đánh giá vai trò của siêu âm doppler trong bệnh lý dò động mạch cảng xoang hang

Đánh Giá Vai Trò SiêuBS Nguyễn Quang Thái Dương Ths BS Võ Tấn Đức BS Huỳnh Phư ïng Hải BS Lâm Diễm Phương BS Phạm Thái Hưng Mục Tiêu „ Đánh Giá Vai Trò Siêu Âm Doppler trong bệnh lý dò đ

Đánh Giá Vai Trò Siêu

BS Nguyễn Quang Thái Dương

Ths BS Võ Tấn Đức

BS Huỳnh Phư ïng Hải

BS Lâm Diễm Phương

BS Phạm Thái Hưng

Mục Tiêu

„ Đánh Giá Vai Trò Siêu Âm Doppler trong

bệnh lý dò động mạch cảnh xoang hang

Phương Pháp Nghiên Cứu

„ Tiền Cứu

„ Mẫu: 26 ca (24 nam và 2 n õ)

„ Tuổi trung bình: 39.3

„ Lâm Sàng: 26 ca nghi ngờ có dò đ äng mạch cảnh xoang

hang với một trong các triệu chứng sau: mắt lồi, mắt đ û hoặc

bầm t m, có tiếng thổi trong tai(đ số các ca xảy ra sau chấn

thương đ àu do tai nạn giao thông)

„ Tất cả các ca siêu âm được thực hiện bởi một bác sĩ siêu âm

theo một qui trình thống nhất

„ Tất cả các ca được chụp đ äng mạch não xóa nền DSA đ å

chẩn đoán xác định.

Siêu Âm Doppler

„ Thiết bị: máy siêu âm G50 của hãng Siemens

với đầu dò phẳng đa tần số (L 5-10)

„ Sử dụng phần mềm đánh giá hệ động mạch

cảnh của máy Siemens để đo vận tốc dòng

chảy và chỉ số kháng lực RI

„ Tư thế khảo sát bệnh nhân: nằm ngửa, cằm

ưỡn cao, xoang đầu nhẹ 15-30 độ

„ Vị trí đặt đầu dò: dọc hai bên máng cảnh và

trước nhãn cầu (mắt nhắm lại khi khảo sát)

Các Dấu Hiệu trên Siêu Âm

Doppler

Dấu hiệu trực tiếp (khảo sát khi đầu dò đặt trước nhãn

cầu:

Dấu hiệu gián tiếp (đầu dò đặt tại hai bên cổ)

+ tăng vận tốc dòng chảy của hệ động mạch cảnh

+ giảm chỉ số kháng lực RI cùng bên với chổ dò

hang

Dấu trực tiếp tại xoang hang

Tĩnh mạch mắt có tính động mạch

hóa

cảnh

Tăng vận tốc và chỉ số RI giảm

Hình ảnh dò động mạch cảnh xoang

nền

Kết Quả

„ Tất cả 26 ca được thực hiện chụp động mạch

não xóa nền bằng máy Siemens DSA (Digital

Subtraction Angiography)

„ Độ chính xác của Siêu âm: 88.5% (23 ca)

Các tỉ lệ của từng dấu hiệu được

Dấu hiệu trực tiếp (khảo sát khi đ àu dò đặt trư ùc nhãn cầu:

+ dấu nhiễu màu Mosaic và sóng dò đ äng t nh mạch tại vị trí

xoang hang: 88.5%(23 ca)

+ dấu dãn t nh mạch mắt 80.1%(21 ca)

+ dấu đ äng mạch hóa t nh mạch mắt 80.1%(21 ca)

Dấu hiệu gián tiếp (đ àu dò đ ët tại hai bên cổ)

+ tăng vận tốc dòng chảy của đ äng mạch cảnh 50%(13 ca)

+ giảm chỉ số kháng lực RI của động mạch cảnh 57.7%(15ca)

+ tăng lưu lư ïng tuần hoàn về tim qua t nh mạch hầu cùng

bên 32%(8ca)

Bàn luận

„ Độ nhạy và độ đặc hiệu : chủ yếu ở nhóm các dấu

hiệu trực tiếp

„ Các dấu hiệu gián tiếp: chỉ hổ trợ gợi ý chẩn đoán

vì phụ thuộc vào kích thước lỗ dò hoặc gặp trong

một số bệnh lý khác như thông động t nh mạch vị trí

Siêu âm Doppler xuyên sọ

„ Khảo sát xoang hang ở cửa sổ siêu âm khác :

có thể thu thêm một số dấu hiệu trực tiếp.

Các giới hạn của Doppler

„ Phụ thuộc vào thiết bị chuyên dụng (ảnh

hưởng trên độ nhạy t n hiệu Doppler, các loại

đầu dò)

„ Phụ thuộc vào kỹ năng của bác sĩ thực hiệu

Kết Luận

„ Siêu Âm Doppler có vai trò tốt trong đánh

giá bệnh lý rò động mạch cảnh xoang hang

tuy nhiên bác sĩ thực hiện cần nắm vững về

rối loạn huyết động học của bệnh lý dò động

mạch cảnh xoang hang và thao tác kỹ thuật

của siêu âm Doppler trên thiết bị chuyên

dụng.

Tài Liệu Tham Khảo

„ Barrow DL, SpectorRH, Braun IF, et al: Classification and treatment of

spontaneous carotid-cavernous sinus fistulas J Neurosurg1985 Feb; 62(2): 248-56

„ Chen YW, JengJS, Liu HM, Hwang BS, Lin WH, Yip PK Carotid and transcranial

color-coded duplex sonographyin different types of carotid-cavernous fistula

Stroke 2000; 31:701–706

„ ChiouHJ, Chou YH, GuoWY, et al Verifying complete obliteration of carotid

artery–cavernous sinus fistula: role of color Doppler ultrasonography J Ultrasound

Med 1998; 17:289–295

„ DuanY, Liu X, Zhou X et al: Diagnosis and Follow-up Study of carotid Cavernous

fistulas With Color Doppler Ultrasonography J Ultrasound Med 24:739-745

„ ElsterAD, Chen MY, Richardson DN, YeattsPR: Dilated intercavernoussinuses:

an MR sign of carotid-cavernous and carotid-duralfistulas AJNR Am J

Neuroradiol1991 Jul-Aug; 12(4): 641-5

„ HalbachVV, HigashidaRT, HieshimaGB, et al: Duralfistulas involving the

cavernous sinus: results of treatment in 30 patients Radiology 1987 May; 163(2):

437-42

„ Lin HJ, Yip PK, Liu HM, Hwang BS, Chen RC Noninvasive hemodynamic

classification of carotid-cavernous sinus fistulas by duplex carotid sonography J

Ultrasound Med 1994; 13:105–113

CHÂN THÀNH CẢM ƠN