hình ảnh ct tại biến mạch máu não

Giai đoạn cấp Giai đoạn cấp sớm 6 - 24 giờ NCCT - Giảm đậm độ ở nhân nền - Mất ranh giới chất trắng – xám - Dấu dải băng thuỳ đảo insular ribbon sign - Xoá rãnh não CECT... Giai đoạn bán

HÌNH ẢNH CT

TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO

Bs Phạm Ngọc Hoa

ĐẠI CƯƠNG TẠO HÌNH CT

Nguyên lý tạo hình

-Đầu đèn Đầu đèn

-Detectors

Máy tính

Đầu dò (Detectors)

Nguyên lý tạo hình

Tuỳ mức độ cản tia

X, các vùng khác nhau có đậm độ sáng

BEÄNH NGUYEÂN

Xuất huyết não 15%

Bệnh lý mạch máu nhiễm bột 15-25%

SAH (XH KDN) không do chấn thương 4%

Dị dạng mạch máu não 10-15% SAH không do phình mạch 5-15%

BỆNH NGUYÊN

- Phát hiện chảy máu

- Xác định các nguyên nhân KHẢO SÁT HÌNH ẢNH

TRONG ĐỘT QUỴ

GIẢI PHẪU MẠCH MÁU NÃO

VÙNG TƯỚI MÁU

NHŨN NÃO

giáp biên MCA-PCA: 7%, ACA: 3%)

Giai đoạn tối cấp (<0 - 6 giờ)

- Bình thường (50-60%)

- Dấu tăng đậm độ động mạch 25-50 %

( Hyperdense artery sign, Dense MCA sign )

- Giảm đậm độ nhân bèo

HÌNH ẢNH CT NHŨN NÃO

Giai đoạn cấp

Giai đoạn cấp sớm (6 - 24 giờ)

NCCT

- Giảm đậm độ ở nhân nền

- Mất ranh giới chất trắng – xám

- Dấu dải băng thuỳ đảo (insular ribbon sign)

- Xoá rãnh não

CECT

Nhũn não giai đoạn sớm-

NCCT

- Giảm đậm độ hình chêm với nền rộng ở vỏ não, theo vùng phân bố mạch máu (do

phù độc tế bào và phù mạch máu)

- Hiệu ứng choán chổ (23-75%) do phù nề

CECT

Giai đoạn cấp muộn (1-3 ngày)

Giai đoạn bán cấp sớm ( 4-7 ngày)

NCCT

- Vùng giảm đậm độ ít rõ hơn ( hiện tượng

sương mờ ‘fogging phenomenon)

- Hiệu ứng choán chổ , phù nề còn tiếp tục

CECT

- Tăng quang cuộn vỏ não

- Hiệu ứng choán chổ giảm

- Tăng quang nhu mô tiếp tục

- Tăng quang viền, mạnh ở các cuộn vỏ

não gặp ở tuần 2- 8 do vỡ hàng rào

mạch máu não và tăng tưới máu xa xỉ

(luxury perfusion).

Giai đoạn bán cấp muộn ( 1-8 tuần)

Nhũn não

Nhũn não cấp ><bán cấp [Hiện tượng tăng quang cuộn vỏ não- tăng tưới máu xa xỉ] (Luxury

- Ổ đậm độ dịch ở vùng tổn thương

- Teo não ( rộng não thất, rãnh não )

Giai đoạn mãn ( > 8 tuần)

CHẢY MÁU DO NHỒI MÁU

Nhũn não động

Nhũn não động

Nhũn não động mạch não giữa

NHŨN NÃO LỔ KHUYẾT

Bệnh nguyên : [ Nghẽn mạch máu xuyên nhỏ, sâu có thể do huyết khối, thuyên tắc, bệnh lý mạch máu ].

Tỉ lệ : 20% các cas nhũn não.

Vị trí : ½ trên bèo xẩm, nhân đuôi, đồi

thị, cầu não, bao trong

Kích thước : nhỏ (3-15 mm) thường < 1cm,

Nhồi máu lổ khuyết nhiều ổ ở bèo xẫm

Nhồi máu

BỆNH NÃO THIẾU

MÁU-THIẾU OXY

Nguyên nhân : Giảm tưới máu (Giảm huyết áp

kéo dài, ngừng tim ) giảm oxy

Vị trí

Trẻ nhỏ : Chất trắng sâu

cạnh não thất

Trẻ em và người lớn : Các vùng hội lưu của

mạch máu não; nhân nền

THUYÊN TẮC TĨNH MẠCH NÃO Các yếu tố thuận lợi :

Thường gặp : Có thai, mất nước, thuốc ngừa

thai

Ít gặp hơn : Nhiễm trùng, u, chấn thương,

bệnh lý đông máu

Cục máu đông đậm độ cao Xuất huyết vỏ và dưới vỏ não Phù nề

CT NHIỀU LỚP CẮT (MSCT) CHẨN ĐOÁN SỚM ĐỘT QUỴ

CT đơn lớp cắt (SSCT)

- 01 giây, 01 lớp cắt

CT đa lớp cắt (MSCT)

- 0.5 giây / lớp cắt

- 04 -16 hàng/ detector

CT VỚI ĐỘT QUỴ CẤP

- CT thông thường

- CT mạch máu (Angiography)

- Hình ảnh tưới máu (Perfusion)

CT TƯỚI MÁU

[Perfusion imaging]

- Đánh giá nhồi máu cấp, bán cấp

- Phương pháp nhạy nhất trong đánh giá tổn thương nhu mô não trong bệnh lý

CT TƯỚI MÁU NÃO

- Dòng chảy mạch máu não ( CBF )

- Thể tích máu não ( CBV )

- Thời gian tưới máu não trung bình ( MTT )

CT tưới máu não- Hình nhũn não

XUẤT HUYẾT NÃO

- Chấn thương ( Trauma )

- Cao huyết áp ( Hypertension )

- Phình mạch ( Aneurysm )

- Nhồi máu chảy máu ( Hemorrhagic Infarct )

- Thuyên tắc xoang tĩnh mạch ( Sinus thrombosis )

- Bệnh lý đông máu ( Coagulopathy )

- Dị dạng động –tĩnh mạch ( AVM )

NGUYÊN NHÂN XUẤT HUYẾT NỘI SỌ

NGUYÊN NHÂN XUẤT HUYẾT NỘI SỌ

KHÔNG DO CHẤN THƯƠNG

1 Rất hay gặp : Cao huyết áp, Phình mạch, Dị dạng mạch

máu

2.Thường gặp : Tái tưới máu trong thuyên tắc mạch, Bệnh

lý thoái hoá bột mạch máu (Amyloid angiopathy ), Rối loạn về máu, đông máu, Ngộ độc thuốc , U ( U tuyến yên,

Astrocytoma, GBM, di căn )

3 Ít gặp : Nhồi máu tĩnh mạch, Sản giật, Viêm nội tâm

a Giai đoạn tối cấp :( <24 giờ)

(Whirl sign ) Phù quanh vùng xuất huyết

(xuất hiện 24- 48 giờ )

b Giai đoạn cấp : ( 1-3 ngày )

GIAI ĐOẠN CẤP

a Giai đoạn bán cấp sớm : (3-7 ngày )

Tổn thương còn đậm độ cao

b Giai đoạn bán cấp muộn : (8-14 ngày )

Đậm độ cao giảm 1-2 HU/ ngày tuần

Có tăng quang ngoại biên( viền ) trên CECT

GIAI ĐOẠN BÁN CẤP

Xuất huyết não giai đoạn bán cấp

Giảm/ Đồng đậm độ nhu mô não.

Đậm độ hổn hợp do chảy máu tái phát.

Giảm kích thước, teo não

Không còn phù hay tăng quang viền

XUẤT HUYẾT NÃO THẤT VÀ KHOANG DƯỚI NHỆN

Xuất huyết não và não thất

Xuất huyết

khoang dưới

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

-Lâm sàng nhầm 10-15%

-Nguyên nhân :

qụi)

        + Tụ máu dưới màng cứng

 + Xuất huyết nội sọ không do chấn

CÁC BỆNH LÝ GIỐNG TBMMN

PHÂN BIỆT U VÀ NHŨN NÃO

U U NHŨN NÃO

- Khởi phát từ từ - Khởi phát đột ngột

- Liên quan nhiều chất trắng - Liên quan chất trắng

và chất xám

- Giảm đậm độ hình tròn, - Giảm đậm độ hình

chêm, cuộn

XUẤT HUYẾT NÃO

DO U HAY KHÔNG DO U ?

U U KHÔNG DO U

- Máu không đồng nhất, phức tạp - Máu đồng nhất

- Vùng không xuất huyết của u

tăng quang sau tiêm cản quang

- Tăng quang viền

- Hấp thu máu theo - Hấp thu máu theo

Tai biến mạch máu não

MRA

hệ động mạch não

KHÔNG DÙNG THUỐC TƯƠNG PHẢN ĐỂ TẠO

HÌNH

Thời gian : 6-12

CT có vai trò quan trọng trong

(chẩn đoán, tiên lượng,theo dõi, chỉ định điều trị)

KẾT LUẬN