Nghiên cứu ương cá Chình con từ cỡ 1.00con kg lên cá Chình giống cỡ 20 đến 50con kg tại Quảng Trị

Trung tâm Giống thủy sản Bình Địn h - Sở Nông nghiệp & PTNT Bình Định tiến hành thựchiện đề tài cấp tỉnh: - Nghiên cứu mùa vụ xuất hiện cá Chình bông bột tại Bình Định và đề xuất phương

Nghiên cứu ương cá Chình con từ cỡ 1.000con/kg lên

cá Chình giống cỡ 20-50con/kg tại Quảng Trị

Kỹ thuật(Công nghiệp, XD, GT, ); Y dược

8 Chủ nhiệm đề tài

Họ và tên: Phạm V ăn Hòa

Năm sinh: 1966

Nam/Nữ: Nam

Fax: 053.3884615 E-mail: ttgtsqt@yahoo.com.vn

Tên cơ quan đang công tác: Trung tâm Giống thủy sản Quảng Trị

Địa chỉ cơ quan: Xã Vĩnh Thành - Huyện Vĩnh Linh - Tỉnh Quảng Trị

Địa chỉ nhà riêng: Đông Thanh - Đông Hà - Quảng Trị

9 Cơ quan chủ trì đề tài

Tên cơ quan chủ trì đề tài: Trung tâm Giống thủy sản Quảng Trị

Điện thoại: 053.3884237 Fax: 053.3884612

E-mail: ttgtsqt@yahoo.com.vn

Địa chỉ: Xã Vĩnh Thành - Huyện Vĩnh Linh - Tỉnh Quảng Trị

Họ và tên thủ trưởng cơ quan: Nguyễn Hoài Thanh

Số tài khoả n: 3905 211 000237

Tại ngân hàng Nông nghiệp & PTNT Huyện Gio linh tỉnh Quảng Trị

Tên cơ quan chủ quản đề tài: Sở Khoa học & Công nghệ Quảng Trị

II NỘI DUNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CỦA ĐỀ TÀI

10 Mục tiêu của đề tài

- Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ ăn và các yếu tố môi trường lên quá trình sinh trưởng vàphát triển của cá Chình giống

- Xây dựng quy trình ương nuôi cá Chình giống từ cỡ 1.000 con/kg lên cỡ 20 -50con/kg trênđịa bàn tỉnh Quảng Trị

11 Tổng quan tình hình nghiên cứu và luận giả i sự cần thiết phải nghiên cứu đề tài

11.1 Tình trạng đề tài

Mới Kế tiếp (tiếp tục hướng nghiên cứu của nhóm tác giả)

11.2 Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đ ề tài

Ngoài nước

Cá Chình có tên khoa học là Anguilla Đây là loài thủy đặc sản quý hiếm, có giá trị kinh tếcao, hàm lượng protit của cá Chình cao hơn thịt bò, thịt lợn và trứng gà Đặc biệt là hàm lượngvitamin rất cao, ở Trung Quốc cá Chình được coi l à "nhân sâm dưới nước"

Trên thế gới hiện nay có 04 nước phát triển nghề nuôi cá Chình mạnh nhất là Nhật Bản, HànQuốc, Đài Loan và Trung Quốc Sản lượng nuôi cá Chình tại Trung Quốc năm 2006 là 163.000tấn; tại Nhật Bản là 300.000 tấn

(nguồn : Những điều cần biết khi nuôi cá Chình - Trung tâm khuyến ngư Quốc gia - NXB

Nông nghiệp - 2006)

Chính vì điều này mà nhiều nước trên thế giới đã có rất nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểutheo hướng điều khiển sinh sản giống cá Chình và sản xuất giống cá Chình nh ân tạo Tuy nhiêncho đến nay, trên thế giới chưa có nước nào nghiên cứu sản xuất thành công giống cá chình nhântạo Ngành kinh tế nuôi cá chình thương phẩm hiện nay trên thế giới chủ yếu vẫn sử dụng nguồn

cá Chình thu vớt đánh bắt trong tự nhiên

Hiện na y có 3 phương pháp khai thác cá Chình con ngoài tự nhiên là:

- Dùng đèn tập trung cá theo tập tính hướng quang của nó vào ban đêm rồi dùng vợt để vớt;

- Đặt lưới đăng cố định ở cửa sông nơi có cá con phân bổ để đánh bắt

- Dùng 2 thuyền lưới vây để vây cá ở cửa sông ven biển rồi phân loại giữ lại cá Chình concòn cá khác thì loại bỏ

Trong nước

Cá Chình ở nước ta phân bổ chủ yếu ở các vùng biển, cửa sông, các đầm hồ, sông suối nướcngọt từ Hà Tỉnh đến Vũng Tàu, Tây Nguyên và đảo Phú Quốc Tuy nhiên vùng có sản lượngnhiều là từ Thừa Thiên Huế đến Khánh Hòa

Trước đây sản lượng cá Chình chủ yếu được khai thác từ tự nhiên Mùa vụ khai thác tập trungvào tháng 10, tháng 11 và tháng 12 hàng năm là thời điểm cá Chình trưởng thành di cư ra biển để

đẻ trứng Sản lượ ng khai thác ở một số tỉnh miền Trung như sau: Quảng Bình 1.200tấn (1992),1.350 tấn (1993); Quảng Trị: 1.300tấn (1992), 1.750 tấn (1993); Thừa Thiên Huế: 2.500tấn(1992), 2.433 tấn (1993)

(nguồn: Kỹ thuật nuôi cá Chình - Ngô Trọng Lư - NXB Hà Nội - 2002)

Những năm gần đây do giá trị kinh tế cao, việc khai thác cá Chình trong tự nhiên phát triểnmạnh, đặc biệt việc dùng xung điện để khai thác đã làm sản lượng cá Chình trong tự nhiên suygiảm nghiêm trọng

Để phục vụ cho nhu cầu của người tiêu dùng và phát triển kinh tế, hiện nay phong trào nuôi

cá Chình phát triển mạnh ở nhiều tỉnh thành trên cả nước Có 3 hình thức nuôi cá Chình là nuôitrong bể ximăng; nuôi trong ao đất và nuôi lồng Ở Quảng Trị và Thừa Thiên Huế phát triển mạnhhình thức nuôi lồng trên sông, hồ; các tỉnh từ Quảng Nam đến Khánh Hòa thường nuôi trong bể ximăng còn các tỉnh Nam Bộ phát triển cả nuôi lồng và nuôi trong ao đất Đã có nhiều người trởthành tỉ phú nhờ nuôi cá Chình, điển hình có hộ ông Võ Văn Linh ở ấp 3 - xã Phú Hội - huyện AnPhú - tỉnh An Giang hàng năm nuôi trên 20.000 con cá Chình trên 8 lồng Cá xuất bán có con đạttới 10-15kg/con, hàng năm doanh thu đều đạt hàng chục tỉ đồng; hộ ông Huỳnh Văn Khải ở ấp 3 -

xã Tân Thành - TP Cà Mau nuôi ghép cá Chình với cá Bống tượng trê n ao đất hàng năm thu lãiròng trên 1 tỷ đồng

Khó khăn lớn nhất hiện nay để phát triển nghề nuôi cá Chình là nguồn giống Hiện Việt Namchưa có công trình nào nghiên cứu sinh sản nhân tạo giống cá Chình Nguồn giống hoàn toàn phụthuộc vào tự nhiên bằng m ột trong các hình thức như: lồng, bẫy, chích điện, câu, đánh bắt bằnghóa chất làm tổn thương cá nên chất lượng con giống kém, hay bị bệnh, hao hụt nhiều Mặt khác,

cá Chình con khai thác tại các vùng cửa sông thường có kích thước bé, nếu thả trực tiếp vào aonuôi thương phẩm thì rất khó chăm sóc, quản lý dẫn đến tỉ lệ sống thấp

Để giải quyết nhu cầu con giống trong thời điểm chưa nghiên cứu sản xuất được giống cáChình bằng biện pháp cho sinh sản nhân tạo, ngoài phương pháp thu gom cá giống ngoài t ự nhiên,

ở nước ta hiện nay đã có một số đề tài nghiên cứu ương giống cá Chình con vớt ngoài tự nhiên lên

- Nghiên cứu xây dựng quy trình kỹ thuật nuôi thương p hẩm cá Chình (Anguilla) tại miền Trung Việt Nam

Đề tài do thạc sĩ Chu Văn Công làm chủ nhiệm, được tiến hành từ 2004 -2006

Sau thời gian nghiên cứu thạc sĩ Chu Văn Công và các đồng sự đã xây dựng được quy trìnhnuôi thương phẩm cá Chình, áp dụng cho 3 loại hình nuôi trong ao đất, bể xi măng và lồng Cụthể: Trong ao đất nuôi với mật độ 1 -2con/m2 Trong ao xi măng nuôi với mật độ 30-50 con/m2trong điều kiện có sục khí, nước chảy thường xuyên, mực nước từ 0,8 -1m, diện tích bể từ 10-100m2, có nơi trú ẩn cho cá nghĩ ngơi Nuôi lồng với mật độ từ 50 -100con/m3

- Nghiên cứu công nghệ và xây dựng mô hình ương cá Chình lên giống theo phương thức công nghiệp

Đề tài do thạc sĩ Chu Văn Công làm chủ nhiệm, được tiến hành từ 2007

2 Trung tâm Giống thủy sản Bình Địn h - Sở Nông nghiệp & PTNT Bình Định tiến hành thựchiện đề tài cấp tỉnh:

- Nghiên cứu mùa vụ xuất hiện cá Chình bông bột tại Bình Định và đề xuất phương án thu vớt, ương nuôi cá chình bông bột

Đề tài do kỹ sư Phan Thanh Việt làm chủ nhiệm, được tiến hành t ừ năm 2009

Sau gần 02 năm nghiên cứu, đã ương nuôi trên 5.000 con cá Chình hương kích cỡ 500con/kg

và 1.100 con cá Chình giống kích cỡ 10con/kg Đề tài hiện nay chưa kết thúc nhưng những kếtquả nghiên cứu ban đầu đã cho những kết quả khả quan

(Nguồn: Tạp chí KHCN - Số 01 - năm 2011)

3 Trung tâm Khuyến Nông - Khuyến Ngư, Sở Nông nghiệp & PTNT Phú Yên đã tiến hànhthực hiện đề tài cấp tỉnh

- Xây dựng mô hình ương và nuôi cá Chình thương phẩm trong bể xi măng tại Phú Yên

Đề tài do Kỹ sư Nguyễn Minh Phát làm chủ nghiệm, được tiến hành từ năm 2008

Nội dung của đề tài là ương nuôi cá chình con từ cỡ 300con/kg lên cỡ 20 con/kg và nuôithương phẩm cá Chình từ cỡ 20 con/kg lên cỡ 1 -1,3kg/con Đề tài được phê duyệt với tổng kinhphí hơn 1,7 tỉ đồng

( Nguồn Báo Phú yên 27/8/2008)

4 Trung tâm Giống thủy sản Nghệ An - Sở Nông nghiệp & PTNT Nghệ An đã tiến hànhthực hiện đề tài cấp tỉnh

- Xây dựng mô hình nuôi thử nghiệm cá Chình thương phẩm tại Nghệ An

Đề tài do Thạc sĩ Trần Xuân Học làm chủ nhiệm, được tiến hành từ năm 2008

Mục tiêu của đề tài là hoàn thiện quy trình kỹ thuật nuôi cá Chình thương phẩm trong điềukiện tự nhiên của tỉnh Nghệ An nhằm đa dạng hóa các đối tượng nuôi thủy sản có giá trị kinh tế

Đề tài được tiến hành trong 02 năm với nguồn kinh phí được phê duyệt là 795,2 triệu đồng

11.4 Phân tích đánh giá cụ thể những vấn đề KH&CN còn tồn tại, hạn chế của sản phẩm, công nghệ nghiên cứu trong nước và các yếu tố, các nội dung cần đặt ra nghiên cứu, giải quyết ở đề tài này

Các đề tài nghiên cứu nêu trên và các kinh nghiệm trong thực tế sản xuất đã bước đầu đưa

ra các biện pháp kỹ thuật nhằm hoàn thiện quy trình ương giống và nuôi cá Chình thương phẩm.Tuy nhiên cho đến nay, chưa có quy trình tiê u chuẩn được ban hành để có thể áp dụng cho tất cảcác địa phương trên cả nước Mặt khác, trong sản xuất giống thủy sản nói riêng và sản xuất giốngnông nghiệp nói chung, một quy trình sản xuất khi đưa ra áp dụng tại một địa phương cần có sựđiều chỉnh để phù hợp với điều kiện thời tiết khí hậu mới đem lại hiệu quả

Vì vậy, việc thực hiện đề tài "Nghiên cứu ương cá Chình con từ cỡ 1.000con/kg lên cá Chình giống cỡ 20-50con/kg tại Quảng Trị" nhằm xây dựng được một quy trình sản xuất phù

hợp với điều kiện thời tiết, khí hậu, nguồn nước tại Quảng Trị Trên cơ sở quy trình sản xuất rút ra

từ đề tài sẽ áp dụng vào sản xuất con giống thương mại nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nghềnuôi cá Chình thương phẩm đang phát triển hiện nay trên địa bàn Tỉnh

12 Cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu, kỹ thuật sẽ sử dụng

Trên cơ sở tổng quan, kết quả của các đề tài nghiên cứu trong nước và cập nhật nhữngtài liệu mới về kỹ thuật ương nuôi giống cá Chình kết hợp với việc tham quan học tập kinhnghiệm tại các tỉnh bạn, xây dựng quy trình dự kiến về ương giống cá Chình trên địa bàntỉnh Quảng Trị để triển khai thực nghiệm

Địa điểm thực hiện: Tại Trại sản xuất Giống nước mặn, lợ Cửa Tùng thuộc Trung

tâm Giống thủy sản Quảng Trị (Thị trấn Cửa Tùng - huyện Vĩnh Linh)

Phương pháp nghiên cứu:

- Sử dụng hệ thống bể xi măng cùng thể tích, cùng điều kiện thủy lý, thủy hóa với

3 chế độ cho ăn khác nhau để nghiên cứu ảnh hưởng của các loại thức ăn đến quá trình sinhtrưởng và phát triển của cá C hình giống

+ Lô 1: Sử dụng 100% nguồn thức ăn tươi (giun nước, giun quế, cá tươi, mực tươi,nhuyễn thể tươi sống );

+ Lô 2: Sử dụng 100% thức ăn công nghiệp (thức ăn tổng hợp cho tôm, cá trộnthêm dầu ăn và các loại vitamin, khoán g chất);

+ Lô 3: Sử dụng 50% thức ăn công nghiệp & 50% thức ăn tươi

- Sử dụng các dụng cụ kỹ thuật như: nhiệt kế, máy do độ mặn, máy đo pH, Test

NH3/NH4, Test 02 để kiểm tra các yếu tố môi trường

- Sử dụng hệ thống cân tiểu ly, cân điện tử và cân đồng hồ để kiểm tra tốc độ sinhtrưởng và phát triển của cá chình giống

- Bố trí hệ thống sục khí để duy trì đủ lượng o xy cần thiết;

2 Quy trình sản xuất dự kiến áp dụng

2.1 Chuẩn bị bể ương: Vệ sinh sạch sẽ, sử dụng nguồn nước đã qua hệ thống lắng,lọc cơ học và diệt khuẩn bằng Chlorine nồng độ 30ppm

2.2 Chọn giống: Chọn cỡ giống tr ên dưới 1.000 con/kg, cơ thể khỏe mạnh, không

bị xây xát và được vớt từ tự nhiên bằng biện pháp thủ công

2.3 Khử trùng cho cá trước khi thả: Sử dụng MmnO4 1-3ppm2.4 Mật độ thả 150con/m3

2.5 Khẩu phần ăn: theo bảng sau

Bảng 1: Định lượng thức ăn và thời gian cho cá ăn

Tỉ lệ cho ăn(% theo trọng lượng thân)

2 6 Quản lý chất lượng nước

- Hàng ngày phải kiểm tra các yếu tố môi tường như pH, nhiệt độ, độ trong để có sự điềuchỉnh kịp thời

- Phải cho cá ăn bằng sàng để kiểm tra lượng thức ăn dư thừa và sau khi lượng chất thảithải ra quá nhiều phải tiến hành xi phong đáy để làm sạch môi trường

2.7 Phòng, trị bệnh cho cá

- Phòng bệnh cho cá:

+ Quản lý tốt chất lượng nước trong quá trình nuôi

+ Thức ăn cung cấp cho cá phải đảm bảo chất lượng và số l ượng

+ Thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe cá để có biện pháp xử lý kịp thời

- Trị bệnh cho cá:

Bảng 2: Một số bệnh thường gặp và cách điều trị

1 Bệnh trắng da Cá nổi lên mặt nước, trên thân có

nhừng vết trắng, da bị loét

- - Ngâm trong nước muối cónồng độ 5o/oo trong 10 phútsau đó thả cá ra

2 Bệnh trùng quả

dưa

Trên thân có những đốm trắng tonhỏ như đầu giun

-Tắm bằng dung dịch formonnồng độ 20-30ppm trong 30phút

3 Bệnh do ấm thùy

mi

Trên thân xuất hiện các sợi nấm tạothành búi màu trắng, cá hay bơi cọsát vào thành ao

- Ngâm trong nước muối cónồng độ 5o/oo trong 10 phútsau đó thả cá ra

13 Nội dung nghiên cứu ứng dụng và triển khai thực nghiệm

- Nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố thủy lý, thủy hóa đến quá trình sinh trưởng và pháttriển của cá Chình con trong quá trình ương nuôi thành cá Chình giống;

- Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ thức ăn đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cáChình con trong quá trình ương nuôi thành cá Chình giống;

- Xây dựng quy trình ương cá chình con lên cá chình giống trên địa bàn tỉnh Quảng Trị

14 Hợp tác quốc tế

Thời gian

(bắt đầu,kết thúc)

Người, cơ quan thực hiện

1 Xây dựng thuyết minh đề tài Bản thuyết minh chi tiết

của đề tài

Tháng6/2011

Trung tâm Giốngthủy sản

2 Xây dựng và xét duyệt đề cương

chi tiết

Một bản đề cương chitiết của đề tài

Tháng7/2011

Trung tâmGiống thủy sản

3 Tổ chức đoàn công tác tìm hiểu

kinh nghiệm thực tế

Nắm bắt các kinh nghiệmthực tế sản xuất

Tháng8/2011

Trung tâm Giốngthủy sản

4 Vệ sinh bể ương, bố trí vật trú ẩn và

trang thiết bị sản xuất

Hệ thống hồ bể đạt tiêuchuẩn kỹ thuật

Tháng9/2011

Trung tâm Giốngthủy sản

5 Thực hiện các bước trong quy

trình sản xuất

Rút ra những kinhnghiệm từ thực tế sảnxuất làm cơ sở để xâydựng quy trình sản xuất

Tháng9/2011-10/2012

Trung tâmGiống thủy sản

6 Viết báo cáo, tổng kết, đánh giá

kết quả thực hiện đề tài

Một báo cáo khoa họchoàn chỉnh

Tháng11/2012

Trung tâmGiống thủy sản

III DỰ KIẾN KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI

16 Dạng kết quả dự kiến của đề tài

Dạng kết quả I Dạng kết quả II Dạng kết quả III Dạng kết quả IV

Mẫu (model, maket) Nguyên lý ứng

dụng

Sơ đồ, bản đồ Bài báo

Sản phẩm (có thể trở

thành hàng hoá, để

thương mại hoá)

Phương pháp Số liệu, cơ sở dữ

liệu

Sách chuyênkhảo

đào tạo sau đại học Thiết bị, máy móc Quy phạm Tài liệu dự báo

(phương pháp, qui trình, mô hình, )

Bản qui hoạch

Giống cây trồng Bản vẽ thiết kế Luận chứng kinh

tế-kỹ thuật, báo cáo khảthi

Giống vật nuôi Quy trình công

nghệ

17 Yêu cầu chất lượng và số lượng về sản phẩm KH&CN dự kiến tạo ra

17.1 Yêu cầu kỹ thuật, chỉ tiêu chất lượng đối với sản phẩm dự kiến tạo ra (dạng kết quả

I)

Mức chất lượng Mẫu tương tự (theo các

tiêu chuẩn mới nhất)

Dự kiến số lượng, quy

phẩm tạo ra

17.2 Yêu cầu khoa học đối với sản phẩm dự kiến tạo ra (dạng kết quả II, III)

Tên sản phẩm Yêu cầu khoa học dự kiến đạt được Ghi chú

1 Báo cáo khoa học Đạt yêu càu nghiên cứu, thể hiện đầy đủ các

nội dung đã nghiên cứu

2 Quy trình công nghệ ương

cá Chình giống

Thích hợp với điều kiện tự nhiên tại Quảngtrị

18 Khả năng và phương thức chuyển giao kết quả nghiên cứu

- Tổ chức hội thảo, phổ biến kinh nghiệm cho bà con nông ngư dân tham gia phát triển nghềương nuôi cá Chình trên địa bàn tỉnh;

- Chuyển giao công nghệ cho các tổ chức cá nhân có nhu cầu

19 Các lợi ích mang lại và các tác động của kết quả nghiên cứu

- Bồi dưỡng nâng cao trình độ tay nghề cho đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật làm công tácgiống thủy sản tại Trung tâm Giống thủy sản

IV CÁC TỔ CHỨC, CÁ NHÂN THAM GIA THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

20 Hoạt động của các tổ chức phối hợp chính tham gia thực hiện đề tài

Tên tổ chức, thủ

trưởng của tổ chức Địa chỉ

Nhiệm vụ được giao thực hiện trong đề tài Dự kiến kinh phí

1 Trung tâm Giống thủy

sản Quảng Trị

Vĩnh Thành Vĩnh Linh -Quảng Trị

Thời gian làm việc cho đề tài

(số tháng quy đổi)1

V KINH PHÍ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI VÀ NGUỒN KINH PHÍ

DỰ TOÁN KINH PHÍ ĐỀ TÀI (KHCN)

ĐỀ NGHỊ QUYẾT TOÁN NĂM 2011 VÀ DỰ TOÁ N ĐỀ NGHÌ CẤP NĂM 2012

Nghiên cứu ương cá Chình con từ cỡ 1.000con/kg lên cá Chình giống

cỡ 20-50con/kg tại Quảng Trị (Theo nội dung chi)

Tỉ lệ

Tổng số

Năm 2011

Năm 2012

1 Công lao động (khoa học,

41,887

CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI

GIẢI TRÌNH CÁC KHOẢN CHI

Căn cứ lập dự toán:

+ Quyết định số: 505/QĐ-UBND ngày 21/3/2008 của UBND tỉnh Quảng Trị;

+ Đơn vị chọn hình thức khoán theo Thông tư liên tịch số 93/2006/TTLB/BTC -BKHCN

Khoản 1 Công lao động (Khoa học, phổ thông)

Đơn vị tính: triệu đồng

Nguồn vốn SNKH

Tổng kinh phí

Tổng số Năm

2011

Năm 2012

Tự có Khác

1 Thuê khoán lao động khoa học 21,887 21,887 7,887 14,00

1.2 Báo cáo phân tích, xử lý số liệu 0,087 0,087 0,087

1.5 Phụ cấp cán bộ kỹ thuật theo dõi và

2 Thuê khoán lao động phổ thông 20,0 20,0 10,0 10,0

2.1

- Thuê nhân công lao động trực tiếp

thực hiện các bước trong quy trình sản

xuất

(1 người)

Khoản 2 Nguyên vật liệu, năng lượng

đo

Số lượng Đơn giá

Thành tiền

Tổng số

Năm 2011

Năm 2012

6

29,8 3

30,97

0

Khoản 3 Thiết bị, máy móc

Đơn vị tính: Triệu đồng

Nguồn vốn SNKH

Đơn vị đo

Số lượn g

Đơn giá

Thành tiền Tổng số Năm

2011

Năm 2012

Khoản 4 Xây dựng, sửa chữa nhỏ

Khoản 5 Chi khác

Đơn vị tính: Triệu đồng

Nguồn vốn SNKH

2011

Năm 2012

yên; Thời gian: 4 ngày, 3 đêm;

Số người tham gia: 05)

Thù lao trách nhiệm điều

hành chung chủ nhiệm đề tài,

MỤC LỤC

DANH MỤC BIỂU BẢNG VÀ ĐỒ THỊ 3

THÔNG TIN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI 4

Phần thứ nhất: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG……… 5

I Phân công nhiệm vụ thực hiện 5

II Tiến độ thực hiện nhiệm vụ chính……… 6

III Sản phẩm hoàn thành 7

IV Tài chính….……… 7

Phần thứ hai: BÁO CÁO KẾT QỦA KHOA HỌC……… 8

A MỞ ĐẦU……… 8

I Tính cấp thiết của đề tài ……… ……… 9

II Mục tiêu……… ……… 10

III Phạm vi nghiên cứu…….……… 10

IV Đối tượng nghiên cứu…….……… 10

V Phương pháp nghiên cứu……… 11

1 Phương pháp tìm hiểu đối tượng nghiên cứu 11

2 Phương pháp tìm hiểu đặc điểm điều kiện TN KH 11

3 Bố trí thí nghiệm 11

VI Nội dung thực hiện……… 11

1 Tìm hiểu đặc điểm sinh học của cá Chình……… 11

2 Tìm hiểu điều kiện tự nhiên của Quảng Trị……… 12

3 Tham quan học tập kinh nghiệm……… 12

4 Lựa chọn địa điểm và bố trí thí nghiệm 12

B CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG 15

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 15

I Tình hình nghiên cứu trên thế giới ……… 15

II Tình hình nghiên cứu trong nước ……… 16

CHƯƠNG II KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG 20

I Tìm hiểu đặc điểm sinh học của cá Chình ……… 20

1 Vị trí phân loại và phân bố 20

2 Đặc điểm hình thái 20

3 Vòng đời 21

4 Tính ăn và tập tính ăn 21

5 Điều kiện môi trường và tính thích nghị 22

II Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, khí hậu ở Quảng Trị……… 23

1 Nhiệt độ 23

2 Chế độ mưa 23

III Bố trí thí nghiệm và triển khai thực hiện……… 24

1 Địa điểm thực hiện 24

2 Bố trí thí nghiệm 24

IV Kết quả theo dõi các YTMT, TĐST VÀ TLS 29

1 Bảng số liệu các chỉ tiêu theo dõi 29

2 Báo cáo phân tích kết quả theo dõi 41

KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ……… 53

TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU……… …… 54

DANH MỤC BIỂU BẢNG VÀ ĐỒ THỊ

2 Bảng 2 Thành phần dinh dưỡng của thức ăn công nghiệp 26

9 Bảng 9 Kết quả thống kê biến độ ng các yếu tố môi trường 41

12 Bảng 12 Tỉ lệ sống bình quân cả 3 lô theo giai đoạn 51

THÔNG TIN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI:

Tên Đề tài : “Nghiên cứu ương cá Chình con từ cỡ 1.000con/kg lên cá Chình giống cỡ 20

-50con/kg tại Quảng Trị.”

Mã số:

Thuộc chương trình: Đề tài, dự án cấp tỉnh năm 2011 -2012

Chủ nhiệm đề tài : Phạm Văn Hòa

Đơn vị chủ trì: Trung tâm Giống thủy sản Quảng Trị

Cơ quan quản lý: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Hợp đồng số: /HĐSKHCN, ký ngày tháng năm 2011 và Hợp đồng số: /HĐ

-SKHCN, ký ngày tháng năm 2012

Thời gian thực hiện: Từ tháng 6/ 2011 đến tháng 12/2012

Tổng kinh phí: 177,2 triệu đồng, trong đó :

Ngân sách sự nghiệp khoa học cấp: 170 triệu, trong đó:

+ Năm 2011: 100 triệu+ Năm 2012: 70 triệu

Nguồn khác: 7,2triệu

Phần thứ nhất

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG

I Phân công nhiệm vụ thực hiện

2 Xây dựng thuyết minh chi tiết đề tài Trung tâm Giống

3 Tìm hiểu đặc điểm sinh học của cá

Chình

Trung tâm Giống

4

Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, khí hậu

tỉnh Quảng Trị liên quan đến tính

thích nghị của cá Chình

Trung tâm Giống

5 Tham quan học tập kinh nghiệm ương

giống cá Chình

Trung tâm Giống

6 Xây dụng quy trình ương giống dự

kiến và bố trí thí nghiệm

Trung tâm Giống

7

Thực hiện các bước trong quy trình

sản xuất Theo dõi các chỉ tiêu sinh

trưởng phát triển của các công thức

thử nghiệm của mô hình ương cá

Chình giống

Trại sản xuất giốngnước mặn lợ CửaTùng thuộc Trungtâm GTS

Trần Anh Phương

8

Báo cáo bảng số liệu các chỉ tiêu theo

dõi; Xây dựng quy trình sản xuất; Báo

cáo tổng kết Đề tài

Trung tâm Giống

9 Hoàn thành các thủ tục hồ sơ thanh

quyết toán kinh phí đề tài

Trung tâm Giống

Các cán bộ tham gia khác:

1) Nguyễn Hoài Thanh2) Nguyễn Xuân Đính3) Trần Anh Phương4) Ngô Văn Trí

5) Nguyễn Viết Xuân

II Tiến độ thực hiện các nhiệm vụ chính:

1 Xây dựng thuyết minh đề tài Tháng 6/2011 Bản thuyết minh chi tiết

của đề tài

2 Xây dựng và xét duyệt đề cương chi

Một bản đề cương chitiết của đề tài

3 Tổ chức đoàn công tác tìm hiểu kinh

Nắm bắt các kinhnghiệm thực tế sản xuất

4 Vệ sinh bể ương, bố trí vật trú ẩn và

trang thiết bị sản xuất Tháng 9 /2011

Hệ thống hồ bể đạt tiêuchuẩn kỹ thuật

5

Theo dõi các chỉ tiểu sinh trưởng phát

triển của các công thức thử nghiệm

của mô hình ương cá Chình giống

7

Tiếp tục theo dõi các chỉ tiểu sinh

trưởng phát triển của các công thức

thử nghiệm của mô hình ương cá

Chình giống

Tháng 7/2011Tháng 12/2012

Bảng theo dõi các sốliệu

8 Hoàn chỉnh Quy trình kỹ thuật nuôi

Quy trình kỹ thuạt phùhợp với điều kiện thờitiết khí hậu của tỉnhQuảng Trị

9 Viết dự thảo báo cáo tổng kết đề tài Tháng 2/2013 Báo cáo dự thảo

10 Hoàn chỉnh báo cáo tổng kết đề tài và

Đạt yêu cầu nghiên cứu,thể hiện đầy đủ các nộidung đã nghiên cứu

11 Hoàn thành các thủ tục hồ sơ thanh Tháng 3/2013 Chứng từ đầy đủ, chính

5 Báo cáo tổng kết, báo

cáo tóm tắt đề tài 02

Đạt yêu cầu nghiên cứu, thểhiện đầy đủ các nội dung đãnghiên cứu

III.TÀI CHÍNH:

Tổng kinh phí SNKH đã nhận theo hợp đồng: 170 triệu đồng

Đã sử dụng, đưa vào quyết toán: 170 triệu đồng

Số kinh phí chưa sử dụng : 0 đồng

Tổng kinh phí thu hồi : 0 đồng

Phần thứ hai BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

A MỞ ĐẦU

Cá Chình là loài đặc sản quý hiếm, thịt cá thơm ngon, hấp dẫn, có giá trị kinh tế cao

Cá Chình có khả năng thích ứng rộng với độ mặn Chúng có thể sống ở cả 03 thủy vực nướcmặn, lợ và ngọt Hàm lượng protêin trong thịt cá Chình cao hơn cả thịt bò, thịt lợn và trứnggà

Do giá trị kinh tế cao, nhiều nước trên thế giới đã nuôi cá Chình để phục vụ cho nhucầu tiêu dùng nội địa và xuất khẩu

Cá Chình ở nước ta phân bổ chủ yếu ở các vùng biển, cửa sông, các đầm hồ, sông suốinước ngọt từ Hà Tỉnh đến Vũng Tàu, Tây Nguyên và đảo Phú Quốc Tuy nhiên vùng có sảnlượng nhiều là từ Thừa Thiên Huế đến Khánh Hòa

Hiện nay, do nguồn cá Chình khai thác từ tự nhiên ngày càng cạn kiệt và giá trị kinh tếcao nên phong trào nuôi cá Chình phát triển rộng rãi ở nhiều tỉnh thành trên cả nước Hìnhthức nuôi cũng rất phong phú và đa dạng: nuôi trong lồng, nuôi ở ao đất, nuôi trong bể ximăng, nuôi đơn hoặc nuôi ghép với một số đối tượng như cá bống tượng, cá chép

Có thể thấy nuôi cá Chình là một trong hướng phát triển tiềm năng của nghề nuôitrồng thủy sản hiện nay tại nước ta Tuy nhiên, do đặc điểm sống phức tạp của cá Chình, mặc

dù đã có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học trên phạm vị toàn thế giới nhưng cho đếnhiện nay chưa có nước nào sinh sản thành công giống cá Chình bằng sinh sản nhân tạ o, nguồngiống cá Chình hiện nay vẫn chủ yếu là khai thác từ tự nhiên và ương nuôi từ cá Chình convớt ngoài tự nhiên lên cá Chình giống

I Tính cấp thiết của đề tài

Những năm gần đây do giá trị kinh tế cao, việc khai thác cá Chình trong tự nhiên ph áttriển mạnh, đặc biệt việc dùng xung điện để khai thác đã làm sản lượng cá Chình trong tựnhiên suy giảm nghiêm trọng

Để phục vụ cho nhu cầu của người tiêu dùng và phát triển kinh tế phong trào nuôi cáChình phát triển mạnh ở nhiều tỉnh thành trên cả n ước Nhưng khó khăn lớn nhất hiện nay đểphát triển nghề nuôi cá Chình là nguồn cung ứng giống Ở Việt Nam chưa có công trình nàonghiên cứu sinh sản nhân tạo giống cá Chình Nguồn giống hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiênbằng một trong các hình thức như: lồ ng, bẫy, chích điện, câu, đánh bắt bằng hóa chất làm tổnthương cá nên chất lượng con giống kém, hay bị bệnh, hao hụt nhiều Mặt khác, cá Chình conkhai thác tại các vùng cửa sông thường có kích thước bé, nếu thả trực tiếp vào ao nuôi thươngphẩm thì rất khó chăm sóc, quản lý dẫn đến tỉ lệ sống thấp

Để giải quyết nhu cầu con giống trong thời điểm chưa nghiên cứu sản xuất được giống

cá Chình bằng biện pháp cho sinh sản nhân tạo, ngoài phương pháp thu gom cá giống ngoài

tự nhiên, ở nước ta hiện nay đã có một số đề tài nghiên cứu ương giống cá Chình con vớtngoài tự nhiên lên cá Chình giống Các đề tài được triển khai tại các Viện nghiên cứu nuôitrồng thủy sản và các Trung tâm Giống thủy sản của một số tỉnh bạn

Các đề tài nghiên cứu nêu trên và các kinh nghiệm trong thực tế sản xuất đã bước đầu đưa

ra các biện pháp kỹ thuật nhằm hoàn thiện quy trình ương giống và nuôi cá Chình thương phẩm.Tuy nhiên cho đến nay, chưa có quy trình tiêu chuẩn được ban hành để có thể áp dụng cho tất cảcác địa phương trên cả nước Mặt khác, trong sản xuất giống thủy sản nói riêng và sản xuất giốngnông nghiệp nói chung, một quy trình sản xuất khi đưa ra áp dụng tại một địa phương cần có sựđiều chỉnh để phù hợp với điều kiện thời tiết khí hậu mới đem lại hiệu quả

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh ta phong trào nuôi cá Chình đặc biệt là hình thức nuôi bằnglồng trên sông đang phát triển mạnh Cũng như các địa phương khác một trong những khókhăn để phát triển nghề nuôi cá Chình là giải quyết vấn đề con giống Nguồn giống thu v ớt từ

tự nhiên xuất hiện chủ yếu trong mùa mưa lũ từ tháng 9 - tháng 11 hàng năm Nếu thả nuôitrong mùa này, cá còn nhỏ gặp mùa đông, nhiệt độ xuống thấp, dẫn đến sinh trưởng kém và tỉ

lệ hao hụt lớn Mặt khác, cá Chình giống khai thác trong tự nhiên bằng câu hoặc chích điệnkhi đưa vào nuôi sẽ hao hụt rất lớn (tỷ lệ sống thấp) và khả năng tăng trọng chậm

Vì vậy, việc thực hiện đề tài "Nghiên cứu ương cá Chình con từ cỡ 1.000con/kg lên

cá Chình giống cỡ 20-50con/kg tại Quảng Trị" nhằm xây dựng được một quy trình sản

xuất phù hợp với điều kiện thời tiết, khí hậu, nguồn nước tại Quảng Trị Trên cơ sở quy trìnhsản xuất rút ra từ đề tài sẽ áp dụng vào sản xuất con giống thương mại nhằm đáp ứng nhu cầuphát triển nghề nuôi cá Chình thương phẩm đang phát triể n hiện nay trên địa bàn tỉnh là mộtyêu cầu cấp thiết.

III Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ th ức ăn và ảnh hưởng của các yếu tố môi trườngđến sinh trưởng và phát triển của cá Chình giai đoạn từ cỡ 1.000con/kg lên cỡ 20 -50g/controng điều kiện nuôi trong bể xi măng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị

IV Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là giốn g cá Chình Anguilla giai đoạn từ 1.000con/kg đến giaiđoạn 20-50 con/kg

V Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở tổng quan, kết quả của các đề tài nghiên cứu trong nước và cập nhật nhữngtài liệu mới về kỹ thuật ương nuôi giống cá Chình kết hợp với việc tham quan học tập kinhnghiệm tại các tỉnh bạn, xây dựng quy trình dự kiến về ương giống cá Chình trên địa bàn tỉnhQuảng Trị để triển khai thực nghiệm

Địa điểm thực hiện: Trại sản xuất giống thủy sản mặn, lợ Cửa Tùng thuộc Trung tâm

Giống thủy sản Quảng Trị (Thị trấn Cửa Tùng - huyện Vĩnh Linh).

Thông qua các tài liệu điều tra, khảo sát và công bố về đặc điểm điều kiện tự nhiên,khí hậu của tỉnh Quảng Trị và đặc điểm thích nghi với điều kiện tự nhiên của cá Chình, bố tríthí nghiệm thích hợp để thuận lợi cho quá trình nghiên cứu.

3 Bố trí thí nghiệm

Sử dụng hệ thống bể xi măng cùng thể tích, cùng điều kiện thủy lý, thủy hóa với 3 chế

độ cho ăn khác nhau để nghiên cứu ảnh hưởng của các loại thức ăn đến quá trình sinh trưởng

và phát triển của cá Chình giống

VI Nội dung thực hiện

1 Tìm hiểu đặc điểm sinh học của cá Chình

Chủ nhiệm và nhóm tham gia nghiên cứu thực hiện đề tài đã sưu tâm nghiên cứu cáctài liệu liên quan đến đặc điểm sinh học chủ yếu của cá Chình như đặc điểm phân loại và phân

bổ, môi trường sống và vòng đời, khả năng thích nghi với các yếu tố môi trường, tập tính ăn

và bắt mồi, tập tính di cư.v.v

2 Tìm hiểu điều kiện tự nhiên của Quảng Trị

Chúng tôi đã tra cứu các tài liệu khí tượng, thủy văn trong tỉnh và các số liệu điều tracủa các bộ ngành về điều kiện tự nhiên thời tiết của Quảng Trị để dựa vào đó làm cơ sở choviệc bố trí thí nghiệm và xây dựng quy trình kỹ thuật dự kiến áp dụng

3 Tham quan học tập kinh nghiệm

Chúng tôi tổ chức đoàn tham quan học tập kinh nghiệm tại Quảng Ngãi và Bình Định

là 02 tỉnh có phong trào nuôi cá Chình tương đối phát triển và có điều kiện tự nhiên, khí hậukhông khác biệt xa so với điều kiện tự nhiên, khí hậu t ại Quảng Trị Qua tham quan, học tập

đã rút ra một số kinh nghiệm thực tiễn làm cơ sở cho việc bố trí thí nghiệm và tiến hành triểnkhai thực hiện đề tài

4 Lựa chọn địa điểm, bố trí thí nghiệm và triển khai thực hiện đề tài

Trên cơ sở nghiên cứu đặc điểm sinh học của cá Chình, điều kiện tự nhiên, khí hậu củaQuảng Trị, kinh nghiệm thực tiển của các địa phương và điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật củađơn vị, chúng tôi đã tiến hành lựa chọn địa điểm và bố trí thí nghiệm

* Địa điểm thực hiện :

Địa điểm lựa chọn thực hiện đề tài là Trại sản xuất giống thủy sản mặn lợ Cửa Tùngthuộc Trung tâm Giống thủy sản Quảng Trị đóng tại thị trấn Cửa Tùng, huyện Vĩnh Linh Tại

cá Chình Tại trại còn có các trang thiết bị kỹ thuật phục vụ cho việc theo dõi, kiểm tra cácyếu tố môi trường.

Cá Chình được nuôi trong 03 bể xi măng có cùng kích thước với 03 chế độ cho ănkhác nhau:

* Bố trí thí nghiệm:

+ Lô 1: Sử dụng 100% nguồn thức ăn tươi ( các loại thủy sản tươi ).

+ Lô 2: Sử dụng 100% thức ăn công nghiệp (thức ăn tổng hợp cho tôm, cá trộn thêm

dầu ăn và các loại vitamin, khoáng chất)

+ Lô 3: Sử dụng 50% thức ăn công nghiệp & 50% thức ăn tươi

* Phương án sử dụng các biện pháp xử lý kỹ thuật

- Chuẩn bị bể ương: Vệ sinh sạch sẽ, sử dụng nguồn nước đã qua hệ thống lắng, lọc cơhọc và diệt khuẩn bằng Chlorine nồng độ 30ppm

- Chọn giống: Chọn cỡ giống trên dưới 1.000 con/kg, cơ thể khỏe mạnh, không bị xâyxát và được vớt từ tự nhiên bằng biện pháp thủ công

- Khử trùng cho cá trước khi thả: Sử dụng KMnO4 1-3ppm

- Quản lý chất lượng nước

+ Hàng ngày phải kiểm tra các yếu tố môi tường như pH, nhiệt độ, độ trong để có sựđiều chỉnh kịp thời

+ Phải cho cá ăn bằng sàng để kiểm tra lượng thức ăn dư thừa và sau khi lượng chấtthải thải ra quá nhiều phải tiến hành xi phong đáy để làm sạch môi trường

- Phòng, trị bệnh cho cá

+ Quản lý tốt chất lượng nước trong quá trình nuôi

+ Thức ăn cung cấp cho cá phải đảm bảo chất lượng và số lượng

+ Thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe cá để có biện pháp xử lý kịp thời, sử

B CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG

CHƯƠNG ITỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

I Tình hình nghiên cứu trên thế giới

Cá Chình có tên khoa học là Anguilla Đây là loài thủy đặc sản quý hiếm, có giá trịkinh tế cao, hàm lượng protit của cá Chình cao h ơn thịt bò, thịt lợn và trứng gà Đặc biệt làhàm lượng vitamin rất cao, ở Trung Quốc cá Chình được coi là "nhân sâm dưới nước"

Trên thế giới hiện nay có 03 nước phát triển nghề nuôi cá Chình mạnh nhất là NhậtBản, Đài Loan và Trung Quốc

Nhật Bản là nướ c nuôi cá Chình từ rất lâu (1879), sản lượng đạt khá cao: năm 1980sản lượng đạt 26.700tấn Nhưng do nhu cầu tiêu dùng của người dân Nhật Bản rất lớn nên sảnlượng nuôi trồng và khai thác trong nước không đủ cho tiêu dùng Năm 1995, Nhật Bản phảinhập khẩu 27.530tấn; năm 1996 nhập khẩu 117.000tấn và năm 2007 nhập khẩu gần200.000tấn

Đài Loan bắt đầu nuôi thực nghiệm cá Chình từ năm 1926 Năm 1972 kim ngạch xuấtkhẩu cá Chình của Đài Loan sang Nhật Bản đạt giá trị 30 triệu USD Năm 1980 diện tích nuôi

cá Chình của Đài Loan là 1.058 ha; sản lượng đạt 30.000tấn; kim ngạch xuất khẩu đạt180triệu USD

Trung Quốc bắt đầu nuôi cá Chình từ những năm đầu của thập kỷ 70 Năm 1995 xuấtkhẩu 5.200tấn cá sống trị giá 5,5triệu USD; 1.450 tấn cá đông lạnh trị giá 4,5triệ u; 2.700 tấn

cá Chình hun khói trị giá 0,75triệu USD Sản lượng cá Chình hiện nay tại Trung Quốc năm

2006 đạt khoảng 163.000tấn trị giá 3,1tỉ USD (nguồn : Những điều cần biết khi nuôi cá Chình

- Trung tâm khuyến ngư Quốc gia - NXB Nông nghiệp - 2006)

Chính vì điều này mà nhiều nước trên thế giới đã có rất nhiều công trình nghiên cứutìm hiểu theo hướng điều khiển sinh sản giống cá Chình và sản xuất giống cá Chình nhân tạo.Tuy nhiên cho đến nay, trên thế giới chưa có nước nào nghiên cứu sản xuất thành công giống

cá Chình nhân tạo Ngành kinh tế nuôi cá Chình thương phẩm hiện nay trên thế giới chủ yếuvẫn sử dụng nguồn cá Chình thu vớt đánh bắt trong tự nhiên

Hiện nay có 3 phương pháp khai thác cá Chình con ngoài tự nhiên là:

- Dùng đèn tập trung cá theo tập tính hướng quang của nó vào ban đêm rồi dùng vợt đểvớt;

- Đặt lưới đăng cố định ở cửa sông nơi có cá con phân bổ để đánh bắt

- Dùng 2 thuyền lưới vây để vây cá ở cửa sông ven biển rồi phân loại giữ lại cá Chìnhcon còn cá khác thì loại bỏ.

2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Cá Chình ở nước ta phân bổ chủ yếu ở các vùng biển, cửa sông, các đầm hồ, sông suốinước ngọt từ Hà Tỉnh đến Vũng Tàu, Tây Nguyên và đảo Phú Quốc Tuy nhiên vùng có sảnlượng nhiều là từ Thừa Thiên Huế đến Khánh Hòa

Trước đây sản lượn g cá Chình chủ yếu được khai thác từ tự nhiên Mùa vụ khai tháctập trung vào tháng 10, tháng 11 và tháng 12 hàng năm là thời điểm cá Chình trưởng thành di

cư ra biển để đẻ trứng Sản lượng khai thác ở một số tỉnh miền Trung như sau: Quảng Bình1.200tấn (1992), 1.350 tấn (1993); Quảng Trị: 1.300tấn (1992), 1.750 tấn (1993); Thừa ThiênHuế: 2.500tấn (1992), 2.433 tấn (1993)

Những năm gần đây do giá trị kinh tế cao, việc khai thác cá Chình trong tự nhiên pháttriển mạnh, đặc biệt việc dùng xung điện để khai thác đã làm sản lượng cá Chình trong tựnhiên suy giảm nghiêm trọng

Để phục vụ cho nhu cầu của người tiêu dùng và phát triển kinh tế, hiện nay phong tràonuôi cá Chình phát triển mạnh ở nhiều tỉnh thành trên cả nước Có 3 hình thức nuôi cá Chình

là nuôi trong bể ximăng; nuôi trong ao đất và nuôi lồng trên sông hồ

Ở các tỉnh miền Nam, hình thức nuôi phổ biến là nuôi trong ao đất Tại xã Tân Thành,Thành phố Cà Mau có đến 60% hộ dân chuyển từ nuôi tôm sang nuôi cá Chình ghép với cábống tượng trong đó có 5 0% số hộ có thu nhập trên 50 triệu đồng/năm, điển hình có hộ ôngHuỳnh Văn Khải ở ấp 3 - xã Tân Thành - TP Cà Mau nuôi ghép cá Chình với cá Bống tượngtrên ao đất hàng năm thu lãi ròng trên 1 tỷ đồng Tại xã Phú Hội – huyện An Phú – tỉnh AnGiang có hộ ông Võ Văn Linh hàng năm nuôi trên 20.000con cá Chình giống, cá xuất bán cócon đạt tới 10-15kg/con thu lãi hàng năm trên 01 tỉ đồng

Ở các tỉnh miền Trung hình thức nuôi chủ yếu là nuôi trong lồng Khu vực Cồn Hến –tỉnh Thừa Thiên Huế có đến 800 lồng nuôi cá Chình, mỗi lồng có diện tích từ 5 -10m3, thu lợinhuận từ 15-20triệu đồng/lồng Tại Quảng Trị nghề nuôi cá Chình lồng phát triển mạnh tại xã

chích điện, câu, đánh bắt bằng hóa chất làm tổn thương cá nên chất lượng con giống kém, hay

bị bệnh, hao hụt nhiều Mặt khác, cá Chình con khai thác tại các vùng cửa sông thường cókích thước bé, nếu thả trực tiếp vào ao nuôi thương phẩm thì rất khó chăm sóc, quản lý dẫnđến tỉ lệ sống thấp ( TB %)

Để giải quyết nhu cầu con giống trong thời điểm chưa nghiên cứu sản xuất được giống

cá Chình bằng biện pháp cho sinh sản nhân tạo, ngoài phương pháp thu gom cá giống ngoài

tự nhiên, ở nước ta hiện nay đã có một số đề tài nghiên cứu ương giống cá Chình con vớtngoài tự nhiên lên cá Chình giống Các đề tài được triển khai tại các Viện nghiên cứu nuôitrồng thủy sản và các Trung tâm Giống thủy sản của một số tỉnh

1 Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản III - Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn

đã thực hiện 02 đề tài cấp bộ:

- Nghiên cứu xây dựng quy trình kỹ thuật nuôi thương phẩm cá Chình (Anguilla) tại miền Trung Việt Nam.

Đề tài do thạc sĩ Chu Văn Công làm chủ nhiệm, được tiến hành từ 2004 -2006

Cụ thể: Trong ao đất nuôi với mật độ 1-2con/m2 Trong ao xi măng nuôi với mật độ30-50 con/m2 trong điều kiện có sục khí, nước chảy thường xuyên, mực nước từ 0,8-1m, diệntích bể từ 10-100m2, có nơi trú ẩn cho cá nghĩ ngơi Nuôi lồng với mật độ từ 50-100con/m3

- Nghiên cứu công nghệ và xây dựng mô hình ương cá Chình lên giống theo phương thức công nghiệp

Đề tài do thạc sĩ Chu Văn Công làm chủ nhiệm, được t iến hành từ năm 2007

2 Trung tâm Giống thủy sản Bình Định - Sở Nông nghiệp & PTNT Bình Định tiếnhành thực hiện đề tài cấp tỉnh:

- Nghiên cứu mùa vụ xuất hiện cá Chình bông bột tại Bình Định và đề xuất phương án thu vớt, ương nuôi cá Chình bông bột.

Đề tài này do kỹ sư Phan Thanh Việt làm chủ nhiệm, được triển khai thực hiện từ năm

2009 Sau gần 02 năm nghiên cứu, đã ương nuôi trên 5.000 con cá Chình hương kích cỡ500con/kg và 1.100 con cá Chình giống kích cỡ 10con/kg

(Nguồn: Tạp chí KHCN - Số 01 - năm 2011).

3 Trung tâm Khuyến Nông - Khuyến Ngư, Sở Nông nghiệp & PTNT Phú Yên đãtiến hành thực hiện đề tài cấp tỉnh

- Xây dựng mô hình ương và nuôi cá Chình thương phẩm trong bể xi măng tại Phú Yên

Đề tài này do Kỹ sư Nguyễn Minh Phát làm chủ nghiệm, đư ợc tiến hành từ năm 2008.Nội dung của đề tài là ương nuôi cá Chình con từ cỡ 300con/kg lên cỡ 20 con/kg và nuôithương phẩm cá Chình từ cỡ 20 con/kg lên cỡ 1 -1,3kg/con Đề tài được phê duyệt với tổng

kinh phí hơn 1,7 tỉ đồng (guồn Báo Phú yên 27/8/2008).

4 Trung tâm Giống thủy sản Nghệ An - Sở Nông nghiệp & PTNT Nghệ An đã tiếnhành thực hiện đề tài cấp tỉnh

- Xây dựng mô hình nuôi thử nghiệm cá Chình thương phẩm tại Nghệ An

Đề tài này do Thạc sĩ Trần Xuân Học làm chủ nhiệm, được tiến hành từ năm 2008.Mục tiêu của đề tài là hoàn thiện quy trình kỹ thuật nuôi cá Chình thương phẩm trong điềukiện tự nhiên của tỉnh Nghệ An nhằm đa dạng hóa các đối tượng nuôi thủy sản có giá trị kinh

tế Đề tài được tiến hành trong 02 năm với nguồn kinh phí được phê duyệt là 795,2 triệuđồng

Các đề tài nghiên cứu nêu trên và các kinh nghiệm trong thực tế sản xuất đã bước đầuđưa ra các biện pháp kỹ thuật, nhằm hoàn thiện quy trình ương giống và nuôi cá Chìnhthương phẩm để cung ứng nguồn giống cho thị trường Tuy nhiên cho đến nay, chưa có quytrình tiêu chuẩn được ban hành để có thể áp dụng cho tất cả các địa phương trên cả nước