TÌM HIỂU GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN Ở VIỆT NAM

LỜI MỞ ĐẦU ...........................................................................................................1Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN Ở VIỆT NAM ...........................31.1. Khái niệm kế hoạch kiểm toán và vai trò của chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam......................................................................................31.1.1. Khái niệm về kế hoạch kiểm toán và giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán. ......................................................................................31.1.2. Vai trò của giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán............................31.2. Nội dung các bước thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam......................................................................................41.2.1. Đánh giá khả năng chấp nhận khách hàng ...............................................41.2.1.1. Xem xét hệ thống kiểm soát chất lượng...................................................41.2.1.2: Đánh giá tính liêm chính của ban giám đốc khách hàng..........................51.2.1.3: Liên lạc với kiểm toán viên tiền nhiệm....................................................61.2.1.4. Đánh giá khả năng của đơn vị trong việc đảm bảo chất lượng kiểm toán...........................................................................................................81.2.1.5. Ước tính chi phí kiểm toán.......................................................................81.2.2. Nhận diện lý do kiểm toán công ty khách hàng .......................................91.2.2.1. Xem xét đối tượng và mục đích sử dụng báo cáo tài chính trong đơn vị........................................................................................................91.2.2.2. Xem xét đối tượng và mục đích sử dụng báo cáo tài chính bên ngoài.......................................................................................................101.2.3. Lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán ..................................................11

LỜI MỞ ĐẦU 1

Chương 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN TẠI VIỆT NAM VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT 2 Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN Ở VIỆT NAM 3

1.1 Khỏi niệm kế hoạch kiểm toán và vai trò của chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam 3

1.1.1 Khái niệm về kế hoạch kiểm toán và giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán 3

1.1.2 Vai trị của giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán 3

1.2 Nội dung các bước thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam 4

1.2.1 Đánh giá khả năng chấp nhận khách hàng 4

1.2.1.1 Xem xét hệ thống kiểm soát chất lượng 4

1.2.1.2: Đánh giá tính liêm chính của ban giám đốc khách hàng 5

1.2.1.3: Liên lạc với kiểm toán viên tiền nhiệm 6

Việc liên lạc với kiểm toán viên tiền nhiệm giúp kiểm toán viên hiện tại đạt được nhiều sự hiểu biết về khách hàng hơn Thông qua các thông tin thu được từ kiểm toán viên tiền nhiệm giúp kiểm toán viên hiện tại đánh giá một cách hiệu quả về khách hàng Kiểm toán viên xem xét ba đối tượng khách hàng cần quan tâm: 6

1.2.1.4 Đánh giá khả năng của đơn vị trong việc đảm bảo chất lượng kiểm toán 8

1.2.1.5 Ước tính chi phí kiểm toán 8

1.2.2 Nhận diện lý do kiểm toán công ty khách hàng 9

1.2.2.1 Xem xét đối tượng và mục đích sử dụng báo cáo tài chính trong đơn vị 9

1.2.2.2 Xem xét đối tượng và mục đích sử dụng báo cáo tài chính bên ngoài 10

1.2.3 Lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán 11

1.2.3.1 Sự cần thiết của việc lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán 11

1.2.3.2 Những điểm cần chú ý trong lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán 11

1.2.3.3 Các quy định và chuẩn mực ảnh hưởng đến việc lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán 12

1.2.4 Hợp đồng kiểm toán 13

1.2.4.1 Ý nghĩa và vai trò của hợp đồng kiểm toán 13

1.2.4.2 Các quy định và chuẩn mực có liên quan tới việc hình thành hợp đồng kiểm toán 13

2.1 Giới thiệu khái quát về giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính

tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam 16

2.2 Thực trạng giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam 17

2.2.1 Về đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán 17

2.2.2 Liên lạc với kiểm toán viên tiền nhiệm 18

2.2.3 Về nhận diện lý do kiểm toán khách hàng 20

2.2.4 Về lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán 20

2.2.5 Về ký kết hợp đồng kiểm toán 21

Chương 3 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN TẠI VIỆT NAM VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT 23

3.1 Đánh giá khái quát thực trang giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam 23

3.1.1 Đánh giá việc tuân thủ các chuẩn mực và chế độ hiện hành 23

3.1.2 Đánh giá việc tuân thủ các quy định chung của đơn vị kiểm toán 23

3.2 Những ưu điểm và nhược điểm của việc thực hiên giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam 24

3.2.1 Ưu điểm 24

3.2.2 Nhược điểm 24

25

3.3 Đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam 26

3.3.1 Về phía các cơ quan quản lý Nhà nước 26

3.3.2 Về phía các công ty kiểm toán 26

KẾT LUẬN 28

Sau khi tìm hiểu cụ thể về đề tài: ‘‘TèM HIỂU GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN Ở VIỆT NAM” đã bổ sung cho em nhiều kiến thức lý luận cũng như thực tiễn mà em còn thiếu sót Thực tế đã cho thấy các công ty kiểm toán tại Việt Nam mặc dù đã cố gắng rất nhiều trong giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán nhưng vẫn còn mắc nhiều sai sót cần phải hoàn thiện Điều này càng ảnh hưởng lớn hơn khi môi trường kinh doanh ngày càng mởi rộng, khi nền kinh tế Việt Nam ngày càng cạnh tranh khốc liệt Do đó để các công ty kiểm toán trong nước có thể đứng vững trước sức ép từ các doanh nghiệp nước ngoài thì họ cần cố gắng hơn nữa để khắc phục những nhược điểm vốn có mà cụ thể ở đây là những hạn chế trong giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán 28

kiến Kính mong thầy cô giáo và các bạn đúng góp ý kiến để bài viết của em hoàn thiện hơn 28 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

Đề tài em thực hiện gồm có các nội dung sau:

LỜI MỞ ĐẦU

Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP KẾHOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁCCÔNG TY KIỂM TOÁN Ở VIỆT NAM

Chương 2: THỰC TRẠNG GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP KẾ HOẠCHKIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TYKIỂM TOÁN Ở VIỆT NAM

Chương 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP

KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁCCÔNG TY KIỂM TOÁN TẠI VIỆT NAM VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP GIẢIQUYẾT

KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN Ở VIỆT NAM

1.1 Khỏi niệm kế hoạch kiểm toán và vai trò của chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam

1.1.1 Khái niệm về kế hoạch kiểm toán và giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán.

Kế hoạch kiểm toán được lập cho mỗi cuộc kiểm toán Kế hoạch kiểmtoán phải được lập một cách thích hợp nhằm bao quát hết các khía cạnh trongyêu cầu của cuộc kiểm toán, phát hiện gian lận, rủi ro và những vấn đề tiềm

ẩn và đảm bảo cuộc kiểm toán hoàn thành đúng thời hạn Kế hoạch kiểm toántrợ giúp kiểm toán viên phân công công việc cho trợ lý kiểm toán và phối hợpvới kiểm toán viên và chuyên gia khác về công việc kiểm toán

Trong đó giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán là giai đoạn đầu tiêncủa lập kế hoạch kiểm toán mà các kiểm toán viên cần thực hiện trong mỗicuộc kiểm toán nhằm tạo ra các điều kiện pháp lý cũng như những điều kiệncần thiết khác cho kiểm toán

1.1.2 Vai trị của giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán

Lập kế hoạch kiểm toán giúp cho kiểm toán viên thu thập được các bằngchứng kiểm toán đầy đủ và có giá trị làm cơ sở để đưa ra các ý kiến xác đáng

về báo cáo tài chính, từ đó giúp các kiểm toán viên hạn chế những sai sót,giảm thiểu trách nhiệm pháp lý, nâng cao hiệu quả công việc và giữ vữngđược uy tín nghề nghiệp đối với khách hàng

Kế hoạch kiểm toán giúp các kiểm toán viên phối hợp hiệu quả với nhaucũng như phối hợp hiệu quả với các bộ phận có liên quan như kiểm toán nơi

bộ, các chuyên gia bên ngoài… Đồng thời qua sự phối hợp hiệu quả đó kiểmtoán viên có thể tiến hành cuộc kiểm toán theo đúng chương trình đã lập vớicác chi phí ở mức hợp lý, tăng cường sức cạnh tranh cho công ty kiểm toán vàgiữ uy tín với khách hàng trong mối quan hệ làm ăn lâu dài.

Kế hoạch kiểm toán thích hợp là căn cứ để công ty kiểm toán tránh xảy ranhững bất đồng đối với khách hàng Trên cơ sở kế hoạch kiểm toán đã đượclập, kiểm toán viên thống nhất với các khách hàng về nội dung công việc sẽthực hiện, thời gian tiến hành kiểm toán cũng như trách nhiệm của mỗi bên…Điều này tránh xảy ra những hiểu lầm đáng tiếc giữa hai bên

Kế hoạch kiểm toán là căn cứ để kiểm toán viên kiểm soát và đánh giáchất lượng công việc kiểm toán đã và đang thực hiện, góp phần nâng cao chấtlượng và hiệu quả của cuộc kiểm toán, từ đó càng thắt chặt mối quan hệ giữacông ty kiểm toán với khách hàng

Chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán là bước đầu tiên trong lập kế hoạch kiểmtoán Đây là giai đoạn chuẩn bị những điều kiện cần thiết nhất cho việc lập kếhoạch kiểm toán Ở giai đoạn này kiểm toán viên tiến hành những đánh giátổng quát về khách hàng bao gồm việc xem xét việc có chấp nhận khách hànghay không, xem xét các lý do kiểm toán công ty khách hàng, lựa chọn đội ngũnhân viên kiểm toán, và việc ký kết hợp đồng kiểm toán Việc thực hiện tốtgiai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán tạo điều kiện tốt nhất cho việc hoànthiện một kế hoạch kiểm toán, hỗ trợ cho công việc của kiểm toán viên

1.2 Nội dung các bước thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán tài chính tại các công ty kiểm toán ở Việt Nam

1.2.1 Đánh giá khả năng chấp nhận khách hàng

1.2.1.1 Xem xét hệ thống kiểm soát chất lượng

Hệ thống kiểm soát chất lượng là một phần quan trọng trong tổ chức bộmáy hoạt động của đơn vị Việc xem xét hệ thống kiểm soát chất lượng

đóng vai trị quan trọng trong việc đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toánkhách hàng.

Việc đánh giá hệ thống kiểm soát chất lượng của đơn vị mà trước hết đó làcác thủ tục và chính sách của đơn vị có được nhà quản lý đặt ra và duy trì mộtcách hiệu quả Việc duy trì một hệ thống kiểm soát chất lượng hiệu quả giúpkiểm toán viên đánh giá nên hay không nên chấp nhận, tiếp tục duy trì mốiliên hệ với khách hàng

Trong việc xem xét về hệ thống kiểm soát chất lượng của đơn vị thì yếu tốảnh hưởng đầu tiên tới việc thiết lập, thực hiện và duy trì hệ thống kiểm soátchất lượng là bởi những nhà quản trị của đơn vị Họ là người vạch ra và tổchức thực hiện các công việc nhằm đảm bảo hệ thống kiểm soát chất lượnghoạt động có hiệu quả

1.2.1.2: Đánh giá tính liêm chính của ban giám đốc khách hàng

Trong việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ thì việc xem xét tính liêmchính của ban quản trị đúng một vai trò cực kỳ quan trọng Tính liêm chínhcủa ban quản trị là bộ phận cấu thành then chốt của môi trường kiểm soát.Đây là nền tảng cho tất cả các bộ phận khác của hệ thống kiểm soát nội bộ Vìvậy, tính liêm chính của ban quản trị đóng vai trị rất quan trọng vì ban quảntrị có thể phản ánh sai các nghiệp vụ hoặc dấu diếm các thông tin dẫn tới cácsai phạm trọng yếu trên Báo Cáo Tài Chính Nếu ban quản trị thiếu liêmchính thì kiểm toán viên không thể dựa vào bất cứ giải trình nào của ban quảntrị cũng như không thể dựa vào các số liệu trên sổ sách kế toán Thêm vào đótính liêm chính của ban giám đục còn ảnh hưởng lớn đến việc hình thành nênmôi trường kiểm soát trong đơn vị Khi có sự nghi ngờ quá lớn về tính liêmchính của ban giám đốc điều này có thể ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng tờitoàn bộ hoạt động của đơn vị, đó có thể là lý do khiến kiểm toán viên từ chốithực hiện kiểm toán

1.2.1.3: Liên lạc với kiểm toán viên tiền nhiệm

Việc liên lạc với kiểm toán viên tiền nhiệm giúp kiểm toán viên hiện tạiđạt được nhiều sự hiểu biết về khách hàng hơn Thông qua các thông tin thuđược từ kiểm toán viên tiền nhiệm giúp kiểm toán viên hiện tại đánh giá mộtcách hiệu quả về khách hàng Kiểm toán viên xem xét ba đối tượng kháchhàng cần quan tâm:

Thứ nhất là những khách hàng tiềm năng

Đối với những khách hàng trước đây đã được kiểm toán bởi một công tykiểm toán khác thì kiểm toán viên mới phải chủ động liên lạc với kiểm toánviên cũ (kiểm toán viên tiền nhiệm) để thu thập các thông tin về khách hàng.Việc các kiểm toán viên mới liên lạc với kiểm toán viên cũ để đạt được sựhiểu biết về những vấn đề có liên quan tới việc có nên ký hợp đồng kiểm toánkhông Bao gồm những thông tin về tính liêm chính của ban giám đốc, nhữngbất đồng giữa ban quản trị với các kiểm toán viên tiền nhiệm về các nguyêntắc kế toán, các thủ tục kiểm toán hoặc các vấn đề quan trọng khác… và lý doquan trọng là tại sao khách hàng lại thay đổi kiểm toán viên

Ngoài ra kiểm toán viên mới có thể xem xét hồ sơ kiểm toán của kiểm toánviên tiền nhiệm để hỗ trợ cho kiểm toán viên mới trong việc lập kế hoạchkiểm toán Tuy nhiên việc có thể thu được những hồ sơ kiểm toán của cáckiểm toán viên tiền nhiệm là tương đối khó khăn do sự đảm bảo bí mật thôngtin của khách hàng

Thứ hai là những khách hàng mà trước đây chưa từng được công ty kiểmtoán nào kiểm toán

Để có các thông tin về khách hàng thì kiểm toán viên có thể thu thập cácthông tin về khách hàng trên các sách báo, tạp chí chuyên nghành, các cố vấnpháp lý, những bên có liên quan về tài chính, buôn bán với khách hàng…

hoặc thuê các nhà điều tra nếu cần thiết Cách thu thập tin tức này cũng có thể

áp dụng trong các trường hợp khách hàng trước đây đã được kiểm toán bởimột công ty kiểm toán nhưng có sự bất đồng nghiêm trọng giữa hai bên nênkiểm toán viên tiền nhiệm không thể cung cấp đầy đủ các thông tin cần thiết Hiện nay các công ty kiểm toán lớn đang có xu hướng giảm dần các kháchhàng có rủi ro lớn trong kinh doanh để giảm thiểu rủi ro do kiện tụng Cáckhách hàng thường có rủi ro kinh doanh lớn như các công ty có chứng khoángiao động bất thường, lý lịch làm việc không rõ ràng… Bởi vì rủi ro do kiệntụng không chỉ làm ảnh hưởng lớn về mặt tài chính mà còn ảnh hưởng đến uytín và hình ảnh của đơn vị Nhất là trong môi trường kinh doanh đầy biếnđộng như hiện nay các công ty kiểm toán càng thận trọng hơn trong việc lựachọn khách hàng của mình

Điều quan trọng nhất khi kiểm toán viên đánh giá có chấp nhận kháchhàng hay không chính là việc xác định khả năng có thể kiểm toán khách hàng.Mặc dù những chỉ dẫn về cách đánh giá và khả năng có thể kiểm toán còn hạnchế nhưng tính thận trọng nghề nghiệp yêu cầu kiểm toán viên phải xem xét

đến tính liêm chính của ban quản trị và hệ thống kế toán của khách hàng Hệthống kế toán phải cung cấp đẩy đủ các thông tin minh chứng cho nghiệp vụ

đã phát sinh Điều này giúp kiểm toán viên có được sự tin cậy với các thôngtin mà hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị

1.2.1.4 Đánh giá khả năng của đơn vị trong việc đảm bảo chất lượng kiểm toán

Việc đánh giá khả năng của đơn vị trong việc đảm bảo chất lượng kiểmtoán đóng vai trị quan trọng và chi phối tới kết quả của hoạt động kiểmtoán… Ngoài việc tuân thủ những nguyên tắc cơ bản của Kiểm Toán TàiChính là: ‘‘Tuân thủ pháp luật nhà nước, tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghềnghiệp, tuân thủ chế độ kế toán, thái độ hoài nghi nghề nghiệp thích đáng củakiểm toán viên” Thì vấn đề quan trọng là việc xem xét khả năng của đơn vịkiểm toán cả trong hiện tại và tương lai về nhân lực, vật lực, tài lực đã đủ haychưa Có đảm bảo rằng chất lượng của cuộc kiểm toán ở mức cao nhất haykhông?

1.2.1.5 Ước tính chi phí kiểm toán

Chi phí kiểm toán là một trong những phần bắt buộc nằm trong hợp đồngkiểm toán, một mức chi phí kiểm toán được ước tính hợp lý là chi phí kiểmtoán đủ để trang trải những hao phí về nguồn lực mà công ty kiểm toán đã bỏ

ra đồng thời đem lại lợi nhuận cho đơn vị kiểm toán

Nếu như việc ước tính chi phí kiểm toán quá cao không phù hợp với những

gì khách hàng kỳ vọng thì có thể hợp đồng kiểm toán sẽ không được thôngqua

Ngược lại nếu chi phí kiểm toán mà quá thấp điều này có thể làm cho công

ty kiểm toán chịu một khoản lỗ Về phía khách hàng thì có thể kết quả củabáo cáo kiểm toán có thể làm cho họ không hài lòng Chi phí kiểm toán là

phần dễ nảy sinh ra những bất đồng giữa doanh nghiệp với công ty kiểm toán,

vì thế việc ước tính chi phí kiểm toán là phần rất quan trọng trước khi đi đếnhợp đồng kiểm toán chính thức

1.2.2 Nhận diện lý do kiểm toán công ty khách hàng

1.2.2.1 Xem xét đối tượng và mục đích sử dụng báo cáo tài chính trong đơn vị.

Các báo cáo tài chính phản ánh kết quả và tình hình các mặt hoạt động củadoanh nghiệp bằng chỉ tiêu giá trị Những báo cáo tài chính do kế toán soạnthảo theo định kỳ là những tài liệu có tính lịch sử phản ánh toàn bộ hoạt độngkinh doanh của doanh nghiệp cho biết trong năm doanh nghiệp đã hoạt độngnhư thế nào Nó khẳng định sự thành công hay thất bại trong quản lý và đưa

ra những dấu hiệu báo trước sự thuận lợi và những khó khăn trong tương laicủa một doanh nghiệp

Đối với các đối tượng bên trong doanh nghiệp là những nhà quản trị, các

cổ đông chiến lược thuộc hội đồng quản trị thì báo cáo tài chính giúp cho họxác định đúng đắn tình hình kinh doanh của đơn vị đang ở giai đoạn nàonhằm đưa ra các kế hoạch, hoạch định trong tương lai để phát huy nhữngthuận lợi, hoặc hạn chế hay khắc phục những khó khăn của đơn vị Vì báo cáotài chính trong doanh nghiệp được lập trên cơ sở các thông tin của kế toán,các thông tin này phải được ghi chép một cách chính xác phản ánh đúng hoạtđộng của đơn vị Dựa trên cơ sở các thông tin phản ánh trên báo cáo tài chínhthì nhà quản lý có những quyết định đúng đắn trong quản lý doanh nghiệp Đối với các đối tượng bên trong doanh nghiệp là những nhân viên cấpdưới, mục đích chính trong việc xem xét báo cáo tài chính là xem xét khảnăng liệu doanh nghiệp kinh doanh có còn ổn định, tình hình sinh lợi củadoanh nghiệp trong hiện tại và tương lai như thế nào, liệu có ổn định được thu

nhập, trả lương, trả cổ tức và các quyền lợi khác cho bản thân nhân viên haykhông.

Kiểm toán viên khi xem xét đến đối tượng và mục đích sử dụng báo cáo tàichính trong đơn vị cần phải quan tâm xác đáng vì đối với nhà quản trị mụcđích đảm bảo hoạt động kinh doanh là cao nhưng để đảm bảo làm ‘‘đẹp’’ báocáo tài chính với các bên liên quan khác thì nhà quản lý có thể dấu diếm,không trung thực trong các thông tin tài chính của đơn vị, kiểm toán viên cầnxem xét cụ thể mục đích sử dụng trong việc ra quyết định của các nhà quản lýcấp cao khi tiến hành kiểm toán

1.2.2.2 Xem xét đối tượng và mục đích sử dụng báo cáo tài chính bên ngoài

Báo cáo tài chính không chỉ phục vụ cho các đối tượng trong doanh nghiệp

mà còn phục vụ cho các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp Đó là những nhàđầu tư, những ngân hàng, cơ quan thuế, các đối tác liên doanh liên kết… Đốivới những đối tượng bên ngoài khác nhau thì mục đích sử dụng báo cáo tàichính của họ cũng khác nhau như với các nhà đầu tư thì họ quan tâm tới khảnăng sinh lợi phản ánh trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cũng nhưkhả năng thu hồi vốn đầu tư của họ và liệu họ có nên tiếp tục đầu tư vào đơn

vị Các ngân hàng xem xét báo cáo tài chính của doanh nghiệp để xem xétliệu đơn vị sử dụng vốn vay có đúng mục đích hay không, khả năng tạo ra lợinhuận trên vốn vay, khả năng thu hồi vốn và liệu ngân hàng có nên tiếp tụccấp vốn cho doanh nghiệp nữa không Cơ quan thuế quan tâm tới việc doanhnghiệp có nộp đủ thuế hay trốn tránh các nghĩa vụ thuế không

Đối với mỗi đối tượng bên ngoài doanh nghiệp khác nhau thì kiểm toánviên đều cần xem xét cụ thể vì đó là những người sử dụng báo cáo tài chínhcủa doanh nghiệp cũng như cũng sẽ xem xét đến báo cáo kiểm toán của kiểmtoán viên trong tương lai

Việc đánh giá đúng đắn về đối tượng sử dụng báo cáo tài chính bên ngoàigiúp cho giai đoạn chuẩn bị kiểm toán được thực hiện tốt hơn, chuẩn bị đầy

đủ các điều kiện cần thiết để ký hợp đồng kiểm toán trong tương lai và hạnchế rủi ro của công ty kiểm toán

1.2.3 Lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán

1.2.3.1 Sự cần thiết của việc lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán

Lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán thích hợp cho hợp đồng kiểm toánđúng một vai trò quan trọng chi phối mạnh mẽ đến kết quả của cuộc kiểmtoán Để cuộc kiểm toán đạt được hiệu quả thì cuộc kiểm toán phải được thựchiện bởi một hoặc nhiều người được đào tạo đầy đủ và thành thạo như mộtkiểm toán viên Việc lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán dựa trên yêu cầu

về số người, trình độ khả năng và yêu cầu chuyên môn kỹ thuật của cuộckiểm toán Việc lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán thường do giám đốccông ty kiểm toán trực tiếp chỉ đạo (thông thường nhóm kiểm toán có mộthoặc hai trợ lý kiểm toán, một kiểm toán viên cao cấp, một chủ nhiệm kiểmtoán) Với các hợp đồng lớn đội ngũ kiểm toán viên thường được lựa chọn vớikhả năng kinh nghiệm khác nhau và có sự hỗ trợ của các chuyên gia về thống

kê, vi tính … Còn đối với những hợp đồng nhỏ chỉ cần có một hoặc hai thànhviên trong nhóm kiểm toán

1.2.3.2 Những điểm cần chú ý trong lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán

Khi lựa chọn đội ngũ nhân viên kiểm toán có ba vấn đề mà các công tykiểm toán cần phải quan tâm:

Thứ nhất là: Nhóm kiểm toán có những người có khả năng giám sát thíchđáng các nhân viên chưa có nhiều kinh nghiệm Vì các trợ lý kiểm toánthường mới, thiếu kinh nghiệm, sự tự tin hoặc không hiểu rõ về các thủ tụckiểm toán đang thực hiện, do đó cần có những người giám sát thích hợp

Thứ hai là: Công ty kiểm toán cần tránh thay đổi kiểm toán viên trongcác cuộc kiểm toán cho một khách hàng trong nhiều năm Việc tham gia kiểmtoán cho một khách hàng trong nhiều năm có thể giúp cho kiểm toán viên tíchlũy được nhiều kinh nghiệm cũng như sự hiểu biết sâu sắc về ngành nghềkinh doanh của khách hàng đang được kiểm toán.

Thứ ba là: Khi phân công kiểm toán viên thực hiện cuộc kiểm toán cầnlựa chọn những kiểm toán viên có kiến thức và kinh nghiệm về nghành nghềkinh doanh của khách hàng

Việc quan tâm đầy đủ tới các vấn đề trên khi lựa chọn đội ngũ kiểm toán viên

sẽ góp phần giúp cho công ty kiểm toán thực hiện cuộc kiểm toán có chất lượng

Thứ nhất là: Đào tạo nghiệp vụ và thành thạo về chuyên môn như mộtkiểm toán viên Người thực hiện kiểm toán phải được đào tạo một cách đầy

đủ và hợp lý về lĩnh vực kiểm toán, phải am hiểu về kế toán và kiểm toán.Kiểm toán viên phải nắm bắt những sự thay đổi mới trong lĩnh vực kinhdoanh, sự thay đổi trong chế độ chính sách chuẩn mực kế toán và kiểm toán Thứ hai là: Thái độ độc lập của kiểm toán viên Đòi hỏi kiểm toán viên phải

có sự độc lập trên cả yếu tố bản chất và cách nhìn nhận của công chúng về kiểmtoán viên Sự độc lập về mặt kinh tế, xã hội đảm bảo cho tính độc lập của kiểmtoán viên

Thứ ba là: Tính thận trọng nghề nghiệp thích đáng nhằm đảm bảo kiểmtoán viên luôn duy trì thái độ thận trọng nghề nghiệp khi có các dấu hiệu nghingờ, kiểm toán viên luôn xem xét toàn diện các bằng chứng kiểm toán đề đảmbảo hạn chế tối đa các sai sót có thể xảy ra trong cuộc kiểm toán Ngoài rachuẩn mực về “Đạo Đức Nghề Nghiệp Kiểm Toán” cũng chi phối quan trọngtới việc lựa chọn đội ngũ kiểm toán của công ty kiểm toán để đảm bảo kết quả

và chất lượng của cuộc kiểm toán

1.2.4 Hợp đồng kiểm toán

1.2.4.1 Ý nghĩa và vai trò của hợp đồng kiểm toán

Hợp đồng kiểm toán là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa các bên tham gia ký kết(công ty kiểm toán, khách hàng) về các điều kiện và điều khoản thực hiện kiểm toáncủa khách hàng và công ty kiểm toán, trong đó xác nhận mục tiêu, phạm vi kiểmtoán, quyền và trách nhiệm của mỗi bên, hình thức báo cáo kiểm toán, thời gian thựchiện và các điều khoản về phí và xử lý khi tranh chấp hợp đồng

Hợp đồng kiểm toán là bước cuối cùng trong giai đoạn chuẩn bị kiểm toán mà công

ty kiểm toán phải đạt được thỏa thuận với khách hàng Đây là sự thỏa thuận chính thứcgiữa công ty kiểm toán và khách hàng về việc chấp nhận kiểm toán và các dịch vụkhác có liên quan Một hợp đồng kiểm toán có hiệu lực phải được lập và ký chính thứctrước khi tiến hành công việc kiểm toán nhằm bảo vệ quyền lợi của khách hàng vàcông ty kiểm toán Trong một số trường hợp đặc biệt ‘‘Nếu khách hàng và công tykiểm toán sử dụng văn bản cam kết thay cho hợp đồng thì văn bản cam kết phải đảmbảo các điều khoản về điều kiện cơ bản của hợp đồng kiểm toán”

1.2.4.2 Các quy định và chuẩn mực có liên quan tới việc hình thành hợp đồng kiểm toán

Chuẩn Mực Kiểm Toán Việt Nam số 210 qui định rõ việc lập và ký kếthợp đồng kiểm toán Điều này đòi hỏi công ty kiểm toán phải đảm bảo rằng