xúc ti n thuong m i hu ng t i chính là s tiêu dùng xã h i (c a cá nhân và c a s n xu t) Ho t d ng xúc ti n thuong m i là quá trình tác d ng có
ch dích, có h th ng c a các doanh nghi p thông qua các phuong pháp và phuong ti n khác nhau nh m kích thích và làm thay d i nhu c u tiêu dùng trong
Giai do n 1961-1965 dây là giai do n th c hi n k ho ch 5 nam l n th nh t
M c dù n n kinh t trong th i k này dã d t du c nh ng thành t u dáng k nhung nhìn chung v n không thoát kh i tình tr ng l c h u, còn l thu c vào vi n tr t các nu c khác Hàng hóa trên th tru ng còn nh l , không da d ng v ch ng lo i cung nhu v m u mã do dó không t o ra du c tính c nh tranh trong kinh doanh thuong m i d n d n ho t d ng xúc ti n thuong m i không du c quan tâm nhi u Giai do n 1975-1986 giai do n này d t nu c hoàn toàn du c gi i phóng và
ho ch hóa t p trung, ho t d ng thuong m i du c quy d nh c th cho t ng d a ch
và theo t ng ch tiêu n d nh tru c, hàng hóa du c phân lo i theo tính ch t Vi c
s n xu t và tiêu th theo k ho ch làm cho các doanh nghi p kinh doanh thuong
m i không quan tâm d n th tru ng tiêu th c a mình H luôn cho r ng s n
ph m c a mình s du c Nhà nu c bao tiêu Chính vì th mà m i ho t d ng tìm
Trang 9Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
ki m co h i kinh doanh hay m i ho t d ng xúc ti n thuong m i d u không du c các doanh nghi p quan tâm d n Ði u này dã làm cho thuong m i Vi t Nam
ch m phát tri n
* Th i k 1986 d n nay:
Sau nhi u nam n n kinh t b trì tr , l m phát tang, thuong m i b dình
d n Ð i h i VI c a Ð ng C ng S n Vi t Nam quy t d nh d i m i chính sách và
co ch qu n lý kinh t nói chung, th tru ng và thuong m i d ch v nói riêng Vì
v y dã làm cho n n kinh t nu c ta d n du c ph c h i Cu i nam 1988, Nhà
nu c ban hành hàng lo t quy t d nh quan tr ng nh m khuy n khích, m r ng luu thông hàng hóa t o di u ki n cho thuong m i trong và ngoài nu c phát tri n Ði u này dã kích thích cho các doanh nghi p kinh doanh thuong m i quan tâm nhi u hon d n ho t d ng kinh doanh thuong m i c a mình, d t bi t là ho t d ng xúc ti n thuong m i ngày càng du c quan tâm dúng m c
Th i gian g n dây, ho t d ng xúc ti n thuong m i trên c nu c dã di n ra
m nh m , góp ph n vào th ng l i c a xu t kh u nu c ta và ngày càng du c các doanh nghi p coi tr ng và th c hi n có hi u qu dã góp ph n phát tri n doanh nghi p, phát tri n kinh t Viêt Nam d t du c nhi u thành t u d t bi t là trong
xu t kh u Kim ng ch và t c d tang tru ng xu t kh u trong nam 2004 d t cao
nh t k t nam 2004 d n nay, dua t c d tang tru ng xu t kh u bình quân th i
k 2001-2004 lên 15,8 %
M c dù dã du c m t s thành t u nhung ho t d ng xúc ti n thuong m i không tránh kh i g p nhi u khó khan nhu v n d d u tu cho ho t d ng không
l n, quy mô nh là do m t s ngu i chua th t s tin tu ng và hài lòng vào xúc
ti n thuong m i dã làm cho xúc ti n thuong m i chua du c phát tri n toàn di n trong m i linh v c H u h t các chuong trình m i ch d ng l i m c ng n h n
ho c hàng nam
1.4 Vai trò c a xúc ti n thuong m i:
Do s n xu t và kinh doanh phát tri n d n t i kh i lu ng l n hàng hóa v i
co c u da d ng dua ra th tru ng làm cho vi c bán hàng tr nên khó khan hon,
d bán du c hàng hóa c n ph i xúc ti n thuong m i Ð t bi t là ngày nay trong
co ch th tru ng mu n d cho ngu i tiêu dùng bi t và t tìm d n s n ph m c a mình bu c các thuong nhân ph i có k ho ch tuyên truy n, qu ng cáo hàng hóa
c a h ho c là d xu t kh u du c hàng hóa c a các doanh nghi p ra th tru ng
qu c t c n ph i có k ho ch chu dáo, ph i nghiên c u th tru ng, thi t k s n
Trang 10Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
ph m, nâng cao ch t lu ng, qu ng bá thuong hi u d dua hàng hóa vào th tru ng th gi i
Do dó, xúc ti n thuong m i có vai trò d t bi t quan tr ng trong d i s ng
xã h i và con ngu i, vai trò dó du c th hi n các khía c nh sau:
+ Xúc ti n thuong m i thúc d y s ti p xúc gi a cung và c u hàng hóa, d ch
v trong t ng khu v c, t ng b ph n và trong toàn b n n kinh t Trong th c t
có nh ng lo i hàng hóa t i cùng m t th i di m dang d ng noi này thì t i noi khác l i khan hi m Nh ng ngu i có nhu c u th c s v chúng v n không du c
th a mãn Ho c khi c n mua m t lo i s n ph m nào dó có tính chuyên d ng hay
m i xu t hi n trên th tru ng thì ngu i tiêu dùng s r t khó khan n u ph i t tìm
ki m ngu n cung c p vì không bi t ngu i bán dâu Do dó thông qua ho t
d ng xúc ti n thuong m i (nhu khuy n m i, qu ng cáo thuong m i, trung bày
gi i thi u hàng hóa, d ch v , h i ch , tri n lãm thuong m i ) s giúp cho nhà cung c p và ngu i tiêu dùng có nhu c u d dàng g p nhau d trao d i hàng hóa,
d ch v th a mãn nhu c u c a mình
+ Xúc ti n thuong m i góp ph n d nh hu ng ngu i tiêu dùng, ngu i s n xu t Nhu c u c a ngu i tiêu dùng r t da d ng và thu ng hình thành theo thói quen Khi h dã quen s d ng m t lo i s n ph m nào dó thì r t khó thay d i thói quen
dó dù s n ph m dó không còn phù h p n a Ho t d ng xúc ti n thuong m i v i các ch c nang thông tin, thuy t ph c s giúp cho ngu i tiêu dùng có th có s thay d i trong vi c l a ch n hàng hóa, d ch v phù h p v i mình hon Ð ng
th i cung thông qua xúc ti n thuong m i mà các doanh nghi p có th n m b t
Trang 11Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
1.5 Các ho t d ng co b n trong xúc ti n thuong m i:
Hi n nay, ho t d ng xúc ti n thuong m i du c ti n hành r t da d ng nhu
qu ng cáo, khuy n m i, trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v , h i ch tri n lãm thuong m i, bán hàng cá nhân, quan h v i công chúng và nhi u hình th c khuy ch truong khác Tuy nhiên theo Kho n 10 Ði u 3 Lu t Thuong m i nam
2005 ch quy d nh c th xúc ti n thuong m i bao g m các ho t d ng “khuy n
m i, qu ng cáo, Trung bày gi i thi u hàng hóa d ch v và h i ch tri n lãm thuong m i” mà chua có nh ng quy d nh d di u ch nh cho các ho t d ng xúc
ti n khác m c dù trên th c t thì các ho t d ng này v n dang t n t i Có l dây là
m t trong nh ng v n d quan tr ng mà pháp lu t Vi t Nam c n ph i nhanh chóng b sung và hoàn thi n d d m b o môi tru ng kinh doanh c nh tranh lành
m nh
1.5.1 Qu ng cáo thuong m i:
Ho t d ng qu ng cáo dã có t r t s m trong l ch s loài ngu i, nó di n ra
h u nhu kh p noi trong xã hôi m c dù ch xu t hi n du i nh ng d ng thô so Thu t ng “qu ng cáo” trong ti ng latinh là “adverture” có nghia là gây s chú ý thu hút lòng ngu i, sau dó du c d ch sang ti ng Anh là “advertise” và du c các
d ch gi d ch là gây chú ý cho ngu i khác hay thông báo m t s ki n d n v i m i ngu i Còn g c d ngôn ng , qu ng cáo ch don gi n là ho t d ng thông tin, thông báo r ng rãi d n công chúng Theo Ði u 120 Lu t Thuong m i nam 2005
“qu ng cáo là ho t d ng xúc ti n thuong m i c a thuong nhân d gi i thi u v i khách hàng v ho t d ng kinh doanh hàng hóa d ch v c a mình” Qu ng cáo
nh m tang cu ng nh n th c c a khách hàng v s n ph m c a doanh nghi p d ng
th i còn giúp h hi u bi t v doanh nghi p s n xu t, cung ng d ch v Trong
ho t d ng kinh doanh thuong m i qu ng cáo du c xem là phuong ti n qu ng bá
s n ph m nh m xúc ti n bán hàng và là công c maketing có hi u qu cao
1.5.2 Khuy n m i:
“Khuy n m i” trong ti ng Anh là “sales promotion” có nghia là bán hàng
gi m giá nh m kích thích s mua s m c a ngu i tiêu dùng, dây ch là m t hình
th c khuy n m i trong ho t d ng xúc ti n thuong m i Còn theo quy d nh t i Kho n 1 Ði u 88 Lu t Thuong m i nam 2005 thì “khuy n m i là ho t d ng xúc
ti n thuong m i c a thuong nhân nh m xúc ti n vi c mua bán hàng hóa, cung
ng d ch v b ng cách dành cho khách hàng nh ng l i ích nh t d nh”
Ho t d ng khuy n m i ch y u dành cho ngu i tiêu dùng và các trung tâm phân ph i Các doanh nghi p mong mu n khách hàng s s d ng s n ph m
Trang 12Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
c a mình d lôi kéo s c mua, ti p th m t s n ph m m i và khuy n khích tiêu th
s n ph m c a mình dã có trên th tru ng Ngoài ra khuy n m i còn nh m kích thích s chú ý c a các trung gian phân ph i d i v i hàng hóa d ch v c a doanh nghi p mình d d t hàng hóa, tích c c chào hàng c a mình và d c i thi n m i quan h làm an v i các trung gian phân ph i Hi n nay khuy n m i là bi n pháp
du c các doanh nghi p ua chu ng Nó du c xem là công c kích thích bán hàng
t t nh t vì nó dánh vào th hi u c a ngu i tiêu dùng và tác d ng tr c ti p t i l i ích c a h Qua dó kích thích mua s m làm tang s lu ng hàng bán cung nhu làm tang các d ch v du c cung ng
1.5.3 Trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v :
Theo Ði u 117 Lu t thuong m i nam 2005 thì “trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v là ho t d ng xúc ti n thuong m i c a thuong nhân dùng hàng hóa,
d ch v và tài li u v hàng hóa, d ch v d gi i thi u v i khách hàng v hàng hóa, d ch v dó”.V i hình th c này các doanh nghi p s dùng hàng m u dem trung bày t i m t s d a di m nhu phòng trung bày, h i ch tri n lãm ho c là noi
t ch c h i ngh , h i th o, noi t ch c các ho t d ng gi i trí vam hóa, ngh thu t
d cung c p thông tin v hàng hóa, d ch v cho khách hàng.Trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v cung là bi n pháp d qu ng bá s n ph m, d ch v c a doanh nghi p d t hi u qu cao và ít t n kém hon so v i hình th c qu ng cáo thuong
m i
1.5.4 H i ch , tri n lãm thuong m i:
“H i ch , tri n lãm thuong m i là ho t d ng xúc ti n thuong m i du c th c
hi n t p trung trong môt th i gian và t i m t d a di m nh t d nh d thuong nhân trung bày, gi i thi u hàng hóa, d ch v nh m m c dích thúc d y, tìm ki m co h i giao k t h p d ng mua bán hàng hóa, d ch v “(Ði u 129 Lu t thuong m i nam 2005)
H i ch là ho t d ng d nh k du c t ch c t i m t d a di m vào kho ng
th i gian nh t d nh T i dó ngu i bán, ngu i mua tr c ti p giao d ch mua bán Còn tri n lãm là không ph i bán hàng t i ch mà ch y u d gi i thi u, qu ng cáo s n ph m, d ch v Trên th c t h i ch và tri n lãm thuong m i thu ng
du c t ch c ph i h p v i nhau, r t ít khi tách r i nhau nên thu ng du c g i là
h i ch , tri n lãm thuong m i
1.6 Ch th th c hi n ho t d ng xúc ti n thuong m i:
g c d kinh t , ch th tham gia vào ho t d ng xúc ti n thuong m i r t
da d ng có th bao g m: C c xúc ti n thuong m i, Phòng thuong m i và Công
Trang 13Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
nghi p Vi t Nam, các Hi p h i nghành ngh và các doanh nghi p làm công tác
d ch v xúc ti n thuong m i g m: các doanh nghi p t ho t d ng xúc ti n thuong
m i và doanh nghi p làm d ch v xúc ti n thuong m i (Lu t Thuong m i Vi t Nam g i là thuong nhân) nhu là các công ty tu v n, các công ty nghiên c u th tru ng c a nu c ngoài
Theo Lu t thuong m i Vi t Nam thì không di u ch nh t t c các ch th tham gia vào ho t d ng xúc ti n thuong m i Lu t Thuong m i ch áp d ng d i
v i các thuong nhân khi h th c hi n ho t d ng xúc ti n thuong m i b ng các hình th c: khuy n m i, qu ng cáo thuong m i, trung bày gi i thi u hàng hóa,
ti n thuong m i c a thuong nhân không gi ng nhau do dó pháp lu t v xúc ti n thuong m i di u ch nh các quan h kinh t -xã h i phát sinh trong quá trình thuong nhân ho t d ng xúc ti n thuong m i thì cung s r t khó khan khi áp d ng
1.7 Chính sách qu n lý c a Nhà nu c d i v i ho t d ng xúc ti n thuong
m i Vi t Nam:
Trong di u ki n xúc ti n thuong m i ngày càng du c phát tri n và nh
hu ng c a nó d i v i xã h i ngày càng m nh Ð qu n lý cung nhu hu ng d n xúc ti n thuong m i Nhà nu c dã ban hành nhi u chính sách d t o di u ki n cho
ho t d ng xúc ti n thuong m i du c phát tri n c th là:
+ Nam 1990 v i s chuy n bi n c a n n kinh t , ho t d ng qu ng cáo du c
d y m nh, Chính Ph dã ban hành Ngh Ð nh 738/CP ngày 10/8/1990 quy d nh
v ho t d ng qu ng cáo + Nam 1991 d n nam 1993 dã ban hành nhi u van b n quy ph m pháp lu t v nhãn hi u hàng hóa, qu ng cáo
+ Nam 1994 Chính Ph ban hành Ngh Ð nh 194/CP ngày 31/12/1994 v ho t
d ng qu ng cáo trên lãnh th Vi t Nam, Quy t Ð nh s 37/VHTT ngày 2/7/1995
c a B Van Hóa Thông Tin d hu ng d n th c hi n Nghi Ð nh 194/CP
+ T nam 1995 d n nam 1997 nhi u Ngh Ð nh, Quy t Ð nh thông báo liên quan d n ho t d ng xúc ti n dã du c ban hành Ð c bi t là nam 1997 Nhà nu c
dã ban hành Lu t thuong m i nam 1997 (có hi u l c t ngày 01/01/1998) t Ði u
Trang 14Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
180 d n Ði u 218 Và d hu ng d n th c hi n Lu t Thuong m i nam 1997 Chính
Ph dã ban hành Ngh Ð nh 32/CP ngày 5/5/1999 quy d nh chi ti t v th c hi n
Lu t thuong m i v khuy n m i, qu ng cáo, h i ch và tri n lãm thuong m i Tuy nhiên qua nhi u nam th c hi n và áp d ng Lu t Thuong m i nam 1997 ngu i ta dã nh n th y nó dã b c l nh ng h n ch nh t d nh dòi h i ph i s a d i,
b sung Do dó Qu c H i Nu c C ng Hòa Xã H i Ch Nghia Vi t Nam Khóa
XI, k h p th 7 dã thông qua Lu t thuong m i nam 2005 (có hi u l c 1/1/2006)
và Ngh Ð nh 37/2006/NÐ-CP ngày 4/4/2006 quy d nh chi ti t Lu t Thuong m i
và c a ngu i tiêu dùng Các nu c di u quan tâm d n vi c di u ch nh b ng pháp
lu t d i v i ho t d ng xúc ti n thuong m i c a thuong nhân
Do d c di m phát tri n c a n n kinh t và m c tiêu mà Nhà nu c d t ra trong vi c b o v l i ích c a các ch th khác nhau Các quy d nh di u ch nh ho t
d ng xúc ti n thuong m i có th du c ghi nh n m c d và g c d khác nhau trong Lu t thuong m i, Lu t c nh tranh và Lu t b o v ngu i tiêu dùng
Khi quy d nh ch y u trong Lu t thuong m i, Nhà nu c chú tr ng vi c
hu ng d n hành vi xúc ti n thuong m i c a thuong nhân, d m b o cho hành vi
dó di n ra trong khuôn kh pháp lý và tr t t thuong m i c n thi t Cách th c thi t k các quy d nh v xúc ti n thuong m i trong Lu t thuong m i c a các nu c cung r t khác nhau Thông thu ng các nu c chua phát tri n, d t bi t là các
nu c có n n kinh t chuy n d i, Lu t thuong m i dành nhi u quy d nh mang tính
ch t hu ng d n thuong nhân b ng cách th c nào và làm nhu th nào d xúc ti n thuong m i, ngoài vi c quy d nh nh ng c m doán, h n ch h trong quá trình
th c hi n (th c tr ng này có nguyên nhân là các quan h thuong m i riêng có trong n n kinh t th tru ng t t y u s m i và l d i v i thuong nhân kinh doanh các nu c có n n kinh t chuy n d i và các nu c có n n kinh t th p) Khác v i
di u này, ít tìm th y các quy d nh tuong t trong Lu t Thuong m i c a các nu c
có n n kinh t th tru ng phát tri n, th m chí h không c n ph i quy d nh xúc
ti n thuong m i bao g m nh ng hành vi nào, b ng cách nào d qu ng cáo t t cho
Trang 15Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
hàng hóa, d ch v hay khuy n khích bán hàng m t cách hi u qu nh t các v n
d dó là nghi p v kinh doanh c a thuong nhân và h t bi t cách th c hành
d ng phù h p v i công vi c kinh doanh c a mình mà không c n các quy dinh
hu ng d n c th c a Nhà nu c Chính vì th B Lu t Thuong m i c a C ng Hòa Pháp, Lu t v qu ng cáo và khuy n m i c a Anh, các quy d nh v qu ng cáo, v kinh doanh marketing c a Hoa K thu ng ch chú tr ng các quy d nh
gi i thích v s vi ph m trong ho t d ng xúc ti n thuong m i và trách nhi m c a thuong nhân d i v i các vi ph m dó
Nhi u nu c có quy d nh v xúc ti n thuong m i trong Lu t c nh tranh Các quy d nh v xúc ti n thuong m i trong Lu t c nh tranh thu ng quan tâm d n vi c
b o v l i ích c a d i th canh tranh thông qua vi c xác d nh các hành vi khuy n
m i, qu ng cáo b coi là h n ch c nh tranh hay là hành vi c nh tranh không lành m nh Lu t c nh tranh (Liên bang) c a Canada v i m c dích duy trì và khuy n khích c nh tranh dã quy d nh rõ v hành vi tr c p xúc ti n, hành vi
qu ng cáo gây nh m l n, bán hàng qua di n tho i mang tính l a d i coi dó là
nh ng hành vi h n ch c nh tranh Pháp lu t c nh tranh cua M c m các hành vi
có tính ch t l a g t trong qu ng cáo và thu hút khách hàng Ngoài ra Lu t thuong
m i lành m nh c a Hàn Qu c, Lu t ch ng d c quy n c a Nh t B n tuy không có
nh ng quy d nh c th v các hành vi c nh tranh không lành m nh trong ho t
d ng xúc ti n thuong m i nhung di u nghiêm c m các hành vi dan d i, thi u trung th c, gây nh m l n v hàng hóa, d ch v cho khách hàng
Th c ti n pháp lu t c a nhi u nu c trên th gi i cung cho th y v i m c tiêu
b o v quy n l i ngu i tiêu dùng, Lu t b o v quy n l i ngu i tiêu dùng cung là van b n có ch a d ng nhi u quy d nh v xúc ti n thuong m i (nhu Hoa K
Lu t b o v ngu i tiêu dùng ch y u du c quy d nh t i Ph n 5, Lu t FTC (h i
d ng liên bang) M c dích c a các quy d nh này nh m b o v cho ngu i tiêu dùng s l a ch n t do, hi u qu , h p lý tru c nh ng chào m i, ti p th trên th tru ng Còn B Lu t tiêu dùng c a C ng Hòa Pháp g m 18 di u (t Ði u L121-1
d n Ði u L121-15-3) h u nhu ch quy d nh nh ng c m doán, h n ch d i v i
ho t d ng qu ng cáo, khuy n m i và ch tài d i v i các vi ph m trong ho t d ng
dó v i m c dích b o v ngu i tiêu dùng B Lu t nghiêm c m m i s n ph m
qu ng cáo trong dó hàm ch a du i b t k hình th c nào, nh ng kh ng d nh, ch
d n ho c thông tin gi i thi u có n i dung sai l ch ho c nh m m c dích gây nh m
l n, nghiêm c m qu ng cáo so sánh v i m c dích thu l i b t chính gây nh m l n
và gây thi t h i cho d i th c nh tranh, vi ph m quy n s h u công nghi p
Trang 16h p hóa trong B Lu t thuong m i (nhu Pháp) hay t n t i d c l p (nhu Hoa
K , Anh, Trung Qu c ) Cho dù t n t i d c l p thì các quy d nh này v n du c coi là các quy d nh thu c linh v c pháp lu t thuong m i do d i tu ng áp d ng
ch y u c a nó là các thuong nhân
1.8.2 Kinh nghi m qu c t trong l p pháp v xúc ti n thuong m i:
Qua nh ng phân tích trên, có th rút ra nh ng nh n xét co b n v kinh nghi m
qu c t trong l p pháp v xúc ti n thuong m i nhu sau:
- Tính ch t van b n có ch a d ng các quy d nh v xúc ti n thuong m i r t da
d ng, thu ng là Lu t thuong m i, Lu t c nh tranh, Lu t b o v quy n l i ngu i tiêu dùng và m t s quy d nh c th v t ng hành vi xúc ti n thuong m i (Lu t
qu ng cáo ) ph thu c vào d c di m kinh t xã h i, d c di m c a ho t d ng l p pháp và m c tiêu di u ch nh pháp lu t m i nu c, s thi t k các quy d nh v xúc ti n thuong m i trong các Lu t này không gi ng nhau Chính vì th , có th tìm th y trong l p pháp c a m t s nu c các quy d nh v xúc ti n thuong m i
c ba Lu t trên nhung có th có nhi u quy d nh hon trong Lu t thuong m i hay trong Lu t canh tranh, Lu t b o v quy n l i ngu i tiêu dùng Tuy nhiên s d nh
v v hình th c này ch có tính ch t tuong d i, vì có nu c (nhu C ng Hòa Pháp)
t p h p c các quy d nh v c nh tranh trong B lu t Thuong m i hay có nu c nhu Hoa K trong B Lu t thuong m i th ng nh t g m 9 ph n nhung không d
c p hành vi xúc ti n thuong m i
- Lu t pháp các nu c xác d nh b n ch t thuong m i c a ho t d ng xúc ti n thuong m i khi di u ch nh pháp lu t v khoa h c, pháp lu t thuong m i không
gi i h n trong Lu t (hay B lu t) thuong m i mà bao g m m i quy d nh di u
ch nh hành vi thuong m i c a d i tu ng ch th là thuong nhân Do v y, dù du c
di u ch nh b i các quy d nh c a Lu t thuong m i, Lu t canh tranh, Lu t b o v quy n l i ngu i tiêu dùng hay Lu t qu ng cáo lu t pháp các nu c d u coi xúc
ti n thuong m i là ho t d ng thuong m i do thuong nhân th c hi n dáp ng nhu
c u kinh doanh S nhìn nh n này là phù h p và c n thi t vì t t c hành vi xúc
ti n thuong m i, k c qu ng cáo m t hành vi dôi khi b nh m l n sang linh v c van hóa thông tin, s du c hu ng co ch , chính sách bình d ng, thu n l i, minh
b ch c a Nhà nu c nhu d i v i m i ho t d ng thuong m i khác trong n n kinh
t
Trang 17Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
- V các hình th c xúc ti n thuong m i ph bi n thu ng du c quy d nh trong pháp lu t Khái ni m “xúc ti n thuong m i” (trade promotion) v i n i hàm bao
g m các hình th c tìm ki m, thúc d y co h i thuong m i do thuong nhân th c
hi n h u nhu không xu t hi n trong pháp lu t thuong m i c a nhi u nu c trên th
gi i Tuy nhiên các hình th c du c thuong nhân s d ng nhu là nh ng công c marketing h u hi u nhu qu ng cáo, khuy n m i, t ch c các s ki n thuong m i, nghiên c u th tru ng, tang cu ng co h i mua bán hàng hóa và cung ng d ch v
ch tài x lý d i v i các vi ph m pháp lu t trong xúc ti n thuong m i ngay trong các quy d nh c a Lu t thuong m i, Lu t c nh tranh và Lu t b o v quy n l i c a ngu i tiêu dùng
1.9 M t s quy d nh c a pháp lu t v thuong m i dã nh hu ng d n
vi c áp d ng pháp lu t v xúc ti n thuong m i hi n nay nu c ta:
Vi t Nam, các van b n pháp lu t di u ch nh các quan h kinh t du c ban hành nh ng th i di m khác nhau, có n i dung khác nhau và nhu c u s a d i,
b sung cung khác nhau M c dù m i van b n thu ng có ph m vi di u ch nh và
d i tu ng áp d ng riêng nhung xét v hi u l c áp d ng gi a nhi u van b n l i có
s liên quan dáng k Chính vì v y, ho t d ng l p pháp luôn dòi h i tính k th a và yêu c u xem xét
d n tính t ng th c a h th ng pháp lu t khi s a d i, b sung, ban hành m i m t van b n pháp lu t nào dó
Ho t d ng l p pháp c a Vi t Nam trong linh v c thuong m i trong th i gian qua dã có nh ng d c di m nh hu ng d n vi c áp d ng pháp lu t v xúc ti n thuong m i dó là:
Trang 18Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
+ Các quy d nh di u ch nh ho t d ng thuong m i du c ghi nh n nhi u van
b n khác nhau
Ho t d ng thuong m i là ho t d ng nh m m c dích sinh l i, bao g m mua bán hàng hóa, cung ng d ch v , d u tu xúc ti n thuong m i và nhi u h at d ng thuong m i d c thù khác nhu d ch v ngân hàng, b o hi m, thuê mua tài chính v nguyên t c, Lu t thuong m i du c áp d ng cho m i ho t d ng thuong
m i di n ra trên lãnh th Vi t Nam nhung tru c khi có Lu t thuong m i và sau này song hành cùng v i nó, nhi u ho t d ng thuong m i d c thù dã có lu t riêng
di u ch nh nhu Lu t ngân hàng, Lu t kinh doanh b o hi m, Lu t hàng không dân
d ng, khi dã có lu t riêng di u ch nh t ng hành vi, ho t d ng thuong m i s
du c áp d ng theo các quy d nh dó Ð i v i nh ng ho t d ng thuong m i không
du c quy d nh trong Lu t thuong m i và các lu t khác thì áp d ng các quy d nh trong B Lu t Dân s
+ Lu t Thuong m i không bao g m quy d nh chi ti t v d a v pháp lý c a thuong nhân, các v n d v ch th kinh doanh du c quy d nh trong pháp lu t v doanh nghi p
V i tính ch t là ch th th c hi n các hành vi thuong m i, Lu t thuong m i
ch quy d nh quy n ho t d ng thuong m i c a thuong nhân bao g m c quy n
c a các don v ph thu c là chi nhánh, van phòng d i di n c a chúng Vi c thành
l p, dang ký kinh doanh, t ch c ho t d ng, gi i th các lo i thuong nhân (bao
g m doanh nghi p và ch th kinh doanh khác) du c quy d nh c th trong pháp
lu t v doanh nghi p V i d c di m này,thì thuong nhân là ch th ch y u th c
hi n các ho t d ng xúc ti n thuong m i, v i các n i dung liên quan d n tính ch t, hình th c, cách th c th t c ti n hành xúc ti n thuong m i, quy n h n, trách nhi m c a thuong nhân v i khách hàng, v i Nhà nu c khi th c hi n xúc ti n d phát tri n thuong m
+ V các quy d nh có liên quan: ngoài các quy d nh tr c ti p di u ch nh ho t
d ng thuong m i và ch th th c hi n ho t d ng thuong m i (thuong nhân), ho t
d ng thuong m i c a thuong nhân còn ph i tuân th nhi u quy d nh có liên quan khác nhu các quy d nh v x lý vi ph m hành chính trong ho t d ng thuong m i
c a Lu t Hành Chính, các quy d nh v x lý vi ph m hình s trong ho t d ng thuong m i c a Lu t hình S , các quy d nh v c nh tranh và x lý vi ph m v
c nh tranh c a Lu t c nh tranh, các quy d nh liên quan d n vi c b o v quy n l i ngu i tiêu dùng Nhu v y, trong các van b n pháp lu t thuong m i, nh ng g c
Trang 19Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
d khác nhau, d u có th ch a d ng các quy d nh di u ch nh d i v i ho t d ng thuong m i nói chung và ho t d ng xúc ti n thuong m i nói riêng
Trang 20Nh n th c du c t m quan tr ng c a xúc ti n thuong m i và coi dó là m t
ho t d ng không th thi u du c trong n n kinh t th tru ng d nâng cao nang
l c c nh tranh và làm tang hi u qu s n xu t kinh doanh c a mình, trong nh ng nam g n dây các doanh nghi p dã chú ý d u tu nhi u cho các ho t d ng xúc ti n thuong m i nhu: qu ng cáo, khuy n m i, h i ch tri n lãm thuong m i, trung bày gi i thi u hàng hóa d ch v , h i ch , tri n lãm thuong m i, h i th o và h i ngh khách hàng, cung c p thông tin, tu v n cho doanh nghi p Tham gia ho t
d ng xúc ti n thuong m i có nhi u thành ph n nhu: doanh nghi p Nhà nu c, doanh nghi p tu nhân, các t ch c Phi Chính ph , hi p h i doanh nghi p V i s
da d ng c a các thành ph n tham gia và cùng v i s phong phú nhi u v c a ho t
d ng xúc ti n thuong m i dã làm cho ho t d ng này tr nên sôi d ng và phát tri n v i t c d khá nhanh Ð c bi t là các ho t d ng xúc ti n thuong m i nhu
qu ng cáo, khuy n m i, trung bày gi i thi u hàng hóa, d ch v và h i ch tri n lãm thuong m i Ðây du c xem là các ho t d ng xúc ti n thuong m i co b n
Vi t Nam du c các nhà doanh nghi p ua chu ng và s d ng nhi u nh t vì nh ng
l i ích nh t d nh c a nó dã mang d n cho các doanh nghi p hi n nay nh ng kho n l i nhu n tuong d i l n
2.1 Ho t d ng qu ng cáo:
2.1.1 Khái ni m:
Theo Ði u 186 Lu t Thuong m i nam 1997: “qu ng cáo thuong m i là hành
vi thuong m i c a thuong nhân nh m gi i thi u hàng hóa, d ch v d xúc thuong
m i” Còn theo Kho n 1 Ði u 4 Pháp l nh qu ng cáo 2002 “qu ng cáo là gi i thi u d n ngu i tiêu dùng v ho t d ng kinh doanh hàng hóa, d ch v bao g m
d ch v có m c dích sinh l i và d ch v có m c dích không sinh l i” V y theo
Lu t Thuong m i nam 1997 thì qu ng cáo là m t ho t d ng mang tính thuong
m i và du c coi là m t hành vi thuong m i Trong khi dó Pháp l nh qu ng cáo nam 2002 l i phân bi t thành qu ng cáo thuong m i và qu ng cáo phi thuong
m i Ð gi i quy t mâu thu n gi a 2 van b n pháp lu t v qu ng cáo trên thì Chính ph và Qu c H i dã thông qua Lu t Thuong m i nam 2005 và dã qui d nh
c th t i Ði u 102 là “qu ng cáo là ho t d ng xúc ti n thuong m i c a thuong nhân d gi i thi u v i khách hàng v ho t d ng kinh doanh hàng hóa, d ch v
Trang 21Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
c a mình” V y khái ni m dã kh ng d nh rõ qu ng cáo thuong m i là ho t d ng xúc ti n thuong m i và kinh doanh qu ng cáo thuong m i là ho t d ng thuong
m i (Ði u 104) Do dó b n ch t c a qu ng cáo chính là hành vi thuong m i cho nên không có cái g i là qu ng cáo phi thuong m i Chính Lu t Thuong m i nam
2005 là van b n duy nh t di u ch nh v ho t d ng qu ng cáo, gi i quy t du c s mâu thu n ch ng chéo lâu nay trong linh v c qu ng cáo nu c ta
2.1.2 Hàng hóa d ch v qu ng cáo thuong m i:
Hàng hóa, d ch v là d i tu ng c a qu ng cáo thuong m i là hàng hóa d ch
v dang ho c s du c thuong nhân cung c p trên th tru ng Hàng hóa dich v
qu ng cáo thuong m i ph i thu c danh m c hàng hóa du c phép luu thông và
ph i thu c ph m vi dang kí kinh doanh c a doanh nghi p Thuong nhân ph i tuân th dúng qui d nh c a pháp lu t v qu ng cáo, không du c phép luu thông
nh ng hàng hóa b c m, nh ng d ch v thuong m i không du c phép th c hi n
Ð i v i hàng hóa d ch v liên quan d n y t (du c ph m, vac-xin, d ng c
y t , thu c ch a b nh ) ngoài tuân th pháp lu t qu ng cáo còn ph i tuân th các qui d nh c a pháp lu t v y t
Ð i v i các qu ng cáo hàng hóa, d ch v liên quan d n thu c thú y, thu c
b o v th c v t, phân bón, th c an chan nuôi và gi ng v t nuôi, gi ng cây tr ng
ph i tuân th thêm các qui d nh có liên quan và không du c ch a d ng các n i dung sau:
+ Kh ng d nh v tính an toàn, tính không d c h i nhung không có xác nh n
c a co quan Nhà nu c có th m quy n
+ Kh ng d nh v hi u qu và tính nang c a thu c thú y, thu c b o v th c v t, phân bón, th c an chan nuôi và gi ng v t nuôi, gi ng cây tr ng nhung không có
c s khoa h c
+ S d ng ti ng nói, ch vi t ho c hình nh vi ph m qui trình và phuong pháp
s d ng an toàn thu c thú y, thu c b o v th c v t
Ð i v i hàng hóa thu c di n ph i áp d ng tiêu chu n, quy d nh k thu t v
ch t lu ng hàng hóa thì thuong nhân ch du c phép qu ng cáo thuong m i d i
v i hàng hóa dó sau khi hàng hóa dó du c c p gi y ch ng mh n c a co quan Nhà nu c có th m quy n ho c du c công b tiêu chu n ch t lu ng
Ð i v i qu ng cáo s n ph m dinh du ng dùng cho tr em ph i tuân th theo các qui d nh c a pháp lu t v kinh doanh và s d ng s n ph m dinh du ng dùng cho tr em nhu: nghiêm c m qu ng cáo s a dùng cho tr du i 12 tháng tu i, th c
an dùng cho tr du i 6 tháng tu i, bình bú v i d u vú nhân t o và núm vú gi v i
Trang 22nh ” M c khác tru c khi th c hi n qu ng cáo s a dùng cho tr t 12 tháng tu i
d n 24 tháng tu i thì t ch c, cá nhân ph i g i h so dang kí qu ng cáo d n B y
t theo quy d nh c a pháp lu t v qu ng cáo
Ngoài ra thuong nhân còn có quy n so sánh hàng hóa c a mình v i hàng gi , hàng vi ph m quy n s h u trí tu trong s n ph m qu ng cáo thuong m i sau khi
có xác nh n cu co quan qu n lý Nhà nu c có th m quy n v vi c s d ng hàng
gi , hàng vi ph m quy n s h u trí tu d so sánh
2.1.3 S n ph m và phuong ti n qu ng cáo:
* S n ph m qu ng cáo
“S n ph m qu ng cáo thuong m i g m nh ng thông tin b ng hình nh, hành
d ng, âm thanh, ti ng nói, ch vi t, bi u tu ng, màu s c, ánh sáng ch a d ng n i dung qu ng cáo thuong m i” (Ði u 105 Lu t thuong m i nam 2005)
S n ph m qu ng cáo là nh ng thông tin do nhà s n xu t hàng hóa, cung ng
d ch v cung c p dã du c x lý, du c ph i h p v i nhau nh m chuy n t i thông tin t i công chúng, ngu i tiêu dùng M c khác do tính d c thù c a qu ng cáo là tác d ng tr c ti p d n nh n th c c a ngu i tiêu dùng, do dó s n ph m qu ng cáo
ph i rõ ràng n i dung thông tin chính xác, d m b o tính trung th c, d hi u không gây nh m l n và không gây thi t h i cho nhà s n xu t kinh doanh và ngu i tiêu dùng Ð c bi t là không du c s d ng Qu c k , Ð ng k , Qu c huy,
Qu c ca ho c giai di u Qu c ca, hình nh lãnh t , hình nh d ng ti n Vi t Nam, hình nh bi n báo giao thông d qu ng cáo
S n ph m qu ng cáo ph i s d ng ti ng nói, ch vi t Vi t Nam, ngo i tr : t
ng dã qu c t hóa, thuong hi u, t ng không thay th du c b ng ti ng vi t, các sách báo n ph m du c phép xu t b n b ng ti ng nu c ngoài, ti ng dân t c thi u
s , các chuong trình truy n thanh, truy n hình b ng ti ng nu c ngoài Trong tru ng h p s d ng c ti ng vi t, ti ng dân t c thi u s Vi t Nam, ti ng nu c ngoài trong cùng m t s n ph m qu ng cáo thì ti ng vi t tru c, ti p d n ti ng dân
t c thi u s , ti ng nu c ngoài và kh ch ti ng dân t c thi u s , kh ch ti ng
nu c ngoài không du c l n hon kh ch ti ng vi t
* Các phuong ti n qu ng cáo
“Phuong ti n qu ng cáo thuong m i là công c du c s d ng d gi i thi u các s n ph m qu ng cáo thuong m i” (Kho n 1 Ði u 6 Lu t thuong m i nam
Trang 23Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
2005) Ð ph c v cho vi c qu ng cáo s n ph m, hàng hóa, d ch v thuong m i
c a doanh nghi p mình, các nhà doanh nghi p dã s d ng nhi u công c , phuong
ti n khác nhau d gi i thi u d n ngu i tiêu dùng Các phuong ti n qu ng cáo thuong m i thu ng du c các doanh nghi p s d ng là:
Các phuong ti n thông tin d i chúng: chuong trình truy n hình, chuong trình truy n thông, phim qu ng cáo, ca nh c qu ng cáo và các bang dia qu ng cáo trong dó chuong trình truy n hình du c xem là phuong ti n qu ng cáo uu
vi t du c nhi u nhà qu ng cáo s d ng vì nó có th k t h p âm thanh, hình nh,
có tác d ng nhanh và gây n tu ng m nh d i v i công chúng m c dù phuong ti n
qu ng cáo này khá t n kém và giá c không n d nh thu ng xuyên gia tang và
th i lu ng qu ng cáo cung b h n ch Các phuong ti n truy n tin: di n tho i c d nh, di n tho i di d ng, internet qu ng cáo thông qua m ng internet là m t phuong ti n qu ng cáo m i,
dã và dang du c các doanh nghi p dua vào áp d ng Trong tuong lai nó s du c
áp d ng ph bi n và s mang l i nh ng hi u qu t t nh t cho doanh nghi p Các lo i xu t b n ph m: báo, t p chí, s ph , b n tin, sách, t roi, các s n
ph m in, nhân b n trong dó báo là phuong ti n thông tin ch y u
Các lo i b ng, bi n, bang, pano, áp phích, v t th c d nh, các phuong ti n giao thông ho c các v t th di d ng khác.Và các phuong ti n qu ng cáo khác nhu: qu ng cáo trên các v t c n quang, v t trên không, tài tr cho các chuong trình ca nh c, th i trang không trái v i quy d nh c a pháp lu t
2.1.4 Ch th tham gia ho t d ng qu ng cáo:
Qu ng cáo thuong m i là m t ho t d ng xúc ti n thuong m i ph c t p, có
s tham gia c a nhi u ch th khác nhau Theo pháp lu t hi n hành, Lu t Thuong
m i nam 2005 thì ch th qu ng cáo thuong m i g m “Thuong nhân Vi t Nam, chi nhánh c a thuong nhân Vi t Nam, chi nhánh c a thuong nhân nu c ngoài
du c phép ho t d ng thuong m i t i Vi t Nam có quy n qu ng cáo v ho t d ng kinh doanh hàng hóa, d ch v c a mình ho c thuê thuong nhân kinh doanh d ch
v qu ng cáo th c hi n qu ng cáo thuong m i cho mình; van phòng d i di n c a thuong nhân không du c tr c ti p th c hi n ho t d ng qu ng cáo thuong m i, trong tru ng h p du c thuong nhân y quy n, van phòng d i di n có quy n ký
k t h p d ng v i thuong nhân kinh doanh d ch v qu ng cáo thuong m i d th c
hi n qu ng cáo cho thuong nhân mà mình d i di n Thuong nhân nu c ngoài
mu n qu ng cáo thuong m i v ho t d ng kinh doanh hàng hóa, d ch v c a
Trang 24Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
mình t i Vi t Nam ph i thuê thuong nhân th c hi n qu ng cáo thuong m i Vi t Nam th c hi n” (Ði u 103 Lu t Thuong mai nam 2005)
Ho t d ng qu ng cáo thuong m i c a thuong nhân ph i luôn luôn tuân th pháp lu t Vi t Nam và không làm phuong h i d n l i ích c a xã h i, d n tr t t công c ng, gây m t thu n phong m t c, trái v i d o d c, l i s ng c a ngu i
Vi t Nam
Ði u ki n d thuong nhân có th ti n hành ho t d ng qu ng cáo hàng hóa,
d ch v c a mình nh m xúc ti n thuong m i: ph i có gi y phép kinh doanh, có
gi y ch ng nh n hàng hóa, d ch v dang ký Vi t Nam, có gi y ch ng nh n ch t
lu ng do co quan Nhà Nu c có th m quy n c p
2.1.5 Kinh doanh d ch v qu ng cáo thuong m i:
“Kinh doanh d ch v qu ng cáo thuong m i là ho t d ng thuong ma c a thuong nhân d th c hi n qu ng cáo thuong m i cho thuong nhân khác” (Ði u
104 Lu t Thuong m i 2005)
Khi thuong nhân không tr c ti p th c hi n vi c qu ng cáo c a mình thì có
th thuê thuong nhân kinh doanh d ch v qu ng cáo thuong m i th c hi n Kinh doanh d ch v qu ng cáo thuong m i c a thuong nhân là m t nghành ngh sinh
l i tr c ti p cho thuong nhân làm dich v qu ng cáo Thuong nhân kinh doanh
d ch v qu ng cáo ph i tuân th theo t t c các quy d nh c a pháp lu t áp d ng cho thuong nhân tham gia kinh doanh d ch v qu ng cáo thuong m i Trong tru ng h p thuong nhân có nhu c u thuê d ch v qu ng cáo thuong m i d qu ng cáo cho s n ph m, hàng hóa, d ch v c a mình s n xu t thì thông qua m t h p
d ng H p d ng này g i là h p d ng d ch v qu ng cáo thuong m i
* H p d ng d ch v qu ng cáo thuong m i: dây là m t h p d ng d ch v trong linh v c thuong m i, do dó ngoài vi c tuân th pháp lu t thuong m i còn ph i tuân th thêm các quy d nh c a pháp lu t v h p d ng d ch v du c quy d nh trong Lu t Dân s nam 2005 Theo dó, h p d ng d ch v qu ng cáo thuong m i
là s th a thu n gi a các bên (bên thuê d ch v qu ng cáo thuong m i và bên cung ng d ch v qu ng cáo thuong m i), bên cung ng d ch v qu ng cáo thuong m i th c hi n công vi c qu ng cáo cho bên thuê d ch v qu ng cáo thuong m i, còn bên thuê d ch v ph i tr thù lao qu ng cáo cho bên dã cung ng
d ch v qu ng cáo thuong m i
* Quy n và nghia v c a các bên tham gia h p d ng d ch v qu ng cáo
Trong quan h c a h p d ng d ch v qu ng cáo thuong m i bên thuê d ch v
và bên cung ng d ch v có các quy n l i và nghia v nh t d nh Do dó pháp l ât
Trang 25Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
dã có nh ng quy d nh v các quy n và nghia v c a h ngoài các quy n và nghia
v mà hai bên th a thu n trong h p d ng
Quy n và nghia v c a bên thuê qu ng cáo thuong m i
- L a ch n ngu i phát hành qu ng cáo thuong m i, hình th c, n i dung, phuong ti n, ph m vi và th i gian qu ng cáo thuong m i
- Ki m tra, giám sát vi c th c hi n h p d ng d ch v qu ng cáo thuong m i
- Cung c p cho bên cung ng d ch v qu ng cáo thuong m i thông tin trung
th c, chính xác v ho t d ng kinh doanh hàng hóa, d ch v thuong m i và ch u trách nhi m v các thông tin này
- Tr thù lao d ch v qu ng cáo thuong m i và các chi phí khác
(Ði u 111 và 112 Lu t Thuong M i nam 2005)1 Quy n và nghia v c a bên cung ng dich v qu ng cáo thuong m i
- Yêu c u bên thuê qu ng cáo thuong m i cung c p thông tin qu ng cáo trung
th c, chính xác và theo dúng th a thu n trong h p d ng
- Nh n thù lao qu ng cáo thuong m i và chi phí h p lý khác
- Th c hi n s l a ch n c a bên thuê qu ng cáo v ngu i phát hành qu ng cáo thuong m i, hình th c, n i dung, phuong ti n, ph m vi và th i gian qu ng cáo thuong m i
- T ch c qu ng cáo trung th c, chính xác v ho t d ng kinh doanh hàng hóa,
d ch v thuong m i theo thông tin mà bên thuê qu ng cáo dã cung c p.Th c hi n các nghia v khác dã th a thu n trong h p d ng qu ng cáo thuong m i
(Ði u 113 và 114 Lu t Thuong m i nam 2005)2
1 Ði u 111: Quy n c a bên qu ng cáo thuong m i
Tr tru ngbh p có th a thu n khác, bên thuê qu ng cáo thuong m i có các quy n sau dây:
- L a ch n ngu i phát hành qu ng cáo thuong m i, hình th c, n i dung, phuong ti n, ph m vi và th i gian qu ng cáo thuong m i
- Ki m tra giám sát th c hi n h p d ng d ch v qu ng cáo thuong m i
Ði u 112: Nghia v c a bên qu ng cáo thuong m i
Tr tru ng h p có th a thu n khác, bên thuê qu ng cáo thuong m i có các nghia v sau dây:
- Cung c p cho bên cung ng d ch v qu ng cáo thuong m i thông tin trung th c, chính xác v ho t
d ng kinh doanh hàng hóa, d ch v thuong m i và ch u trách nhi m v các thông tin này
- Tr thù lao d ch v qu ng cáo thuong m i và các chi phí h p lý khác
2
Ði u 113: Quy n c a bên cung ng d ch v qu ng cáo thuong m i
Tr tru ng h p có th a thu n khác, bên cung ng d ch v qu ng cáo thuong m i có các qu n sau dây”
- Yêu c u bên thuê qu ng cáo thuong m i cung c p thông tin qu ng cáo trung th c, chính xác và theo dúng th a thu n trong h p d ng
- Nh n thù lao d ch v qu ng cáo thuong m i và các chi ophí h p lý khác
Ði u 114: Nghia v c a bên cung ng d ch v qu ng cáo thuong m i
Tr tru ng h p có th a thu n khác, bên cung ng d ch v qu ng cáo thuong m i có các nghia v sau dây:
- Th c hi n s l a ch n c a bên thuê qu ng cáo v ngu i phát hành qu ng cáo thuong m i, hình th c, n i dung, phuong ti n, ph m vi và th i gian qu ng cáo thuong m i
- T ch c qu ng cáo trung th c, chính xác v ho t d ng kinh doanh hàng hóa, d ch v thuong m i theo thông tin m bên thuê qu ng cáo dã cung c p
Trang 26Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
Ngoài ra trong các m i quan h trên còn xu t hi n ngu i phát hành qu ng cáo thuong m i dó là “ngu i tr c ti p phát hành s n ph m qu ng cáo thuong m i” (Ði u 115 Lu t Thuong m i nam 2005), bao g m: co quan báo chí, nhà xu t b n,
t ch c qu n lý thông tin máy tính, ngu i t ch c nh ng chuong trình van hóa
th thao, h i ch , tri n lãm và t ch c, cá nhân s d ng các phuong ti n qu ng cáo khác (Kho n 4, Ði u 4 Pháp l nh qu ng cáo 2002) Ngu i phát hành qu ng cáo thuong m i có quy n và nghia v dúng theo quy d nh c a pháp lu t nhu tuân
th các quy d nh v s d ng phuong ti n qu ng cáo thuong m i, th c hi n h p
d ng qu ng cáo dã giao k t v i bên thuê phát hành qu ng cáo….và các nghia v khác theo quy d nh c a pháp lu t
2.1.6 Các ho t d ng qu ng cáo b c m:
Ð b o v l i ích c a ngu i tiêu dùng, các doanh nghi p s n xu t nh m i,
b o v tr t t an toàn lành m nh trong môi tru ng kinh doanh thì Nhà nu c dã ban hành nh ng quy d nh nh m ngan ch n các hành vi qu ng cáo thuong m i không lành m nh Khi tham gia ho t d ng xúc ti n thuong m i b ng hành vi
qu ng cáo, thuong nhân c n nghiêm ch nh tuân th nh ng quy d nh c a pháp lu t
v qu ng cáo thuong m i b c m nhu:
Qu ng cáo làm ti t l bí m t Nhà nu c, phuong h i d n d c l p, ch quy n,
an ninh qu c gia và tr t t an toàn xã h i Ngày nay các s n ph m qu ng cáo và phuong ti n qu ng cáo ngày càng da d ng, phong phú vì th khi thuong nhân s
d ng các s n ph m qu ng cáo và phuong ti n qu ng cáo nào di n a thì ph i luôn
d m b o dúng quy d nh c a Nhà nu c, luôn d t m c tiêu ch quy n, d c l p và
an ninh qu c gia, tr t t xã h i lên hàng d u
Qu ng cáo có s d ng s n ph m qu ng cáo, phuong ti n qu ng cáo trái v i truy n th ng l ch s , van hóa, d o d c, thu n phong m t c Vi t Nam và trái v i quy d nh c a pháp lu t Ho t d ng qu ng cáo là công c c a marketing trong toàn b ho t d ng kinh doanh, d ch v c a m t n n kinh t Ð ng th i hàm ch a,
ph n ánh nh ng giá tr van hóa truy n th ng, th hi u th m m c a dân t c Chính nh ng y n t van hóa truy n th ng và hi n d i du c các nhà qu ng cáo khai thác tri t d trong nhi u s n ph m qu ng cáo dã có tác d ng m nh m d n hành vi tiêu dùng hàng hóa, d ch v …c a công chúng trong xã h i Y u t van hóa truy n th ng và hi n d i trong qu ng cáo là s bi u hi n trình d trí tu và
- Th c hi n các nghia v khác dã th a thu n trong h p d ng d ch v qu ng cáo thuong m i
Trang 27Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
nhân van, g n li n v i h giá tr van hóa c a m t dân t c, du c ph n ánh d m nét trong n i dung s n ph m hay ho t d ng qu ng cáo.Do dó, các s n ph m qu ng cáo, phuong ti n qu ng cáo c n ph i tuân th tri t d nh ng quy d nh c a pháp
lu t d b o v , gi gìn các giá tr b n s c van hóa c a dân t c
Qu ng cáo hàng hóa, d ch v mà Nhà nu c c m kinh doanh, h n ch kinh doanh ho c c m qu ng cáo Hàng hóa, d ch v dua vào kinh doanh, qu ng cáo
ph i d m b o thu c d i tu ng cho phép luu thông, không b c m theo quy d nh
c a pháp lu t
Qu ng cáo thu c lá, ru u có d c n t 30 d tr lên và các s n ph m hàng hóa chua du c phép luu thông, d ch v chua du c phép cung ng trên th tru ng Vi t Nam t i th i di m qu ng cáo Chính Ph nghiêm c m qu ng cáo thu c lá du i
m i hình th c k c vi c s d ng tên, nhãn hi u, bi u tu ng c a các s n ph m thu c lá, không du c s d ng d i ng ti p th d chào hàng hay in nhãn má trên các phuong ti n v n chuy n Nghiêm c m các t ch c trong nu c nh n tài tr d
t ch c các ho t d ng th thao, van hóa, ngh thu t có g n li n v i qu ng cáo thu c lá
L i d ng qu ng cáo thuong m i gây thi t h i d n l i ích c a Nhà Nu c, t
ch c, cá nhân M c dích c a qu ng cáo là nh m xúc ti n thuong m i, tiêu th hàng hóa, d ch v ch không ph i s d ng qu ng cáo nhu công c t n công vào doanh nghi p khác d tri t h d i th c nh tranh hay vì m t m c dích nào khác làm thi t h i d n Nhà nu c, t ch c, cá nhân khác trong xã h i
Qu ng cáo b ng vi c s d ng phuong pháp so sánh tr c ti p ho t d ng s n
xu t, kinh doanh hàng hóa, d ch v c a mình v i ho t d ng s n xu t kinh doanh hàng hóa, d ch v cùng lo i c a thuong nhân khác (tuy nhiên thuong nhân có quy n so sánh hàng hóa c a mình v i hàng gi , hàng vi ph m quy n s h u trí
tu trong s n ph m qu ng cáo thuong m i sau khi có xác nh n c a co quan qu n
lý Nhà nu c có th m quy n v vi c s d ng hàng gi , hàng vi ph m dó (Ði u 22 Ngh Ð nh s 37/2006/NÐ-CP)
Qu ng cáo sai s th t v m t trong các n i dung s lu ng, ch t lu ng, giá, công d ng, ki u dáng, xu t x hàng hóa, ch ng lo i, bao bì, phuong th c ph c
v , th i h n b o hành c a hàng hóa, d ch v
Qu ng cáo ho t d ng kinh doanh c a mình b ng cách s d ng s n ph m
qu ng cáo vi ph m quy n s h u trí tu , s d ng hình nh c a t ch c, cá nhân khác d qu ng cáo, khi chua du c t ch c, cá nhân dó d ng ý
Trang 28Lu n van t t nghi p
Ho t d ng xúc ti n thuong m i Vi t Nam-th c ti n và hu ng hoàn thi n
Thuong nhân có quy n dang ký b o h quy n s h u trí tu d i v i s n ph m
qu ng cáo thuong m i theo quy d nh c a pháp lu t Do dó, vi c s d ng s n
ph m qu ng cáo thuong m i có ch a nh ng d i tu ng du c b o h quy n s h u trí tu ph i du c s d ng ý c a ch s h u d i tu ng b o h quy n s h u trí tu (Ði u 21 Ngh Ðinh s 37/2006/NÐ-CP), cung nhu du c Nhà nu c b o h d i
v i hình nh c a t ch c, cá nhân
2.1.7 Ho t d ng qu ng cáo Vi t Nam hi n nay và hu ng hoàn thi n:
Nhu chúng ta dã bi t n n kinh t th tru ng t i Vi t Nam kh i s c t d u
th p niên 90 Khi có n n kinh t th tru ng là có c nh tranh Có c nh tranh thì
vi c qu ng cáo và ti p th là di u t t y u trong xã h i Hi n nay, qu ng cáo
nu c ta ch y u t p trung vào m t s phuong ti n nhu dài phát thanh, truy n hình, trên báo in và trên internet G n 80% doanh thu là qu ng cáo trên phát thanh, truy n hình và trên báo in T ng chi phí cho qu ng cáo nu c ta tang nhanh trong nh ng nam v a qua v i t c d trên du i 25% m i nam Trong nam
2005 doanh s qu ng cáo báo, dài, tivi là kho ng 320 tri u USD N u tính c các
lo i qu ng cáo ngoài tr i s d t trên du i 400 tri u USD Còn t ng chi phí cho nghành truy n thông ti p th t i Vi t Nam bao g m c qu ng cáo, khuy n m i, quan h công chúng, ti p th tr c ti p hi n dã vu t con s 1 t USD
Cùng v i s bùng n c a qu ng cáo thì các doanh nghi p qu ng cáo cung phát tri n ngày càng m nh m c v s lu ng và ch t lu ng Nam 1999 nu c ta
có g n 200 doanh nghi p qu ng cáo Ð n nay có kho ng g n 800 doanh nghi p
có ch c nang kinh doanh d ch v qu ng cáo, trong dó có 80 dài phát thanh truy n hình, kho ng 500 co quan báo chí, nhà xu t b n Có hon 20 công ty qu ng cáo
n i ti ng nu c ngoài d t van phòng d i di n t i Vi t Nam nhu Denstu, thomson Doanh thu t qu ng cáo ngày m t tang: nam 2003: 4,315 t d ng, nam 2004: 4,958 t d ng và nam 2005 là 5,732 t d ng Nhìn chung doanh thu t ho t
d ng qu ng cáo nu c ta dã góp ph n không nh vào s phát tri n và nâng cao
ch t lu ng ho t d ng c a co quan báo chí, gi m b t du c gánh n ng c a ngân sách Nhà nu c, d ng th i dáp ng du c nhu c u ngày càng cao v d i s ng tinh
th n c a nhân dân thông qua các chuong trình th thao, vui choi, giái trí
Bên c nh nh ng thành t u dã d t du c thì ho t d ng qu ng cáo nu c ta còn
g p ph i nh ng vu ng m c c n du c kh c ph c nhu:
+Ð i v i doanh nghi p qu ng cáo: nu c ta s lu ng các doanh nghi p ho t
d ng chuyên nghi p trong linh v c qu ng cáo không nhi u H u h t các doanh nghi p m i thành l p, quy mô nh , kinh nghi m còn thi u, công ngh l c h u